ശിവപുരാണമ്

അചക്ഷുരപി യഃ പശ്യത്യകര്ണോ ഽപി ശൃണോതി യഃ സര്വം വേത്തി ന വേത്താസ്യ തമാഹുഃ പുരുഷം പരമ്

കണ്ണില്ലാതിരുന്നിട്ടും അവൻ കാണുന്നു; ചെവിയില്ലാതിരുന്നിട്ടും അവൻ കേൾക്കുന്നു; അവൻ എല്ലാം അറിയുന്നു, പക്ഷേ ആരും അവനെ അറിയുന്നില്ല—അവനെ തന്നെയാണ് പരമപുരുഷൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.

അണോരണീയാന്മഹതോ മഹീയാനയമവ്യയഃ ഗുഹായാം നിഹിതശ്ചാപി ജംതോരസ്യ മഹേശ്വരഃ

അവൻ ഏറ്റവും ചെറുതിലും ചെറുതാണ്, ഏറ്റവും വലുതിലും വലുതാണ്, അവിനാശിയാണ്; എല്ലാ ജീവികളുടെ ഹൃദയത്തിലെ ഗുഹയിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന മഹേശ്വരൻ.

തമക്രതും ക്രതുപ്രായം മഹിമാതിശയാന്വിതമ് ധാതുഃ പ്രസാദാദീശാനം വീതശോകഃ പ്രപശ്യതി

ദുഃഖമില്ലാത്തവൻ, സ്രഷ്ടാവിന്റെ കൃപയാൽ, കർമ്മമില്ലാത്തവനെയും എല്ലാ കർമ്മങ്ങൾക്കും കാരണം ആകുന്നവനെയും, അതിവിശിഷ്ടമായ മഹത്വം ഉള്ള ഈശ്വരനെയും കാണുന്നു.

വേദാഹമേനമജരം പുരാണം സര്വഗം വിഭുമ് നിരോധം ജന്മനോ യസ്യ വദംതി ബ്രഹ്മവാദിനഃ

ഞാൻ ഈ പ്രായമില്ലാത്ത, പുരാതനമായ, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന, മഹത്തായവനെ അറിയുന്നു; ജന്മത്തിന്റെ അവസാനമാണ് ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ പറയുന്നത്.

ഏകോ ഽപി ത്രീനിമാംല്ലോകാന് ബഹുധാ ശക്തിയോഗതഃ

ഒരുവൻ മാത്രമായിട്ടും, തന്റെ ശക്തികളുടെ യോജിപ്പിലൂടെ, ഈ മൂന്ന് ലോകങ്ങളെ പലവിധത്തിൽ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.

വിശ്വധാത്രീത്യജാഖ്യാ ച ശൈവീ ചിത്രാ കൃതിഃ പരാ താമജാം ലോഹിതാം ശുക്ലാം കൃഷ്ണാമേകാം ത്വജഃ പ്രജാമ്

ലോകത്തിന്റെ പോഷകി, അജ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൾ, ശിവന്റെ അത്ഭുതകരമായ പരാശക്തിയാണ്; അവൾ ജനനമില്ലാത്തവൾ, ചുവപ്പും വെളുപ്പും കറുപ്പും നിറങ്ങളുള്ളവൾ, അവളാണ് സകല സൃഷ്ടിയുടെയും മാതാവ്.

ജനിത്രീമനുശേതേ ഽന്യോജുഷമാണസ്സ്വരൂപിണീമ് താമേവാജാമജോ ഽന്യസ്തു ഭക്തഭോഗാ ജഹാതി ച

അജയായവൻ മാതാവിനൊപ്പം കിടക്കുന്നു, അവളുടെ സ്വരൂപം ആസ്വദിക്കുന്നു; എന്നാൽ മറ്റൊരുവൻ, അജനായവനും, ഭക്തരുടെ ആനന്ദം തേടി അവളെ വിട്ടുപോകുന്നു.

ദ്വൌ സുപര്ണൌ ച സയുജൌ സമാനം വൃക്ഷമാസ്ഥിതൌ ഏകോ ഽത്തി പിപ്പലം സ്വാദു പരോ ഽനശ്നന് പ്രപശ്യതി

രണ്ടു പക്ഷികൾ ചേർന്ന് ഒരേ വൃക്ഷത്തിൽ ഇരിക്കുന്നു. ഒരുവൻ മധുരമായ ഇഞ്ചിപ്പഴം തിന്നുന്നു, മറ്റൊന്ന് തിന്നാതെ നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

വൃക്ഷേസ്മിന് പുരുഷോ മഗ്നോ ഗുഹ്യമാനശ്ച ശോചതി ജുഷ്ടമന്യം യദാ പശ്യേദീശം പരമകാരണമ്

അവൻ ആ വൃക്ഷത്തിൽ മുഴുകി മറഞ്ഞ് ദു:ഖിക്കുന്നു; എന്നാൽ മറ്റൊന്നായ പരമകാരണമായ ഈശ്വരനെ കാണുമ്പോൾ അവൻ സന്തോഷം അനുഭവിക്കുന്നു.

തദാസ്യ മഹിമാനം ച വീതശോകസ്സുഖീ ഭവേത് ഛംദാംസി യജ്ഞാഃ ഋതവോ യദ്ഭൂതം ഭവ്യമേവ ച

അപ്പോൾ അവന്റെ മഹത്വം അറിയുമ്പോൾ ദു:ഖം വിട്ട് സുഖം ലഭിക്കുന്നു; വേദങ്ങൾ, യജ്ഞങ്ങൾ, കാലങ്ങൾ, ഉണ്ടായതും വരാനിരിക്കുന്നതും എല്ലാം അതാണ്.

മായീ വിശ്വം സൃജത്യസ്മിന്നിവിഷ്ടോ മായയാ പരഃ മായാം തു പ്രകൃതിം വിദ്യാന്മായിനം തു മഹേശ്വരമ്

ഈ ലോകം സൃഷ്ടിക്കുന്നത് മഹേശ്വരൻ തന്റെ മായാവശേഷം ഇതിൽ പ്രവേശിച്ചാണ്; മായയാണ് പ്രകൃതി, മായാവാനാണ് മഹേശ്വരൻ എന്ന് അറിയണം.

തസ്യാസ്ത്വവയവൈരേവ വ്യാപ്തം സര്വമിദം ജഗത് സൂക്ഷ്മാതിസൂക്ഷ്മമീശാനം കലലസ്യാപി മധ്യതഃ

അവന്റെ അവയവങ്ങൾകൊണ്ടു തന്നെ ഈ ജഗത് മുഴുവൻ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; സൂക്ഷ്മത്തിൽ സൂക്ഷ്മനായ ഈശ്വരൻ കണികയുടെ നടുവിലും നിലകൊള്ളുന്നു.

സ്രഷ്ടാരമപി വിശ്വസ്യ വേഷ്ടിതാരം ച തസ്യ തു ശിവമേവേശ്വരം ജ്ഞാത്വാ ശാംതിമത്യംതമൃച്ഛതി

ലോകത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവും എല്ലാം ചുറ്റിപ്പിടിക്കുന്നവനും ശിവനാണ് എന്ന് അറിഞ്ഞാൽ പരമശാന്തി ലഭിക്കും.

സ ഏവ കാലോ ഗോപ്താ ച വിശ്വസ്യാധിപതിഃ പ്രഭുഃ തം വിശ്വാധിപതിം ജ്ഞാത്വാ മൃത്യുപാശാത്പ്രമുച്യതേ

അവനാണ് കാലം, രക്ഷകൻ, ലോകത്തിന്റെ അധിപൻ, പ്രഭു; ആ ലോകനാഥനെ അറിയുമ്പോൾ മരണത്തിന്റെ പാശത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.

ഘൃതാത്പരം മംഡമിവ സൂക്ഷ്മം ജ്ഞാത്വാ സ്ഥിതം പ്രഭുമ് സര്വഭൂതേഷു ഗൂഢം ച സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ

നെയ്യിൽ നിന്നും മുകളിൽ ഉള്ള അതിസൂക്ഷ്മമായ സാരംപോലെ എല്ലായിടത്തും ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന പ്രഭുവിനെ അറിയുമ്പോൾ എല്ലാപാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.

ഏഷ ഏവ പരോ ദേവോ വിശ്വകര്മാ മഹേശ്വരഃ ഹൃദയേ സംനിവിഷ്ടം തം ജ്ഞാത്വൈവാമൃതമശ്നുതേ

അവനാണ് പരമദൈവം, ലോകസ്രഷ്ടാവ്, മഹേശ്വരൻ; ഹൃദയത്തിൽ പാർക്കുന്നവനെ അറിയുമ്പോൾ അമൃതം അനുഭവിക്കാം.

യദാ സമസ്തം ന ദിവാ ന രാത്രിര്ന സദപ്യസത് കേവലശ്ശിവ ഏവൈകോ യതഃ പ്രജ്ഞാ പുരാതനീ

എല്ലാം ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ, ദിവസം അല്ല, രാത്രി അല്ല, സതും അസതും അല്ലാത്തപ്പോൾ, ശിവൻ മാത്രം അവശേഷിക്കുന്നു; അവനിൽ നിന്നാണ് പ്രാചീനമായ ജ്ഞാനം ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്.

നൈനമൂര്ധ്വം ന തിര്യക്ച ന മധ്യം പര്യജിഗ്രഹത് ന തസ്യ പ്രതിമാ ചാസ്തി യസ്യ നാമ മഹദ്യശഃ

അവനെ മുകളിൽ നിന്നോ, അകROSSനോ, നടുവിൽ നിന്നോ ആരും പിടിച്ചിട്ടില്ല; മഹത്തായ യശസ്സുള്ളവനു സമം ഒന്നുമില്ല.

അജാതമിമമേവൈകേ ബുദ്ധാ ജന്മനി ഭീരവഃ രുദ്രസ്യാസ്യ പ്രപദ്യംതേ രക്ഷാര്ഥം ദക്ഷിണം സുഖമ്

ചില ജ്ഞാനികളും ഭയമില്ലാത്തവരും അവനെ ജനനം ഇല്ലാത്തവനായി അറിയുന്നു; രക്ഷയ്ക്കായി അവർ രുദ്രന്റെ ദക്ഷിണ ഭാഗത്തേക്ക് സമീപിക്കുന്നു.

ദ്വേ അക്ഷരേ ബ്രഹ്മപരേ ത്വനംതേ സമുദാഹൃതേ വിദ്യാവിദ്യേ സമാഖ്യാതേ നിഹിതേ യത്ര ഗൂഢവത്

രണ്ടു അക്ഷരങ്ങൾ പരബ്രഹ്മവും അനന്തവുമെന്നു പറയുന്നു; അവിടെ ജ്ഞാനവും അജ്ഞാനവും ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

ക്ഷരം ത്വവിദ്യാ ഹ്യമൃതം വിദ്യേതി പരിഗീയതേ തേ ഉഭേ ഈശതേ യസ്തു സോ ഽന്യഃ ഖലു മഹേശ്വരഃ

അജ്ഞാനം നശ്വരമാണ്, ജ്ഞാനം അമൃതമാണ് എന്ന് പറയുന്നു; ഈ രണ്ടിനെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നത് മഹേശ്വരൻ തന്നെയാണ്.

ഏകൈകം ബഹുധാ ജാലം വികുര്വന്നേകവച്ച യഃ സര്വാധിപത്യം കുരുതേ സൃഷ്ട്വാ സര്വാന് പ്രതാപവാന്

ഒരൊന്നിനെ പലതായും, അതുപോലെ തന്നെ ഒന്നായും, എല്ലാം സൃഷ്ടിച്ചശേഷം അവൻ സർവ്വാധിപത്യം വഹിക്കുന്നു.

ദിശ ഊര്ധ്വമധസ്തിര്യക് ഭാസയന് ഭ്രാജതേ സ്വയമ് യോ നിഃസ്വഭാവാദപ്യേകോ വരേണ്യസ്ത്വധിതിഷ്ഠതി

അവൻ സ്വയം പ്രകാശിച്ച് മുകളിലും താഴെയും അകROSSയും എല്ലാ ദിശകളും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു; സ്വഭാവമില്ലെങ്കിലും അവൻ മാത്രം ശ്രേഷ്ഠനായി നിലകൊള്ളുന്നു.

സ്വഭാവവാചകാന് സര്വാന് വാച്യാംശ്ച പരിണാമയന് ഗുണാംശ്ച ഭോഗ്യഭോക്തൃത്വേ തദ്വിശ്വമധിതിഷ്ഠതി

സ്വഭാവം സൂചിപ്പിക്കുന്നതും പറയപ്പെടുന്നതും ഗുണങ്ങളും അനുഭവിക്കുന്നതും അനുഭവ്യവും എല്ലാം മാറ്റി അവൻ ഈ ലോകത്ത് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

തേ വൈ ഗുഹ്യോപണിഷദി ഗൂഢം ബ്രഹ്മ പരാത്പരമ് ബ്രഹ്മയോനിം ജഗത്പൂര്വം വിദുര്ദേവാ മഹര്ഷയഃ

ദേവന്മാരും മഹർഷികളും, ഗുഹ്യമായ ഉപനിഷത്ത് അകത്തുള്ള പരപരമായ ബ്രഹ്മവും ബ്രഹ്മയുടെയും ലോകത്തിന്റെയും ആദിയും അറിയുന്നു.

ഭാവഗ്രാഹ്യമനീഹാഖ്യം ഭാവാഭാവകരം ശിവമ് കലാസര്ഗകരം ദേവം യേ വിദുസ്തേ ജഹുസ്തനുമ്

ശിവനെ അനുഭവംകൊണ്ടു ഗ്രഹിക്കാവുന്നവനായി, ആസക്തിയില്ലാത്തവനായി, സത്തയും അസത്തും സൃഷ്ടിക്കുന്നവനായി, കാലത്തിന്റെ വകഭേദങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ദൈവമായ് ആരറിയുന്നുവോ, അവർ ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു.

സ്വഭാവമേകേ മന്യംതേ കാലമേകേ വിമോഹിതാഃ ദേവസ്യ മഹിമാ ഹ്യേഷ യേനേദം ഭ്രാമ്യതേ ജഗത്

ചിലർ സ്വഭാവം തന്നെയാണ് സകലത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനമെന്ന്, ചിലർ കാലം തന്നെയാണെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ലോകം ഇങ്ങനെ ചുറ്റിപ്പറ്റുന്നത് ദൈവത്തിന്റെ മഹത്വം കൊണ്ടാണ്.

യേനേദമാവൃതം നിത്യം കാലകാലാത്മനാ യതഃ തേനേരിതമിദം കര്മ ഭൂതൈഃ സഹ വിവര്തതേ

ഈ ലോകം എല്ലായ്പ്പോഴും ആവരണം ചെയ്യുന്നത്, കാലത്തെയും അതിന്റെ അളവിനെയും കടന്നുള്ളവനാൽ, അവനിലൂടെ ഈ പ്രവർത്തി ഭൂതങ്ങളോടൊപ്പം മാറി മാറി നടക്കുന്നു.

തത്കര്മ ഭൂയശഃ കൃത്വാ വിനിവൃത്യ ച ഭൂയശഃ തത്ത്വസ്യ സഹ തത്ത്വേന യോഗം ചാപി സമേത്യ വൈ

ആ പ്രവർത്തി വീണ്ടും വീണ്ടും ചെയ്തു, വീണ്ടും വിട്ട്, അതിന്റെ യഥാർത്ഥ തത്വത്തോടൊപ്പം യോഗം വഴി യഥാർത്ഥതയിലേക്കു ചേർന്ന് പോകുന്നു.