ശിവപുരാണമ്

സനത്കുമാരമുനിനാ ബ്രഹ്മപുത്രേണ ധീമതാ ശിവാന്യദേവവശ്യാനാം സര്വേഷാമപി സര്വതഃ

ബ്രഹ്മപുത്രനായ ധീരനായ സനത്കുമാരമുനി ശിവനും മറ്റു ദേവതകളും എല്ലായിടത്തും എങ്ങനെയാണെന്ന് ചോദിച്ചു.

ബേരമാത്രം ച പൂജാര്ഥം ശ്രുതം ദൃഷ്ടം ച ഭൂരിശഃ ശിവമാത്രസ്യ പൂജായാം ലിംഗം ബേരം ച ദൃശ്യതേ

പ്രതിമയെ മാത്രം ആരാധനയ്ക്കായി പലപ്പോഴും കേട്ടും കണ്ടുമുണ്ട്. ശിവന്റെ ആരാധനയിൽ മാത്രം ലിംഗവും പ്രതിമയും കാണപ്പെടുന്നു.

അതസ്തദ്ബ്രൂഹി കല്യാണ തത്ത്വം മേ സാധുബോധനമ് അനുത്തരമിമം പ്രശ്നം രഹസ്യം ബ്രഹ്മലക്ഷണമ്

അതിനാൽ, കനിവുള്ളവനേ, ഈ ഉത്തമമായ രഹസ്യമായ ബ്രഹ്മലക്ഷണമായ സത്യം എനിക്ക് മനസ്സിലാകുന്ന വിധത്തിൽ ദയവായി പറഞ്ഞു തരിക.

കഥയാമി ശിവേനോക്തം ഭക്തിയുക്തസ്യ തേ ഽനഘ ശിവസ്യ ബ്രഹ്മരൂപത്വാന്നിഷ്കലത്വാച്ച നിഷ്കലമ്

പാപരഹിതനായവനേ, ഭക്തിയോടെ ശിവൻ പറഞ്ഞത് ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു. ശിവൻ ബ്രഹ്മസ്വഭാവമുള്ളതും നിഷ്കലനുമാണ്.

ലിംഗം തസ്യൈവ പൂജായാം സര്വവേദേഷു സംമതമ് തസ്യൈവ സകലത്വാച്ച തഥാ സകലനിഷ്കലമ്

ശിവന്റെ ലിംഗം മാത്രം എല്ലാ വേദങ്ങളിലും ആരാധനയ്ക്ക് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. സകലത്വം ഉള്ളതിനാൽ അവൻ സകലനും നിഷ്കലനും ആകുന്നു.

സകലം ച തഥാ ബേരം പൂജായാം ലോകസംമതമ് ശിവാന്യേഷാം ച ജീവത്വാത്സകലത്വാച്ച സര്വതഃ

അതു പോലെ, പ്രതിമയും എല്ലായിടത്തും ആരാധനയ്ക്ക് അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു. മറ്റുള്ളവർ ജീവികളും സകലന്മാരുമാണ്, അതുകൊണ്ടു എല്ലായിടത്തും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.

ബേരമാത്രം ച പൂജായാം സംമതം വേദനിര്ണയേ സ്വാവിര്ഭാവേ ച ദേവാനാം സകലം രൂപമേവ ഹി

പ്രതിമ മാത്രം വേദനിർണ്ണയത്തിൽ ആരാധനയ്ക്ക് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ദേവന്മാർ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമ്പോൾ സകലരൂപം മാത്രമേ കാണപ്പെടൂ.

ശിവസ്യ ലിംഗം ബേരം ച ദര്ശനേ ദൃശ്യതേ ഖലു ഉക്തം ത്വയാ മഹാഭാഗ ലിംഗബേരപ്രചാരണമ്

ശിവന്റെ ലിംഗവും പ്രതിമയും ദർശനത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഭാഗ്യവാനേ, നീ ലിംഗപ്രതിമയുടെ പ്രചാരണം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

ശിവസ്യ ച തദന്യേഷാം വിഭജ്യ പരമാര്ഥതഃ തസ്മാത്തദേവ പരമം ലിംഗബേരാദിസംഭവമ്

ശിവനും മറ്റുള്ളവരും യഥാർത്ഥത്തിൽ വ്യത്യസ്തരാണ്. അതുകൊണ്ട്, ലിംഗപ്രതിമ മുതലായവയിൽ നിന്നുള്ളതേ അത്യുത്തമം.

ശ്രോതുമിച്ഛാമി യോഗീംദ്ര ലിംഗാവിര്ഭാവലക്ഷണമ് ശൃണു വത്സ ഭവത്പ്രീത്യാ വക്ഷ്യാമി പരമാര്ഥതഃ

യോഗീശ്വരാ, ഞാൻ ലിംഗത്തിന്റെ പ്രത്യക്ഷതയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. പ്രിയപുത്രാ, നിന്നോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ ഞാൻ പരമാർത്ഥം പറയാം, ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കു.

പുരാ കല്പേ മഹാകാലേ പ്രപന്നേ ലോകവിശ്രുതേ ആയുധ്യേതാം മഹാത്മാനൌ ബ്രഹ്മവിഷ്ണൂ പരസ്പരമ്

പഴയ കാലത്ത്, മഹാകാലയുഗം അവസാനിക്കുമ്പോൾ, ലോകം പ്രശസ്തമായിരുന്നപ്പോൾ, മഹാത്മാക്കളായ ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടാൻ തുടങ്ങി.

തയോര്മാനം നിരാകര്തും തന്മധ്യേ പരമേശ്വരഃ നിഷ്കലസ്തംഭരൂപേണ സ്വരൂപം സമദര്ശയത്

അവരുടെ അഹങ്കാരം നീക്കാൻ പരമേശ്വരൻ അശേഷമായ ഒരു തൂണിന്റെ രൂപത്തിൽ തന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം അവരുടെ മധ്യേ വെളിപ്പെടുത്തി.

തതഃ സ്വലിംഗചിഹ്നത്വാത്സ്തമ്ഭതോ നിഷ്കലം ശിവഃ സ്വലിംഗം ദര്ശയാമാസ ജഗതാം ഹിതകാമ്യയാ

പിന്നീട്, തന്റെ ലിംഗചിഹ്നത്തിൽ നിന്നു തന്നെ, തൂണിന്റെ രൂപത്തിൽ നിൽക്കുന്ന ശിവൻ, ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി തന്റെ ലിംഗം കാണിച്ചു.

തദാപ്രഭൃതി ലോകേഷു നിഷ്കലം ലിംഗമൈശ്വരമ് സകലം ച തഥാ ബേരം ശിവസ്യൈവ പ്രകല്പിതമ്

അന്ന് മുതൽ ലോകങ്ങളിൽ, ഈശ്വരന്റെ ലിംഗം രൂപരഹിതമായതായും, അതുപോലെ തന്നെ രൂപമുള്ള പ്രതിമയും ശിവന്റേതായും സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നു.

ശിവാന്യേഷഃ തു ദേവാനാം ബേരമാത്രം പ്രകല്പിതമ് തത്തദ്ബേരം തു ദേവാനാം തത്തദ്ഭോഗപ്രദം ശുഭമ് ശിവസ്യ ലിംഗബേരത്വം ഭോഗമോക്ഷപ്രദം ശുഭമ്

മറ്റു ദേവന്മാർക്ക് രൂപമുള്ള പ്രതിമ മാത്രം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു; ഓരോ ദേവന്റെയും പ്രതിമ അവർക്കു അനുയോജ്യമായ അനുഭവങ്ങൾ നൽകുന്നു, അതും ശുഭകരമാണ്. എന്നാൽ ശിവന്റെ ലിംഗപ്രതിമ അനുഭവവും മോക്ഷവും നൽകുന്ന ശുഭകരമായതാണു.

പുരാ കദാചിദ്യോഗീംദ്ര വിഷ്ണുര്വിഷധരാസനഃ സുഷ്വാപ പരയാ ഭൂത്യാ സ്വാനുഗൈരപി സംവൃതഃ

ഒരു കാലത്ത്, യോഗീശ്വരാ, സർപ്പത്തെ കിടക്കയാക്കി വിഷ്ണു പരമമായ ഐശ്വര്യത്തോടെ തന്റെ അനുചരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ഉറങ്ങി.

യദൃച്ഛയാ ഗതസ്തത്ര ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മവിദാംവരഃ അപൃച്ഛത്പുംഡരീകാക്ഷം ശയനം സര്വസുന്ദരമ്

അപ്രതീക്ഷിതമായി, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രഹ്മാവ് അവിടെ എത്തി, കമലനയനനായവനെ അതിമനോഹരമായ കിടക്കയിൽ കിടക്കുന്നത് കണ്ടു ചോദിച്ചു.

കസ്ത്വം പുരുഷവച്ഛേഷേ ദൃഷ്ട്വാ മാമപി ദൃപ്തവത് ഉത്തിഷ്ഠ വത്സ മാം പശ്യ തവ നാഥമിഹാഗതമ്

നീ ആരാണ്, മനുഷ്യനെപ്പോലെ കിടക്കുന്നു, എന്നെ അഭിമാനത്തോടെ നോക്കുന്നു? എഴുന്നേൽക്കു, മകനേ, എന്നെ കാണു, നിന്നെ കാണാനാണ് നിന്റെ പ്രഭു ഇവിടെയെത്തിയത്.

ആഗതം ഗുരുമാരാധ്യം ദൃഷ്ട്വാ യോ ദൃപ്തവച്ചരേത് ദ്രോഹിണസ്തസ്യ മൂഢസ്യ പ്രായശ്ചിത്തം വിധീയതേ

ഗുരുവായും ആരാധ്യനുമായവൻ വന്നപ്പോൾ, ആരെങ്കിലും അവനെ കാണുമ്പോൾ അഭിമാനത്തോടെ പെരുമാറുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ ദ്രോഹിയും മണ്ടനുമാണ്; അത്തവർക്കു പ്രായശ്ചിത്തം നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഇതി ശ്രുത്വാ വചഃ ക്രുദ്ധോ ബഹിഃ ശാംതവദാചരത് സ്വസ്തി തേ സ്വാഗതം വത്സ തിഷ്ഠ പീഠമിതോ വിശ

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞത് കേട്ടപ്പോൾ, കോപം ഉള്ളിലും പുറത്തു ശാന്തത പുലർത്തി: 'നിനക്കു ശാന്തി, സ്വാഗതം മകനേ, ഇരിക്കു, ഈ ഇരിപ്പിടം സ്വീകരിക്കു' എന്നു പറഞ്ഞു.

കിമു തേ വ്യാഗ്രവദ്വക്ത്രം വിഭാതി വിഷമേക്ഷണമ് വത്സ വിഷ്ണോ മഹാമാനമാഗതം കാലവേഗതഃ

എന്തുകൊണ്ടാണ് നിന്റെ മുഖം കടുവയെപ്പോലെ ക്രൂരമായി, കണ്ണുകൾ അസമമായിട്ടുള്ളത്, വിഷ്ണുവേ? മഹത്തായ അഹങ്കാരം കാലത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്നിൽ വന്നിരിക്കുന്നു.

പിതാമഹശ്ച ജഗതഃ പാതാ ച തവ വത്സക മത്സ്ഥം ജഗദിദം വത്സ മനുഷേ ത്വം ഹി ചോരവത്

മകനേ, ലോകത്തിന്റെ പിതാമഹൻ ആണ് ഈശ്വരൻ, നീ അതിന്റെ രക്ഷകനാണ്. ഈ ലോകം എന്നിൽ നിലകൊള്ളുന്നു, എന്നിട്ടും നീ മനുഷ്യരിൽ കള്ളനെപ്പോലെ പെരുമാറുന്നു.

മന്നാഭികമലാജ്ജാതഃ പുത്രസ്ത്വം ഭാഷസേ വൃഥാ ഏവം ഹി വദതോസ്തത്ര മുഗ്ധയോരജയോസ്തദാ

എന്റെ നാഭികമലത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച മകനാണ് നീ, എന്നിട്ടും വെറുതെ സംസാരിക്കുന്നു. അങ്ങനെ, ആ ഇരുവരും അവിടെ, മണ്ടന്മാരായി, പരാജയമില്ലാതെ തമ്മിൽ വാദിച്ചു.

അഹമേവ ബരോ ന ത്വമഹം പ്രഭുരഹം പ്രഭുഃ പരസ്പരം ഹംതുകാമൌ ചക്രതുഃ സമരോദ്യമമ്

'ഞാനാണ് പരമൻ, നീയല്ല; ഞാനാണ് പ്രഭു, നീയല്ല.' അങ്ങനെ പരസ്പരം കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, യുദ്ധത്തിനായി തയ്യാറായി.

യുയുധാതേ ഽമരൌ വീരൌ ഹംസപക്ഷീംദ്രവാഹനൌ വൈരംച്യാ വൈഷ്ണവാശ്ചൈവം മിഥോ യുയുധിരേ തദാ

അമരന്മാരായ ആ വീരന്മാർ, ഹംസയിലും ഗരുഡനിലും കയറി, തമ്മിൽ യുദ്ധം ചെയ്തു; അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും വിഷ്ണുവിന്റെയും അനുയായികളും തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടി.

താവദ്വിമാനഗതയഃ സര്വാ വൈ ദേവജാതയഃ ദിദൃക്ഷവഃ സമാജഗ്മുഃ സമരം തം മഹാദ്ഭുതമ്

അപ്പോൾ, ആ മഹത്തായ അത്ഭുതകരമായ യുദ്ധം കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, എല്ലാ ദേവതകളും അവരുടെ വിമാനങ്ങളിൽ കയറി അവിടെ എത്തി.

ക്ഷിപംതഃ പുഷ്പവര്ഷാണി പശ്യംതഃ സ്വൈരമംബരേ സുപര്ണവാഹനസ്തത്ര ക്രുദ്ധോ വൈ ബ്രഹ്മവക്ഷസി

പൂക്കളുടെ മഴ പെയ്യിച്ചു, ആകാശത്ത് സ്വതന്ത്രമായി കാഴ്ച കാണുമ്പോൾ, ഗരുഡനിൽ കയറിയവൻ അവിടെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ നെഞ്ചിൽ കോപം പ്രകടിപ്പിച്ചു.

മുമോച ബാണാനസഹാനസ്ത്രാംശ്ച വിവിധാന്ബഹൂന് മുമോചാ ഽഥ വിധിഃ ക്രുദ്ധോ വിഷ്ണോരുരസി ദുഃസഹാന്

അപ്പോൾ ക്രുദ്ധനായ ബ്രഹ്മാവ് അനേകം ബാണങ്ങളും ഭയങ്കരമായ ആയുധങ്ങളും വിഷ്ണുവിന്റെ നെഞ്ചിലേക്ക് വിട്ടുവിട്ടു.

ബാണാനനലസംകാശാനസ്ത്രാംശ്ച ബഹുശസ്തദാ തദാശ്ചര്യമിതി സ്പഷ്ടം തയോഃ സമരഗോചരമ്

അന്ന് അഗ്നിപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന അനേകം ബാണങ്ങളും ആയുധങ്ങളും അവൻ പ്രയോഗിച്ചു; അവരുടെ യുദ്ധം കാണുമ്പോൾ അത്ഭുതം തോന്നുമായിരുന്നു.