ശിവപുരാണമ്

തസ്മിന്ദേശേ മഹാഭാഗാ മുനയശ്ശംസിതവ്രതാഃ അര്ചയംതോ മഹാദേവം സത്രമാരേഭിരേ തദാ

ആ ദേശത്ത്, മഹാഭാഗ്യശാലികളായ, ദൃഢവ്രതമുള്ള മുനിമാർ മഹാദേവനെ ആരാധിച്ചു കൊണ്ടു യാഗം ആരംഭിച്ചു.

വിശ്വം സിസൃക്ഷമാണാനാം പുരാ വിശ്വസൃജാമിവ

പഴയകാലത്ത് ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച സ്രഷ്ടാക്കന്മാരെപ്പോലെ തന്നെയാണ്.

അഥ കാലേ ഗതേ സത്രേ സമാപ്തേ ഭൂരിദക്ഷിണേ പിതാമഹനിയോഗേന വായുസ്തത്രാഗമത്സ്വയമ്

അപ്പോൾ, യാഗം അവസാനിച്ചും ധാരാളം ദാനങ്ങൾ നൽകിയ ശേഷം, പിതാമഹന്റെ ആജ്ഞയാൽ വായു സ്വയം അവിടെ എത്തി.

ശിഷ്യസ്സ്വയംഭുവോ ദേവസ്സര്വപ്രത്യക്ഷദൃഗ്വശീ ആജ്ഞായാം മരുതോ യസ്യ സംസ്ഥിതാസ്സപ്തസപ്തകാഃ

സ്വയംഭുവിന്റെ ശിഷ്യനാണ് അവൻ; എല്ലാം നേരിട്ട് കാണുന്നവനും, അവന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം ഏഴെണ്ണം വീതമുള്ള മരുത്‌ഗണങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നവനുമാണ്.

പ്രേരയഞ്ഛശ്വദംഗാനി പ്രാണാദ്യാഭിഃ സ്വവൃത്തിഭിഃ സര്വഭൂതശരീരാണാം കുരുതേ യശ്ച ധാരണമ്

അവൻ എല്ലാ ജീവികളുടെ അവയവങ്ങളും പ്രാണാദികളെയും അവയുടെ സ്വഭാവപ്രകാരം പ്രവർത്തിപ്പിക്കുകയും, എല്ലാ ജീവികളുടെ ശരീരങ്ങൾ നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

അണിമാദിഭിരഷ്ടാഭിരൈശ്വര്യൈശ്ച സമന്വിതഃ തിര്യക്കാലാദിഭിര്മേധ്യൈര്ഭുവനാനി ബിഭര്തി യഃ

അണിമാദി എട്ട് മഹിമകളും ഐശ്വര്യവും ഉള്ളവനായി, ദിശകളും കാലവും അതിക്രമിച്ച്, വിശുദ്ധമായ മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ ലോകങ്ങളെ അവൻ സംരക്ഷിക്കുന്നു.

ആകാശയോനിര്ദ്വിഗുണഃ സ്പര്ശശബ്ദസമന്വയാത് തേജസാം പ്രകൃതിശ്ചേതി യമാഹുസ്തത്ത്വചിംതകാഃ

ആകാശത്തിൽ ജനിച്ചവനും, ഇരട്ടസ്വഭാവമുള്ളവനും, സ്പർശവും ശബ്ദവും ഉള്ളവനും, തീയുടെ മൂലകാരണമാണെന്നും തത്വചിന്തകർ പറയുന്നു.

തമാശ്രമഗതം ദൃഷ്ട്വാ മുനയോ ദീര്ഘസത്രിണഃ പിതാമഹവചഃ സ്മൃത്വാ പ്രഹര്ഷമതുലം യയുഃ

അവനെ ആശ്രമത്തിൽ എത്തുന്നതു കണ്ടു, ദീർഘകാലം യാഗത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന മുനിമാർ പിതാമഹന്റെ വാക്കുകൾ ഓർത്ത് അതുല്യമായ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.

അഭ്യുത്ഥായ തതസ്സര്വേ പ്രണമ്യാംബരസംഭവമ് ചാമീകരമയം തസ്മൈ വിഷ്ടരം സമകല്പയന്

അവരൊക്കെയും എഴുന്നേറ്റ് ആകാശത്തിൽ ജനിച്ചവനെ വണങ്ങി, അവനുവേണ്ടി പൊൻസിംഹാസനം ഒരുക്കി.

സോപി തത്ര സമാസീനോ മുനിഭിസ്സമ്യഗര്ചിതഃ പ്രതിനംദ്യ ച താന് സര്വാന് പപ്രച്ഛ കുശലം തതഃ

അവനും അവിടെ ഇരുന്ന്, മുനിമാരുടെ യഥോചിതമായ ആദരം ലഭിച്ച ശേഷം, എല്ലാവരെയും സ്നേഹപൂർവ്വം അഭിവാദ്യം ചെയ്തു, അവരുടെ സുഖദുഃഖങ്ങൾ ചോദിച്ചു.

അത്ര വഃ കുശലം വിപ്രാഃ കച്ചിദ്വൃത്തേ മഹാക്രതൌ കച്ചിദ്യജ്ഞഹനോ ദൈത്യാ ന ബാധേരന്സുരദ്വിഷഃ

നിങ്ങൾക്ക് എല്ലാവർക്കും സുഖമാണോ, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ? മഹായാഗം നന്നായി നടന്നോ? ദൈവദ്വേഷികളായ അസുരന്മാർ യാഗം തടസ്സപ്പെടുത്തിയില്ലല്ലോ?

പ്രായശ്ചിത്തം ദുരിഷ്ടം വാ ന കച്ചിത്സമജായത സ്തോത്രശസ്ത്രഗൃഹൈര്ദേവാന് പിത്ഃന് പിത്ര്യൈശ്ച കര്മഭിഃ

സ്തോത്രങ്ങളും ആയുധങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് ദേവന്മാരെയും പിതൃകർമ്മങ്ങളിലൂടെ പിതാക്കളെയും ആരാധിക്കുമ്പോൾ, യാതൊരു ദോഷകരമായ കാര്യവും പ്രായശ്ചിത്തം ആവശ്യമുള്ളതും സംഭവിച്ചില്ലല്ലോ?

കച്ചിദഭ്യര്ച്യ യുഷ്മാഭിര്വിധിരാസീത്സ്വനുഷ്ഠിതഃ നിവൃത്തേ ച മഹാസത്രേ പശ്ചാത്കിം വശ്ചികീര്ഷിതമ്

നിങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന വിധിയായി യാഗം പൂർത്തിയാക്കിയോ? മഹാസത്രം അവസാനിച്ചപ്പോൾ ഇനി നിങ്ങൾ ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് എന്താണ്?

ഇത്യുക്താ മുനയഃ സര്വേ വായുനാ ശിവഭാവിനാ പ്രഹൃഷ്ടമനസഃ പൂതാഃ പ്രത്യൂചുര്വിനയാന്വിതാഃ

ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചതിനുശേഷം, ശിവഭക്തനായ വായുവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, എല്ലാ മുനിമാരും സന്തോഷത്തോടെ, ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, വിനയപൂർവ്വം മറുപടി പറഞ്ഞു.

അദ്യ നഃ കുശലം സര്വമദ്യ സാധു ഭവേത്തപഃ അസ്മച്ഛ്രേയോഭിവൃദ്ധ്യര്ഥം ഭവാനത്രാഗതോ യതഃ

ഇന്ന് ഞങ്ങൾക്കൊക്കെയും സുഖമാണ്; ഇന്ന് ഞങ്ങളുടെ തപസ്സിന് യഥാർത്ഥ ഫലം ലഭിച്ചു, കാരണം ഞങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി നിങ്ങൾ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു.

ശൃണു ചേദം പുരാവൃത്തം തമസാക്രാംതമാനസൈഃ ഉപാസിതഃ പുരാസ്മാഭിര്വിജ്ഞാനാര്ഥം പ്രജാപതിഃ

ഇപ്പോൾ നിങ്ങൾക്ക് ഒരു പഴയ സംഭവമൊന്നു പറയാം: അപ്പോൾ ഞങ്ങളുടെ മനസ്സുകൾ അജ്ഞാനത്തിൽ മുങ്ങിയിരുന്നപ്പോൾ, വിജ്ഞാനം നേടാൻ ഞങ്ങൾ പ്രജാപതിയെ ആരാധിച്ചു.

സോപ്യസ്മാനനുഗൃഹ്യാഹ ശരണ്യശ്ശരണാഗതാന് സര്വസ്മാദധികോ രുദ്രോ വിപ്രാഃ പരമകാരണമ്

അവൻ, അഭയം തേടുന്നവർക്കുള്ള അഭയം, ഞങ്ങളെ ദയപൂർവ്വം വിളിച്ചു പറഞ്ഞു: 'ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും രുദ്രൻ ഏറ്റവും ഉന്നതനും പരമകാരണമാണു.'

തമപ്രതര്ക്യം യാഥാത്മ്യം ഭക്തിമാനേവ പശ്യതി ഭക്തിശ്ചാസ്യ പ്രസാദേന പ്രസാദാദേവ നിര്വൃതിഃ

അവന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം യുക്തിയാൽ ഗ്രഹിക്കാനാവില്ല; ഭക്തിയുള്ളവർക്കു മാത്രമേ അതു കാണാൻ കഴിയൂ. ഭക്തിയും മോക്ഷവും അവന്റെ കൃപയാൽ മാത്രമേ ലഭിക്കൂ.

തസ്മാദസ്യ പ്രസാദാര്ഥം നൈമിഷേ സത്രയോഗതഃ യജധ്വം ദീര്ഘസത്രേണ രുദ്രം പരമകാരണമ്

അതുകൊണ്ട്, അവന്റെ കൃപ നേടാൻ, ഈ നൈമിശക്ഷേത്രത്തിൽ ദീർഘകാലം യാഗം നടത്തി, പരമകാരണമായ രുദ്രനെ ആരാധിക്കണം.

തത്പ്രസാദേന സത്രാംതേ വായുസ്തത്രാഗമിഷ്യതി തന്മുഖാജ്ജ്ഞാനലാഭോ വസ്തത്ര ശ്രേയോ ഭവിഷ്യതി

അവന്റെ കൃപയാൽ, യാഗം അവസാനിക്കുമ്പോൾ വായു അവിടെ എത്തും; അവന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്ന് വിജ്ഞാനം ലഭിക്കും, അതിനാൽ പരമശ്രേയസ്സും ഉണ്ടാകും.

ഇത്യാദിശ്യ വയം സര്വേ പ്രേഷിതാ പരമേഷ്ഠിനാ അസ്മിന്ദേശേ മഹാഭാഗ തവാഗമനകാംക്ഷിണഃ

ഇങ്ങനെ പരമേശ്വരൻ നിർദ്ദേശിച്ചതിനാൽ, മഹാഭാഗനേ, ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും ഈ സ്ഥലത്ത് നിങ്ങളുടെ വരവിനായി കാത്തിരിക്കുന്നു.

ദീര്ഘസത്രം സമാസീനാ ദിവ്യവര്ഷസഹസ്രകമ് അതസ്തവാഗമാദന്യത്പ്രാര്ഥ്യം നോ നാസ്തി കിംചന

ദൈവവർഷസഹസ്രം ദീർഘമായ ഈ യാഗത്തിൽ ഇരുന്ന്, നിങ്ങളുടെ വരവിന് പുറമെ മറ്റൊന്നും ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.

ഇത്യാകര്ണ്യ പുരാവൃത്തമൃഷീണാം ദീര്ഘസത്രിണാമ് വായുഃ പ്രീതമനാ ഭൂത്വാ തത്രാസീന്മുനിസംവൃതഃ

മുനിമാരുടെ ദീർഘയാഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ പഴയകഥ കേട്ടപ്പോൾ, വായു സന്തോഷത്തോടെ അവിടെയുള്ള മുനിമാരുടെ ഇടയിൽ ഇരുന്നു.

തതസ്തൈര്മുനിഭിഃ പൃഷ്ടസ്തേഷാം ഭാവവിവൃദ്ധയേ സര്ഗാദി ശാര്വമൈശ്വര്യം സമാസാദ വദദ്വിഭുഃ

അവിടെ, ആ മുനിമാർ അവരുടേതായ വിജ്ഞാനം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ചോദിച്ചതിനാൽ, മഹാശക്തനായവൻ സൃഷ്ടിയും ശിവന്റെ ഐശ്വര്യവും വിശദമായി പറഞ്ഞു തുടങ്ങി.

തത്ര പൂര്വം മഹാഭാഗാ നൈമിഷാരണ്യവാസിനഃ പ്രണിപത്യ യഥാന്യായം പപ്രച്ഛുഃ പവനം പ്രഭുമ്

അവിടെ ആദ്യം, നൈമിശാരണ്യത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്ന മഹാഭാഗന്മാർ യഥാന്യായം നമസ്കരിച്ചു വായു ദേവനോടു ചോദിച്ചു.

ഭവാന് കഥമനുപ്രാപ്തോ ജ്ഞാനമീശ്വരഗോചരമ് കഥം ച ശിവഭാവസ്തേ ബ്രഹ്മണോ ഽവ്യക്തജന്മനഃ

ഭഗവാന്റെ വിജ്ഞാനം നിങ്ങൾ എങ്ങനെ നേടി? ബ്രഹ്മാവിന്റെ അവ്യക്തജനനായ ശിവഭാവം നിങ്ങൾക്ക് എങ്ങനെ ലഭിച്ചു?

ഏകോനവിംശതിഃ കല്പോ വിജ്ഞേയഃ ശ്വേതലോഹിതഃ തസ്മിന്കല്പേ ചതുര്വക്ത്രസ്സ്രഷ്ടുകാമോ ഽതപത്തപഃ

പത്തൊൻപതാമത്തെ കല്പം ശ്വേതലോഹിതം എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ആ കല്പത്തിൽ, നാലു മുഖങ്ങളുള്ളവൻ സൃഷ്ടിക്കായി തപസ്സെടുത്തു.

തപസാ തേന തീവ്രേണ തുഷ്ടസ്തസ്യ പിതാ സ്വയമ് ദിവ്യം കൌമാരമാസ്ഥായ രൂപം രൂപവതാം വരഃ

അവന്റെ കഠിനമായ തപസ്സിനാൽ സന്തോഷംകൊണ്ടു അവന്റെ അച്ഛൻ തന്നേ, സുന്ദരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, ദിവ്യമായ ബാല്യരൂപം ധരിച്ച് അവന്റെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷനായി.

ശ്വേതോ നാമ മുനിര്ഭൂത്വാ ദിവ്യാം വാചമുദീരയന് ദര്ശനം പ്രദദൌ തസ്മൈ ദേവദേവോ മഹേശ്വരഃ

ശ്വേതൻ എന്നൊരു മুনি രൂപം എടുത്ത് ദിവ്യമായ വാക്കുകൾ ഉച്ചരിച്ചപ്പോൾ, ദേവന്മാരുടെ ദൈവമായ മഹേശ്വരൻ അവനു ദർശനം നല്കി.