ശിവപുരാണമ്

വേദാംതേ പരമം ഗുഹ്യം പുരാകല്പപ്രചോദിതമ് ബ്രഹ്മണോ വദനാല്ലബ്ധം മയേദം ഭാഗ്യഗൌരവാത്

പഴയ കാലത്ത് ഉപദേശിച്ച വേദാന്തത്തിലെ പരമ രഹസ്യം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വായിൽ നിന്ന്, എന്റെ ഭാഗ്യത്തിന്റെ മഹത്വത്തിൽ ഞാൻ ലഭിച്ചു.

നാപ്രശാംതായ ദാതവ്യമേതജ്ജ്ഞാനമനുത്തമമ് ന പുത്രായാശുവൃത്തായ നാശിഷ്യായ ച സര്വഥാ

ഈ അതുല്യമായ ജ്ഞാനം മനസ്സു ശാന്തമല്ലാത്തവന്ക്ക് നൽകരുത്; ദുഷ്‌ചരിത്രനായ മകന്ക്ക് അല്ല, അയോഗ്യനായ ശിഷ്യന്ക്ക് ഒരിക്കലും അല്ല.

യസ്യ ദേവേ പരാഭക്തിര്യഥാ ദേവേ തഥാ ഗുരൌ തസ്യൈതേ കഥിതാഹ്യര്ഥാഃ പ്രകാശംതേ മഹാത്മനഃ

ദൈവത്തോടും ഗുരുവിനോടും അതുല്യമായ പരമഭക്തിയുള്ള മഹാത്മാവിന് ഈ അർത്ഥങ്ങൾ വ്യക്തമായി ബോധ്യമായി വരും.

അതശ്ച സംക്ഷേപമിദം ശൃണുധ്വം ശിവഃ പരസ്താത്പ്രകൃതേശ്ച പുംസഃ സ സര്ഗകാലേ ച കരോതി സര്വം സംഹാരകാലേ പുനരാദദാതി

അതുകൊണ്ട്, ഈ സംക്ഷിപ്തം കേൾക്കൂ: ശിവൻ പ്രകൃതിയെയും ആത്മാവിനെയും അതിജീവിച്ചവനാണ്; സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ എല്ലാം ചെയ്യുന്നു, സംഹാരസമയത്ത് എല്ലാം തിരികെ എടുക്കുന്നു.

കാലാദുത്പദ്യതേ സര്വം കാലദേവ വിപദ്യതേ ന കാലനിരപേക്ഷം ഹി ക്വചിത്കിംചന വിദ്യതേ

സകലവും കാലത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്, കാലത്താൽ തന്നെ എല്ലാം നശിക്കുന്നു; കാലത്തെ ആശ്രയിക്കാതെയുള്ളത് എവിടെയും ഒന്നുമില്ല.

യദാസ്യാംതര്ഗതം വിശ്വം ശശ്വത്സംസാരമണ്ഡലമ് സര്ഗസംഹൃതിമുദ്രാഭ്യാം ചക്രവത്പരിവര്തതേ

സകലവും അവനിൽ ഉൾക്കൊള്ളുമ്പോൾ, ഈ ശാശ്വതമായ ജനനമരണചക്രം സൃഷ്ടിയും സംഹാരവും കൊണ്ട് ചക്രംപോലെ തിരിയുന്നു.

ബ്രഹ്മാ ഹരിശ്ച രുദ്രശ്ച തഥാന്യേ ച സുരാസുരാഃ യത്കൃതാം നിയതിം പ്രാപ്യ പ്രഭവോ നാതിവര്തിതുമ്

ബ്രഹ്മാവും ഹരിയും രുദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും അവന്റെ നിർണ്ണയത്തിൽ എത്തിയാൽ, തങ്ങളുടെ ആരംഭം അതിക്രമിക്കാൻ കഴിയില്ല.

ഭൂതഭവ്യഭവിഷ്യാദ്യൈര്വിഭജ്യ ജരയന് പ്രജാഃ അതിപ്രഭുരിതി സ്വൈരം വര്തതേ ഽതിഭയംകരഃ

ഭൂതകാലം, വർത്തമാനം, ഭാവി എന്നിങ്ങനെ ജീവികളെ വിഭജിച്ച് അവൻ അവരെ വൃദ്ധിപ്പെടുത്തുന്നു; അത്യന്തം ശക്തിയുള്ളവനും, സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവനും, അത്യന്തം ഭയങ്കരനുമാണ്.

ക ഏഷ ഭഗവാന് കാലഃ കസ്യ വാ വശവര്ത്യയമ് ക ഏവാസ്യ വശേ ന സ്യാത്കഥയൈതദ്വിചക്ഷണ

ആ ഭഗവാൻ കാലൻ ആര്? ആരെ അവൻ നിയന്ത്രിക്കുന്നു? ആരാണ് അവന്റെ നിയന്ത്രണത്തിന് പുറത്തുള്ളത്? ഇതെല്ലാം പറഞ്ഞുതരൂ, ജ്ഞാനിയേ.

കാലകാഷ്ഠാനിമേഷാദികലാകലിതവിഗ്രഹമ് കാലാത്മേതി സമാഖ്യാതം തേജോ മാഹേശ്വരം പരമ്

കാലം, ക്ഷണങ്ങൾ, നിമിഷങ്ങൾ തുടങ്ങിയ കാലഘട്ടങ്ങളാൽ അളക്കപ്പെടുന്ന രൂപം അവനാണ്; അവനെ 'കാലം' എന്നും, മഹേശ്വരന്റെ പരമതേജസ്സെന്നും വിളിക്കുന്നു.

യദലംഘ്യമശേഷസ്യ സ്ഥാവരസ്യ ചരസ്യ ച നിയോഗരൂപമീശസ്യ ബലം വിശ്വനിയാമകമ്

ഇല്ലാത്തതും ഉള്ളതുമായ എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കുന്ന, ഈശ്വരന്റെ നിർബന്ധമായ ആ അതിജീവിക്കാനാകാത്ത ശക്തിയാണ് ലോകത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്.

തസ്യാംശാംശമയീ മുക്തിഃ കാലാത്മനി മഹാത്മനി തതോ നിഷ്ക്രമ്യ സംക്രാംതാ വിസൃഷ്ടാഗ്രേരിവായസീ

അവിടുത്തെ ഭാഗങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ മോക്ഷം, കാലസ്വരൂപനായ മഹാത്മാവിൽ നിന്നു, കത്തുന്ന അഗ്നിയിൽ നിന്ന് ചിതറുന്ന ചിങ്ങSimilar to the way a spark flies from a blazing fire, liberation, made up of parts of that Supreme, emerges from the great soul who is Time itself.

തസ്മാത്കാലവശേ വിശ്വം ന സ വിശ്വവശേ സ്ഥിതഃ ശിവസ്യ തു വശേ കാലോ ന കാലസ്യ വശേ ശിവഃ

അതുകൊണ്ട് ഈ ലോകം കാലത്തിന്റെ അധീനമാണ്; ലോകം കാലത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നില്ല. ശിവന്റെ അധീനത്തിലാണ് കാലം, എന്നാൽ ശിവൻ കാലത്തിന്റെ അധീനനല്ല.

യതോ ഽപ്രതിഹതം ശാര്വം തേജഃ കാലേ പ്രതിഷ്ഠിതമ് മഹതീ തേന കാലസ്യ മര്യാദാ ഹി ദുരത്യയാ

ശിവന്റെ തടസ്സമില്ലാത്ത ശക്തി കാലത്തിൽ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ, കാലത്തിന്റെ അതിരുകൾ കടക്കാൻ അത്യന്തം പ്രയാസമാണ്.

കാലം പ്രജ്ഞാവിശേഷേണ കോ ഽതിവര്തിതുമര്ഹതി കാലേന തു കൃതം കര്മ ന കശ്ചിദതിവര്തതേ

ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക ജ്ഞാനത്താൽ ആരാണ് കാലത്തെ അതിക്രമിക്കാൻ കഴിയുക? കാലം ചെയ്ത പ്രവൃത്തികളെ ആരും അതിക്രമിക്കാനാവില്ല.

ഏകച്ഛത്രാം മഹീം കൃത്സ്നാം യേ പരാക്രമ്യ ശാസതി തേ ഽപി നൈവാതിവര്തംതേ കാലവേലാമിവാബ്ധയഃ

സകല ഭൂമിയും കീഴടക്കി ഏകാധിപത്യം പുലർത്തുന്നവരും കാലത്തിന്റെ അതിരുകൾ കടക്കാറില്ല; സമുദ്രങ്ങൾ തീരം കടക്കാത്തതുപോലെ.

യേ നിഗൃഹ്യേംദ്രിയഗ്രാമം ജയംതി സകലം ജഗത് ന ജയംത്യപി തേ കാലം കാലോ ജയതി താനപി

ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച് ലോകം ജയിക്കുന്നവരും കാലത്തെ ജയിക്കാറില്ല; മറിച്ച്, കാലം അവരെ ജയിക്കുന്നു.

ആയുര്വേദവിദോ വൈദ്യാസ്ത്വനുഷ്ഠിതരസായനാഃ ന മൃത്യുമതിവര്തംതേ കാലോ ഹി ദുരതിക്രമഃ

ആയുര്‍വേദം അറിയുന്ന വൈദ്യന്മാരും, ഔഷധങ്ങൾ ശീലിച്ചവരും, മരണത്തെ അതിക്രമിക്കാറില്ല; കാരണം, കാലം അതിക്രമിക്കാൻ കഴിയാത്തതാണ്.

ശ്രിയാ രൂപേണ ശീലേന ബലേന ച കുലേന ച അന്യച്ചിംതയതേ ജംതുഃ കാലോ ഽന്യത്കുരുതേ ബലാത്

ഏതെങ്കിലും ജീവി ഐശ്വര്യം, സൗന്ദര്യം, സ്വഭാവം, ബലം, ഉത്ഭവം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചാലും, കാലം അതിന്റെ ശക്തിയാൽ മറ്റൊന്നാണ് സംഭവിപ്പിക്കുന്നത്.

അപ്രിയൈശ്ച പ്രിയൈശ്ചൈവ ഹ്യചിംതിതഗമാഗമൈഃ സംയോജയതി ഭൂതാനി വിയോജയതി ചേശ്വരഃ

പ്രിയവും അപ്രീയവും, പ്രതീക്ഷിച്ചതും പ്രതീക്ഷിക്കാത്തതുമായ സംഭവങ്ങളിലൂടെ, ഈശ്വരൻ ജീവികളെ ഒന്നിപ്പിക്കുകയും വേർപെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

യദൈവ ദുഃഖിതഃ കശ്ചിത്തദൈവ സുഖിതഃ പരഃ ദുര്വിജ്ഞേയസ്വഭാവസ്യ കാലാസ്യാഹോ വിചിത്രതാ

ഒരാൾ ദുഃഖിതനാകുമ്പോൾ തന്നെ മറ്റൊരാൾ സന്തോഷവാനാണ്; മനസ്സിലാക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള സ്വഭാവമുള്ള കാലത്തിന്റെ അത്ഭുതം നോക്കൂ.

യോ യുവാ സ ഭവേദ്വൃദ്ധോ യോ ബലീയാന്സ ദുര്ബലഃ യഃ ശ്രീമാന്സോ ഽപി നിഃശ്രീകഃ കാലശ്ചിത്രഗതിര്ദ്വിജാ

യുവാവായവൻ വയോധികനാകുന്നു, ശക്തനായവൻ ദുർബലനാകുന്നു, ഐശ്വര്യവാനായവൻ ദരിദ്രനാകുന്നു — ദ്വിജന്മാരേ, കാലത്തിന്റെ നടപ്പ് അത്ഭുതകരമാണ്.

നാഭിജാത്യം ന വൈ ശീലം ന ബലം ന ച നൈപുണമ് ഭവേത്കാര്യായ പര്യാപ്തം കാലശ്ച ഹ്യനിരോധകഃ

ഉയർന്ന ജന്മം, നല്ല സ്വഭാവം, ബലം, കഴിവ് — ഇവയൊന്നും ലക്ഷ്യം നേടാൻ മതിയാകില്ല; കാരണം, കാലത്തെ തടയാൻ കഴിയില്ല.

യേ സനാഥാശ്ച ദാതാരോ ഗീതവാദ്യൈരുപസ്ഥിതാഃ യേ ചാനാഥാഃ പരാന്നാദാഃ കാലസ്തേഷു സമക്രിയഃ

അനുഭവമുള്ളവരും, ദാനശീലികളും, സംഗീതത്തോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്നവരും, അനാഥരും, മറ്റുള്ളവരുടെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവരും — ഇവരിൽ എല്ലാരിലും കാലം തുല്യമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

ഫലംത്യകാലേ ന രസായനാനി സമ്യക്പ്രയുക്താന്യപി ചൌഷധാനി താന്യേവ കാലേന സമാഹൃതാനി സിദ്ധിം പ്രയാംത്യാശു സുഖം ദിശംതി

ഔഷധങ്ങളും രസായനങ്ങളും ശരിയായി ഉപയോഗിച്ചാലും സമയമാകാതെ ഫലം തരില്ല; എന്നാൽ ശരിയായ സമയത്ത് ഉപയോഗിച്ചാൽ അതിവേഗം വിജയവും സന്തോഷവും നൽകുന്നു.

നാകാലതോ ഽയം മ്രിയതേ ജായതേ വാ നാകാലതഃ പുഷ്ടിമഗ്ര്യാമുപൈതി നാകാലതഃ സുഖിതം ദുഃഖിതം വാ നാകാലികം വസ്തു സമസ്തി കിംചിത്

സമയത്തിന് മുമ്പ് ആരും മരിക്കുകയോ ജനിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല; സമയത്തിന് മുമ്പ് ആരും പൂർണ്ണ ബലത്തിൽ എത്തുന്നില്ല; സമയത്തിന് മുമ്പ് ആരും സന്തോഷവാനോ ദുഃഖിതനോ ആകുന്നില്ല — സമയത്തിന് അപ്പുറം ഒന്നും സംഭവിക്കുന്നില്ല.

കാലേന ശീതഃ പ്രതിവാതി വാതഃകാലേന വൃഷ്ടിര്ജലദാനുപൈതി കാലേന ചോഷ്മാ പ്രശമം പ്രയാതി കാലേന സര്വം സഫലത്വമേതി

കാലം കൊണ്ടാണ് കാറ്റ് തണുപ്പോടെ വീശുന്നത്; കാലം കൊണ്ടാണ് മേഘങ്ങളിൽ നിന്ന് മഴ പെയ്യുന്നത്; കാലം കൊണ്ടാണ് ചൂട് ശമിക്കുന്നത്; കാലം കൊണ്ടാണ് എല്ലാം ഫലപ്രാപ്തി നേടുന്നത്.

കാലശ്ച സര്വസ്യ ഭവസ്യ ഹേതുഃ കാലേന സസ്യാനി ഭവംതി നിത്യമ് കാലേന സസ്യാനി ലയം പ്രയാംതി കാലേന സംജീവതി ജീവലോകഃ

സകല സൃഷ്ടിയുടെയും കാരണം കാലമാണ്; കാലം കൊണ്ടാണ് വിളകൾ വളരുന്നത്; കാലം കൊണ്ടാണ് വിളകൾ നശിക്കുന്നത്; കാലം കൊണ്ടാണ് ജീവജാലങ്ങൾ വീണ്ടും ജീവിക്കുന്നത്.

ഇത്ഥം കാലാത്മനസ്തത്ത്വം യോ വിജാനാതി തത്ത്വതഃ കാലാത്മാനമതിക്രമ്യ കാലാതീതം സ പശ്യതി

ഇങ്ങനെ, ആരെങ്കിലും കാലസ്വരൂപമായ അതിന്റെ യഥാർത്ഥം മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ, കാലാത്മാവിനെ അതിക്രമിച്ച്, കാലത്തിന് അപ്പുറമുള്ളതിനെ കാണുന്നു.