ശിവപുരാണമ്

തമേവംവാദിനം ദേവം ബ്രഹ്മാണം ബ്രഹ്മവിത്തമാഃ വാഗ്ഭിര്വിനയഗര്ഭാഭിസ്സര്വേ പ്രാംജലയോ ഽബ്രുവന്

ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ച ദൈവമായ ബ്രഹ്മാവിനോട്, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ എല്ലാവരും കയ്യുയർത്തി വിനയപൂർവ്വം വാക്കുകൾ കൊണ്ട് ഉത്തരം പറഞ്ഞു.

ഭഗവന്നംധകാരേണ മഹതാ വയമാവൃതാഃ ഖിന്നാ വിവദമാനാശ്ച ന പശ്യാമോ ഽത്ര യത്പരമ്

ഭഗവൻ, വലിയ അന്ധകാരത്തിൽ ഞങ്ങൾ ആവൃതരായി, വിഷമിച്ചും തമ്മിൽ തർക്കിച്ചും, ഇവിടെ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉന്നതമായത് എന്താണെന്ന് കാണാൻ കഴിയുന്നില്ല.

ത്വം ഹി സര്വജഗദ്ധാതാ സര്വകാരണകാരണമ് ത്വയാ ഹ്യവിദിതം നാഥ നേഹ കിംചന വിദ്യതേ

സകലലോകങ്ങളെയും പോഷിപ്പിക്കുന്നവനാണ് നീ, എല്ലാ കാരണങ്ങളുടെയും മൂലകാരണമാണ് നീ. നാഥാ, നിനക്ക് അറിയാതെയുള്ളത് ഇവിടെ ഒന്നുമില്ല.

കഃ പുമാന് സര്വസത്ത്വേഭ്യഃ പുരാണഃ പുരുഷഃ പരഃ വിശുദ്ധഃ പരിപൂര്ണശ്ച ശാശ്വതഃ പരമേശ്വരഃ

എല്ലാ ജീവികളിലും പുരാതനനും പരമനും വിശുദ്ധനും പൂർണ്ണനും ശാശ്വതനും പരമേശ്വരനുമാകുന്ന പുരുഷൻ ആരാണ്?

കേനൈവ ചിത്രകൃത്യേന പ്രഥമം സൃജ്യതേ ജഗത് തത്ത്വം വദ മഹാപ്രാജ്ഞ സ്വസംദേഹാപനുത്തയേ

ഏത് അത്ഭുതകരമായ പ്രവർത്തിയാൽ ഈ ലോകം ആദ്യം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു? മഹാപണ്ഡിതനേ, ഞങ്ങളുടെ സംശയങ്ങൾ അകറ്റാൻ സത്യം പറയൂ.

ഏവം പൃഷ്ടസ്തദാ ബ്രഹ്മാ വിസ്മയസ്മേരവീക്ഷണഃ ദേവാനാം ദാനവാനാം ച മുനീനാമപി സന്നിധൌ

ഇങ്ങനെ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവ് അത്ഭുതത്തോടെയും സ്നേഹപൂർവ്വമായ പുഞ്ചിരിയോടെയും ദേവന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും മുനികളുടെയും സാന്നിധ്യത്തിൽ നോക്കി,

ഉത്ഥായ സുചിരം ധ്യാത്വാ രുദ്ര ഇത്യുദ്ധരന് ഗിരിമ് ആനംദക്ലിന്നസര്വാംഗഃ കൃതാംജലിരഭാഷത

നീണ്ട ധ്യാനത്തിനുശേഷം എഴുന്നേറ്റ്, 'രുദ്രൻ' എന്ന് ഉച്ചരിച്ച്, ആനന്ദത്തിൽ മുഴുവനും തഴുകപ്പെട്ട ശരീരത്തോടെ കയ്യുയർത്തി സംസാരിച്ചു.

യതോ വാചോ നിവര്തംതേ അപ്രാപ്യ മനസാ സഹ ആനംദം യസ്യ വൈ വിദ്വാന്ന ബിഭേതി കുതശ്ചന

വാക്കുകളും മനസ്സും എത്തിപ്പെടാനാകാതെ തിരിഞ്ഞുപോകുന്ന ആനന്ദം അറിയുന്നവന് ഭയമൊന്നുമില്ല.

യസ്മാത്സര്വമിദം ബ്രഹ്മവിഷ്ണുരുദ്രേന്ദ്രപൂര്വകമ് സഹ ഭൂതേന്ദ്രിയൈഃ സര്വൈഃ പ്രഥമം സംപ്രസൂയതേ

ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും രുദ്രനും എല്ലായുള്ളവരും ഇന്ദ്രിയങ്ങളുമൊക്കെയും ആദ്യം ഉദിച്ചുവരുന്നത് അവനിൽ നിന്നാണ്.

കാരണാനാം ച യോ ധാതാ ധ്യാതാ പരമകാരണമ് ന സംപ്രസൂയതേ ഽന്യസ്മാത്കുതശ്ചന കദാചന

കാരണങ്ങൾക്കും അതിന്റെ ധ്യാനത്തിനും അവൻ തന്നെയാണ് മൂലകാരണവും സ്രഷ്ടാവും; അവൻ ഒരിക്കലും മറ്റൊന്നിൽ നിന്ന് ജനിച്ചിട്ടില്ല.

സര്വൈശ്വര്യേണ സംപന്നോ നാമ്നാ സര്വേശ്വരഃ സ്വയമ് സര്വൈര്മുമുക്ഷുഭിര്ധ്യേയശ്ശംഭുരാകാശമധ്യഗഃ

എല്ലാ ഐശ്വര്യവും ഉള്ളവൻ, 'സർവ്വേശ്വരൻ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൻ, മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ എല്ലാവരും ധ്യാനിക്കേണ്ട ശംഭു, ആകാശത്തിന്റെ നടുവിൽ വസിക്കുന്നവൻ.

യോ ഽഗ്രേ മാം വിദധേ പുത്രം ജ്ഞാനം ച പ്രഹിണോതി മേ തത്പ്രസാദാന്മയാലബ്ധം പ്രാജാപത്യമിദം പദമ്

മുൻകാലത്ത് എന്നെ പുത്രനായി സൃഷ്ടിച്ച് ജ്ഞാനം നൽകിയവൻ; അവന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഞാൻ ഈ പ്രജാപതിപദവി നേടിയിരിക്കുന്നു.

ഈശോ വൃക്ഷ ഇവ സ്തബ്ധോ യ ഏകോ ദിവി തിഷ്ഠതി യേനേദമഖിലം പൂര്ണം പുരുഷേണ മഹാത്മനാ

വൃക്ഷംപോലെ അചഞ്ചലനായി ആകാശത്തിൽ ഒരുത്തൻ മാത്രം നില്ക്കുന്നു; മഹാത്മാവായ പുരുഷൻ ഈ ലോകം മുഴുവൻ നിറയ്ക്കുന്നു.

ഏകോ ബഹൂനാം ജംതൂനാം നിഷ്ക്രിയാണാം ച സക്രിയഃ യ ഏകോ ബഹുധാ ബീജം കരോതി സ മഹേശ്വരഃ

അനേകം ജീവികളിൽ ഒരുത്തൻ മാത്രം അകൃത്യന്മാരിൽ സജീവനാണ്; ഒരുത്തൻ തന്നെ പല രൂപങ്ങളിൽ വിത്തായി മാറുന്നു; അവനാണ് മഹേശ്വരൻ.

യ ഏകോ ഭാഗവാന്രുദ്രോ ന ദ്വിതീയോ ഽസ്തി കശ്ചന

ഭാഗ്യവാൻ രുദ്രൻ ഒരുത്തൻ മാത്രം; രണ്ടാമൻ ആരുമില്ല.

സദാ ജനാനാം ഹൃദയേ സംനിവിഷ്ടോ ഽപി യഃ പരൈഃ അലക്ഷ്യോ ലക്ഷയന്വിശ്വമധിതിഷ്ഠതി സര്വദാ

എപ്പോഴും മനുഷ്യരുടെ ഹൃദയത്തിൽ വസിച്ചിരുന്നാലും, മറ്റുള്ളവർക്ക് അവനെ കാണാനാവില്ല; അവൻ എല്ലാം കാണുന്നു, എല്ലായ്പ്പോഴും ലോകത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.

യസ്തു കാലാത്പ്രമുക്താനി കാരണാന്യഖിലാന്യപി അനന്തശക്തിരേവൈകോ ഭഗവാനധിതിഷ്ഠതി

കാലത്തിന്റെ അതീതമായി എല്ലാ കാരണങ്ങളും അവസാനിച്ചാലും അനന്തശക്തിയുള്ള ഭഗവാൻ ഒരുത്തൻ മാത്രം നിലനിൽക്കുന്നു.

ന യസ്യ ദിവസോ രാത്രിര്ന സമാനോ ന ചാധികഃ സ്വഭാവികീ പരാശക്തിര്നിത്യാ ജ്ഞാനക്രിയേ അപി

അവനിൽ ദിവസം ഇല്ല, രാത്രി ഇല്ല, തുല്യനും അതിലധികനുമില്ല; അവന്റെ പരാശക്തി സ്വാഭാവികവും ശാശ്വതവും ജ്ഞാനവും പ്രവർത്തിയും ആണു.

യദിദം ക്ഷരമവ്യക്തം യദപ്യമൃതമക്ഷരമ് താവുഭാവക്ഷരാത്മാനാവേകോ ദേവഃ സ്വയം ഹരഃ

ക്ഷരവും അവ്യക്തവും, അമൃതവും അക്ഷരവും — ഇവ രണ്ടിന്റെയും ആത്മാവായ ഒരേയൊരു ദൈവം സ്വയം ഹരനാണ്.

ഈശതേ തദഭിധ്യാനാദ്യോജനാസത്ത്വഭാവനഃ ഭൂയോ ഹ്യസ്യ പശോരന്തേ വിശ്വമായാ നിവര്തതേ

അത് ധ്യാനിച്ച് അതിന്റെ സത്യത്തിൽ സ്ഥിരനാകുന്നവന്, പാശത്തിന്റെ അവസാനം ലോകമായ എന്ന മായ അകന്നു പോകുന്നു.

യസ്മിന്ന ഭാസതേ വിദ്യുന്ന സൂര്യോ ന ച ചന്ദ്രമാഃ യസ്യ ഭാസാ വിഭാതീദമിത്യേഷാ ശാശ്വതീ ശ്രുതിഃ

അവനിൽ മിന്നൽ പ്രകാശിക്കില്ല, സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഇല്ല; അവന്റെ പ്രകാശത്താൽ എല്ലാം തെളിയുന്നു — ഇതാണ് ശാശ്വതമായ ഉപദേശം.

ഏകോ ദേവോ മഹാദേവോ വിജ്ഞേയസ്തു മഹേശ്വരഃ ന തസ്യ പരമം കിംചിത്പദം സമധിഗമ്യതേ

ഒരേയൊരു ദൈവം, മഹാദേവൻ, മഹേശ്വരനായി അറിയപ്പെടണം; അവന്റെ പരമാവസ്ഥയിലേക്കു ആരും എത്താനാവില്ല.

അയമാദിരനാദ്യന്തസ്സ്വഭാവാദേവ നിര്മലഃ സ്വതന്ത്രഃ പരിപൂര്ണശ്ച സ്വേച്ഛാധീനശ്ചരാചരഃ

അവൻ ആദിയും ഇല്ലാതെയും അന്തവുമില്ലാത്തവനും സ്വഭാവത്തിൽ നിർമ്മലനും സ്വതന്ത്രനും പൂർണനും സഞ്ചാരിയും അചഞ്ചലനും സ്വച്ഛന്ദമായി ആകുന്നു.

അപ്രാകൃതവപുഃ ശ്രീമാംല്ലക്ഷ്യലക്ഷണവര്ജിതഃ അയം മുക്തോ മോചകശ്ച ഹ്യകാലഃ കാലചോദകഃ

പ്രകൃതിക്ക് അതീതമായ രൂപവും മഹത്വവും ലക്ഷണങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്തവനും സ്വതന്ത്രനും മോചിതനും മോക്ഷം നൽകുന്നവനും കാലാതീതനും കാലത്തെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നവനും ആണവൻ.

സര്വോപരികൃതാവാസസ്സര്വാവാസശ്ച സര്വവിത് ഷഡ്വിധാധ്വമയസ്യാസ്യ സര്വസ്യ ജഗതഃ പതിഃ

എല്ലാവിടത്തിലും അതീതമായി വസിക്കുന്നവനും എല്ലായിടത്തിലും ഉള്ളവനും എല്ലാം അറിയുന്നവനും ആറുവിധകാലങ്ങളിലുമുള്ളവനും ഈ ലോകം മുഴുവൻ ഭരിക്കുന്നവനും ആണവൻ.

ഉത്തരോത്തരഭൂതാനാമുത്തരശ്ച നിരുത്തരഃ അനന്താനന്തസന്ദോഹമകരംദമധുവ്രതഃ

ഉയർന്നവരിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്നവനും അതിനും അതീതനുമായവനാണ് അദ്ദേഹം. അനന്തതയും അന്തവുമുള്ളതിന്റെ ഒത്തുചേരലാണ് അദ്ദേഹം. അവസാനമില്ലാത്ത കമലത്തിന്റെ മധുവിൽ തുമ്പിയായി അദ്ദേഹം നിലകൊള്ളുന്നു.

അഖംഡജഗദംഡാനാം പിംഡീകരണപംഡിതഃ ഔദാര്യവീര്യഗാംഭീര്യമാധുര്യമകരാലയഃ

അഖണ്ഡമായ ലോകമണ്ഡലങ്ങളെ ഒന്നായി ചേർക്കുന്ന ജ്ഞാനിയാണദ്ദേഹം. ഉദാരത, വീര്യം, ആഴം, മാധുര്യം, ഭയഭക്തി എന്നിവയുടെ ആധാരമാണ് അദ്ദേഹം.

നൈവാസ്യ സദൃശം വസ്തു നാധികം ചാപി കിംചന അതുലഃ സര്വഭൂതാനാം രാജരാജശ്ച തിഷ്ഠതി

അവനോടു തുല്യമായതോ അതിലധികമായതോ ഒന്നുമില്ല. എല്ലാ ജീവികളിലും അവൻ തുല്യനില്ലാത്തവനും രാജാക്കന്മാരുടെ രാജാവുമാണ്.

അനേന ചിത്രകൃത്യേന പ്രഥമം സൃജ്യതേ ജഗത് അംതകാലേ പുനശ്ചേദം തസ്മിന്പ്രലയമേഷ്യതേ

അവന്റെ അത്ഭുതകരമായ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെയാണ് ലോകം ആദ്യം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നത്. കാലാവസാനത്ത് ഈ ലോകം വീണ്ടും അവനിലേക്കാണ് ലയിക്കുന്നത്.