ശിവപുരാണമ്

ഏവം പ്രക്ഷീണപാപസ്യ ബഹുഭിര്ജന്മഭിഃ ക്രമാത് സാംബേ സര്വേശ്വരേ ഭക്തിര്ജ്ഞാനപൂര്വാ പ്രജായതേ

ഇങ്ങനെ, നിരവധി ജന്മങ്ങളിൽ ക്രമേണ പാപം കുറയുമ്പോൾ, സർവ്വേശ്വരനായ സാംബനിലേക്കുള്ള ഭക്തി, ജ്ഞാനത്തിന് ശേഷം, ഉദയിക്കുന്നു.

ഭാവാനുഗുണമീശസ്യ പ്രസാദോ വ്യതിരിച്യതേ പ്രസാദാത്കര്മസംത്യാഗഃ ഫലതോ ന സ്വരൂപതഃ

ആളിന്റെ ഭാവത്തിന് അനുസരിച്ച് ഇശ്വരന്റെ കൃപ ലഭിക്കുന്നു. കൃപയിലൂടെ കർമം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു—സ്വഭാവത്തിൽ അല്ല, ഫലത്തിൽ മാത്രം.

തസ്മാത്കര്മഫലത്യാഗാച്ഛിവധര്മാന്വയഃ ശുഭഃ സ ച ഗുര്വനപേക്ഷശ്ച തദപേക്ഷ ഇതി ദ്വിധാ

അതുകൊണ്ട്, കർമഫലത്തിന്റെ ത്യാഗത്തിൽ നിന്ന് ശിവധർമ്മത്തിന്റെ ശുഭമായ മാർഗ്ഗം ഉദയിക്കുന്നു. അത് ഗുരുവിനെ ആശ്രയിക്കാതെ ഉള്ളതും ആശ്രയിച്ച് ഉള്ളതും എന്നിങ്ങനെ രണ്ടുതരമാണ്.

തത്രാനപേക്ഷാത്സാപേക്ഷോ മുഖ്യഃ ശതഗുണാധികഃ ശിവധര്മാന്വയസ്യാസ്യ ശിവജ്ഞാനസമന്വയഃ

അവിടെ ഉദ്ദേശത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ, ഉദ്ദേശമില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവനെക്കാൾ നൂറിരട്ടി ശ്രേഷ്ഠനാണ്. ശിവന്റെ ധർമ്മത്തിൽ, ശിവജ്ഞാനത്തിൽ ഏകീകരണമാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത്.

ജ്ഞനാന്വയവശാത്പുംസഃ സംസാരേ ദോഷദര്ശനമ് തതോ വിഷയവൈരാഗ്യം വൈരാഗ്യാദ്ഭാവസാധനമ്

ജ്ഞാനത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ, മനുഷ്യൻ ലോകജീവിതത്തിലെ ദോഷങ്ങൾ കാണുന്നു. അതിൽ നിന്ന് വിഷയങ്ങളിൽ വിരക്തി വരുന്നു; വിരക്തിയിൽ നിന്ന് മനസ്സിന്റെ ശുദ്ധി വളരുന്നു.

ഭാവസിദ്ധ്യുപപന്നസ്യ ധ്യാനേ നിഷ്ഠാ ന കര്മണി ജ്ഞാനധ്യാനാഭിയുക്തസ്യ പുംസോ യോഗഃ പ്രവര്തതേ

മനസ്സിന്റെ ശുദ്ധി നേടിയവന്, സ്ഥിരത പ്രവർത്തികളിൽ അല്ല, ധ്യാനത്തിലാണ്. ജ്ഞാനവും ധ്യാനവും ചേർന്നവനിൽ യോഗം ആരംഭിക്കുന്നു.

യോഗേന തു പരാ ഭക്തിഃ പ്രസാദസ്തദനംതരമ് പ്രസാദാന്മുച്യതേ ജംതുര്മുക്തഃ ശിവസമോ ഭവേത്

യോഗം വഴി പരമഭക്തി ഉണരുന്നു; അതിനുശേഷം കൃപ ലഭിക്കുന്നു. കൃപയാൽ ജീവൻ മോചിതനായി ശിവനോടു തുല്യനാകുന്നു.

അനുഗ്രഹപ്രകാരസ്യ ക്രമോ ഽയമവിവക്ഷിതഃ യാദൃശീ യോഗ്യതാ പുംസസ്തസ്യ താദൃഗനുഗ്രഹഃ

കൃപയുടെ ക്രമം ഒരുപോലെയല്ല; മനുഷ്യന്റെ യോഗ്യത എത്രയോ അതനുസരിച്ചാണ് കൃപ ലഭിക്കുന്നത്.

ഗര്ഭസ്ഥോ മുച്യതേ കശ്ചിജ്ജായമാനസ്തഥാപരഃ ബാലോ വാ തരുണോ വാഥ വൃദ്ധോ വാ മുച്യതേ പരഃ

ചിലർ ഗർഭത്തിലിരിക്കെ മോചിതരാവുന്നു, ചിലർ ജനിക്കുമ്പോൾ; മറ്റൊരാൾ ബാലനായി, യുവാവായി, അല്ലെങ്കിൽ വൃദ്ധനായി മോചിതനാകുന്നു.

തിര്യഗ്യോനിഗതഃ കശ്ചിന്മുച്യതേ നാരകോ ഽപരഃ അപരസ്തു പദം പ്രാപ്തോ മുച്യതേ സ്വപദക്ഷയേ

ചിലർ മൃഗജന്മത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരാവുന്നു, മറ്റൊരാൾ നരകത്തിൽ നിന്ന്; വേറൊരാൾ ഒരു നിലയിൽ എത്തി, ആ നില അവസാനിക്കുമ്പോൾ മോചിതനാകുന്നു.

കശ്ചിത്ക്ഷീണപദോ ഭൂത്വാ പുനരാവര്ത്യ മുച്യതേ കശ്ചിദധ്വഗതസ്തസ്മിന് സ്ഥിത്വാസ്ഥിത്വാ വിമുച്യതേ

ചിലർ തങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ച നില അവസാനിപ്പിച്ച് വീണ്ടും ജനിച്ച് മോചിതരാവുന്നു; മറ്റൊരാൾ ഒരു മാർഗത്തിൽ എത്തി, അവിടെ കുറേ സമയം കഴിഞ്ഞ് മോചിതനാകുന്നു.

തസ്മാന്നൈകപ്രകാരേണ നരാണാം മുക്തിരിഷ്യതേ ജ്ഞാനഭാവാനുരൂപേണ പ്രസാദേനൈവ നിര്വൃതിഃ

അതിനാൽ, മനുഷ്യരുടെ മോക്ഷം ഒരേ രീതിയിലല്ലെന്നു കരുതുന്നു; ജ്ഞാനവും ഭാവവും അനുസരിച്ച് കൃപയാൽ മാത്രമേ പരിപൂർണ്ണതയുണ്ടാകൂ.

തസ്മാദസ്യ പ്രസാദാര്ഥം വാങ്മനോദോഷവര്ജിതാഃ ധ്യായംതശ്ശിവമേവൈകം സദാരതനയാഗ്നയഃ

അതിനാൽ, ആ കൃപ നേടാൻ, വാക്കിലും മനസ്സിലും ശരീരത്തിലും ദോഷമില്ലാതെ, ഭാര്യയോടും മക്കളോടും ഹോമാഗ്നികളോടും കൂടി ശിവനെ മാത്രം എപ്പോഴും ധ്യാനിക്കണം.

തന്നിഷ്ഠാസ്തത്പരാസ്സര്വേ തദ്യുക്താസ്തദുപാശ്രയാഃ സര്വക്രിയാഃ പ്രകുര്വാണാസ്തമേവ മനസാഗതാഃ

അവർക്കെല്ലാവരും ശിവനിൽ സ്ഥിരതയും ഭക്തിയും ഐക്യവും ആശ്രയവും ഉണ്ട്; അവർ ചെയ്യുന്ന എല്ലാ പ്രവർത്തികളും മനസ്സിൽ ശിവനെ മാത്രം ചിന്തിച്ചാണ്.

ദീര്ഘസൂത്രസമാരബ്ധം ദിവ്യവര്ഷസഹസ്രകമ് സത്രാംതേ മംത്രയോഗേന വായുസ്തത്ര ഗമിഷ്യതി

ദീർഘമായ യാഗം ആയിരം ദൈവവർഷം നീണ്ടു കഴിഞ്ഞാൽ, യാഗാവസാനത്തിൽ മന്ത്രയോഗശക്തിയാൽ പ്രാണൻ അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെടും.

സ ഏവ ഭവതഃ ശ്രേയഃ സോപായം കഥയിഷ്യതി തതോ വാരാണസീ പുണ്യാ പുരീ പരമശോഭനാ

അവൻ തന്നെ നിങ്ങൾക്ക് പരമശ്രേയസ്സിലേക്കുള്ള മാർഗം പറഞ്ഞുതരും; അതിനുശേഷം, വിശുദ്ധവും അതിമനോഹരവുമായ വാരാണസി നഗരത്തിൽ എത്തണം.

ഗംതവ്യാ യത്ര വിശ്വേശോ ദേവ്യാ സഹ പിനാകധൃക് സദാ വിഹരതി ശ്രീമാന് ഭക്താനുഗ്രഹകാരണാത്

അവിടെ, സർവ്വേശ്വരൻ, പിനാകം കൈവശം വച്ചുകൊണ്ട്, ദേവിയോടൊപ്പം ഭക്തന്മാർക്ക് കൃപ നൽകാൻ എപ്പോഴും വസിക്കുന്നു.

തത്രാശ്ചര്യം മഹദ്ദൃഷ്ട്വാ മത്സമീപം ഗമിഷ്യഥ തതോ വഃ കഥയിഷ്യാമി മോക്ഷോപായ ദ്വിജോത്തമാഃ

അവിടെ ആ മഹത്തായ അത്ഭുതം കണ്ടു, നിങ്ങൾ എന്നെ സമീപിക്കും; അപ്പോൾ ഞാൻ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, മോക്ഷ മാർഗം നിങ്ങളോട് പറയും.

യേനൈകജന്മനാ മുക്തിര്യുഷ്മത്കരതലേ സ്ഥിതാ അനേകജന്മസംസാരബംധനിര്മോക്ഷകാരിണീ

അതിലൂടെ, ഒരൊറ്റ ജന്മത്തിൽ തന്നെ മോക്ഷം നിങ്ങളുടെ കൈവശമാകും; അനേകം ജന്മങ്ങളിലെ ബന്ധങ്ങൾക്കു മോചനം ലഭിക്കും.

ഏതന്മനോമയം ചക്രം മയാ സൃഷ്ടം വിസൃജ്യതേ യത്രാസ്യ ശീര്യതേ നേമിഃ സ ദേശസ്തപസശ്ശുഭഃ

ഈ മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിച്ച ചക്രം ഞാൻ പുറത്തുവിടുന്നു; അതിന്റെ അരി നശിക്കുന്നിടം തപസ്സിന് ശുഭമായ സ്ഥലം ആകുന്നു.

ഇത്യുക്ത്വാ സൂര്യസംകാശം ചക്രം ദൃഷ്ട്വാ മനോമയമ് പ്രണിപത്യ മഹാദേവം വിസസര്ജ പിതാമഹഃ

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന മനോചക്രം കണ്ടു, പിതാമഹൻ മഹാദേവനെ നമസ്കരിച്ച് അതിനെ വിട്ടയച്ചു.

തേ ഽപി ഹൃഷ്ടതരാ വിപ്രാഃ പ്രണമ്യ ജഗതാം പ്രഭുമ് പ്രയയുസ്തസ്യ ചക്രസ്യ യത്ര നേമിരശീര്യത

ആ സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞിരുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാർ ലോകങ്ങളുടെ അധിപതിയെ വണങ്ങി, അവന്റെ ചക്രത്തിന്റെ അരയോരം വീണിരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.

ചക്രം തദപി സംക്ഷിപ്തം ശ്ലക്ഷ്ണം ചാരുശിലാതലേ വിമലസ്വാദുപാനീയേ നിജപാത വനേ ക്വചിത്

ആ ചക്രം, ചെറുതും മൃദുവും ആയത്, മനോഹരമായ കല്ലിന്റെ മേൽപുറത്ത് വീണു കിടക്കുകയായിരുന്നു; അതിന്റെ സമീപത്ത് ശുദ്ധവും മധുരവും ആയ വെള്ളവും, ഒരു കാടിനുള്ളിലായിരുന്നു.

തദ്വനം തേന വിഖ്യാതം നൈമിഷം മുനിപൂജിതമ് അനേകയക്ഷഗംധര്വവിദ്യാധരസമാകുലമ്

ആ കാട് 'നൈമിഷം' എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായി, മുനിമാരാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടതും അനവധി യക്ഷന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, വിദ്യാധരന്മാർ എന്നിവരാൽ നിറഞ്ഞതുമായതായിരുന്നു.

അഷ്ടാദശ സമുദ്രസ്യ ദ്വീപാനശ്നന്പുരൂരവാഃ വിലാസവശമുര്വശ്യാ യാതോ ദൈവേന ചോദിതഃ

പുരൂരവസ്, ഉർവശിയുടെ ആകർഷണത്തിൽ ആകർഷിതനായി, ദൈവിക നിർദ്ദേശപ്രകാരം പതിനെട്ട് സമുദ്രങ്ങളിലെ ദ്വീപുകൾ സഞ്ചരിച്ചു.

അക്രമേണ ഹരന്മോഹാദ്യജ്ഞവാടം ഹിരണ്മയമ് മുനിഭിര്യത്ര സംക്രുദ്ധൈഃ കുശവജ്രൈര്നിപാതിതഃ

അവിടെ, മോഹത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായി, അവൻ അനധികൃതമായി പൊൻ യാഗശാല പിടിച്ചു; അതു കൊണ്ട് കോപിതരായ മുനിമാർ ദർഭയുടെ വജ്രംപോലുള്ള കത്തികളാൽ അതിനെ തകർത്തു.

വിശ്വം സിസൃക്ഷമാണാ വൈ യത്ര വിശ്വസൃജഃ പുരാ സത്രമാരേഭിരേ ദിവ്യം ബ്രഹ്മജ്ഞാ ഗാര്ഹപത്യഗാഃ

അവിടെ, പുരാതനകാലത്ത്, ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച സ്രഷ്ടാക്കന്മാർ, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ ഗാർഹപത്യാഗ്നി സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, ദൈവികമായ ഒരു യാഗം ആരംഭിച്ചു.

ഋഷിഭിര്യത്ര വിദ്വദ്ഭിഃ ശബ്ദാര്ഥന്യായകോവിദൈഃ ശക്തിപ്രജ്ഞാക്രിയായോഗൈര്വിധിരാസീദനുഷ്ഠിതഃ

അവിടെ, വാക്കിന്റെയും അർത്ഥത്തിന്റെയും താത്പര്യത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ജ്ഞാനികളായ ഋഷിമാർ ശക്തിയും ജ്ഞാനവും കർമ്മശുദ്ധിയും കൊണ്ട് യാഗങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു.

യത്ര വേദവിദോ നിത്യം വേദവാദബഹിഷ്കൃതാന് വാദജല്പബലൈര്ഘ്നംതി വചോഭിരതിവാദിനഃ

അവിടെ, വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ എപ്പോഴും വേദവാദത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തായവരെയും വെറും തർക്കത്തിൽ ആശ്രയിക്കുന്നവരെയും വാക്കുകളും തർക്കശക്തിയും കൊണ്ട് ജയിക്കുന്നു.