ശിവപുരാണമ്

ഗുണൈരാരഭ്യ കര്മാണി സ്വഭാവാദീനി യോജയേത് തേഷാമഭാവേ നാശഃ സ്യാത്കൃതസ്യാപി ച കര്മണഃ

ഗുണങ്ങൾ കൊണ്ടു പ്രവർത്തികൾ സ്വഭാവം മുതലായവയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു; അവ ഇല്ലെങ്കിൽ, ചെയ്ത പ്രവർത്തികൾ പോലും നശിക്കുന്നു.

കര്മക്ഷയേ പുനശ്ചാന്യത്തതോ യാതി സ തത്ത്വതഃ സ ഏവാദിസ്സ്വയം യോഗനിമിത്തം ഭോക്തൃഭോഗയോഃ

പ്രവർത്തി അവസാനിച്ചാൽ മറ്റൊന്ന് തുടങ്ങുന്നു; അങ്ങനെ അവൻ തത്വപ്രകാരം മുന്നേറുന്നു. അനുഭവിക്കുന്നവനും അനുഭവവും യോജിപ്പിക്കുന്നതിന്റെ കാരണം അവനാണ്.

പരസ്ത്രികാലാദകലസ്സ ഏവ പരമേശ്വരഃ സര്വവിത് ത്രിഗുണാധീശോ ബ്രഹ്മസാക്ഷാത്പരാത്പരഃ

അവൻ മൂന്നു കാലങ്ങളെയും കടന്ന, കാലമില്ലാത്ത, പരമേശ്വരൻ, സകലവും അറിയുന്നവൻ, മൂന്നു ഗുണങ്ങളുടെ അധിപൻ, ബ്രഹ്മം തന്നെയും അതിലും ഉന്നതൻ.

തം വിശ്വരൂപമഭവം ഭവമീഡ്യം പ്രജാപതിമ് ദേവദേവം ജഗത്പൂജ്യം സ്വചിത്തസ്ഥമുപാസ്മഹേ

സകല രൂപങ്ങളുള്ളവനെയും, ഉത്ഭവത്തിന്റെയും ലയത്തിന്റെയും മൂലമായ പ്രജാപതിയെയും, ദേവന്മാരുടെ ദൈവത്തെയും, ലോകം ആരാധിക്കുന്നവനെയും, നമ്മുടെ മനസ്സിൽ വസിക്കുന്നവനെയും നാം ആരാധിക്കുന്നു.

കാലാദിഭിഃ പരോ യസ്മാത്പ്രപഞ്ചഃ പരിവര്തതേ ധര്മാവഹം പാപനുദം ഭോഗേശം വിശ്വധാമ ച

കാലം മുതലായവകൊണ്ട് ഈ പ്രപഞ്ചം മാറുന്നുവെന്നതിനാൽ, പുണ്യം നൽകുന്നവനെയും പാപം നീക്കുന്നവനെയും, അനുഭവങ്ങളുടെ അധിപനെയും ലോകത്തിന്റെ ആധാരമായവനെയും നാം ആരാധിക്കുന്നു.

തമീശ്വരാണാം പരമം മഹേശ്വരം തം ദേവതാനാം പരമം ച ദൈവതമ് പതിം പതീനാം പരമം പരസ്താദ്വിദാമ ദേവം ഭുവനേശ്വരേശ്വരമ്

ഇശ്വരന്മാരിൽ പരമനായ മഹേശ്വരനെയും, ദേവതകളിൽ ഉന്നതനായ ദൈവത്തെയും, അധിപന്മാരുടെ അധിപനെയും, എല്ലാം കടന്ന പരമനെയും, ലോകത്തിന്റെയും അതിന്റെ അധിപന്മാരുടെയും ഇശ്വരനെയും നാം അറിയുന്നു.

ന തസ്യ വിദ്യേത കാര്യം കാരണം ച ന വിദ്യതേ ന തത്സമോ ഽധികശ്ചാപി ക്വചിജ്ജഗതി ദൃശ്യതേ

അവനു ചെയ്യേണ്ട കാര്യവും കാരണവും ഇല്ല; ലോകത്ത് അവനോട് തുല്യമായോ അതിലധികമായോ ഒന്നും എവിടെയും കാണപ്പെടുന്നില്ല.

പരാസ്യ വിവിധാ ശക്തിഃ ശ്രുതൌ സ്വാഭാവികീ ശ്രുതാ ജ്ഞാനം ബലം ക്രിയാ ചൈവ യാഭ്യോ വിശ്വമിദം കൃതമ്

അവന്റെ പരമശക്തികൾ അനേകം, സ്വാഭാവികമായവയാണെന്ന് ശാസ്ത്രങ്ങൾ പറയുന്നു; ജ്ഞാനം, ശക്തി, പ്രവർത്തി എന്നിവകൊണ്ടാണ് ഈ ലോകം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്.

തസ്യാസ്തി പതിഃ കശ്ചിന്നൈവ ലിംഗം ന ചേശിതാ കാരണം കാരണാനാം ച സ തേഷാമധിപാധിപഃ

അവനു യാതൊരു അധിപനും അടയാളവും ഇല്ല; അവൻ കാരണങ്ങളുടെ കാരണവും അവയുടെ അധിപന്മാരുടെ അധിപനുമാണ്.

ന ചാസ്യ ജനിതാ കശ്ചിന്ന ച ജന്മ കുതശ്ചന ന ജന്മഹേതവസ്തദ്വന്മലമായാദിസംജ്ഞകാഃ

അവനു സൃഷ്ടാവോ ജനനമോ ഇല്ല; അങ്ങനെ ജനിപ്പിക്കുന്ന കാരണങ്ങൾ, മലവും മായയും പോലുള്ളവയും അവനില്ല.

സ ഏകസ്സര്വഭൂതേഷു ഗൂഢോ വ്യാപ്തശ്ച വിശ്വതഃ സര്വഭൂതാംതരാത്മാ ച ധര്മാധ്യക്ഷസ്സ കഥ്യതേ

അവൻ ഒരുത്തൻ മാത്രം, എല്ലാ ജീവികളിലും ഒളിഞ്ഞ്, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവൻ; എല്ലാ ഭൂതങ്ങളുടെയും അന്തരാത്മാവും ധർമ്മത്തിന്റെ രക്ഷകനുമാണ്.

സര്വഭൂതാധിവാസശ്ച സാക്ഷീ ചേതാ ച നിര്ഗുണഃ ഏകോ വശീ നിഷ്ക്രിയാണാം ബഹൂനാം വിവശാത്മനാമ്

അവൻ എല്ലാ ജീവികളുടെയും വാസസ്ഥലവും സാക്ഷിയും ചൈതന്യവും ഗുണരഹിതനും ഒരേയൊരു അധിപനും, അനേകം നിർക്രിയരിലും അനേകം നിർബലരിലും ഏകാധിപതിയുമാണ്.

നിത്യാനാമപ്യസൌ നിത്യശ്ചേതനാനാം ച ചേതനഃ ഏകോ ബഹൂനാം ചാകാമഃ കാമാനീശഃ പ്രയച്ഛതി

അവൻ ശാശ്വതന്മാരിൽ ശാശ്വതനും, ചൈതന്യങ്ങളിലേയും ചൈതന്യനും, ഒരുവൻ ആയിട്ടും അനേകർക്കും ആഗ്രഹങ്ങൾ നൽകുന്നവനാണ്, സ്വയം ആഗ്രഹമില്ലാത്തവനായി.

സാംഖ്യയോഗാധിഗമ്യം യത്കാരണം ജഗതാം പതിമ് ജ്ഞാത്വാ ദേവം പശുഃ പാശൈസ്സര്വൈരേവ വിമുച്യതേ

സാംഖ്യയോഗങ്ങളിലൂടെ ലോകങ്ങളുടെ കര്‍ത്താവായ ആ കാരണം മനസ്സിലാക്കി, ആ ദൈവത്തെ അറിയുമ്പോള്‍ ആത്മാവ് എല്ലാ ബന്ധനങ്ങളില്‍ നിന്നും മോചിതനാകുന്നു.

വിശ്വകൃദ്വിശ്വവിത്സ്വാത്മയോനിജ്ഞഃ കാലകൃദ്ഗുണീ പ്രധാനഃ ക്ഷേത്രജ്ഞപതിര്ഗുണേശഃ പാശമോചകഃ

അവന്‍ ലോകത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നവനും, ലോകത്തെ അറിയുന്നവനും, സ്വയം ജനിച്ചവനും, ആരംഭങ്ങളെ അറിയുന്നവനും, കാലത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവും, ഗുണങ്ങളുള്ളവനും, ആദിമനുമായും, ക്ഷേത്രജ്ഞന്റെ നാഥനുമായും, ഗുണങ്ങളുടെ ഇശ്വരനുമായും, ബന്ധനങ്ങളില്‍ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്നവനും ആണ്.

ബ്രഹ്മാണം വിദധേ പൂര്വം വേദാംശ്ചോപാദിശത്സ്വയമ് യോ ദേവസ്തമഹം ബുദ്ധ്വാ സ്വാത്മബുദ്ധിപ്രസാദതഃ

ബ്രഹ്മാവിനെ ആദ്യം സൃഷ്ടിച്ച്, വേദങ്ങള്‍ സ്വയം ഉപദേശിച്ച ദൈവത്തെ, എന്റെ മനസ്സിന്റെ തെളിച്ചത്തിലൂടെ ഞാന്‍ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

മുമുക്ഷുരസ്മാത്സംസാരാത്പ്രപദ്യേ ശരണം ശിവമ് നിഷ്ഫലം നിഷ്ക്രിയം ശാംതം നിരവദ്യം നിരംജനമ്

ഈ ജനനമരണചക്രത്തില്‍ നിന്ന് മോചനം ആഗ്രഹിച്ച്, ഫലമില്ലാത്തവനും, കര്‍മമില്ലാത്തവനും, ശാന്തനും, കുറ്റമില്ലാത്തവനും, മായയില്ലാത്തവനും ആയ ശിവനില്‍ ഞാന്‍ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.

അമൃതസ്യ പരം സേതും ദഗ്ധേംധനമിവാനിലമ് യദാ ചര്മവദാകാശം വേഷ്ടയിഷ്യംതി മാനവാഃ

അവന്‍ അമൃതത്തിലേക്കുള്ള പരമസേതുവാണ്; ചുട്ടുപോയ ഇന്ധനത്തില്‍ കാറ്റ് പോലെ. മനുഷ്യര്‍ ആകാശത്തെ ചർമ്മംപോലെ പൊതിയാന്‍ ശ്രമിക്കുമ്പോള്‍,

തദാ ശിവമവിജ്ഞായ ദുഃഖസ്യാംതോ ഭവിഷ്യതി

അപ്പോള്‍ ശിവനെ അറിയാതെ ദു:ഖത്തിന് അവസാനം വരും.

തപഃപ്രഭാവാദ്ദേവസ്യ പ്രസാദാച്ച മഹര്ഷയഃ അത്യാശ്രമോചിതജ്ഞാനം പവിത്രം പാപനാശനമ്

തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാലും ദൈവത്തിന്റെ കൃപയാലും മഹർഷിമാർ ആശ്രമങ്ങളെ അതിജീവിച്ച ശുദ്ധമായ, പാപനാശകമായ ജ്ഞാനം നേടി.

വേദാംതേ പരമം ഗുഹ്യം പുരാകല്പപ്രചോദിതമ് ബ്രഹ്മണോ വദനാല്ലബ്ധം മയേദം ഭാഗ്യഗൌരവാത്

പഴയ കാലത്ത് ഉപദേശിച്ച വേദാന്തത്തിലെ പരമ രഹസ്യം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വായിൽ നിന്ന്, എന്റെ ഭാഗ്യത്തിന്റെ മഹത്വത്തിൽ ഞാൻ ലഭിച്ചു.

നാപ്രശാംതായ ദാതവ്യമേതജ്ജ്ഞാനമനുത്തമമ് ന പുത്രായാശുവൃത്തായ നാശിഷ്യായ ച സര്വഥാ

ഈ അതുല്യമായ ജ്ഞാനം മനസ്സു ശാന്തമല്ലാത്തവന്ക്ക് നൽകരുത്; ദുഷ്‌ചരിത്രനായ മകന്ക്ക് അല്ല, അയോഗ്യനായ ശിഷ്യന്ക്ക് ഒരിക്കലും അല്ല.

യസ്യ ദേവേ പരാഭക്തിര്യഥാ ദേവേ തഥാ ഗുരൌ തസ്യൈതേ കഥിതാഹ്യര്ഥാഃ പ്രകാശംതേ മഹാത്മനഃ

ദൈവത്തോടും ഗുരുവിനോടും അതുല്യമായ പരമഭക്തിയുള്ള മഹാത്മാവിന് ഈ അർത്ഥങ്ങൾ വ്യക്തമായി ബോധ്യമായി വരും.

അതശ്ച സംക്ഷേപമിദം ശൃണുധ്വം ശിവഃ പരസ്താത്പ്രകൃതേശ്ച പുംസഃ സ സര്ഗകാലേ ച കരോതി സര്വം സംഹാരകാലേ പുനരാദദാതി

അതുകൊണ്ട്, ഈ സംക്ഷിപ്തം കേൾക്കൂ: ശിവൻ പ്രകൃതിയെയും ആത്മാവിനെയും അതിജീവിച്ചവനാണ്; സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ എല്ലാം ചെയ്യുന്നു, സംഹാരസമയത്ത് എല്ലാം തിരികെ എടുക്കുന്നു.

കാലാദുത്പദ്യതേ സര്വം കാലദേവ വിപദ്യതേ ന കാലനിരപേക്ഷം ഹി ക്വചിത്കിംചന വിദ്യതേ

സകലവും കാലത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്, കാലത്താൽ തന്നെ എല്ലാം നശിക്കുന്നു; കാലത്തെ ആശ്രയിക്കാതെയുള്ളത് എവിടെയും ഒന്നുമില്ല.

യദാസ്യാംതര്ഗതം വിശ്വം ശശ്വത്സംസാരമണ്ഡലമ് സര്ഗസംഹൃതിമുദ്രാഭ്യാം ചക്രവത്പരിവര്തതേ

സകലവും അവനിൽ ഉൾക്കൊള്ളുമ്പോൾ, ഈ ശാശ്വതമായ ജനനമരണചക്രം സൃഷ്ടിയും സംഹാരവും കൊണ്ട് ചക്രംപോലെ തിരിയുന്നു.

ബ്രഹ്മാ ഹരിശ്ച രുദ്രശ്ച തഥാന്യേ ച സുരാസുരാഃ യത്കൃതാം നിയതിം പ്രാപ്യ പ്രഭവോ നാതിവര്തിതുമ്

ബ്രഹ്മാവും ഹരിയും രുദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും അവന്റെ നിർണ്ണയത്തിൽ എത്തിയാൽ, തങ്ങളുടെ ആരംഭം അതിക്രമിക്കാൻ കഴിയില്ല.

ഭൂതഭവ്യഭവിഷ്യാദ്യൈര്വിഭജ്യ ജരയന് പ്രജാഃ അതിപ്രഭുരിതി സ്വൈരം വര്തതേ ഽതിഭയംകരഃ

ഭൂതകാലം, വർത്തമാനം, ഭാവി എന്നിങ്ങനെ ജീവികളെ വിഭജിച്ച് അവൻ അവരെ വൃദ്ധിപ്പെടുത്തുന്നു; അത്യന്തം ശക്തിയുള്ളവനും, സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവനും, അത്യന്തം ഭയങ്കരനുമാണ്.

ക ഏഷ ഭഗവാന് കാലഃ കസ്യ വാ വശവര്ത്യയമ് ക ഏവാസ്യ വശേ ന സ്യാത്കഥയൈതദ്വിചക്ഷണ

ആ ഭഗവാൻ കാലൻ ആര്? ആരെ അവൻ നിയന്ത്രിക്കുന്നു? ആരാണ് അവന്റെ നിയന്ത്രണത്തിന് പുറത്തുള്ളത്? ഇതെല്ലാം പറഞ്ഞുതരൂ, ജ്ഞാനിയേ.