ശിവപുരാണമ്

യസ്മിന്ദേശേവസേന്നിത്യംഭൂതിശാസനസംയുതഃ സര്വതീര്ഥൈശ്ചക്രതുഭിഃസാംനിധ്യംക്രിയതേസദാ

ഭൂതി എന്ന ആജ്ഞ എപ്പോഴും പാലിക്കപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്ത്, എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും യാഗങ്ങളും കൊണ്ട് ദൈവിക സാന്നിധ്യം എന്നും അവിടെ നിലനിൽക്കുന്നു.

ത്രിപുംഡ്രസഹിതോ ജീവഃ പൂജ്യഃ സര്വൈഃ സുരാസുരൈഃ പാപാന്വിതോപി ശുദ്ധാത്മാ കിം പുനഃ ശ്രദ്ധയാ യുതഃ

മൂന്നു രേഖകൾ അണിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ജീവിയെ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും എല്ലാവരും ആദരിക്കണം; അവൻ എത്ര പാപിയാണെങ്കിലും ആത്മാവ് ശുദ്ധമാണ്—വിശ്വാസത്തോടെ അണിയുമ്പോൾ എത്രയോ കൂടുതൽ ശുദ്ധിയാകും.

യസ്മിന്ദേശേ ശിവജ്ഞാനീ ഭൂതിശാസനസംയുതഃ ഗതോ യദൃച്ഛയാദ്യാപി തസ്മിസ്തീര്ഥാഃ സമാഗതാഃ

ശിവജ്ഞാനിയാവുകയും, ഭൂതിയുടെ ആജ്ഞ പാലിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ യാദൃശ്ചികമായി ഏത് സ്ഥലത്തേയ്ക്കും പോയാൽ, അവിടെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും ഒന്നിക്കുന്നു.

ബഹുനാത്രകിമുക്തേനധാര്യംഭസ്മസദാ ബുധൈഃ ലിംഗാര്ചനംസദാകാര്യംജപ്യോമംത്രഃഷഡക്ഷരഃ

ഇതിൽ കൂടുതൽ പറയേണ്ടതില്ല; ജ്ഞാനികൾ എപ്പോഴും വിശുദ്ധഭസ്മം അണിയണം; ലിംഗാരാധനയും ആറക്ഷരമന്ത്രം ജപിക്കുകയും എപ്പോഴും ചെയ്യണം.

ബ്രഹ്മണാവിഷ്ണുനാവാപി രുദ്രേണമുനിഭിഃ സുരൈഃ ഭസ്മധാരണമാഹാത്മ്യംനശക്യംപരിഭാഷിതുമ്

ബ്രഹ്മാവോ, വിഷ്ണുവോ, രുദ്രനോ, മുനികളോ, ദേവന്മാരോ—even ഭസ്മം അണിയുന്നതിന്റെ മഹത്വം പൂർണ്ണമായി വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല.

ഇതി വര്ണാശ്രമാചാരോലുപ്തവര്ണക്രിയോപി ച പാപാത്സകൃത്ത്രിപുംഡ്രസ്യധാരണാത്സോപിമുച്യതേ

വർണാശ്രമധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ചവനോ, വർണകർമങ്ങൾ നഷ്ടമായവനോ ആയാലും, ഒരിക്കൽ പോലും ത്രിപുണ്ഡ്രം അണിയുമ്പോൾ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.

യേഭസ്മധാരിണംത്യക്ത്വാകര്മകുര്വംതിമാനവാഃ തേഷാം നാസ്തിവിനിര്മോക്ഷഃ സംസാരാജ്ജന്മകോടിഭിഃ

ഭസ്മം അണിയുന്നവനെ അവഗണിച്ച് കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യർക്ക്, കോടിക്കണക്കിന് ജന്മങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും സംസാരത്തിൽ നിന്ന് മോക്ഷം ലഭിക്കില്ല.

തേ നാധീതംഗുരോഃസര്വംതേനസര്വമനുഷ്ഠിതമ് യേനവിപ്രേണശിരസിത്രിപുംഡ്രംഭസ്മനാകൃതമ്

ഗുരുവിൽ നിന്ന് പഠിച്ചതും ചെയ്ത എല്ലാ കര്‍മ്മങ്ങളും—all അർത്ഥശൂന്യമാണ്, ഭസ്മം കൊണ്ട് ത്രിപുണ്ഡ്രം തലയിൽ അണിയാത്ത ബ്രാഹ്മണനു.

യേ ഭസ്മധാരിണം ദൃഷ്ട്വാനരാഃ കുര്വംതിതാഡനമ് തേഷാംചംഡാലതോജന്മബ്രഹ്മന്നൂഹ്യംവിപശ്ചിതാ

ഭസ്മം അണിഞ്ഞവനെ കണ്ടു അവനോട് ക്രൂരത കാണിക്കുന്നവരുടെ ജന്മം ചണ്ഡാളനേക്കാൾ താഴ്ന്നതാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ അറിയുന്നു.

മാനസ്തോകേനമംത്രേണമംത്രിതംഭസ്മധാരയേത് ബ്രാഹ്മണഃക്ഷത്രിയശ്ചൈവ പ്രോക്തേഷ്വംഗേഷുഭക്തിമാന്

ഭക്തിയോടെ ബ്രാഹ്മണനും ക്ഷത്രിയനും 'മാനസ്തോക്കേന' എന്ന മന്ത്രം ചൊല്ലി ഭസ്മം നിർദ്ദിഷ്ട അംഗങ്ങളിൽ അണിയണം.

വൈശ്യസ്ത്രിയംബകേനൈവശൂദ്രഃപഞ്ചാക്ഷരേണതു അന്യേഷാം വിധവാസ്ത്രീണാം വിധിഃ പ്രോക്തശ്ചശൂദ്രവത്

വൈശ്യൻ 'തൃയംബക' മന്ത്രം ഉപയോഗിക്കണം, ശൂദ്രൻ 'പഞ്ചാക്ഷര' മന്ത്രം ഉപയോഗിക്കണം; മറ്റുള്ളവർക്ക്, വിധവകൾക്കും സ്ത്രീകൾക്കും, ശൂദ്രനെപ്പോലെ തന്നെ നിയമം.

പഞ്ചബ്രഹ്മാദിമനുഭിര്ഗൃഹസ്ഥസ്യവിധീയതേ ത്രിയംബകേനമനുനാവിധിര്വൈബ്രഹ്മചാരിണഃ

ഗൃഹസ്ഥൻക്ക് 'പഞ്ചബ്രഹ്മ' തുടങ്ങിയ മന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഭസ്മം അണിയണം; ബ്രഹ്മചാരിക്ക് 'തൃയംബക' മന്ത്രം ഉപയോഗിക്കണം.

അഘോരേണാഥമനുനാവിപിനസ്ഥവിധിഃസ്മൃതഃ യതിസ്തുപ്രണവേനൈവ ത്രിപുംഡ്രാദീനികാരയേത്

കാടിൽ താമസിക്കുന്നവനു 'അഘോര' മന്ത്രം ഉപയോഗിക്കണം; സന്യാസി 'പ്രണവം' മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് ത്രിപുണ്ഡ്രം അടിയണം.

അതിവര്ണാശ്രമീനിത്യംശിവോഹംഭാവനാത്പരാത് ശിവയോഗീ ച നിയതമീശാനേനാപി ധാരയേത്

വർണാശ്രമം അതിക്രമിച്ച് എപ്പോഴും 'ഞാൻ ശിവൻ' എന്ന ഉന്നത ധ്യാനത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നവനും, ശിവയോഗിയും, 'ഈശാന' മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഭസ്മം അണിയണം.

ന ത്യാജ്യം സര്വവര്ണൈശ്ച ഭസ്മധാരണമുത്തമമ് അന്യൈരപി യഥാജീവൈസ്സദേതി ശിവശാസനമ്

ഏത് വർണ്ണക്കാരനും ഭസ്മം അണിയുന്നത് ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കരുത്; മറ്റുള്ളവർക്കും ജീവൻ നിലനിൽക്കുന്നവരെല്ലാവർക്കും ഇതാണ് ശിവന്റെ ആജ്ഞ.

ഭസ്മസ്നാനേനയാവംതഃ കണാഃ സ്വാങ്ഗേപ്രതിഷ്ഠിതാഃ താവംതി ശിവലിംഗാനി തനൌധത്തേഹിധാരകഃ

ഭസ്മസ്നാനത്തിന് ശേഷം ശരീരത്തിൽ എത്ര കണികൾ ശേഷിക്കുമോ, അത്ര ശിവലിംഗങ്ങൾ അണിയുന്നവൻ ധരിക്കുന്നു.

ബ്രാഹ്മണാഃ ക്ഷത്രിയാവൈശ്യാഃ ശൂദ്രാശ്ചാപി ച സംകരാഃ സ്ത്രിയോഥവിധവാബാലാഃ പ്രാപ്താഃ പാഖംഡികാസ്തഥാ

ബ്രാഹ്മണന്മാർ, ക്ഷത്രിയന്മാർ, വൈശ്യന്മാർ, ശൂദ്രന്മാർ, സംകരവർഗ്ഗക്കാർ, സ്ത്രീകൾ, വിധവകൾ, ബാല്യക്കാർ, പാഖണ്ടികളും പോലും—

ബ്രഹ്മചാരീഗൃഹീവന്യഃസംന്യാസീവാവ്രതീതഥാ നാര്യോഭസ്മത്രിപുംഡ്രാംകാമുക്താ ഏവനസംശയഃ

ബ്രഹ്മചാരിയും ഗൃഹസ്ഥനും വനവാസിയും സന്ന്യാസിയും വ്രതം പാലിക്കുന്നവരും സ്ത്രീകളും—വീരുമ് ഭസ്മവും ത്രിപുണ്ഡ്രവും ധരിച്ചാൽ സംശയമില്ലാതെ മോക്ഷം പ്രാപിക്കും.

ജ്ഞാനധൃജ്ഞാനതോവാപിവഹ്നിദാഹസമോയഥാ ജ്ഞാനാജ്ഞാനധൃതംഭസ്മപാവയേത്സകലംനരമ്

അറിയലോ അജ്ഞാനമോ കൊണ്ടല്ലാതെ തീ എല്ലാം ഒരുപോലെ കത്തിക്കുന്നതുപോലെ, അറിവോടെ അല്ലെങ്കിൽ അറിവില്ലാതെ ധരിച്ച ഭസ്മം മനുഷ്യനെ പൂർണ്ണമായി ശുദ്ധീകരിക്കും.

നാശ്നീയാജ്ജലമന്നമല്പമപിവാ ഭസ്മാക്ഷധൃത്യാവിനാ ഭുക്ത്വാവാഥഗൃഹീവനീപതിയതിര്വര്ണീതഥാസംകരഃ ഏനോഭുങ്നരകംപ്രയാതിസതദാഗായത്രിജാപേനതദ്വര്ണാനാം തു യതേസ്തു മുഖ്യപ്രണവാജപേന മുക്തംഭവേത്

ഭസ്മം അല്ലെങ്കിൽ ത്രിപുണ്ഡ്രം ധരിക്കാതെ ഒരാൾക്കും ഒരു തുള്ളി വെള്ളം പോലും ഭക്ഷണം പോലും കഴിക്കരുത്; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ—ഗൃഹസ്ഥൻ, വനവാസി, രാജാവ്, സന്ന്യാസി, സംകരവർണ്ണക്കാരൻ—ആരായാലും നരകത്തിലാകും. എന്നാൽ, നിർദ്ദേശിച്ചവർണ്ണക്കാർ ഗായത്രീ ജപിച്ചാൽ, സന്ന്യാസികൾ പ്രധാന പ്രണവം ജപിച്ചാൽ മോക്ഷം ലഭിക്കും.

ത്രിപുംഡ്രം യേ വിനിംദംതി നിന്ദന്തിശിവമേവതേ ധാരയംതിചയേഭക്ത്യാ ധാരയന്തി തമേവതേ

ത്രിപുണ്ഡ്രത്തെ അപമാനിക്കുന്നവർ ശിവനെയാണു അപമാനിക്കുന്നത്; ഭക്തിയോടെ അതു ധരിക്കുന്നവർ ശിവനെയാണു ശരീരത്തിൽ ധരിക്കുന്നത്.

ധിഗ്ഭസ്മരഹിതം ഭാലംധിഗ്ഗ്രാമമശിവാലയമ് ധിഗനീശാര്ചനം ജന്മധിഗ്വിദ്യാമശിവാശ്രയാമ്

ഭസ്മം ഇല്ലാത്ത നെറ്റിക്ക് അപമാനം, ശിവക്ഷേത്രമല്ലാത്ത ഗ്രാമത്തിന് അപമാനം, യഥാർത്ഥമായല്ലാത്ത ശിവാരാധനക്ക് അപമാനം, ശിവനിൽ ആധാരമില്ലാത്ത അറിവിന് അപമാനം.

യേനിംദംതിമഹേശ്വരംത്രിജഗതാമാധാരഭൂതംഹരം യേ നിന്ദംതിത്രിപുംഡ്രധാരണകരം ദോഷസ്തു തദ്ദര്ശനേ തേവൈസംകരസൂകരാസുരഖരശ്വക്രോഷ്ടുകീടോപമാജാതാ ഏവ ഭവംതിപാപപരമാസ്തേനാരകാഃ കേവലമ്

മൂന്നു ലോകത്തിനും ആധാരമായ മഹേശ്വരനെയും ത്രിപുണ്ഡ്രം ധരിക്കുന്നതിനെയും അപമാനിക്കുന്നവരെ നോക്കുന്നതുകൊണ്ടു പോലും പാപം ഉണ്ടാകും. അവർ ചണ്ഡാളന്മാരായി, പന്നികളായി, അസുരന്മാരായി, കഴുതകളായി, നായകളായി, നരിക്കളായി, കീടങ്ങളായി ജനിക്കും; അവർ മുഴുവൻ പാപികളാണ്, നരകത്തിലേക്കാണ് അവരുടെ ഗതി.

തേദൃഷ്ട്വാ ശശിഭാസ്കരൌനിശി ദിനേസ്വപ്നേപിനോകേവലംപശ്യംതുശ്രുതിരുദ്രസൂക്തജപതോമുച്യേതതേനാദൃതാഃ സത്സംഭാഷണതോഭവേദ്ധിനരകംനിസ്താരവാനാസ്ഥിതംയേഭസ്മാദിവിധാരണംഹിപുരുഷംനിംദംതിമംദാഹിതേ

അത്തരം ആളുകളെ ചന്ദ്രനോ സൂര്യനോ, രാത്രിയോ പകലോ, സ്വപ്നത്തിലോ കണ്ടാൽ ഉടൻ വേദത്തിൽ നിന്നുള്ള രുദ്രസൂക്തം ജപിക്കണം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ മോചനം ലഭിക്കും. സന്മാർഗ്ഗികളുമായി ആദരപൂർവ്വം സംസാരിച്ചാൽ നരകത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും. എന്നാൽ ഭസ്മം മുതലായവ ധരിക്കുന്നതിനെ അപമാനിക്കുന്നവർ ഉറപ്പായും നരകത്തിലാകും.

നതാംത്രികസ്ത്വധികൃതോനോര്ധ്വപുംഡ്രധരോമുനേ സംതപ്തചക്രചിഹ്നോത്രശിവയജ്ഞേബഹിഷ്കൃതഃ

മഹർഷേ, തന്ത്രാനുസൃതനല്ലാതെയും യോഗ്യതയില്ലാതെയും മേലോട്ടു വരയ്ക്കുന്ന ത്രിപുണ്ഡ്രം അല്ലെങ്കിൽ ചൂടുള്ള ചക്രത്തിന്റെ അടയാളം ധരിക്കുന്നവൻ ശിവയാഗങ്ങളിൽ അർഹനല്ല.

തത്രൈതേബഹവോലോകാബൃഹജ്ജാബാലചോദിതാഃ തേവിചാര്യാഃപ്രയത്നേനതതോഭസ്മരതോഭവേത്

ബ്രിഹദ്ദ്ജാബാലത്തിൽ പഠിപ്പിച്ചപോലെ, അവിടെ പലരും ഉണ്ട്; അവരെ ശ്രദ്ധയോടെ പരിശോധിക്കണം; ഭസ്മത്തിൽ ഭക്തിയുള്ളവരെ മാത്രം സ്വീകരിക്കണം.

യച്ചംദനൈശ്ചംദനകേപിമിശ്രംധാര്യംഹിഭസ്മൈവത്രിപുംഡ്രഭസ്മനാ വിഭൂതിഭാലോപരികിംചനാപിധാര്യംസദാനോയദിസംതിബുദ്ധയഃ

ചന്ദനം അല്ലെങ്കിൽ ചന്ദനപ്പൊടി ഭസ്മത്തിൽ കലർത്തി ത്രിപുണ്ഡ്രമായി ഇടുമ്പോൾ, വിവേകമുള്ളവർക്ക് ഭസ്മത്തിനുമേൽ മറ്റൊന്നും നെറ്റിയിൽ ഇടരുത്.

സ്ത്രീഭിസ്ത്രിപുണ്ഡ്രമലകാവധി ധാരണീയം ഭസ്മദ്വിജാദിഭിരഥോ വിധവാഭിരേവമ് തദ്വത്സദാശ്രമവതാം വിശദാവിഭൂതിര്ധാര്യാപവര്ഗഫലദാസകലാഘഹന്ത്രീ

സ്ത്രീകൾക്ക് ത്രിപുണ്ഡ്രം മുടിവരെയെങ്കിലും ഇടണം; ഭസ്മം ദ്വിജന്മാരും മറ്റുള്ളവരും, വിധവകളും ധരിക്കണം. അങ്ങനെ തന്നെ, ആശ്രമങ്ങളിൽ ഉള്ളവർ എല്ലാം എപ്പോഴും വെടിപ്പുള്ള വിഭൂതി ധരിക്കണം; അതു മോക്ഷഫലവും എല്ലാ പാപങ്ങൾക്കും നാശവും നൽകുന്നു.

ത്രിപുണ്ഡ്രംകുരുതേയസ്തു ഭസ്മനാ വിധിപൂര്വകമ് മഹാപാതകസംഘാതൈര്മുച്യതേ ചോപപാതകൈഃ

ആർക്കാരും ഭസ്മം കൊണ്ട് വിധിപ്രകാരം ത്രിപുണ്ഡ്രം ഇടുകയാണെങ്കിൽ, വലിയ പാപങ്ങൾക്കും ചെറുപാപങ്ങൾക്കും മോചനം ലഭിക്കും.