ശിവപുരാണമ്

സര്വൈശ്വര്യേണ സംപന്നോ നാമ്നാ സര്വേശ്വരഃ സ്വയമ് സര്വൈര്മുമുക്ഷുഭിര്ധ്യേയശ്ശംഭുരാകാശമധ്യഗഃ

എല്ലാ ഐശ്വര്യവും ഉള്ളവൻ, 'സർവ്വേശ്വരൻ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൻ, മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ എല്ലാവരും ധ്യാനിക്കേണ്ട ശംഭു, ആകാശത്തിന്റെ നടുവിൽ വസിക്കുന്നവൻ.

യോ ഽഗ്രേ മാം വിദധേ പുത്രം ജ്ഞാനം ച പ്രഹിണോതി മേ തത്പ്രസാദാന്മയാലബ്ധം പ്രാജാപത്യമിദം പദമ്

മുൻകാലത്ത് എന്നെ പുത്രനായി സൃഷ്ടിച്ച് ജ്ഞാനം നൽകിയവൻ; അവന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഞാൻ ഈ പ്രജാപതിപദവി നേടിയിരിക്കുന്നു.

ഈശോ വൃക്ഷ ഇവ സ്തബ്ധോ യ ഏകോ ദിവി തിഷ്ഠതി യേനേദമഖിലം പൂര്ണം പുരുഷേണ മഹാത്മനാ

വൃക്ഷംപോലെ അചഞ്ചലനായി ആകാശത്തിൽ ഒരുത്തൻ മാത്രം നില്ക്കുന്നു; മഹാത്മാവായ പുരുഷൻ ഈ ലോകം മുഴുവൻ നിറയ്ക്കുന്നു.

ഏകോ ബഹൂനാം ജംതൂനാം നിഷ്ക്രിയാണാം ച സക്രിയഃ യ ഏകോ ബഹുധാ ബീജം കരോതി സ മഹേശ്വരഃ

അനേകം ജീവികളിൽ ഒരുത്തൻ മാത്രം അകൃത്യന്മാരിൽ സജീവനാണ്; ഒരുത്തൻ തന്നെ പല രൂപങ്ങളിൽ വിത്തായി മാറുന്നു; അവനാണ് മഹേശ്വരൻ.

യ ഏകോ ഭാഗവാന്രുദ്രോ ന ദ്വിതീയോ ഽസ്തി കശ്ചന

ഭാഗ്യവാൻ രുദ്രൻ ഒരുത്തൻ മാത്രം; രണ്ടാമൻ ആരുമില്ല.

സദാ ജനാനാം ഹൃദയേ സംനിവിഷ്ടോ ഽപി യഃ പരൈഃ അലക്ഷ്യോ ലക്ഷയന്വിശ്വമധിതിഷ്ഠതി സര്വദാ

എപ്പോഴും മനുഷ്യരുടെ ഹൃദയത്തിൽ വസിച്ചിരുന്നാലും, മറ്റുള്ളവർക്ക് അവനെ കാണാനാവില്ല; അവൻ എല്ലാം കാണുന്നു, എല്ലായ്പ്പോഴും ലോകത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.

യസ്തു കാലാത്പ്രമുക്താനി കാരണാന്യഖിലാന്യപി അനന്തശക്തിരേവൈകോ ഭഗവാനധിതിഷ്ഠതി

കാലത്തിന്റെ അതീതമായി എല്ലാ കാരണങ്ങളും അവസാനിച്ചാലും അനന്തശക്തിയുള്ള ഭഗവാൻ ഒരുത്തൻ മാത്രം നിലനിൽക്കുന്നു.

ന യസ്യ ദിവസോ രാത്രിര്ന സമാനോ ന ചാധികഃ സ്വഭാവികീ പരാശക്തിര്നിത്യാ ജ്ഞാനക്രിയേ അപി

അവനിൽ ദിവസം ഇല്ല, രാത്രി ഇല്ല, തുല്യനും അതിലധികനുമില്ല; അവന്റെ പരാശക്തി സ്വാഭാവികവും ശാശ്വതവും ജ്ഞാനവും പ്രവർത്തിയും ആണു.

യദിദം ക്ഷരമവ്യക്തം യദപ്യമൃതമക്ഷരമ് താവുഭാവക്ഷരാത്മാനാവേകോ ദേവഃ സ്വയം ഹരഃ

ക്ഷരവും അവ്യക്തവും, അമൃതവും അക്ഷരവും — ഇവ രണ്ടിന്റെയും ആത്മാവായ ഒരേയൊരു ദൈവം സ്വയം ഹരനാണ്.

ഈശതേ തദഭിധ്യാനാദ്യോജനാസത്ത്വഭാവനഃ ഭൂയോ ഹ്യസ്യ പശോരന്തേ വിശ്വമായാ നിവര്തതേ

അത് ധ്യാനിച്ച് അതിന്റെ സത്യത്തിൽ സ്ഥിരനാകുന്നവന്, പാശത്തിന്റെ അവസാനം ലോകമായ എന്ന മായ അകന്നു പോകുന്നു.

യസ്മിന്ന ഭാസതേ വിദ്യുന്ന സൂര്യോ ന ച ചന്ദ്രമാഃ യസ്യ ഭാസാ വിഭാതീദമിത്യേഷാ ശാശ്വതീ ശ്രുതിഃ

അവനിൽ മിന്നൽ പ്രകാശിക്കില്ല, സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഇല്ല; അവന്റെ പ്രകാശത്താൽ എല്ലാം തെളിയുന്നു — ഇതാണ് ശാശ്വതമായ ഉപദേശം.

ഏകോ ദേവോ മഹാദേവോ വിജ്ഞേയസ്തു മഹേശ്വരഃ ന തസ്യ പരമം കിംചിത്പദം സമധിഗമ്യതേ

ഒരേയൊരു ദൈവം, മഹാദേവൻ, മഹേശ്വരനായി അറിയപ്പെടണം; അവന്റെ പരമാവസ്ഥയിലേക്കു ആരും എത്താനാവില്ല.

അയമാദിരനാദ്യന്തസ്സ്വഭാവാദേവ നിര്മലഃ സ്വതന്ത്രഃ പരിപൂര്ണശ്ച സ്വേച്ഛാധീനശ്ചരാചരഃ

അവൻ ആദിയും ഇല്ലാതെയും അന്തവുമില്ലാത്തവനും സ്വഭാവത്തിൽ നിർമ്മലനും സ്വതന്ത്രനും പൂർണനും സഞ്ചാരിയും അചഞ്ചലനും സ്വച്ഛന്ദമായി ആകുന്നു.

അപ്രാകൃതവപുഃ ശ്രീമാംല്ലക്ഷ്യലക്ഷണവര്ജിതഃ അയം മുക്തോ മോചകശ്ച ഹ്യകാലഃ കാലചോദകഃ

പ്രകൃതിക്ക് അതീതമായ രൂപവും മഹത്വവും ലക്ഷണങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്തവനും സ്വതന്ത്രനും മോചിതനും മോക്ഷം നൽകുന്നവനും കാലാതീതനും കാലത്തെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നവനും ആണവൻ.

സര്വോപരികൃതാവാസസ്സര്വാവാസശ്ച സര്വവിത് ഷഡ്വിധാധ്വമയസ്യാസ്യ സര്വസ്യ ജഗതഃ പതിഃ

എല്ലാവിടത്തിലും അതീതമായി വസിക്കുന്നവനും എല്ലായിടത്തിലും ഉള്ളവനും എല്ലാം അറിയുന്നവനും ആറുവിധകാലങ്ങളിലുമുള്ളവനും ഈ ലോകം മുഴുവൻ ഭരിക്കുന്നവനും ആണവൻ.

ഉത്തരോത്തരഭൂതാനാമുത്തരശ്ച നിരുത്തരഃ അനന്താനന്തസന്ദോഹമകരംദമധുവ്രതഃ

ഉയർന്നവരിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്നവനും അതിനും അതീതനുമായവനാണ് അദ്ദേഹം. അനന്തതയും അന്തവുമുള്ളതിന്റെ ഒത്തുചേരലാണ് അദ്ദേഹം. അവസാനമില്ലാത്ത കമലത്തിന്റെ മധുവിൽ തുമ്പിയായി അദ്ദേഹം നിലകൊള്ളുന്നു.

അഖംഡജഗദംഡാനാം പിംഡീകരണപംഡിതഃ ഔദാര്യവീര്യഗാംഭീര്യമാധുര്യമകരാലയഃ

അഖണ്ഡമായ ലോകമണ്ഡലങ്ങളെ ഒന്നായി ചേർക്കുന്ന ജ്ഞാനിയാണദ്ദേഹം. ഉദാരത, വീര്യം, ആഴം, മാധുര്യം, ഭയഭക്തി എന്നിവയുടെ ആധാരമാണ് അദ്ദേഹം.

നൈവാസ്യ സദൃശം വസ്തു നാധികം ചാപി കിംചന അതുലഃ സര്വഭൂതാനാം രാജരാജശ്ച തിഷ്ഠതി

അവനോടു തുല്യമായതോ അതിലധികമായതോ ഒന്നുമില്ല. എല്ലാ ജീവികളിലും അവൻ തുല്യനില്ലാത്തവനും രാജാക്കന്മാരുടെ രാജാവുമാണ്.

അനേന ചിത്രകൃത്യേന പ്രഥമം സൃജ്യതേ ജഗത് അംതകാലേ പുനശ്ചേദം തസ്മിന്പ്രലയമേഷ്യതേ

അവന്റെ അത്ഭുതകരമായ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെയാണ് ലോകം ആദ്യം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നത്. കാലാവസാനത്ത് ഈ ലോകം വീണ്ടും അവനിലേക്കാണ് ലയിക്കുന്നത്.

അസ്യ ഭൂതാനി വശ്യാനി അയം സര്വനിയോജകഃ അയം തു പരയാ ഭക്ത്യാ ദൃശ്യതേ നാന്യഥാ ക്വചിത്

എല്ലാ ജീവികളും അവന്റെ അധീനത്തിലാണ്. എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കുന്നവനാണ് അദ്ദേഹം. എന്നാൽ പരമഭക്തിയിലൂടെ മാത്രമേ അവനെ എവിടെയും കാണാൻ കഴിയൂ, മറ്റെന്തുകൊണ്ടും അല്ല.

വ്രതാനി സര്വദാനാനി തപാംസി നിയമാസ്തഥാ കഥിതാനി പുരാ സദ്ഭിര്ഭാവാര്ഥം നാത്ര സംശയഃ

വ്രതങ്ങൾ, എല്ലാ ദാനങ്ങൾ, തപസ്സുകൾ, നിയമങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം പുരാതനകാലത്ത് ജ്ഞാനികൾ ഭാവാർത്ഥത്തിനായി നിർദ്ദേശിച്ചവയാണ്. ഇതിൽ സംശയമില്ല.

ഹരിശ്ചാഹം ച രുദ്രശ്ച തഥാന്യേ ച സുരാസുരാഃ തപോഭിരുഗ്രൈരദ്യാപി തസ്യ ദര്ശനകാംക്ഷിണഃ

ഹരി, ഞാനും രുദ്രനും മറ്റ് ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും പോലും, ഇന്നും ശക്തമായ തപസ്സിലൂടെ അവന്റെ ദർശനം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

അദൃശ്യഃ പതിതൈര്മൂഢൈര്ദുര്ജനൈരപി കുത്സിതൈഃ ഭക്തൈരന്തര്ബഹിശ്ചാപി പൂജ്യഃ സംഭാഷ്യ ഏവ ച

പതിതരും മൂടന്മാരും ദുഷ്ടരും നിന്ദ്യരും അവനെ കാണാൻ കഴിയില്ല. എന്നാൽ ഭക്തന്മാർക്ക്, അകത്തും പുറത്തും, അവനെ ആരാധിക്കാനും സംസാരിക്കാനും കഴിയും.

തദിദം ത്രിവിധം രൂപം സ്ഥൂലം സൂക്ഷ്മം തതഃ പരമ് അസ്മദാദ്യമരൈര്ദൃശ്യം സ്ഥൂലം സൂക്ഷ്മം തു യോഗിഭിഃ

ഈ മൂന്നു രൂപങ്ങൾ—സ്ഥൂലവും സൂക്ഷ്മവും അതിനുമപ്പുറവും—സ്ഥൂലരൂപം ഞങ്ങൾക്കും അമരന്മാർക്കും കാണാൻ കഴിയുന്നു; സൂക്ഷ്മരൂപം യോഗികൾക്ക് മാത്രമാണ് കാണാൻ കഴിയുന്നത്.

തതഃ പരം തു യന്നിത്യം ജ്ഞാനമാനംദമവ്യയമ് തന്നിഷ്ഠൈസ്തത്പരൈര്ഭക്തൈര്ദൃശ്യം തദ്വ്രതമാശ്രിതൈഃ

അതിലുമപ്പുറമുള്ളത്, നിത്യവും ജ്ഞാനവും ആനന്ദവും അക്ഷയവുമായത്, അതിൽ സ്ഥിരതയുള്ള ഭക്തന്മാർക്കും ആ വ്രതം സ്വീകരിച്ചവർക്കുമാണ് കാണാൻ കഴിയുന്നത്.

ബഹുനാത്ര കിമുക്തേന ഗുഹ്യാദ്ഗുഹ്യതരം പരമ് ശിവേ ഭക്തിര്ന സന്ദേഹസ്തയാ യുക്തോ വിമുച്യതേ

ഇനി കൂടുതൽ പറയേണ്ടതില്ല. രഹസ്യങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതമായത് ഇതാണ്: ശിവഭക്തി ഉണ്ടെങ്കിൽ മോക്ഷം ലഭിക്കും എന്നതിൽ സംശയമില്ല.

പ്രസാദാദേവ സാ ഭക്തിഃ പ്രസാദോ ഭക്തിസംഭവഃ യഥാ ചാംകുരതോ ബീജം ബീജതോ വാ യഥാംകുരഃ

കൃപയിലൂടെയാണ് ആ ഭക്തി ഉരുത്തിരിയുന്നത്; ഭക്തിയിൽ നിന്നാണ് കൃപയും ജനിക്കുന്നത്. വിത്തിൽ നിന്ന് തൈയും തൈയിൽ നിന്ന് വിത്തും ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ.

പ്രസാദപൂര്വികാ ഏവ പശോസ്സര്വത്ര സിദ്ധയഃ സ ഏവ സാധനൈരന്തേ സര്വൈരപി ച സാധ്യതേ

എവിടെയും ആത്മാവിന് ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ സിദ്ധികളും ആദ്യം കൃപയാൽ വരുന്നു; എല്ലാ മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെയും അവസാനം അതു കൃപയിലൂടെയാണ് നേടപ്പെടുന്നത്.

പ്രസാദസാധനം ധര്മസ്സ ച വേദേന ദര്ശിതഃ തദഭ്യാസവശാത്സാമ്യം പൂര്വയോഃ പുണ്യപാപയോഃ

കൃപ നേടാനുള്ള മാർഗ്ഗം ധർമ്മമാണ്, അതാണ് വേദത്തിൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്നത്. അതിന്റെ അഭ്യാസത്തിലൂടെ പുണ്യവും പാപവും തമ്മിൽ സമത്വം വരുന്നു.