ശിവപുരാണമ്

യസ്മിന്ന ഭാസതേ വിദ്യുന്ന സൂര്യോ ന ച ചന്ദ്രമാഃ യസ്യ ഭാസാ വിഭാതീദമിത്യേഷാ ശാശ്വതീ ശ്രുതിഃ

അവനിൽ മിന്നൽ പ്രകാശിക്കില്ല, സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഇല്ല; അവന്റെ പ്രകാശത്താൽ എല്ലാം തെളിയുന്നു — ഇതാണ് ശാശ്വതമായ ഉപദേശം.

ഏകോ ദേവോ മഹാദേവോ വിജ്ഞേയസ്തു മഹേശ്വരഃ ന തസ്യ പരമം കിംചിത്പദം സമധിഗമ്യതേ

ഒരേയൊരു ദൈവം, മഹാദേവൻ, മഹേശ്വരനായി അറിയപ്പെടണം; അവന്റെ പരമാവസ്ഥയിലേക്കു ആരും എത്താനാവില്ല.

അയമാദിരനാദ്യന്തസ്സ്വഭാവാദേവ നിര്മലഃ സ്വതന്ത്രഃ പരിപൂര്ണശ്ച സ്വേച്ഛാധീനശ്ചരാചരഃ

അവൻ ആദിയും ഇല്ലാതെയും അന്തവുമില്ലാത്തവനും സ്വഭാവത്തിൽ നിർമ്മലനും സ്വതന്ത്രനും പൂർണനും സഞ്ചാരിയും അചഞ്ചലനും സ്വച്ഛന്ദമായി ആകുന്നു.

അപ്രാകൃതവപുഃ ശ്രീമാംല്ലക്ഷ്യലക്ഷണവര്ജിതഃ അയം മുക്തോ മോചകശ്ച ഹ്യകാലഃ കാലചോദകഃ

പ്രകൃതിക്ക് അതീതമായ രൂപവും മഹത്വവും ലക്ഷണങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്തവനും സ്വതന്ത്രനും മോചിതനും മോക്ഷം നൽകുന്നവനും കാലാതീതനും കാലത്തെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നവനും ആണവൻ.

സര്വോപരികൃതാവാസസ്സര്വാവാസശ്ച സര്വവിത് ഷഡ്വിധാധ്വമയസ്യാസ്യ സര്വസ്യ ജഗതഃ പതിഃ

എല്ലാവിടത്തിലും അതീതമായി വസിക്കുന്നവനും എല്ലായിടത്തിലും ഉള്ളവനും എല്ലാം അറിയുന്നവനും ആറുവിധകാലങ്ങളിലുമുള്ളവനും ഈ ലോകം മുഴുവൻ ഭരിക്കുന്നവനും ആണവൻ.

ഉത്തരോത്തരഭൂതാനാമുത്തരശ്ച നിരുത്തരഃ അനന്താനന്തസന്ദോഹമകരംദമധുവ്രതഃ

ഉയർന്നവരിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്നവനും അതിനും അതീതനുമായവനാണ് അദ്ദേഹം. അനന്തതയും അന്തവുമുള്ളതിന്റെ ഒത്തുചേരലാണ് അദ്ദേഹം. അവസാനമില്ലാത്ത കമലത്തിന്റെ മധുവിൽ തുമ്പിയായി അദ്ദേഹം നിലകൊള്ളുന്നു.

അഖംഡജഗദംഡാനാം പിംഡീകരണപംഡിതഃ ഔദാര്യവീര്യഗാംഭീര്യമാധുര്യമകരാലയഃ

അഖണ്ഡമായ ലോകമണ്ഡലങ്ങളെ ഒന്നായി ചേർക്കുന്ന ജ്ഞാനിയാണദ്ദേഹം. ഉദാരത, വീര്യം, ആഴം, മാധുര്യം, ഭയഭക്തി എന്നിവയുടെ ആധാരമാണ് അദ്ദേഹം.

നൈവാസ്യ സദൃശം വസ്തു നാധികം ചാപി കിംചന അതുലഃ സര്വഭൂതാനാം രാജരാജശ്ച തിഷ്ഠതി

അവനോടു തുല്യമായതോ അതിലധികമായതോ ഒന്നുമില്ല. എല്ലാ ജീവികളിലും അവൻ തുല്യനില്ലാത്തവനും രാജാക്കന്മാരുടെ രാജാവുമാണ്.

അനേന ചിത്രകൃത്യേന പ്രഥമം സൃജ്യതേ ജഗത് അംതകാലേ പുനശ്ചേദം തസ്മിന്പ്രലയമേഷ്യതേ

അവന്റെ അത്ഭുതകരമായ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെയാണ് ലോകം ആദ്യം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നത്. കാലാവസാനത്ത് ഈ ലോകം വീണ്ടും അവനിലേക്കാണ് ലയിക്കുന്നത്.

അസ്യ ഭൂതാനി വശ്യാനി അയം സര്വനിയോജകഃ അയം തു പരയാ ഭക്ത്യാ ദൃശ്യതേ നാന്യഥാ ക്വചിത്

എല്ലാ ജീവികളും അവന്റെ അധീനത്തിലാണ്. എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കുന്നവനാണ് അദ്ദേഹം. എന്നാൽ പരമഭക്തിയിലൂടെ മാത്രമേ അവനെ എവിടെയും കാണാൻ കഴിയൂ, മറ്റെന്തുകൊണ്ടും അല്ല.

വ്രതാനി സര്വദാനാനി തപാംസി നിയമാസ്തഥാ കഥിതാനി പുരാ സദ്ഭിര്ഭാവാര്ഥം നാത്ര സംശയഃ

വ്രതങ്ങൾ, എല്ലാ ദാനങ്ങൾ, തപസ്സുകൾ, നിയമങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം പുരാതനകാലത്ത് ജ്ഞാനികൾ ഭാവാർത്ഥത്തിനായി നിർദ്ദേശിച്ചവയാണ്. ഇതിൽ സംശയമില്ല.

ഹരിശ്ചാഹം ച രുദ്രശ്ച തഥാന്യേ ച സുരാസുരാഃ തപോഭിരുഗ്രൈരദ്യാപി തസ്യ ദര്ശനകാംക്ഷിണഃ

ഹരി, ഞാനും രുദ്രനും മറ്റ് ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും പോലും, ഇന്നും ശക്തമായ തപസ്സിലൂടെ അവന്റെ ദർശനം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

അദൃശ്യഃ പതിതൈര്മൂഢൈര്ദുര്ജനൈരപി കുത്സിതൈഃ ഭക്തൈരന്തര്ബഹിശ്ചാപി പൂജ്യഃ സംഭാഷ്യ ഏവ ച

പതിതരും മൂടന്മാരും ദുഷ്ടരും നിന്ദ്യരും അവനെ കാണാൻ കഴിയില്ല. എന്നാൽ ഭക്തന്മാർക്ക്, അകത്തും പുറത്തും, അവനെ ആരാധിക്കാനും സംസാരിക്കാനും കഴിയും.

തദിദം ത്രിവിധം രൂപം സ്ഥൂലം സൂക്ഷ്മം തതഃ പരമ് അസ്മദാദ്യമരൈര്ദൃശ്യം സ്ഥൂലം സൂക്ഷ്മം തു യോഗിഭിഃ

ഈ മൂന്നു രൂപങ്ങൾ—സ്ഥൂലവും സൂക്ഷ്മവും അതിനുമപ്പുറവും—സ്ഥൂലരൂപം ഞങ്ങൾക്കും അമരന്മാർക്കും കാണാൻ കഴിയുന്നു; സൂക്ഷ്മരൂപം യോഗികൾക്ക് മാത്രമാണ് കാണാൻ കഴിയുന്നത്.

തതഃ പരം തു യന്നിത്യം ജ്ഞാനമാനംദമവ്യയമ് തന്നിഷ്ഠൈസ്തത്പരൈര്ഭക്തൈര്ദൃശ്യം തദ്വ്രതമാശ്രിതൈഃ

അതിലുമപ്പുറമുള്ളത്, നിത്യവും ജ്ഞാനവും ആനന്ദവും അക്ഷയവുമായത്, അതിൽ സ്ഥിരതയുള്ള ഭക്തന്മാർക്കും ആ വ്രതം സ്വീകരിച്ചവർക്കുമാണ് കാണാൻ കഴിയുന്നത്.

ബഹുനാത്ര കിമുക്തേന ഗുഹ്യാദ്ഗുഹ്യതരം പരമ് ശിവേ ഭക്തിര്ന സന്ദേഹസ്തയാ യുക്തോ വിമുച്യതേ

ഇനി കൂടുതൽ പറയേണ്ടതില്ല. രഹസ്യങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതമായത് ഇതാണ്: ശിവഭക്തി ഉണ്ടെങ്കിൽ മോക്ഷം ലഭിക്കും എന്നതിൽ സംശയമില്ല.

പ്രസാദാദേവ സാ ഭക്തിഃ പ്രസാദോ ഭക്തിസംഭവഃ യഥാ ചാംകുരതോ ബീജം ബീജതോ വാ യഥാംകുരഃ

കൃപയിലൂടെയാണ് ആ ഭക്തി ഉരുത്തിരിയുന്നത്; ഭക്തിയിൽ നിന്നാണ് കൃപയും ജനിക്കുന്നത്. വിത്തിൽ നിന്ന് തൈയും തൈയിൽ നിന്ന് വിത്തും ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ.

പ്രസാദപൂര്വികാ ഏവ പശോസ്സര്വത്ര സിദ്ധയഃ സ ഏവ സാധനൈരന്തേ സര്വൈരപി ച സാധ്യതേ

എവിടെയും ആത്മാവിന് ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ സിദ്ധികളും ആദ്യം കൃപയാൽ വരുന്നു; എല്ലാ മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെയും അവസാനം അതു കൃപയിലൂടെയാണ് നേടപ്പെടുന്നത്.

പ്രസാദസാധനം ധര്മസ്സ ച വേദേന ദര്ശിതഃ തദഭ്യാസവശാത്സാമ്യം പൂര്വയോഃ പുണ്യപാപയോഃ

കൃപ നേടാനുള്ള മാർഗ്ഗം ധർമ്മമാണ്, അതാണ് വേദത്തിൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്നത്. അതിന്റെ അഭ്യാസത്തിലൂടെ പുണ്യവും പാപവും തമ്മിൽ സമത്വം വരുന്നു.

സാമ്യാത്പ്രസാദസംപര്കോ ധര്മസ്യാതിശയസ്തതഃ ധര്മാതിശയമാസാദ്യ പശോഃ പാപപരിക്ഷയഃ

സമത്വത്തിൽ നിന്ന് കൃപയുടെ സ്പർശം ലഭിക്കുന്നു; അതിൽ നിന്ന് ധർമ്മത്തിന്റെ ഉന്നതതയും. ധർമ്മത്തിലെ ഉന്നതതയെത്തുമ്പോൾ ആത്മാവിന്റെ പാപങ്ങൾ നശിക്കുന്നു.

ഏവം പ്രക്ഷീണപാപസ്യ ബഹുഭിര്ജന്മഭിഃ ക്രമാത് സാംബേ സര്വേശ്വരേ ഭക്തിര്ജ്ഞാനപൂര്വാ പ്രജായതേ

ഇങ്ങനെ, നിരവധി ജന്മങ്ങളിൽ ക്രമേണ പാപം കുറയുമ്പോൾ, സർവ്വേശ്വരനായ സാംബനിലേക്കുള്ള ഭക്തി, ജ്ഞാനത്തിന് ശേഷം, ഉദയിക്കുന്നു.

ഭാവാനുഗുണമീശസ്യ പ്രസാദോ വ്യതിരിച്യതേ പ്രസാദാത്കര്മസംത്യാഗഃ ഫലതോ ന സ്വരൂപതഃ

ആളിന്റെ ഭാവത്തിന് അനുസരിച്ച് ഇശ്വരന്റെ കൃപ ലഭിക്കുന്നു. കൃപയിലൂടെ കർമം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു—സ്വഭാവത്തിൽ അല്ല, ഫലത്തിൽ മാത്രം.

തസ്മാത്കര്മഫലത്യാഗാച്ഛിവധര്മാന്വയഃ ശുഭഃ സ ച ഗുര്വനപേക്ഷശ്ച തദപേക്ഷ ഇതി ദ്വിധാ

അതുകൊണ്ട്, കർമഫലത്തിന്റെ ത്യാഗത്തിൽ നിന്ന് ശിവധർമ്മത്തിന്റെ ശുഭമായ മാർഗ്ഗം ഉദയിക്കുന്നു. അത് ഗുരുവിനെ ആശ്രയിക്കാതെ ഉള്ളതും ആശ്രയിച്ച് ഉള്ളതും എന്നിങ്ങനെ രണ്ടുതരമാണ്.

തത്രാനപേക്ഷാത്സാപേക്ഷോ മുഖ്യഃ ശതഗുണാധികഃ ശിവധര്മാന്വയസ്യാസ്യ ശിവജ്ഞാനസമന്വയഃ

അവിടെ ഉദ്ദേശത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ, ഉദ്ദേശമില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവനെക്കാൾ നൂറിരട്ടി ശ്രേഷ്ഠനാണ്. ശിവന്റെ ധർമ്മത്തിൽ, ശിവജ്ഞാനത്തിൽ ഏകീകരണമാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത്.

ജ്ഞനാന്വയവശാത്പുംസഃ സംസാരേ ദോഷദര്ശനമ് തതോ വിഷയവൈരാഗ്യം വൈരാഗ്യാദ്ഭാവസാധനമ്

ജ്ഞാനത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ, മനുഷ്യൻ ലോകജീവിതത്തിലെ ദോഷങ്ങൾ കാണുന്നു. അതിൽ നിന്ന് വിഷയങ്ങളിൽ വിരക്തി വരുന്നു; വിരക്തിയിൽ നിന്ന് മനസ്സിന്റെ ശുദ്ധി വളരുന്നു.

ഭാവസിദ്ധ്യുപപന്നസ്യ ധ്യാനേ നിഷ്ഠാ ന കര്മണി ജ്ഞാനധ്യാനാഭിയുക്തസ്യ പുംസോ യോഗഃ പ്രവര്തതേ

മനസ്സിന്റെ ശുദ്ധി നേടിയവന്, സ്ഥിരത പ്രവർത്തികളിൽ അല്ല, ധ്യാനത്തിലാണ്. ജ്ഞാനവും ധ്യാനവും ചേർന്നവനിൽ യോഗം ആരംഭിക്കുന്നു.

യോഗേന തു പരാ ഭക്തിഃ പ്രസാദസ്തദനംതരമ് പ്രസാദാന്മുച്യതേ ജംതുര്മുക്തഃ ശിവസമോ ഭവേത്

യോഗം വഴി പരമഭക്തി ഉണരുന്നു; അതിനുശേഷം കൃപ ലഭിക്കുന്നു. കൃപയാൽ ജീവൻ മോചിതനായി ശിവനോടു തുല്യനാകുന്നു.

അനുഗ്രഹപ്രകാരസ്യ ക്രമോ ഽയമവിവക്ഷിതഃ യാദൃശീ യോഗ്യതാ പുംസസ്തസ്യ താദൃഗനുഗ്രഹഃ

കൃപയുടെ ക്രമം ഒരുപോലെയല്ല; മനുഷ്യന്റെ യോഗ്യത എത്രയോ അതനുസരിച്ചാണ് കൃപ ലഭിക്കുന്നത്.

ഗര്ഭസ്ഥോ മുച്യതേ കശ്ചിജ്ജായമാനസ്തഥാപരഃ ബാലോ വാ തരുണോ വാഥ വൃദ്ധോ വാ മുച്യതേ പരഃ

ചിലർ ഗർഭത്തിലിരിക്കെ മോചിതരാവുന്നു, ചിലർ ജനിക്കുമ്പോൾ; മറ്റൊരാൾ ബാലനായി, യുവാവായി, അല്ലെങ്കിൽ വൃദ്ധനായി മോചിതനാകുന്നു.