ശിവപുരാണമ്

കശ്ചിത്ക്ഷീണപദോ ഭൂത്വാ പുനരാവര്ത്യ മുച്യതേ കശ്ചിദധ്വഗതസ്തസ്മിന് സ്ഥിത്വാസ്ഥിത്വാ വിമുച്യതേ

ചിലർ തങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ച നില അവസാനിപ്പിച്ച് വീണ്ടും ജനിച്ച് മോചിതരാവുന്നു; മറ്റൊരാൾ ഒരു മാർഗത്തിൽ എത്തി, അവിടെ കുറേ സമയം കഴിഞ്ഞ് മോചിതനാകുന്നു.

തസ്മാന്നൈകപ്രകാരേണ നരാണാം മുക്തിരിഷ്യതേ ജ്ഞാനഭാവാനുരൂപേണ പ്രസാദേനൈവ നിര്വൃതിഃ

അതിനാൽ, മനുഷ്യരുടെ മോക്ഷം ഒരേ രീതിയിലല്ലെന്നു കരുതുന്നു; ജ്ഞാനവും ഭാവവും അനുസരിച്ച് കൃപയാൽ മാത്രമേ പരിപൂർണ്ണതയുണ്ടാകൂ.

തസ്മാദസ്യ പ്രസാദാര്ഥം വാങ്മനോദോഷവര്ജിതാഃ ധ്യായംതശ്ശിവമേവൈകം സദാരതനയാഗ്നയഃ

അതിനാൽ, ആ കൃപ നേടാൻ, വാക്കിലും മനസ്സിലും ശരീരത്തിലും ദോഷമില്ലാതെ, ഭാര്യയോടും മക്കളോടും ഹോമാഗ്നികളോടും കൂടി ശിവനെ മാത്രം എപ്പോഴും ധ്യാനിക്കണം.

തന്നിഷ്ഠാസ്തത്പരാസ്സര്വേ തദ്യുക്താസ്തദുപാശ്രയാഃ സര്വക്രിയാഃ പ്രകുര്വാണാസ്തമേവ മനസാഗതാഃ

അവർക്കെല്ലാവരും ശിവനിൽ സ്ഥിരതയും ഭക്തിയും ഐക്യവും ആശ്രയവും ഉണ്ട്; അവർ ചെയ്യുന്ന എല്ലാ പ്രവർത്തികളും മനസ്സിൽ ശിവനെ മാത്രം ചിന്തിച്ചാണ്.

ദീര്ഘസൂത്രസമാരബ്ധം ദിവ്യവര്ഷസഹസ്രകമ് സത്രാംതേ മംത്രയോഗേന വായുസ്തത്ര ഗമിഷ്യതി

ദീർഘമായ യാഗം ആയിരം ദൈവവർഷം നീണ്ടു കഴിഞ്ഞാൽ, യാഗാവസാനത്തിൽ മന്ത്രയോഗശക്തിയാൽ പ്രാണൻ അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെടും.

സ ഏവ ഭവതഃ ശ്രേയഃ സോപായം കഥയിഷ്യതി തതോ വാരാണസീ പുണ്യാ പുരീ പരമശോഭനാ

അവൻ തന്നെ നിങ്ങൾക്ക് പരമശ്രേയസ്സിലേക്കുള്ള മാർഗം പറഞ്ഞുതരും; അതിനുശേഷം, വിശുദ്ധവും അതിമനോഹരവുമായ വാരാണസി നഗരത്തിൽ എത്തണം.

ഗംതവ്യാ യത്ര വിശ്വേശോ ദേവ്യാ സഹ പിനാകധൃക് സദാ വിഹരതി ശ്രീമാന് ഭക്താനുഗ്രഹകാരണാത്

അവിടെ, സർവ്വേശ്വരൻ, പിനാകം കൈവശം വച്ചുകൊണ്ട്, ദേവിയോടൊപ്പം ഭക്തന്മാർക്ക് കൃപ നൽകാൻ എപ്പോഴും വസിക്കുന്നു.

തത്രാശ്ചര്യം മഹദ്ദൃഷ്ട്വാ മത്സമീപം ഗമിഷ്യഥ തതോ വഃ കഥയിഷ്യാമി മോക്ഷോപായ ദ്വിജോത്തമാഃ

അവിടെ ആ മഹത്തായ അത്ഭുതം കണ്ടു, നിങ്ങൾ എന്നെ സമീപിക്കും; അപ്പോൾ ഞാൻ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, മോക്ഷ മാർഗം നിങ്ങളോട് പറയും.

യേനൈകജന്മനാ മുക്തിര്യുഷ്മത്കരതലേ സ്ഥിതാ അനേകജന്മസംസാരബംധനിര്മോക്ഷകാരിണീ

അതിലൂടെ, ഒരൊറ്റ ജന്മത്തിൽ തന്നെ മോക്ഷം നിങ്ങളുടെ കൈവശമാകും; അനേകം ജന്മങ്ങളിലെ ബന്ധങ്ങൾക്കു മോചനം ലഭിക്കും.

ഏതന്മനോമയം ചക്രം മയാ സൃഷ്ടം വിസൃജ്യതേ യത്രാസ്യ ശീര്യതേ നേമിഃ സ ദേശസ്തപസശ്ശുഭഃ

ഈ മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിച്ച ചക്രം ഞാൻ പുറത്തുവിടുന്നു; അതിന്റെ അരി നശിക്കുന്നിടം തപസ്സിന് ശുഭമായ സ്ഥലം ആകുന്നു.

ഇത്യുക്ത്വാ സൂര്യസംകാശം ചക്രം ദൃഷ്ട്വാ മനോമയമ് പ്രണിപത്യ മഹാദേവം വിസസര്ജ പിതാമഹഃ

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന മനോചക്രം കണ്ടു, പിതാമഹൻ മഹാദേവനെ നമസ്കരിച്ച് അതിനെ വിട്ടയച്ചു.

തേ ഽപി ഹൃഷ്ടതരാ വിപ്രാഃ പ്രണമ്യ ജഗതാം പ്രഭുമ് പ്രയയുസ്തസ്യ ചക്രസ്യ യത്ര നേമിരശീര്യത

ആ സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞിരുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാർ ലോകങ്ങളുടെ അധിപതിയെ വണങ്ങി, അവന്റെ ചക്രത്തിന്റെ അരയോരം വീണിരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.

ചക്രം തദപി സംക്ഷിപ്തം ശ്ലക്ഷ്ണം ചാരുശിലാതലേ വിമലസ്വാദുപാനീയേ നിജപാത വനേ ക്വചിത്

ആ ചക്രം, ചെറുതും മൃദുവും ആയത്, മനോഹരമായ കല്ലിന്റെ മേൽപുറത്ത് വീണു കിടക്കുകയായിരുന്നു; അതിന്റെ സമീപത്ത് ശുദ്ധവും മധുരവും ആയ വെള്ളവും, ഒരു കാടിനുള്ളിലായിരുന്നു.

തദ്വനം തേന വിഖ്യാതം നൈമിഷം മുനിപൂജിതമ് അനേകയക്ഷഗംധര്വവിദ്യാധരസമാകുലമ്

ആ കാട് 'നൈമിഷം' എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായി, മുനിമാരാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടതും അനവധി യക്ഷന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, വിദ്യാധരന്മാർ എന്നിവരാൽ നിറഞ്ഞതുമായതായിരുന്നു.

അഷ്ടാദശ സമുദ്രസ്യ ദ്വീപാനശ്നന്പുരൂരവാഃ വിലാസവശമുര്വശ്യാ യാതോ ദൈവേന ചോദിതഃ

പുരൂരവസ്, ഉർവശിയുടെ ആകർഷണത്തിൽ ആകർഷിതനായി, ദൈവിക നിർദ്ദേശപ്രകാരം പതിനെട്ട് സമുദ്രങ്ങളിലെ ദ്വീപുകൾ സഞ്ചരിച്ചു.

അക്രമേണ ഹരന്മോഹാദ്യജ്ഞവാടം ഹിരണ്മയമ് മുനിഭിര്യത്ര സംക്രുദ്ധൈഃ കുശവജ്രൈര്നിപാതിതഃ

അവിടെ, മോഹത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായി, അവൻ അനധികൃതമായി പൊൻ യാഗശാല പിടിച്ചു; അതു കൊണ്ട് കോപിതരായ മുനിമാർ ദർഭയുടെ വജ്രംപോലുള്ള കത്തികളാൽ അതിനെ തകർത്തു.

വിശ്വം സിസൃക്ഷമാണാ വൈ യത്ര വിശ്വസൃജഃ പുരാ സത്രമാരേഭിരേ ദിവ്യം ബ്രഹ്മജ്ഞാ ഗാര്ഹപത്യഗാഃ

അവിടെ, പുരാതനകാലത്ത്, ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച സ്രഷ്ടാക്കന്മാർ, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ ഗാർഹപത്യാഗ്നി സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, ദൈവികമായ ഒരു യാഗം ആരംഭിച്ചു.

ഋഷിഭിര്യത്ര വിദ്വദ്ഭിഃ ശബ്ദാര്ഥന്യായകോവിദൈഃ ശക്തിപ്രജ്ഞാക്രിയായോഗൈര്വിധിരാസീദനുഷ്ഠിതഃ

അവിടെ, വാക്കിന്റെയും അർത്ഥത്തിന്റെയും താത്പര്യത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ജ്ഞാനികളായ ഋഷിമാർ ശക്തിയും ജ്ഞാനവും കർമ്മശുദ്ധിയും കൊണ്ട് യാഗങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു.

യത്ര വേദവിദോ നിത്യം വേദവാദബഹിഷ്കൃതാന് വാദജല്പബലൈര്ഘ്നംതി വചോഭിരതിവാദിനഃ

അവിടെ, വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ എപ്പോഴും വേദവാദത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തായവരെയും വെറും തർക്കത്തിൽ ആശ്രയിക്കുന്നവരെയും വാക്കുകളും തർക്കശക്തിയും കൊണ്ട് ജയിക്കുന്നു.

സ്ഫടികമയമഹീഭൃത്പാദജാഭ്യശ്ശിലാഭ്യഃ പ്രസരദമൃതകല്പസ്സ്വച്ഛപാനീയരമ്യമ് അതിരസഫലവൃക്ഷപ്രായമവ്യാലസത്ത്വം തപസ ഉചിതമാസീന്നൈമിഷം തന്മുനീനാമ്

പർവതത്തിന്റെ അടിയിൽ സ്ഫടികംപോലെയുള്ള കല്ലുകളിൽ നിന്ന് അമൃതംപോലെയുള്ള ശുദ്ധജലം ഒഴുകി, കുടിക്കാൻ രസകരമായതും, ധാരാളം പഴവൃക്ഷങ്ങളുള്ളതും, കാട്ടുമൃഗങ്ങളില്ലാത്തതുമായ ആ നൈമിഷം മുനിമാരുടെ തപസ്സിന് യോജിച്ചതായിരുന്നു.

തസ്മിന്ദേശേ മഹാഭാഗാ മുനയശ്ശംസിതവ്രതാഃ അര്ചയംതോ മഹാദേവം സത്രമാരേഭിരേ തദാ

ആ ദേശത്ത്, മഹാഭാഗ്യശാലികളായ, ദൃഢവ്രതമുള്ള മുനിമാർ മഹാദേവനെ ആരാധിച്ചു കൊണ്ടു യാഗം ആരംഭിച്ചു.

വിശ്വം സിസൃക്ഷമാണാനാം പുരാ വിശ്വസൃജാമിവ

പഴയകാലത്ത് ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച സ്രഷ്ടാക്കന്മാരെപ്പോലെ തന്നെയാണ്.

അഥ കാലേ ഗതേ സത്രേ സമാപ്തേ ഭൂരിദക്ഷിണേ പിതാമഹനിയോഗേന വായുസ്തത്രാഗമത്സ്വയമ്

അപ്പോൾ, യാഗം അവസാനിച്ചും ധാരാളം ദാനങ്ങൾ നൽകിയ ശേഷം, പിതാമഹന്റെ ആജ്ഞയാൽ വായു സ്വയം അവിടെ എത്തി.

ശിഷ്യസ്സ്വയംഭുവോ ദേവസ്സര്വപ്രത്യക്ഷദൃഗ്വശീ ആജ്ഞായാം മരുതോ യസ്യ സംസ്ഥിതാസ്സപ്തസപ്തകാഃ

സ്വയംഭുവിന്റെ ശിഷ്യനാണ് അവൻ; എല്ലാം നേരിട്ട് കാണുന്നവനും, അവന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം ഏഴെണ്ണം വീതമുള്ള മരുത്‌ഗണങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നവനുമാണ്.

പ്രേരയഞ്ഛശ്വദംഗാനി പ്രാണാദ്യാഭിഃ സ്വവൃത്തിഭിഃ സര്വഭൂതശരീരാണാം കുരുതേ യശ്ച ധാരണമ്

അവൻ എല്ലാ ജീവികളുടെ അവയവങ്ങളും പ്രാണാദികളെയും അവയുടെ സ്വഭാവപ്രകാരം പ്രവർത്തിപ്പിക്കുകയും, എല്ലാ ജീവികളുടെ ശരീരങ്ങൾ നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

അണിമാദിഭിരഷ്ടാഭിരൈശ്വര്യൈശ്ച സമന്വിതഃ തിര്യക്കാലാദിഭിര്മേധ്യൈര്ഭുവനാനി ബിഭര്തി യഃ

അണിമാദി എട്ട് മഹിമകളും ഐശ്വര്യവും ഉള്ളവനായി, ദിശകളും കാലവും അതിക്രമിച്ച്, വിശുദ്ധമായ മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ ലോകങ്ങളെ അവൻ സംരക്ഷിക്കുന്നു.

ആകാശയോനിര്ദ്വിഗുണഃ സ്പര്ശശബ്ദസമന്വയാത് തേജസാം പ്രകൃതിശ്ചേതി യമാഹുസ്തത്ത്വചിംതകാഃ

ആകാശത്തിൽ ജനിച്ചവനും, ഇരട്ടസ്വഭാവമുള്ളവനും, സ്പർശവും ശബ്ദവും ഉള്ളവനും, തീയുടെ മൂലകാരണമാണെന്നും തത്വചിന്തകർ പറയുന്നു.

തമാശ്രമഗതം ദൃഷ്ട്വാ മുനയോ ദീര്ഘസത്രിണഃ പിതാമഹവചഃ സ്മൃത്വാ പ്രഹര്ഷമതുലം യയുഃ

അവനെ ആശ്രമത്തിൽ എത്തുന്നതു കണ്ടു, ദീർഘകാലം യാഗത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന മുനിമാർ പിതാമഹന്റെ വാക്കുകൾ ഓർത്ത് അതുല്യമായ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.

അഭ്യുത്ഥായ തതസ്സര്വേ പ്രണമ്യാംബരസംഭവമ് ചാമീകരമയം തസ്മൈ വിഷ്ടരം സമകല്പയന്

അവരൊക്കെയും എഴുന്നേറ്റ് ആകാശത്തിൽ ജനിച്ചവനെ വണങ്ങി, അവനുവേണ്ടി പൊൻസിംഹാസനം ഒരുക്കി.