ശിവപുരാണമ്

ഇത്യുക്ത്വാ സൂര്യസംകാശം ചക്രം ദൃഷ്ട്വാ മനോമയമ് പ്രണിപത്യ മഹാദേവം വിസസര്ജ പിതാമഹഃ

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന മനോചക്രം കണ്ടു, പിതാമഹൻ മഹാദേവനെ നമസ്കരിച്ച് അതിനെ വിട്ടയച്ചു.

തേ ഽപി ഹൃഷ്ടതരാ വിപ്രാഃ പ്രണമ്യ ജഗതാം പ്രഭുമ് പ്രയയുസ്തസ്യ ചക്രസ്യ യത്ര നേമിരശീര്യത

ആ സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞിരുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാർ ലോകങ്ങളുടെ അധിപതിയെ വണങ്ങി, അവന്റെ ചക്രത്തിന്റെ അരയോരം വീണിരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.

ചക്രം തദപി സംക്ഷിപ്തം ശ്ലക്ഷ്ണം ചാരുശിലാതലേ വിമലസ്വാദുപാനീയേ നിജപാത വനേ ക്വചിത്

ആ ചക്രം, ചെറുതും മൃദുവും ആയത്, മനോഹരമായ കല്ലിന്റെ മേൽപുറത്ത് വീണു കിടക്കുകയായിരുന്നു; അതിന്റെ സമീപത്ത് ശുദ്ധവും മധുരവും ആയ വെള്ളവും, ഒരു കാടിനുള്ളിലായിരുന്നു.

തദ്വനം തേന വിഖ്യാതം നൈമിഷം മുനിപൂജിതമ് അനേകയക്ഷഗംധര്വവിദ്യാധരസമാകുലമ്

ആ കാട് 'നൈമിഷം' എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായി, മുനിമാരാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടതും അനവധി യക്ഷന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, വിദ്യാധരന്മാർ എന്നിവരാൽ നിറഞ്ഞതുമായതായിരുന്നു.

അഷ്ടാദശ സമുദ്രസ്യ ദ്വീപാനശ്നന്പുരൂരവാഃ വിലാസവശമുര്വശ്യാ യാതോ ദൈവേന ചോദിതഃ

പുരൂരവസ്, ഉർവശിയുടെ ആകർഷണത്തിൽ ആകർഷിതനായി, ദൈവിക നിർദ്ദേശപ്രകാരം പതിനെട്ട് സമുദ്രങ്ങളിലെ ദ്വീപുകൾ സഞ്ചരിച്ചു.

അക്രമേണ ഹരന്മോഹാദ്യജ്ഞവാടം ഹിരണ്മയമ് മുനിഭിര്യത്ര സംക്രുദ്ധൈഃ കുശവജ്രൈര്നിപാതിതഃ

അവിടെ, മോഹത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായി, അവൻ അനധികൃതമായി പൊൻ യാഗശാല പിടിച്ചു; അതു കൊണ്ട് കോപിതരായ മുനിമാർ ദർഭയുടെ വജ്രംപോലുള്ള കത്തികളാൽ അതിനെ തകർത്തു.

വിശ്വം സിസൃക്ഷമാണാ വൈ യത്ര വിശ്വസൃജഃ പുരാ സത്രമാരേഭിരേ ദിവ്യം ബ്രഹ്മജ്ഞാ ഗാര്ഹപത്യഗാഃ

അവിടെ, പുരാതനകാലത്ത്, ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച സ്രഷ്ടാക്കന്മാർ, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ ഗാർഹപത്യാഗ്നി സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, ദൈവികമായ ഒരു യാഗം ആരംഭിച്ചു.

ഋഷിഭിര്യത്ര വിദ്വദ്ഭിഃ ശബ്ദാര്ഥന്യായകോവിദൈഃ ശക്തിപ്രജ്ഞാക്രിയായോഗൈര്വിധിരാസീദനുഷ്ഠിതഃ

അവിടെ, വാക്കിന്റെയും അർത്ഥത്തിന്റെയും താത്പര്യത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ജ്ഞാനികളായ ഋഷിമാർ ശക്തിയും ജ്ഞാനവും കർമ്മശുദ്ധിയും കൊണ്ട് യാഗങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു.

യത്ര വേദവിദോ നിത്യം വേദവാദബഹിഷ്കൃതാന് വാദജല്പബലൈര്ഘ്നംതി വചോഭിരതിവാദിനഃ

അവിടെ, വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ എപ്പോഴും വേദവാദത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തായവരെയും വെറും തർക്കത്തിൽ ആശ്രയിക്കുന്നവരെയും വാക്കുകളും തർക്കശക്തിയും കൊണ്ട് ജയിക്കുന്നു.

സ്ഫടികമയമഹീഭൃത്പാദജാഭ്യശ്ശിലാഭ്യഃ പ്രസരദമൃതകല്പസ്സ്വച്ഛപാനീയരമ്യമ് അതിരസഫലവൃക്ഷപ്രായമവ്യാലസത്ത്വം തപസ ഉചിതമാസീന്നൈമിഷം തന്മുനീനാമ്

പർവതത്തിന്റെ അടിയിൽ സ്ഫടികംപോലെയുള്ള കല്ലുകളിൽ നിന്ന് അമൃതംപോലെയുള്ള ശുദ്ധജലം ഒഴുകി, കുടിക്കാൻ രസകരമായതും, ധാരാളം പഴവൃക്ഷങ്ങളുള്ളതും, കാട്ടുമൃഗങ്ങളില്ലാത്തതുമായ ആ നൈമിഷം മുനിമാരുടെ തപസ്സിന് യോജിച്ചതായിരുന്നു.

തസ്മിന്ദേശേ മഹാഭാഗാ മുനയശ്ശംസിതവ്രതാഃ അര്ചയംതോ മഹാദേവം സത്രമാരേഭിരേ തദാ

ആ ദേശത്ത്, മഹാഭാഗ്യശാലികളായ, ദൃഢവ്രതമുള്ള മുനിമാർ മഹാദേവനെ ആരാധിച്ചു കൊണ്ടു യാഗം ആരംഭിച്ചു.

വിശ്വം സിസൃക്ഷമാണാനാം പുരാ വിശ്വസൃജാമിവ

പഴയകാലത്ത് ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച സ്രഷ്ടാക്കന്മാരെപ്പോലെ തന്നെയാണ്.

അഥ കാലേ ഗതേ സത്രേ സമാപ്തേ ഭൂരിദക്ഷിണേ പിതാമഹനിയോഗേന വായുസ്തത്രാഗമത്സ്വയമ്

അപ്പോൾ, യാഗം അവസാനിച്ചും ധാരാളം ദാനങ്ങൾ നൽകിയ ശേഷം, പിതാമഹന്റെ ആജ്ഞയാൽ വായു സ്വയം അവിടെ എത്തി.

ശിഷ്യസ്സ്വയംഭുവോ ദേവസ്സര്വപ്രത്യക്ഷദൃഗ്വശീ ആജ്ഞായാം മരുതോ യസ്യ സംസ്ഥിതാസ്സപ്തസപ്തകാഃ

സ്വയംഭുവിന്റെ ശിഷ്യനാണ് അവൻ; എല്ലാം നേരിട്ട് കാണുന്നവനും, അവന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം ഏഴെണ്ണം വീതമുള്ള മരുത്‌ഗണങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നവനുമാണ്.

പ്രേരയഞ്ഛശ്വദംഗാനി പ്രാണാദ്യാഭിഃ സ്വവൃത്തിഭിഃ സര്വഭൂതശരീരാണാം കുരുതേ യശ്ച ധാരണമ്

അവൻ എല്ലാ ജീവികളുടെ അവയവങ്ങളും പ്രാണാദികളെയും അവയുടെ സ്വഭാവപ്രകാരം പ്രവർത്തിപ്പിക്കുകയും, എല്ലാ ജീവികളുടെ ശരീരങ്ങൾ നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

അണിമാദിഭിരഷ്ടാഭിരൈശ്വര്യൈശ്ച സമന്വിതഃ തിര്യക്കാലാദിഭിര്മേധ്യൈര്ഭുവനാനി ബിഭര്തി യഃ

അണിമാദി എട്ട് മഹിമകളും ഐശ്വര്യവും ഉള്ളവനായി, ദിശകളും കാലവും അതിക്രമിച്ച്, വിശുദ്ധമായ മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ ലോകങ്ങളെ അവൻ സംരക്ഷിക്കുന്നു.

ആകാശയോനിര്ദ്വിഗുണഃ സ്പര്ശശബ്ദസമന്വയാത് തേജസാം പ്രകൃതിശ്ചേതി യമാഹുസ്തത്ത്വചിംതകാഃ

ആകാശത്തിൽ ജനിച്ചവനും, ഇരട്ടസ്വഭാവമുള്ളവനും, സ്പർശവും ശബ്ദവും ഉള്ളവനും, തീയുടെ മൂലകാരണമാണെന്നും തത്വചിന്തകർ പറയുന്നു.

തമാശ്രമഗതം ദൃഷ്ട്വാ മുനയോ ദീര്ഘസത്രിണഃ പിതാമഹവചഃ സ്മൃത്വാ പ്രഹര്ഷമതുലം യയുഃ

അവനെ ആശ്രമത്തിൽ എത്തുന്നതു കണ്ടു, ദീർഘകാലം യാഗത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന മുനിമാർ പിതാമഹന്റെ വാക്കുകൾ ഓർത്ത് അതുല്യമായ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.

അഭ്യുത്ഥായ തതസ്സര്വേ പ്രണമ്യാംബരസംഭവമ് ചാമീകരമയം തസ്മൈ വിഷ്ടരം സമകല്പയന്

അവരൊക്കെയും എഴുന്നേറ്റ് ആകാശത്തിൽ ജനിച്ചവനെ വണങ്ങി, അവനുവേണ്ടി പൊൻസിംഹാസനം ഒരുക്കി.

സോപി തത്ര സമാസീനോ മുനിഭിസ്സമ്യഗര്ചിതഃ പ്രതിനംദ്യ ച താന് സര്വാന് പപ്രച്ഛ കുശലം തതഃ

അവനും അവിടെ ഇരുന്ന്, മുനിമാരുടെ യഥോചിതമായ ആദരം ലഭിച്ച ശേഷം, എല്ലാവരെയും സ്നേഹപൂർവ്വം അഭിവാദ്യം ചെയ്തു, അവരുടെ സുഖദുഃഖങ്ങൾ ചോദിച്ചു.

അത്ര വഃ കുശലം വിപ്രാഃ കച്ചിദ്വൃത്തേ മഹാക്രതൌ കച്ചിദ്യജ്ഞഹനോ ദൈത്യാ ന ബാധേരന്സുരദ്വിഷഃ

നിങ്ങൾക്ക് എല്ലാവർക്കും സുഖമാണോ, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ? മഹായാഗം നന്നായി നടന്നോ? ദൈവദ്വേഷികളായ അസുരന്മാർ യാഗം തടസ്സപ്പെടുത്തിയില്ലല്ലോ?

പ്രായശ്ചിത്തം ദുരിഷ്ടം വാ ന കച്ചിത്സമജായത സ്തോത്രശസ്ത്രഗൃഹൈര്ദേവാന് പിത്ഃന് പിത്ര്യൈശ്ച കര്മഭിഃ

സ്തോത്രങ്ങളും ആയുധങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് ദേവന്മാരെയും പിതൃകർമ്മങ്ങളിലൂടെ പിതാക്കളെയും ആരാധിക്കുമ്പോൾ, യാതൊരു ദോഷകരമായ കാര്യവും പ്രായശ്ചിത്തം ആവശ്യമുള്ളതും സംഭവിച്ചില്ലല്ലോ?

കച്ചിദഭ്യര്ച്യ യുഷ്മാഭിര്വിധിരാസീത്സ്വനുഷ്ഠിതഃ നിവൃത്തേ ച മഹാസത്രേ പശ്ചാത്കിം വശ്ചികീര്ഷിതമ്

നിങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന വിധിയായി യാഗം പൂർത്തിയാക്കിയോ? മഹാസത്രം അവസാനിച്ചപ്പോൾ ഇനി നിങ്ങൾ ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് എന്താണ്?

ഇത്യുക്താ മുനയഃ സര്വേ വായുനാ ശിവഭാവിനാ പ്രഹൃഷ്ടമനസഃ പൂതാഃ പ്രത്യൂചുര്വിനയാന്വിതാഃ

ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചതിനുശേഷം, ശിവഭക്തനായ വായുവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, എല്ലാ മുനിമാരും സന്തോഷത്തോടെ, ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, വിനയപൂർവ്വം മറുപടി പറഞ്ഞു.

അദ്യ നഃ കുശലം സര്വമദ്യ സാധു ഭവേത്തപഃ അസ്മച്ഛ്രേയോഭിവൃദ്ധ്യര്ഥം ഭവാനത്രാഗതോ യതഃ

ഇന്ന് ഞങ്ങൾക്കൊക്കെയും സുഖമാണ്; ഇന്ന് ഞങ്ങളുടെ തപസ്സിന് യഥാർത്ഥ ഫലം ലഭിച്ചു, കാരണം ഞങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി നിങ്ങൾ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു.

ശൃണു ചേദം പുരാവൃത്തം തമസാക്രാംതമാനസൈഃ ഉപാസിതഃ പുരാസ്മാഭിര്വിജ്ഞാനാര്ഥം പ്രജാപതിഃ

ഇപ്പോൾ നിങ്ങൾക്ക് ഒരു പഴയ സംഭവമൊന്നു പറയാം: അപ്പോൾ ഞങ്ങളുടെ മനസ്സുകൾ അജ്ഞാനത്തിൽ മുങ്ങിയിരുന്നപ്പോൾ, വിജ്ഞാനം നേടാൻ ഞങ്ങൾ പ്രജാപതിയെ ആരാധിച്ചു.

സോപ്യസ്മാനനുഗൃഹ്യാഹ ശരണ്യശ്ശരണാഗതാന് സര്വസ്മാദധികോ രുദ്രോ വിപ്രാഃ പരമകാരണമ്

അവൻ, അഭയം തേടുന്നവർക്കുള്ള അഭയം, ഞങ്ങളെ ദയപൂർവ്വം വിളിച്ചു പറഞ്ഞു: 'ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും രുദ്രൻ ഏറ്റവും ഉന്നതനും പരമകാരണമാണു.'

തമപ്രതര്ക്യം യാഥാത്മ്യം ഭക്തിമാനേവ പശ്യതി ഭക്തിശ്ചാസ്യ പ്രസാദേന പ്രസാദാദേവ നിര്വൃതിഃ

അവന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം യുക്തിയാൽ ഗ്രഹിക്കാനാവില്ല; ഭക്തിയുള്ളവർക്കു മാത്രമേ അതു കാണാൻ കഴിയൂ. ഭക്തിയും മോക്ഷവും അവന്റെ കൃപയാൽ മാത്രമേ ലഭിക്കൂ.

തസ്മാദസ്യ പ്രസാദാര്ഥം നൈമിഷേ സത്രയോഗതഃ യജധ്വം ദീര്ഘസത്രേണ രുദ്രം പരമകാരണമ്

അതുകൊണ്ട്, അവന്റെ കൃപ നേടാൻ, ഈ നൈമിശക്ഷേത്രത്തിൽ ദീർഘകാലം യാഗം നടത്തി, പരമകാരണമായ രുദ്രനെ ആരാധിക്കണം.