ശിവപുരാണമ്

സപ്തകോടി മഹാമംത്രാഃ പഞ്ചാക്ഷരപുരസ്സരാഃ തഥാന്യേ കോടിശോ മംത്രാഃ ശൈവകൈവല്യഹേതവഃ

ഏഴു കോടി മഹാമന്ത്രങ്ങൾ, അതിൽ പ്രധാനമായും പഞ്ചാക്ഷരമന്ത്രം, അങ്ങനെ അനവധി ശൈവമുക്തിക്ക് വഴിയൊരുക്കുന്ന മന്ത്രങ്ങൾ —

അന്യേ മംത്രാശ്ച ദേവാനാം സര്വസൌഖ്യകരാമുനേ തേ സര്വേ തസ്യ വശ്യാഃ സ്യുര്യോ ബിഭര്തി ത്രിപുംഡ്രകമ്

മറ്റു ദേവന്മാരുടെ എല്ലാ സന്തോഷവും നൽകുന്ന മന്ത്രങ്ങളും, മഹർഷേ, ഇവയൊക്കെയും ത്രിപുണ്ഡ്രം ധരിക്കുന്നവന്റെ വശമാകും.

സഹസ്രം പൂര്വജാതാനാം സഹസ്രം ജനയിഷ്യതാമ് സ്വവംശജാനാം ജ്ഞാതീനാമുദ്ധരേദ്യസ്ത്രിപുണ്ഡ്രകൃത്

ത്രിപുണ്ഡ്രം അണിയുന്നവൻ, തന്റെ ആയിരം പൂർവ്വികന്മാരെയും ആയിരം ഭാവി സന്തതികളെയും, സ്വന്തം ബന്ധുക്കളെയും രക്ഷിക്കുന്നു.

ഇഹ ഭുക്ത്വാഖിലാന്ഭോഗാന്ദീര്ഘായുര്വ്യാധിവര്ജിതഃ ജീവിതാംതേ ച മരണം സുഖേനൈവ പ്രപദ്യതേ

ഇഹലോകത്തിൽ എല്ലാ സുഖങ്ങളും അനുഭവിച്ച്, ദീർഘായുസ്സോടെ, രോഗങ്ങളില്ലാതെ, ജീവിതാവസാനത്തിൽ സുഖമായി മരണം പ്രാപിക്കുന്നു.

അഷ്ടൈശ്വര്യഗുണോപേതംപ്രാപ്യദിവ്യവപുഃ ശിവമ് ദിവ്യംവിമാനമാരുഹ്യദിവ്യത്രിദശസേവിതമ്

എട്ടു ഐശ്വര്യഗുണങ്ങളോടും ദിവ്യശരീരത്തോടും കൂടി, ദേവന്മാർ സേവിക്കുന്ന ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറി, ശിവനെ പ്രാപിക്കുന്നു.

വിദ്യാധരാണാംസര്വേഷാംഗംധര്വാണാംമഹൌജസാമ് ഇംദ്രാദിലോകപാലാനാംലോകേഷുചയഥാക്രമമ്

എല്ലാ വിദ്യാധരന്മാരുടെയും ശക്തരായ ഗന്ധർവന്മാരുടെയും, ഇന്ദ്രൻമുതലായ ലോകപാലന്മാരുടെയും ലോകങ്ങളിൽ, അവൻ ഇഷ്ടംപോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

ഭുക്ത്വാ ഭോഗാന്സുവിപുലാന്പ്രജേശാനാം പദേഷു ച ബ്രഹ്മണഃ പദമാസാദ്യതത്രകന്യാശതംലമേത്

പ്രജാപതിമാരുടെ ലോകങ്ങളിൽ വിശാലമായ സുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ലോകം പ്രാപിച്ച്, അവിടെ നൂറ് കന്യകളിൽ ആനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നു.

തത്ര ബ്രഹ്മായുഷോമാനംഭുക്ത്വാഭോഗാനനേകശഃ വിഷ്ണോര്ലോകേലഭേദ്ഭോഗംയാവദ്ബ്രഹ്മശതാത്യയഃ

അവിടെ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആയുസ്സ് മുഴുവൻ സുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, വിഷ്ണുവിന്റെ ലോകത്തിൽ നൂറു ബ്രഹ്മായുഗങ്ങൾ കഴിയുന്നവരെ സുഖം അനുഭവിക്കുന്നു.

ശിവലോകം തതഃ പ്രാപ്യ ലബ്ധ്വേഷ്ടം കാമമക്ഷയമ് ശിവസായുജ്യമാപ്നോതിസംശയോനാത്രജായതേ

അതിനുശേഷം ശിവലോകം പ്രാപിച്ച്, ആഗ്രഹിച്ച അക്ഷയമായ സുഖങ്ങൾ ലഭിച്ച്, ശിവസായുജ്യം നേടുന്നു; ഇതിൽ സംശയം ഇല്ല.

സര്വോപനിഷദാംസാരംസമാലോക്യമുഹുര്മുഹുഃ ഇദമേവ ഹി നിര്ണീതം പരം ശ്രേയസ്ത്രിപുംഡ്രകമ്

എല്ലാ ഉപനിഷത്തുകളുടെ സാരം വീണ്ടും വീണ്ടും പരിശോധിച്ചപ്പോൾ, ഇതാണ് നിശ്ചയം: ത്രിപുണ്ഡ്രം തന്നെ പരമശ്രേയസ്സാണ്.

വിഭൂതിംനിംദതേയോവൈബ്രാഹ്മണഃ സോന്യജാതകഃ യാതിചനരകേഘോരേയാവദ്ബ്രഹ്മാ ചതുര്മുഖഃ

വിഭൂതി നിന്ദിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ ആയാലും മറ്റാരായാലും, ബ്രഹ്മാവിന്റെ നാലു മുഖങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്ന കാലം മുഴുവൻ ഭയങ്കരനായ നരകത്തിൽ പോകുന്നു.

ശ്രാദ്ധേയജ്ഞേജപേഹോമേവൈശ്വദേവേസുരാര്ചനേ ധൃതത്രിപുംഡ്രഃപൂതാത്മാമൃത്യുംജയതിമാനവഃ

ശ്രാദ്ധം, യജ്ഞം, ജപം, ഹോമം, വിശ്വദേവാർച്ചന, ദേവാരാധന എന്നിവയിൽ, ത്രിപുണ്ഡ്രം ധരിച്ച ശുദ്ധഹൃദയനായ മനുഷ്യൻ മരണത്തെ ജയിക്കുന്നു.

ജലസ്നാനം മലത്യാഗേഭസ്മസ്നാനംസദാശുചി മംത്രസ്നാനംഹരേത്പാപംജ്ഞാനസ്നാനേപരംപദമ്

ജലസ്നാനം മലമൊഴുക്കുന്നു, ഭസ്മസ്നാനം എപ്പോഴും ശുദ്ധിയാക്കുന്നു, മന്ത്രസ്നാനം പാപം നീക്കുന്നു, ജ്ഞാനസ്നാനം പരമപദം നൽകുന്നു.

സര്വതീര്ഥേഷുയത്പുണ്യംസര്വതീര്ഥേഷുയത്ഫലമ് തത്ഫലംസമവാപ്നോതിഭസ്മസ്നാനകരോനരഃ

എല്ലാ തിരുത്തലുകളിലും ലഭിക്കുന്ന പുണ്യവും ഫലവും, ഭസ്മം ഉപയോഗിച്ച് സ്നാനം ചെയ്യുന്നവന് അതേപോലെ ലഭിക്കും.

ഭസ്മസ്നാനം പരം തീര്ഥംഗംഗാസ്നാനംദിനേദിനേ ഭസ്മരൂപീശിവഃസാക്ഷാദ്ഭസ്മ ത്രൈലോക്യപാവനമ്

ഭസ്മസ്നാനം ഏറ്റവും ഉത്തമമായ തിരുത്തലാണ്; ഗംഗയില്‍ ദിവസേന സ്നാനം ചെയ്യുന്നതും അതുപോലെ ഉത്തമമാണ്. ഭസ്മം തന്നെയാണ് ശിവന്‍ സ്വയം പ്രത്യക്ഷമായിരിക്കുന്നത്, ഈ ഭസ്മം മൂന്നു ലോകവും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.

നതദൂനംനതദ്ധ്യാനംനതദ്ദാനംജപോനസഃ ത്രിപുംഡ്രേണവിനായേന വിപ്രേണ യദനുഷ്ഠിതമ്

ത്രിപുണ്ഡ്രം ഇല്ലാതെ ബ്രാഹ്മണന്‍ ചെയ്യുന്ന ധ്യാനം, ചിന്തനം, ദാനം, ജപം എന്നിവ ഒന്നും തുല്യമായിരിക്കില്ല.

വാനപ്രസ്ഥസ്യകന്യാനാംദീക്ഷാഹീനനൃണാം തഥാ മധ്യാഹ്നാത്പ്രാഗ്ജലൈര്യുക്തംപരതോജലവര്ജിതമ്

വനവാസികള്‍ക്കും കന്യകള്‍ക്കും ദീക്ഷയില്ലാത്തവര്‍ക്കും, ഉച്ചയ്ക്ക് മുമ്പ് വെള്ളം ഉപയോഗിക്കാം; അതിന് ശേഷം വെള്ളം ഒഴിവാക്കണം.

ഏവം ത്രിപുംഡ്രം യഃ കുര്യാന്നിത്യംനിയതമാനസഃ ശിവഭക്തഃ സവിജ്ഞേയോ ഭുക്തിമുക്തിം ച വിംദതി

ത്രിപുണ്ഡ്രം എല്ലാ ദിവസവും മനസ്സോടെ അണിയുന്ന ശിവഭക്തന്‍ ഭോഗവും മോക്ഷവും നേടുന്നവനായി അറിയപ്പെടണം.

യസ്യാംഗേനൈവരുദ്രാക്ഷ ഏകോപിബഹുപുണ്യദഃ തസ്യജന്മനിരര്ഥംസ്യാത്ത്രിപുംഡ്രരഹിതോ യദി

ഒരു രുദ്രാക്ഷം പോലും ശരീരത്തില്‍ ധരിച്ചാലും, അതിനാല്‍ ലഭിക്കുന്ന വലിയ പുണ്യം ത്രിപുണ്ഡ്രം ഇല്ലെങ്കില്‍ ഫലപ്രദമാവില്ല.

ഏവംത്രിപുംഡ്രമാഹാത്മ്യംസമാസാത്കഥിതംമയാ രഹസ്യംസര്വജംതൂനാം ഗോപനീയമിദം ത്വയാ

ഇങ്ങനെ ത്രിപുണ്ഡ്രത്തിന്റെ മഹത്വം സംക്ഷിപ്തമായി ഞാന്‍ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; എല്ലാ ജീവജാലങ്ങള്‍ക്കും പ്രയോജനമുള്ള ഈ രഹസ്യം നീ സൂക്ഷ്മമായി സൂക്ഷിക്കണം.

തിസ്രോരേഖാഭവംത്യേവസ്ഥാനേഷുമുനിപുംഗവാഃ ലലാടാദിഷുസര്വേഷുയഥോക്തേഷുബുധൈര്മുനേ

മഹർഷിമാരെ, ഭുദ്ധന്മാർ പറഞ്ഞതുപോലെ നെറ്റി മുതലായ ശരീരഭാഗങ്ങളിൽ മൂന്ന് രേഖകൾ വരയ്ക്കണം.

ഭ്രുവോര്മധ്യംസമാരഭ്യയാവദംതോഭവേദ്ഭ്രുവോഃ താവത്പ്രമാണംസംധാര്യം ലലാടേ ച ത്രിപുംഡ്രകമ്

കണ്ണ് കണികകളുടെ ഇടയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്, കണികകളുടെ അറ്റം വരെ വരുന്ന അളവിലാണ് നെറ്റിയിൽ ത്രിപുണ്ഡ്രം വരയ്ക്കേണ്ടത്.

മധ്യമാനാമികാംഗുല്യാമധ്യേതുപ്രതിലോമതഃ അംഗുഷ്ഠേന കൃതാരേഖാ ത്രിപുംഡ്രാഖ്യാ ഭിധീയതേ

മധ്യവും അനാമികയും ഉപയോഗിച്ച്, വിരല്‍ വിരുദ്ധ ദിശയില്‍ അങ്ങൂഠം കൊണ്ട് രേഖ വരയ്ക്കുന്നതാണ് ത്രിപുണ്ഡ്രം എന്നു വിളിക്കുന്നത്.

മധ്യേംഗുലിഭിരാദായ തിസൃഭിര്ഭസ്മയത്നതഃ ത്രിപുണ്ഡ്രധാരയേദ്ഭക്ത്യാഭുക്തിമുക്തിപ്രദംപരമ്

മധ്യവിരല്‍, അനാമിക, അങ്ങൂഠം എന്നിവ കൊണ്ട് ഭസ്മം എടുക്കുകയും, ഭക്തിയോടെ ത്രിപുണ്ഡ്രം അണിയുകയും ചെയ്യണം; അതിനാല്‍ പരമമായ ഭോഗവും മോക്ഷവും ലഭിക്കും.

തിസൃണാമപി രേഖാനാം പ്രത്യേകംനവദേവതാഃ സര്വത്രാംഗേഷുതാവക്ഷ്യേസാവധാനതയാ ശൃണു

ഈ മൂന്ന് രേഖകളിൽ ഓരോന്നിനും ഒമ്പത് ദേവതകളുണ്ട്; എല്ലാ ശരീരഭാഗങ്ങളിലും അവയെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.

അകാരോ ഗാര്ഹപത്യാഗ്നിര്ഭൂധര്മശ്ച രജോഗുണഃ ഋഗ്വേദശ്ച ക്രിയാശക്തിഃ പ്രാതഃസവനമേവ ച

'അ' എന്ന അക്ഷരം, ഗാർഹപത്യാഗ്നി, ഭൂമി, ധർമ്മം, രാജോഗുണം, ഋഗ്വേദം, ക്രിയാശക്തി, പ്രഭാതസവനം—

മഹദേവശ്ച രേഖായാഃ പ്രഥമായാശ്ച ദേവതാ വിജ്ഞേയാ മുനിശാര്ദൂലാഃ ശിവദീക്ഷാപരായണൈഃ

—ഇവയും മഹാദേവനും ഒന്നാമത്തെ രേഖയുടെ ദേവതകളാണെന്ന് ശിവദീക്ഷയിൽ അർപ്പിതരായ മഹർഷിമാർ അറിയണം.

ഉകാരോ ദക്ഷിണാഗ്നിശ്ച നഭസ്തത്ത്വം യജുസ്തഥാ മധ്യംദിനം ച സവനമിച്ഛാശക്ത്യംതരാത്മകൌ

'ഉ' എന്ന അക്ഷരം, ദക്ഷിണാഗ്നി, ആകാശതത്വം, യജുർവേദം, ഉച്ചസവനം, ഇച്ഛാശക്തി—ഇവ രണ്ടാമത്തെ രേഖയിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

മഹേശ്വരശ്ച രേഖായാ ദ്വിതീയായാശ്ച ദേവതാ വിജ്ഞേയാമുനിശാര്ദൂല ശിവദീക്ഷാപരായണൈഃ

രണ്ടാമത്തെ രേഖയുടെ ദേവതയാണ് മഹേശ്വരൻ എന്നു ശിവദീക്ഷയിൽ അർപ്പിതരായ മഹർഷിമാർ അറിയണം.