ശിവപുരാണമ്

സ ഏകസ്സര്വഭൂതേഷു ഗൂഢോ വ്യാപ്തശ്ച വിശ്വതഃ സര്വഭൂതാംതരാത്മാ ച ധര്മാധ്യക്ഷസ്സ കഥ്യതേ

അവൻ ഒരുത്തൻ മാത്രം, എല്ലാ ജീവികളിലും ഒളിഞ്ഞ്, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവൻ; എല്ലാ ഭൂതങ്ങളുടെയും അന്തരാത്മാവും ധർമ്മത്തിന്റെ രക്ഷകനുമാണ്.

സര്വഭൂതാധിവാസശ്ച സാക്ഷീ ചേതാ ച നിര്ഗുണഃ ഏകോ വശീ നിഷ്ക്രിയാണാം ബഹൂനാം വിവശാത്മനാമ്

അവൻ എല്ലാ ജീവികളുടെയും വാസസ്ഥലവും സാക്ഷിയും ചൈതന്യവും ഗുണരഹിതനും ഒരേയൊരു അധിപനും, അനേകം നിർക്രിയരിലും അനേകം നിർബലരിലും ഏകാധിപതിയുമാണ്.

നിത്യാനാമപ്യസൌ നിത്യശ്ചേതനാനാം ച ചേതനഃ ഏകോ ബഹൂനാം ചാകാമഃ കാമാനീശഃ പ്രയച്ഛതി

അവൻ ശാശ്വതന്മാരിൽ ശാശ്വതനും, ചൈതന്യങ്ങളിലേയും ചൈതന്യനും, ഒരുവൻ ആയിട്ടും അനേകർക്കും ആഗ്രഹങ്ങൾ നൽകുന്നവനാണ്, സ്വയം ആഗ്രഹമില്ലാത്തവനായി.

സാംഖ്യയോഗാധിഗമ്യം യത്കാരണം ജഗതാം പതിമ് ജ്ഞാത്വാ ദേവം പശുഃ പാശൈസ്സര്വൈരേവ വിമുച്യതേ

സാംഖ്യയോഗങ്ങളിലൂടെ ലോകങ്ങളുടെ കര്‍ത്താവായ ആ കാരണം മനസ്സിലാക്കി, ആ ദൈവത്തെ അറിയുമ്പോള്‍ ആത്മാവ് എല്ലാ ബന്ധനങ്ങളില്‍ നിന്നും മോചിതനാകുന്നു.

വിശ്വകൃദ്വിശ്വവിത്സ്വാത്മയോനിജ്ഞഃ കാലകൃദ്ഗുണീ പ്രധാനഃ ക്ഷേത്രജ്ഞപതിര്ഗുണേശഃ പാശമോചകഃ

അവന്‍ ലോകത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നവനും, ലോകത്തെ അറിയുന്നവനും, സ്വയം ജനിച്ചവനും, ആരംഭങ്ങളെ അറിയുന്നവനും, കാലത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവും, ഗുണങ്ങളുള്ളവനും, ആദിമനുമായും, ക്ഷേത്രജ്ഞന്റെ നാഥനുമായും, ഗുണങ്ങളുടെ ഇശ്വരനുമായും, ബന്ധനങ്ങളില്‍ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്നവനും ആണ്.

ബ്രഹ്മാണം വിദധേ പൂര്വം വേദാംശ്ചോപാദിശത്സ്വയമ് യോ ദേവസ്തമഹം ബുദ്ധ്വാ സ്വാത്മബുദ്ധിപ്രസാദതഃ

ബ്രഹ്മാവിനെ ആദ്യം സൃഷ്ടിച്ച്, വേദങ്ങള്‍ സ്വയം ഉപദേശിച്ച ദൈവത്തെ, എന്റെ മനസ്സിന്റെ തെളിച്ചത്തിലൂടെ ഞാന്‍ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

മുമുക്ഷുരസ്മാത്സംസാരാത്പ്രപദ്യേ ശരണം ശിവമ് നിഷ്ഫലം നിഷ്ക്രിയം ശാംതം നിരവദ്യം നിരംജനമ്

ഈ ജനനമരണചക്രത്തില്‍ നിന്ന് മോചനം ആഗ്രഹിച്ച്, ഫലമില്ലാത്തവനും, കര്‍മമില്ലാത്തവനും, ശാന്തനും, കുറ്റമില്ലാത്തവനും, മായയില്ലാത്തവനും ആയ ശിവനില്‍ ഞാന്‍ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.

അമൃതസ്യ പരം സേതും ദഗ്ധേംധനമിവാനിലമ് യദാ ചര്മവദാകാശം വേഷ്ടയിഷ്യംതി മാനവാഃ

അവന്‍ അമൃതത്തിലേക്കുള്ള പരമസേതുവാണ്; ചുട്ടുപോയ ഇന്ധനത്തില്‍ കാറ്റ് പോലെ. മനുഷ്യര്‍ ആകാശത്തെ ചർമ്മംപോലെ പൊതിയാന്‍ ശ്രമിക്കുമ്പോള്‍,

തദാ ശിവമവിജ്ഞായ ദുഃഖസ്യാംതോ ഭവിഷ്യതി

അപ്പോള്‍ ശിവനെ അറിയാതെ ദു:ഖത്തിന് അവസാനം വരും.

തപഃപ്രഭാവാദ്ദേവസ്യ പ്രസാദാച്ച മഹര്ഷയഃ അത്യാശ്രമോചിതജ്ഞാനം പവിത്രം പാപനാശനമ്

തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാലും ദൈവത്തിന്റെ കൃപയാലും മഹർഷിമാർ ആശ്രമങ്ങളെ അതിജീവിച്ച ശുദ്ധമായ, പാപനാശകമായ ജ്ഞാനം നേടി.

വേദാംതേ പരമം ഗുഹ്യം പുരാകല്പപ്രചോദിതമ് ബ്രഹ്മണോ വദനാല്ലബ്ധം മയേദം ഭാഗ്യഗൌരവാത്

പഴയ കാലത്ത് ഉപദേശിച്ച വേദാന്തത്തിലെ പരമ രഹസ്യം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വായിൽ നിന്ന്, എന്റെ ഭാഗ്യത്തിന്റെ മഹത്വത്തിൽ ഞാൻ ലഭിച്ചു.

നാപ്രശാംതായ ദാതവ്യമേതജ്ജ്ഞാനമനുത്തമമ് ന പുത്രായാശുവൃത്തായ നാശിഷ്യായ ച സര്വഥാ

ഈ അതുല്യമായ ജ്ഞാനം മനസ്സു ശാന്തമല്ലാത്തവന്ക്ക് നൽകരുത്; ദുഷ്‌ചരിത്രനായ മകന്ക്ക് അല്ല, അയോഗ്യനായ ശിഷ്യന്ക്ക് ഒരിക്കലും അല്ല.

യസ്യ ദേവേ പരാഭക്തിര്യഥാ ദേവേ തഥാ ഗുരൌ തസ്യൈതേ കഥിതാഹ്യര്ഥാഃ പ്രകാശംതേ മഹാത്മനഃ

ദൈവത്തോടും ഗുരുവിനോടും അതുല്യമായ പരമഭക്തിയുള്ള മഹാത്മാവിന് ഈ അർത്ഥങ്ങൾ വ്യക്തമായി ബോധ്യമായി വരും.

അതശ്ച സംക്ഷേപമിദം ശൃണുധ്വം ശിവഃ പരസ്താത്പ്രകൃതേശ്ച പുംസഃ സ സര്ഗകാലേ ച കരോതി സര്വം സംഹാരകാലേ പുനരാദദാതി

അതുകൊണ്ട്, ഈ സംക്ഷിപ്തം കേൾക്കൂ: ശിവൻ പ്രകൃതിയെയും ആത്മാവിനെയും അതിജീവിച്ചവനാണ്; സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ എല്ലാം ചെയ്യുന്നു, സംഹാരസമയത്ത് എല്ലാം തിരികെ എടുക്കുന്നു.

കാലാദുത്പദ്യതേ സര്വം കാലദേവ വിപദ്യതേ ന കാലനിരപേക്ഷം ഹി ക്വചിത്കിംചന വിദ്യതേ

സകലവും കാലത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്, കാലത്താൽ തന്നെ എല്ലാം നശിക്കുന്നു; കാലത്തെ ആശ്രയിക്കാതെയുള്ളത് എവിടെയും ഒന്നുമില്ല.

യദാസ്യാംതര്ഗതം വിശ്വം ശശ്വത്സംസാരമണ്ഡലമ് സര്ഗസംഹൃതിമുദ്രാഭ്യാം ചക്രവത്പരിവര്തതേ

സകലവും അവനിൽ ഉൾക്കൊള്ളുമ്പോൾ, ഈ ശാശ്വതമായ ജനനമരണചക്രം സൃഷ്ടിയും സംഹാരവും കൊണ്ട് ചക്രംപോലെ തിരിയുന്നു.

ബ്രഹ്മാ ഹരിശ്ച രുദ്രശ്ച തഥാന്യേ ച സുരാസുരാഃ യത്കൃതാം നിയതിം പ്രാപ്യ പ്രഭവോ നാതിവര്തിതുമ്

ബ്രഹ്മാവും ഹരിയും രുദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും അവന്റെ നിർണ്ണയത്തിൽ എത്തിയാൽ, തങ്ങളുടെ ആരംഭം അതിക്രമിക്കാൻ കഴിയില്ല.

ഭൂതഭവ്യഭവിഷ്യാദ്യൈര്വിഭജ്യ ജരയന് പ്രജാഃ അതിപ്രഭുരിതി സ്വൈരം വര്തതേ ഽതിഭയംകരഃ

ഭൂതകാലം, വർത്തമാനം, ഭാവി എന്നിങ്ങനെ ജീവികളെ വിഭജിച്ച് അവൻ അവരെ വൃദ്ധിപ്പെടുത്തുന്നു; അത്യന്തം ശക്തിയുള്ളവനും, സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവനും, അത്യന്തം ഭയങ്കരനുമാണ്.

ക ഏഷ ഭഗവാന് കാലഃ കസ്യ വാ വശവര്ത്യയമ് ക ഏവാസ്യ വശേ ന സ്യാത്കഥയൈതദ്വിചക്ഷണ

ആ ഭഗവാൻ കാലൻ ആര്? ആരെ അവൻ നിയന്ത്രിക്കുന്നു? ആരാണ് അവന്റെ നിയന്ത്രണത്തിന് പുറത്തുള്ളത്? ഇതെല്ലാം പറഞ്ഞുതരൂ, ജ്ഞാനിയേ.

കാലകാഷ്ഠാനിമേഷാദികലാകലിതവിഗ്രഹമ് കാലാത്മേതി സമാഖ്യാതം തേജോ മാഹേശ്വരം പരമ്

കാലം, ക്ഷണങ്ങൾ, നിമിഷങ്ങൾ തുടങ്ങിയ കാലഘട്ടങ്ങളാൽ അളക്കപ്പെടുന്ന രൂപം അവനാണ്; അവനെ 'കാലം' എന്നും, മഹേശ്വരന്റെ പരമതേജസ്സെന്നും വിളിക്കുന്നു.

യദലംഘ്യമശേഷസ്യ സ്ഥാവരസ്യ ചരസ്യ ച നിയോഗരൂപമീശസ്യ ബലം വിശ്വനിയാമകമ്

ഇല്ലാത്തതും ഉള്ളതുമായ എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കുന്ന, ഈശ്വരന്റെ നിർബന്ധമായ ആ അതിജീവിക്കാനാകാത്ത ശക്തിയാണ് ലോകത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്.

തസ്യാംശാംശമയീ മുക്തിഃ കാലാത്മനി മഹാത്മനി തതോ നിഷ്ക്രമ്യ സംക്രാംതാ വിസൃഷ്ടാഗ്രേരിവായസീ

അവിടുത്തെ ഭാഗങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ മോക്ഷം, കാലസ്വരൂപനായ മഹാത്മാവിൽ നിന്നു, കത്തുന്ന അഗ്നിയിൽ നിന്ന് ചിതറുന്ന ചിങ്ങSimilar to the way a spark flies from a blazing fire, liberation, made up of parts of that Supreme, emerges from the great soul who is Time itself.

തസ്മാത്കാലവശേ വിശ്വം ന സ വിശ്വവശേ സ്ഥിതഃ ശിവസ്യ തു വശേ കാലോ ന കാലസ്യ വശേ ശിവഃ

അതുകൊണ്ട് ഈ ലോകം കാലത്തിന്റെ അധീനമാണ്; ലോകം കാലത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നില്ല. ശിവന്റെ അധീനത്തിലാണ് കാലം, എന്നാൽ ശിവൻ കാലത്തിന്റെ അധീനനല്ല.

യതോ ഽപ്രതിഹതം ശാര്വം തേജഃ കാലേ പ്രതിഷ്ഠിതമ് മഹതീ തേന കാലസ്യ മര്യാദാ ഹി ദുരത്യയാ

ശിവന്റെ തടസ്സമില്ലാത്ത ശക്തി കാലത്തിൽ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ, കാലത്തിന്റെ അതിരുകൾ കടക്കാൻ അത്യന്തം പ്രയാസമാണ്.

കാലം പ്രജ്ഞാവിശേഷേണ കോ ഽതിവര്തിതുമര്ഹതി കാലേന തു കൃതം കര്മ ന കശ്ചിദതിവര്തതേ

ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക ജ്ഞാനത്താൽ ആരാണ് കാലത്തെ അതിക്രമിക്കാൻ കഴിയുക? കാലം ചെയ്ത പ്രവൃത്തികളെ ആരും അതിക്രമിക്കാനാവില്ല.

ഏകച്ഛത്രാം മഹീം കൃത്സ്നാം യേ പരാക്രമ്യ ശാസതി തേ ഽപി നൈവാതിവര്തംതേ കാലവേലാമിവാബ്ധയഃ

സകല ഭൂമിയും കീഴടക്കി ഏകാധിപത്യം പുലർത്തുന്നവരും കാലത്തിന്റെ അതിരുകൾ കടക്കാറില്ല; സമുദ്രങ്ങൾ തീരം കടക്കാത്തതുപോലെ.

യേ നിഗൃഹ്യേംദ്രിയഗ്രാമം ജയംതി സകലം ജഗത് ന ജയംത്യപി തേ കാലം കാലോ ജയതി താനപി

ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച് ലോകം ജയിക്കുന്നവരും കാലത്തെ ജയിക്കാറില്ല; മറിച്ച്, കാലം അവരെ ജയിക്കുന്നു.

ആയുര്വേദവിദോ വൈദ്യാസ്ത്വനുഷ്ഠിതരസായനാഃ ന മൃത്യുമതിവര്തംതേ കാലോ ഹി ദുരതിക്രമഃ

ആയുര്‍വേദം അറിയുന്ന വൈദ്യന്മാരും, ഔഷധങ്ങൾ ശീലിച്ചവരും, മരണത്തെ അതിക്രമിക്കാറില്ല; കാരണം, കാലം അതിക്രമിക്കാൻ കഴിയാത്തതാണ്.

ശ്രിയാ രൂപേണ ശീലേന ബലേന ച കുലേന ച അന്യച്ചിംതയതേ ജംതുഃ കാലോ ഽന്യത്കുരുതേ ബലാത്

ഏതെങ്കിലും ജീവി ഐശ്വര്യം, സൗന്ദര്യം, സ്വഭാവം, ബലം, ഉത്ഭവം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചാലും, കാലം അതിന്റെ ശക്തിയാൽ മറ്റൊന്നാണ് സംഭവിപ്പിക്കുന്നത്.