ശിവപുരാണമ്

ഭോഗഃ കര്മവിനാശായ ഭോഗമവ്യക്തമുച്യതേ ബാഹ്യാംതഃകരണദ്വാരം ശരീരം ഭോഗസാധനമ്

കര്‍മ്മം നശിപ്പിക്കാൻ അനുഭവം ഉണ്ട്. അവ്യക്തം അനുഭവഭൂമിയാണ് എന്ന് പറയുന്നു. ബാഹ്യ-അന്തരേന്ദ്രിയങ്ങളിലൂടെ ശരീരമാണ് അനുഭവത്തിന് ഉപാധി.

ഭാവാതിശയലബ്ധേന പ്രസാദേന മലക്ഷയഃ ക്ഷീണേ ചാത്മമലേ തസ്മിന് പുമാഞ്ച്ഛിവസമോ ഭവേത്

അന്തരാവസ്ഥയുടെ പ്രത്യേകമായ കൃപയാൽ അശുദ്ധി നശിക്കുന്നു. ആത്മാവിന്റെ അശുദ്ധി തീർന്നാൽ ആ മനുഷ്യൻ ശിവനോടു സമം ആകുന്നു.

കലാദിപഞ്ചതത്ത്വാനാം കിം കര്മ പൃഥഗുച്യതേ ഭോക്തേതി പുരുഷശ്ചേതി യേനാത്മാ വ്യപദിശ്യതേ

കല തുടങ്ങിയ അഞ്ചു തത്ത്വങ്ങളുടെ കര്‍മ്മം എന്താണ്, അതിനെ എങ്ങനെ വേർതിരിക്കുന്നു? ആര് അനുഭവിക്കുന്നവൻ, ആര് പുരുഷൻ എന്ന് ആത്മാവിനെ വിളിക്കുന്നു?

കിമാത്മകം തദവ്യക്തം കേനാകാരേണ ഭുജ്യതേ കിം തസ്യ ശരണം ഭുക്തൌ ശരീരം ച കിമുച്യതേ

അവ്യക്തത്തിന്റെ സ്വഭാവം എന്താണ്, അത് എങ്ങനെയാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്? അനുഭവത്തിൽ അതിന്റെ ആശ്രയം എന്ത്, ശരീരം എന്ന് പറയുന്നത് എന്താണ്?

ദിക്ക്രിയാവ്യംജകാ വിദ്യാ കാലോ രാഗഃ പ്രവര്തകഃ കാലോ ഽവച്ഛേദകസ്തത്ര നിയതിസ്തു നിയാമികാ

ദിശയും പ്രവർത്തിയും വെളിപ്പെടുത്തുന്നത് ജ്ഞാനമാണ്. ആസക്തി ആരംഭിപ്പിക്കുന്നത് കാലമാണ്. അവിടെ കാലം പരിധിയിടുന്നു, നിയമം നിയന്ത്രിക്കുന്നു.

അവ്യക്തം കാരണം യത്തത്ത്രിഗുണം പ്രഭവാപ്യയമ് പ്രധാനം പ്രകൃതിശ്ചേതി യദാഹുസ്തത്ത്വചിംതകാഃ

അവ്യക്തം മൂന്നു ഗുണങ്ങളോടുകൂടിയ കാരണമാണ്, എല്ലാത്തിന്റെയും ഉത്ഭവവും ലയവുമാണ്. അതിനെ പ്രധാനവും പ്രകൃതിയും എന്ന് തത്ത്വചിന്തകർ വിളിക്കുന്നു.

കലാതസ്തദഭിവ്യക്തമനഭിവ്യക്തലക്ഷണമ് സുഖദുഃഖവിമോഹാത്മാ ഭുജ്യതേ ഗുണവാംസ്ത്രിധാ

കലയിൽ നിന്ന് പ്രകടമായതും, അവ്യക്തസ്വഭാവമുള്ളതും ഉത്ഭവിക്കുന്നു. ആനന്ദം, ദുഃഖം, മായ എന്നിവയാൽ അതിന് രൂപം, ഗുണമുള്ളവർക്ക് അതു മൂന്നു വിധത്തിൽ അനുഭവപ്പെടുന്നു.

സത്ത്വം രജസ്തമ ഇതി ഗുണാഃ പ്രകൃതിസംഭവാഃ പ്രകൃതൌ സൂക്ഷ്മരൂപേണ തിലേ തൈലമിവ സ്ഥിതാഃ

സത്ത്വം, രജസ്, തമസ് — ഇവയാണ് പ്രകൃതിയിൽ നിന്നുള്ള ഗുണങ്ങൾ. പ്രകൃതിയിൽ അവ സൂക്ഷ്മരൂപത്തിൽ, എള്ളിൽ എണ്ണപോലെ, നിലകൊള്ളുന്നു.

സുഖം ച സുഖഹേതുശ്ച സമാസാത്സാത്ത്വികം സ്മൃതമ് രാജസം തദ്വിപര്യാസാത്സ്തംഭമോഹൌ തു താമസൌ

സുഖവും സുഖത്തിന് കാരണമാകുന്നതും പൊതുവെ സാത്വികം എന്ന് പറയുന്നു. അതിന് വിപരീതമായത് രാജസം, മന്ദതയും മായയും താമസം.

സാത്ത്വിക്യൂര്ധ്വഗതിഃ പ്രോക്താ താമസീ സ്യാദധോഗതിഃ മധ്യമാ തു ഗതിര്യാ സാ രാജസീ പരിപഠ്യതേ

മുകളിലേക്കുള്ള പ്രസ്ഥാനം സാത്വികം എന്ന് പറയുന്നു. താഴോട്ടുള്ളത് താമസം. ഇടയിൽ പോകുന്നതാണ് രാജസം എന്ന് പറയുന്നു.

തന്മാത്രാപഞ്ചകം ചൈവ ഭൂതപഞ്ചകമേവ ച ജ്ഞാനേംദ്രിയാണി പഞ്ചൈക്യം പഞ്ച കര്മേന്ദ്രിയാണി ച

അഞ്ചു തന്മാത്രകളും, അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളും, അഞ്ചു ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങളും, അഞ്ചു കർമേന്ദ്രിയങ്ങളും — ഇവയാണ് എണ്ണപ്പെടുന്നത്.

പ്രധാനബുദ്ധ്യഹംകാരമനാംസി ച ചതുഷ്ടയമ് സമാസാദേവമവ്യക്തം സവികാരമുദാഹൃതമ്

പ്രധാനവും ബുദ്ധിയും അഹങ്കാരവും മനസ്സും — ഈ നാലും ചേർന്ന് അവ്യക്തം എന്നതിന്റെ ഭേദങ്ങളായി സംക്ഷിപ്തമായി പറയുന്നു.

തത്കാരണദശാപന്നമവ്യക്തമിതി കഥ്യതേ വ്യക്തം കാര്യദശാപന്നം ശരീരാദിഘടാദിവത്

കാര്യാവസ്ഥയിലായാൽ അവ്യക്തം എന്ന് പറയുന്നു. ഫലാവസ്ഥയിലായാൽ പ്രകടം എന്ന് പറയുന്നു — ഒരു പാത്രം പോലെയും ശരീരം പോലെയും.

യഥാ ഘടാദികം കാര്യം മൃദാദേര്നാതിഭിദ്യതേ ശരീരാദി തഥാ വ്യക്തമവ്യക്താന്നാതിഭിദ്യതേ

പാത്രം പോലുള്ള വസ്തുക്കൾ മണ്ണിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായും വേറെയല്ലാത്തതുപോലെ, ശരീരം മുതലായ പ്രകടമായവയും അപ്രകടത്തിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായും വേറെയല്ല.

തസ്മാദവ്യക്തമേവൈക്യകാരണം കരണാനി ച ശരീരം ച തദാധാരം തദ്ഭോഗ്യം ചാപി നേതരത്

അതിനാൽ അപ്രകടം മാത്രമാണ് ഏകകാരണം; അവയുടെ ഉപകരണങ്ങളും ശരീരവും അതിന്റെ ആധാരവും അനുഭവിക്കേണ്ടതുമാണ്, മറ്റൊന്നുമല്ല.

ബുദ്ധീന്ദ്രിയശരീരേഭ്യോ വ്യതിരേകസ്യ കസ്യചിത് ആത്മശബ്ദാഭിധേയസ്യ വസ്തുതോ ഽപി കുതഃ സ്ഥിതിഃ

ബുദ്ധി, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, ശരീരം എന്നിവയിൽ നിന്ന് വേറെയുള്ളത് എന്നർത്ഥത്തിൽ ആത്മാവിന് യഥാർത്ഥ നില എവിടെയാണ്?

ബുദ്ധീന്ദ്രിയശരീരേഭ്യോ വ്യതിരേകോ വിഭോര്ധ്രുവമ് അസ്ത്യേവ കശ്ചിദാത്മേതി ഹേതുസ്തത്ര സുദുര്ഗമഃ

എങ്കിലും, ബുദ്ധി, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, ശരീരം എന്നിവയിൽ നിന്ന് ആത്മാവിന് ഒരു വ്യത്യാസം ഉണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാണ്; പക്ഷേ അതിന്റെ കാരണം മനസ്സിലാക്കാൻ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്.

ബുദ്ധീന്ദ്രിയശരീരാണാം നാത്മതാ സദ്ഭിരിഷ്യതേ സ്മൃതേരനിയതജ്ഞാനാദയാവദ്ദേഹവേദനാത്

ബുദ്ധി, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, ശരീരം എന്നിവയെ ആത്മാവായി ജ്ഞാനികൾ കരുതുന്നില്ല, കാരണം ഓർമ്മയും അറിവും മറ്റും സ്ഥിരമല്ല, ശരീരബോധം ഉള്ളതുവരെ മാത്രമേ അവ നിലനിൽക്കൂ.

അതഃ സ്മര്താനുഭൂതാനാമശേഷജ്ഞേയഗോചരഃ അന്തര്യാമീതി വേദേഷു വേദാംതേഷു ച ഗീയതേ

അതിനാൽ ഓർമ്മയും അനുഭവവും ഉള്ള എല്ലാ വസ്തുക്കളുടെയും ഉള്ളിൽ കാണുന്നവനും എല്ലാം അറിയാവുന്നവയുടെ ആന്തരിക സാക്ഷിയുമാണ് വേദങ്ങളിലും വേദാന്തങ്ങളിലും 'അന്തർയാമി' എന്നു വിളിക്കുന്നത്.

സര്വം തത്ര സ സര്വത്ര വ്യാപ്യ തിഷ്ഠതി ശാശ്വതഃ തഥാപി ക്വാപി കേനാപി വ്യക്തമേഷ ന ദൃശ്യതേ

അവൻ എല്ലായിടത്തും എല്ലാറ്റിലും വ്യാപിച്ചുനിൽക്കുന്നു, ശാശ്വതനാണ്; എങ്കിലും, ആരാലും എവിടെയും അവനെ വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയില്ല.

നൈവായം ചക്ഷുഷാ ഗ്രാഹ്യോ നാപരൈരിന്ദ്രിയൈരപി

അവനെ കണ്ണുകൊണ്ടും മറ്റേതെങ്കിലും ഇന്ദ്രിയങ്ങളാൽ പോലും പിടികൂടാൻ കഴിയില്ല.

ന ച സ്ത്രീ ന പുമാനേഷ നൈവ ചാപി നപുംസകഃ നൈവോര്ധ്വം നാപി തിര്യക് നാധസ്താന്ന കുതശ്ചന

അവൻ സ്ത്രീയുമല്ല, പുരുഷനുമല്ല, നപുംസകനുമല്ല; അവൻ മുകളിൽ അല്ല, അക്ഷരത്തിൽ അല്ല, താഴെ അല്ല, എവിടെയും നിന്നുമല്ല.

അശരീരം ശരീരേഷു ചലേഷു സ്ഥാണുമവ്യയമ് സദാ പശ്യതി തം ധീരോ നരഃ പ്രത്യവമര്ശനാത്

ശരീരമില്ലാതിരുന്നിട്ടും ശരീരങ്ങളിലുണ്ട്, ചലിക്കുന്നതിലും അചലങ്ങളിലും, അവിനാശിയാണ്; ധീരനായ മനുഷ്യൻ ആന്തരിക ധ്യാനത്തിലൂടെ അവനെ എപ്പോഴും കാണുന്നു.

കിമത്ര ബഹുനോക്തേന പുരുഷോ ദേഹതഃ പൃഥക് അപൃഥഗ്യേ തു പശ്യംതി ഹ്യസമ്യക്തേഷു ദര്ശനമ്

ഇതിൽ കൂടുതൽ പറയേണ്ടതില്ല; വ്യക്തി ശരീരത്തിൽ നിന്ന് വേറെയാണ്. ഈ വ്യത്യാസം കാണാത്തവർക്ക് ദൃഷ്ടി ശരിയല്ല.

യച്ഛരീരമിദം പ്രോക്തം പുരുഷസ്യ തതഃ പരമ് അശുദ്ധമവശം ദുഃഖമധ്രുവം ന ച വിദ്യതേ

വ്യക്തിക്ക് ഈ ശരീരം അവനോടു ചേർന്നതാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ ഇത് അശുദ്ധവും, ബലഹീനവും, ദുഃഖകരവും, അസ്ഥിരവുമാണ്; അതാണ് ആത്മാവ് അല്ല.

വിപദാം വീജഭൂതേന പുരുഷസ്തേന സംയുതഃ സുഖീ ദുഃഖീ ച മൂഢശ്ച ഭവതി സ്വേന കര്മണാ

ദുരിതത്തിന്റെ വിത്തുമായി ചേർന്നാൽ, വ്യക്തി തന്റെ തന്നെ പ്രവൃത്തിയാൽ സന്തോഷിയും ദുഃഖിയുമാകുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ മൂടനാകുന്നു.

അദ്ഭിരാപ്ലവിതം ക്ഷേത്രം ജനയത്യംകുരം യഥാ ആജ്ഞാനാത്പ്ലാവിതം കര്മ ദേഹം ജനയതേ തഥാ

ജലം ചേർത്തു നനച്ച വയൽ മുളകുടിക്കുന്നതുപോലെ, അജ്ഞാനത്തിൽ നനഞ്ഞ കർമ്മം ശരീരം ഉണ്ടാക്കുന്നു.

അത്യംതമസുഖാവാസാസ്സ്മൃതാശ്ചൈകാംതമൃത്യവഃ അനാഗതാ അതീതാശ്ച തനവോ ഽസ്യ സഹസ്രശഃ

പരമാനന്ദം നൽകുന്ന വാസസ്ഥലങ്ങളും അന്തിമമൃത്യുവുകളും, വരാനിരിക്കുന്നതും കഴിഞ്ഞതും, അവന്റെ ശരീരങ്ങൾ ആയിരക്കണക്കിന് ഉണ്ട്.

ആഗത്യാഗത്യ ശീര്ണേഷു ശരീരേഷു ശരീരിണഃ അത്യംതവസതിഃ ക്വാപി ന കേനാപി ച ലഭ്യതേ

വരികയും പോകികയും ചെയ്ത്, ശരീരങ്ങൾ നശിച്ചാൽ, ശരീരധാരി എവിടെയും സ്ഥിരമായ വാസം നേടുന്നില്ല.