ശിവപുരാണമ്

അഭാവേ തസ്യ വിശ്വസ്യ സൃഷ്ടിരേഷാ കഥം ഭവേത് അചേതനത്വാദജ്ഞാനാദനയോഃ പശുപാശയോഃ

അവനില്ലാതെ ഈ സൃഷ്ടി എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു? കാരണം, പശുവിനും പാശത്തിനും ചൈതന്യവും ജ്ഞാനവും ഇല്ല.

പ്രധാനപരമാണ്വാദി യാവത്കിംചിദചേതനമ് തത്കര്തൃകം സ്വയം ദൃഷ്ടം ബുദ്ധിമത്കാരണം വിനാ

പ്രധാനത്തിൽ നിന്ന് അനുവുവരെ എന്തും ചൈതന്യമില്ലാത്തതാണെങ്കിൽ, അവയെല്ലാം ബുദ്ധിയുള്ള കാരണത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ മാത്രമേ പ്രവർത്തിക്കൂ.

ജഗച്ച കര്തൃസാപേക്ഷം കാര്യം സാവയവം യതഃ തസ്മാത്കാര്യസ്യ കര്തൃത്വം പത്യുര്ന പശുപാശയോഃ

ലോകം ഒരു ഫലമായതിനാൽ, അതിന് ഒരു കര്‍ത്താവിന്റെ ആവശ്യം ഉണ്ട്; അതിനാൽ കര്‍ത്തൃത്വം പശുവിനോ പാശത്തിനോ അല്ല, പതിയ്ക്കാണ്.

പശോരപി ച കര്തൃത്വം പത്യുഃ പ്രേരണപൂര്വകമ് അയഥാകരണജ്ഞാനമംധസ്യ ഗമനം യഥാ

പശുവിന്റെ പ്രവർത്തിയും പതിയുടെ പ്രേരണയാൽ മാത്രമേ നടക്കൂ; കാഴ്ചയില്ലാത്തവൻ മറ്റൊരാളുടെ സഹായത്തോടെ നടക്കുന്നതുപോലെ.

ആത്മാനം ച പൃഥങ്മത്വാ പ്രേരിതാരം തതഃ പൃഥക് അസൌ ജുഷ്ടസ്തതസ്തേന ഹ്യമൃതത്വായ കല്പതേ

ആത്മാവിനെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നവനിൽ നിന്ന് വേറെയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ, അവന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചാൽ, അങ്ങനെ ഒരാൾ അമൃതത്വത്തിന് യോഗ്യനാകുന്നു.

പശോഃ പാശസ്യ പത്യുശ്ച തത്ത്വതോ ഽസ്തി പദം പരമ് ബ്രഹ്മവിത്തദ്വിദിത്വൈവ യോനിമുക്തോ ഭവിഷ്യതി

പശുവിനും പാശത്തിനും പതിക്കും യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു പരമാവസ്ഥയുണ്ട്; അതു മനസ്സിലാക്കുന്ന ബ്രഹ്മജ്ഞാനി പുനർജന്മത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.

സംയുക്തമേതദ്ദ്വിതയം ക്ഷരമക്ഷരമേവ ച വ്യക്താവ്യക്തം ബിഭര്തീശോ വിശ്വം വിശ്വവിമോചകഃ

ക്ഷരവും അക്ഷരവും, പ്രകടവും അപ്രകടവും—ഈ രണ്ടു ഘടകങ്ങളും ഒന്നിച്ച് ചേർന്നിരിക്കുന്നു; ലോകത്തെ മോചിപ്പിക്കുന്ന ഈശ്വരൻ എല്ലാം നിലനിർത്തുന്നു.

ഭോക്താ ഭോഗ്യം പ്രേരയിതാ മംതവ്യം ത്രിവിധം സ്മൃതമ് നാതഃ പരം വിജാനദ്ഭിര്വേദിതവ്യം ഹി കിംചനഃ

ഭോക്താവ്, ഭോഗ്യവസ്തു, പ്രേരിപ്പിക്കുന്നവൻ—ഈ മൂന്ന് കാര്യങ്ങളും മനസ്സിലാക്കണം; ഇതിന് അപ്പുറം മറ്റൊന്നും അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ടതില്ലെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.

തിലേഷു വാ യഥാ തൈലം ദധ്നി വാ സര്പിരര്പിതമ് യഥാപഃ സ്രോതസി വ്യാപ്താ യഥാരണ്യാം ഹുതാശനഃ

എങ്ങിനെ എള്ളിൽ എണ്ണയും, തയിരിൽ നെയ്യും, ഒഴുക്കിൽ വെള്ളവും, കാട്ടിൽ തീയും ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നുവോ,

ഏവമേവ മഹാത്മാനമാത്മന്യാത്മവിലക്ഷണമ് സത്യേന തപസാ ചൈവ നിത്യയുക്തോ ഽനുപശ്യതി

ഇങ്ങനെ സത്യം പാലിക്കുകയും തപസ്സിൽ ഏർപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നവൻ തന്റെ അകത്തുള്ള മഹത്തായ ആത്മാവിനെ, ഈ ചെറിയ ആത്മാവിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായതിനെ, നിരന്തരം കാണുന്നു.

യ ഏകോ ജാലവാനീശ ഈശാനീഭിസ്സ്വശക്തിഭിഃ

അവനാണ് ഏകദൈവം, തന്റെ ശക്തികളാൽ, ഐശ്വര്യത്തിന്റെ ദേവതകളോടൊപ്പം ഈ ലോകത്തിന്റെ വലയിടുന്നവൻ.

ഏക ഏവ തദാ രുദ്രോ ന ദ്വിതീയോ ഽസ്തി കശ്ചന സംസൃജ്യ വിശ്വഭുവനം ഗോപ്താ തേ സംചുകോച യഃ

അപ്പോൾ ഒരുവൻ മാത്രം, അതായത് രുദ്രൻ മാത്രം ഉണ്ട്; രണ്ടാമത്തൊരുവൻ ഇല്ല. അവൻ ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ച്, അവയെ സംരക്ഷിച്ച്, പിന്നെ തിരികെ എടുത്തു വയ്ക്കുന്നു.

വിശ്വതശ്ചക്ഷുരേവായമുതായം വിശ്വതോമുഖഃ തഥൈവ വിശ്വതോബാഹുവിശ്വതഃ പാദസംയുതഃ

അവനു എല്ലിടത്തും കണ്ണുകളുണ്ട്, എല്ലിടത്തും മുഖങ്ങളുണ്ട്, അതുപോലെ എല്ലിടത്തും കൈകളും കാലുകളും ചേർന്നിരിക്കുന്നു; അവൻ എല്ലായിടത്തും നിലകൊള്ളുന്നു.

ദ്യാവാഭൂമീ ച ജനയന് ദേവ ഏകോ മഹേശ്വരഃ സ ഏവ സര്വദേവാനാം പ്രഭവശ്ചോദ്ഭവസ്തഥാ

സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും സൃഷ്ടിച്ച ഏക മഹേശ്വരൻ തന്നെയാണ് എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും ഉത്ഭവവും മൂലവും.

ഹിരണ്യഗര്ഭം ദേവാനാം പ്രഥമം ജനയേദയമ് വിശ്വസ്മാദധികോ രുദ്രോ മഹര്ഷിരിതി ഹി ശ്രുതിഃ

ദേവന്മാരിൽ ആദിയായ ഹിരണ്യഗർഭനെ സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ ഇവൻ തന്നെയാണ്; രുദ്രൻ എല്ലാകൊണ്ടും വലിയവനാണെന്ന് ശ്രുതി പറയുന്നു.

വേദാഹമേതം പുരുഷം മഹാംതമമൃതം ധ്രുവമ് ആദിത്യവര്ണം തമസഃ പരസ്താത്സംസ്ഥിതം പ്രഭുമ്

ഞാൻ ഈ പരമപുരുഷനെ അറിയുന്നു; മഹത്തായവൻ, അമൃതസ്വഭാവം, മാറ്റമില്ലാത്തവൻ, സൂര്യന്റെ നിറമുള്ളവൻ, ഇരുട്ടിന് അപ്പുറമുള്ളവൻ, പ്രഭുവായവൻ.

അസ്മാന്നാസ്തി പരം കിംചിദപരം പരമാത്മനഃ നാണീയോ ഽസ്തി ന ച ജ്യായസ്തേന പൂര്ണമിദം ജഗത്

ഈ പരമാത്മാവിനേക്കാൾ ഉയർന്നതോ താഴ്ന്നതോ ഒന്നുമില്ല; അതിനേക്കാൾ ചെറുതോ വലുതോ ഒന്നുമില്ല. ഈ ലോകം അവനാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

സര്വാനനശിരോഗ്രീവഃ സര്വഭൂതഗുഹാശയഃ സര്വവ്യാപീ ച ഭഗവാംസ്തസ്മാത്സര്വഗതശ്ശിവഃ

എല്ലാ മുഖങ്ങളും തലകളും കഴുത്തുകളും അവനിൽ ഉണ്ട്; എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്നവൻ; എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഭഗവാൻ, അതുകൊണ്ട് ശിവൻ എല്ലായിടത്തും ഉണ്ട്.

സര്വതഃ പാണിപാദോ ഽയം സര്വതോ ഽക്ഷിശിരോമുഖഃ സര്വതഃ ശ്രുതിമാംല്ലോകേ സര്വമാവൃത്യ തിഷ്ഠതി

അവനു എല്ലായിടത്തും കൈകളും കാലുകളും ഉണ്ട്, എല്ലായിടത്തും കണ്ണുകളും തലകളും വായുകളും ഉണ്ട്, ലോകത്ത് എല്ലായിടത്തും ചെവികൾ ഉണ്ട്; അവൻ എല്ലാം ചുറ്റി നിലകൊള്ളുന്നു.

സര്വേന്ദ്രിയഗുണാഭാസസ്സര്വേന്ദ്രിയവിവര്ജിതഃ സര്വസ്യ പ്രഭുരീശാനഃ സര്വസ്യ ശരണം സുഹൃത്

അവൻ എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ ഗുണങ്ങൾ പോലെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു, പക്ഷേ എല്ലായ്പ്പോഴും അവയെക്കാൾ അകറ്റമാണ്; അവൻ എല്ലായ്ക്കും പ്രഭു, എല്ലാ കാര്യത്തിന്റെയും അധിപൻ, എല്ലാവർക്കും ആശ്രയവും സ്നേഹിതനുമാണ്.

അചക്ഷുരപി യഃ പശ്യത്യകര്ണോ ഽപി ശൃണോതി യഃ സര്വം വേത്തി ന വേത്താസ്യ തമാഹുഃ പുരുഷം പരമ്

കണ്ണില്ലാതിരുന്നിട്ടും അവൻ കാണുന്നു; ചെവിയില്ലാതിരുന്നിട്ടും അവൻ കേൾക്കുന്നു; അവൻ എല്ലാം അറിയുന്നു, പക്ഷേ ആരും അവനെ അറിയുന്നില്ല—അവനെ തന്നെയാണ് പരമപുരുഷൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.

അണോരണീയാന്മഹതോ മഹീയാനയമവ്യയഃ ഗുഹായാം നിഹിതശ്ചാപി ജംതോരസ്യ മഹേശ്വരഃ

അവൻ ഏറ്റവും ചെറുതിലും ചെറുതാണ്, ഏറ്റവും വലുതിലും വലുതാണ്, അവിനാശിയാണ്; എല്ലാ ജീവികളുടെ ഹൃദയത്തിലെ ഗുഹയിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന മഹേശ്വരൻ.

തമക്രതും ക്രതുപ്രായം മഹിമാതിശയാന്വിതമ് ധാതുഃ പ്രസാദാദീശാനം വീതശോകഃ പ്രപശ്യതി

ദുഃഖമില്ലാത്തവൻ, സ്രഷ്ടാവിന്റെ കൃപയാൽ, കർമ്മമില്ലാത്തവനെയും എല്ലാ കർമ്മങ്ങൾക്കും കാരണം ആകുന്നവനെയും, അതിവിശിഷ്ടമായ മഹത്വം ഉള്ള ഈശ്വരനെയും കാണുന്നു.

വേദാഹമേനമജരം പുരാണം സര്വഗം വിഭുമ് നിരോധം ജന്മനോ യസ്യ വദംതി ബ്രഹ്മവാദിനഃ

ഞാൻ ഈ പ്രായമില്ലാത്ത, പുരാതനമായ, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന, മഹത്തായവനെ അറിയുന്നു; ജന്മത്തിന്റെ അവസാനമാണ് ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ പറയുന്നത്.

ഏകോ ഽപി ത്രീനിമാംല്ലോകാന് ബഹുധാ ശക്തിയോഗതഃ

ഒരുവൻ മാത്രമായിട്ടും, തന്റെ ശക്തികളുടെ യോജിപ്പിലൂടെ, ഈ മൂന്ന് ലോകങ്ങളെ പലവിധത്തിൽ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.

വിശ്വധാത്രീത്യജാഖ്യാ ച ശൈവീ ചിത്രാ കൃതിഃ പരാ താമജാം ലോഹിതാം ശുക്ലാം കൃഷ്ണാമേകാം ത്വജഃ പ്രജാമ്

ലോകത്തിന്റെ പോഷകി, അജ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൾ, ശിവന്റെ അത്ഭുതകരമായ പരാശക്തിയാണ്; അവൾ ജനനമില്ലാത്തവൾ, ചുവപ്പും വെളുപ്പും കറുപ്പും നിറങ്ങളുള്ളവൾ, അവളാണ് സകല സൃഷ്ടിയുടെയും മാതാവ്.

ജനിത്രീമനുശേതേ ഽന്യോജുഷമാണസ്സ്വരൂപിണീമ് താമേവാജാമജോ ഽന്യസ്തു ഭക്തഭോഗാ ജഹാതി ച

അജയായവൻ മാതാവിനൊപ്പം കിടക്കുന്നു, അവളുടെ സ്വരൂപം ആസ്വദിക്കുന്നു; എന്നാൽ മറ്റൊരുവൻ, അജനായവനും, ഭക്തരുടെ ആനന്ദം തേടി അവളെ വിട്ടുപോകുന്നു.

ദ്വൌ സുപര്ണൌ ച സയുജൌ സമാനം വൃക്ഷമാസ്ഥിതൌ ഏകോ ഽത്തി പിപ്പലം സ്വാദു പരോ ഽനശ്നന് പ്രപശ്യതി

രണ്ടു പക്ഷികൾ ചേർന്ന് ഒരേ വൃക്ഷത്തിൽ ഇരിക്കുന്നു. ഒരുവൻ മധുരമായ ഇഞ്ചിപ്പഴം തിന്നുന്നു, മറ്റൊന്ന് തിന്നാതെ നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

വൃക്ഷേസ്മിന് പുരുഷോ മഗ്നോ ഗുഹ്യമാനശ്ച ശോചതി ജുഷ്ടമന്യം യദാ പശ്യേദീശം പരമകാരണമ്

അവൻ ആ വൃക്ഷത്തിൽ മുഴുകി മറഞ്ഞ് ദു:ഖിക്കുന്നു; എന്നാൽ മറ്റൊന്നായ പരമകാരണമായ ഈശ്വരനെ കാണുമ്പോൾ അവൻ സന്തോഷം അനുഭവിക്കുന്നു.