ശിവാനുഗ്രഹം നേടേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയെ വിശദീകരിച്ചുകൊണ്ട്, ശിവനെ ശാസ്ത്രീയമായ രീതികളോടും ആചാരങ്ങളോടും കൂടി ആരാധിക്കണം, എന്നും ശിവന്റെ കർമ്മങ്ങളും തപസ്സുകളും ശിവമന്ത്രജപവും നിരന്തരം ചെയ്യണം എന്നത് നിർദേശിക്കപ്പെടുന്നു. ശിവജ്ഞാനവും ശിവധ്യാനവും ആഴത്തിൽ അഭ്യസിക്കേണ്ടതും, ജാഗ്രതയിൽ നിന്ന് മരണത്തോളം ശിവചിന്തയിലാണു സമയം ചെലവഴിക്കേണ്ടതും നിർബന്ധിതമാണ്. ഇനി, ശിവാരാധനയുടെ ക്രമം, പ്രത്യേകിച്ച് ലിംഗാരാധനയുടെ പ്രാധാന്യം, വിശദമായി പറയപ്പെടുന്നു. ആദ്യം പ്രണവം എന്ന ലിംഗം ഉണ്ട്—അത് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും ഫലപ്രദമാണ്. അതിന്റെ സൂക്ഷ്മരൂപം പ്രണവം, അതായത് 'ഓം', അവ്യക്തമാണ്; സ്ഥൂലലിംഗം പ്രകടമാണ്, അതാണ് പഞ്ചാക്ഷരമന്ത്രം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ രണ്ടിന്റെയും ആരാധനയും തപസ്സും നേരിട്ട് മോക്ഷം നൽകുന്നു; ഇതിന് പുരുഷപ്രകൃതിസ്വഭാവം ഉണ്ട്. അനേകം മറ്റ് ലിംഗങ്ങളും ഉണ്ട്. ഈ ലിംഗങ്ങളെ വിശദമായി വിവരിക്കാൻ ശിവൻ മാത്രമേ കഴിയൂ; എന്നാൽ ഭൂമിയിലെ ഭേദങ്ങളായ ലിംഗങ്ങളെ ഞാൻ വിശദീകരിക്കാമെന്ന് പറയുന്നു. സ്വയംഭൂലിംഗം ആദ്യം, ബിന്ദുലിംഗം രണ്ടാമത്; സ്ഥാപിതലിംഗം മൂന്നാമതും ചലനലിംഗം നാലാമതും, ഗുരുലിംഗം അഞ്ചാമതും. ദേവന്മാരുടെയും ഋഷിമാരുടെയും തപസ്സിൽ തൃപ്തനായി, ശർവ്വൻ ശബ്ദരൂപത്തിൽ ഭൂമിയിൽ വിത്ത് സ്ഥാപിച്ചു. ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഒരു മുളപോലെ പൊട്ടി പുറത്ത് വരുന്ന അതാണ് സ്വയംഭൂലിംഗം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. അത്തരം ലിംഗാരാധനയിലൂടെ ജ്ഞാനം സ്വയം വർദ്ധിക്കുന്നു; അത് പൊന്നിൽ, വെള്ളിയിൽ, മണ്ണിൽ, കല്ലിൽ, മണ്ണ് ചാണകത്തിൽ, ഏതിൽ ഉണ്ടാക്കിയാലും. സ്വന്തമായി വരച്ച ലിംഗം, ശുദ്ധപ്രണവമന്ത്രത്തോടൊപ്പം, യന്ത്രലിംഗം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്; വരച്ച ശേഷം പ്രാണപ്രതിഷ്ഠയും ആഹ്വാനവും നടത്തണം. ബിന്ദുവും നാദവും ചേർന്ന, നിരന്തരമായ ധ്യാനത്തിൽ രൂപം കൊണ്ട ലിംഗം, സ്ഥിരമായതോ ചലനമായതോ ആയിരിക്കും; ഇതെല്ലാം ശിവൻ കാണുന്നവയാണെന്ന് സംശയമില്ല. ശംഭുവിൽ വിശ്വാസം ഉണ്ടെങ്കില് അവിടെയാകെ ഫലം ലഭിക്കും; യന്ത്രത്തിൽ വരച്ചതായാലും, സ്ഥിരമായതോ സ്വാഭാവികമായതോ ആയിരിക്കും. ശംഭുവിനെ പദഹാറു ഉപചാരങ്ങളോടെ ആഹ്വാനിച്ച് ആരാധിക്കണം; സ്വന്തം പരിശ്രമത്തിലൂടെ ഐശ്വര്യവും, അഭ്യസനത്തിലൂടെ ജ്ഞാനവും ലഭിക്കും. ആത്മസാക്ഷാത്കാരത്തിനായി ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും മന്ത്രത്തോടും സ്വന്തം കൈകൊണ്ടും ശുദ്ധമായ മണ്ഡലത്തിൽ ശുദ്ധലിംഗം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ശുദ്ധധ്യാനത്തിലൂടെ സ്ഥാപിച്ച ലിംഗം ഏറ്റവും ഉന്നതമാണ്; അതാണ് ഔദ്യോഗികമായി 'പൗരുഷലിംഗം' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്. അത്തരം ലിംഗാരാധനയിലൂടെ മനുഷ്യരുടെ ഐശ്വര്യം നേടാം; മഹാബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും രാജാക്കന്മാർക്കും ധനികർക്കുമുപോലും. ശില്പി നിർമ്മിച്ച് മന്ത്രത്താൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ലിംഗം 'സ്ഥാപിത'വും 'പ്രാകൃത'വുമാണ്; ഇത് ഭോഗങ്ങളും ലോകസിദ്ധികളും നൽകുന്നു. ശക്തിയും ദീർഘകാലവും ഉള്ളത് പൗരുഷലിംഗം, ദുർബലവും നശ്വരവുമാണ് പ്രാകൃതം. നാഭിയിൽ, നാവിൽ, മൂക്കിന്റെ അഗ്രത്തിൽ, തലയ്ക്ക് മുകളിൽ, കമറിൽ, അതുപോലെ ലോകത്തിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലും ഉള്ളത് ആന്തരികചലനലിംഗങ്ങളാണ്. പർവ്വതം പൗരുഷം, ഭൂമി പ്രാകൃതം; മരങ്ങൾ പൗരുഷം, കുറ്റികൾ പ്രാകൃതം. ഷഷ്ടികം (അറുപത്മുഖം) പ്രാകൃതം; ശാലി, ഗോധൂമം, പൗരുഷം; പൗരുഷം ദൈവികവും അണിമാദി അഷ്ടസിദ്ധികൾ നൽകുന്നവുമാണ്. പ്രാകൃതം നല്ല സ്ത്രീകൾക്കും സമ്പത്തും മറ്റു സാധനങ്ങൾക്കും അനുയോജ്യമാണ്; ചലനലിംഗങ്ങളിൽ ആദ്യം രസലിംഗം. രസലിംഗം ബ്രാഹ്മണർക്കു എല്ലാ അനുഭവങ്ങളും നൽകുന്നു; ബാണലിംഗം, ഉത്തമവും മഹാരാജ്യപ്രദായകവുമാണ്, ക്ഷത്രിയർക്കു. പൊൻലിംഗം, വൈശ്യർക്കു ധനവും ഐശ്വര്യവും നൽകുന്നു; ശിലാലിംഗം, ശുഭവും പാവനവുമാണ്, ശൂദ്രർക്കു. സ്ഫടികലിംഗവും ബാണലിംഗവും എല്ലാവർക്കും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകുന്നു; സ്വന്തമില്ലെങ്കിൽ മറ്റൊന്നിലും ആരാധന ചെയ്യാം, വിലക്കില്ല. സ്ത്രീകൾക്കു പ്രത്യേകിച്ച് ഭൂലിംഗം നിർദേശിക്കുന്നു; സജീവമായ വിധവകൾക്കു സ്ഫടികലിംഗം പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു. നിർജീവമായ വിധവകൾക്കു രസലിംഗം ഉത്തമം; ബാല്യം, യൗവനം, വാർദ്ധക്യം എന്നിങ്ങനെ നല്ല വ്രതമുള്ളവർക്ക്. ശുദ്ധമായ സ്ഫടികലിംഗം സ്ത്രീകൾക്കു എല്ലാ ഭോഗങ്ങളും നൽകുന്നു; സജീവരായവർ പീഠത്തിൽ ആരാധിച്ചാൽ എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും ഭൂമിയിൽ ലഭിക്കും. സജീവരായവർ പാത്രം ഉപയോഗിച്ച് എല്ലാ പൂജകളും നടത്തണം; അഭിഷേകം അന്നഭക്ഷ്യത്തോടുകൂടി നടത്തണം. പൂജക്ക് ശേഷം ലിംഗം ഒരു പാത്രത്തിലോ വേറൊരു വീട്ടിലോ സൂക്ഷിക്കണം; നിർജീവർക്ക് സ്വന്തം ഭക്ഷ്യമാണ് നിവേദ്യമായി അർപ്പിക്കേണ്ടത്. നിർജീവർക്കു സൂക്ഷ്മലിംഗം പ്രത്യേകിച്ച് ഉത്തമം; അവർ വിഭവുമായി പൂജിക്കുകയും വിഭവം അർപ്പിക്കുകയും വേണം. പൂജക്കു ശേഷം ലിംഗം തലയിൽ വെയ്ക്കണം; വിഭവം ലോക്യ, വൈദിക, ശിവാഗ്നി എന്നീ മൂന്നു വിധമാണ്. ലോക്യാഗ്നിയിൽ നിന്നുള്ള ചാര വസ്തുക്കളെ ശുദ്ധീകരിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കും; മണ്ണ്, മരച്ചില്ല, ലോഹം, ധാന്യങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയ്ക്ക്. എള്ള് മുതലായവയുടെയും തുണി മുതലായവയുടെയും പഴയവയുടെയും ശുദ്ധീകരണത്തിന് ചാരമാണ് ഉത്തമം. നായ്ക്കളാൽ മലിനമായവർക്ക് ചാര ശുദ്ധീകരണം വേണം; വെള്ളം ചേർക്കാതെ അല്ലെങ്കിൽ ചേർത്ത് ചാര പുരട്ടണം. വൈദികാഗ്നിയിൽ നിന്നുള്ള ചാര യജ്ഞാന്തത്തിൽ ധരിക്കണം; മന്ത്രത്തോടും കർമത്തോടും കൂടി യജ്ഞാഗ്നിയിൽ നിന്നുള്ള ചാര. അത് ധരിച്ചാൽ യജ്ഞം സ്വയം സിദ്ധമാകും; അഘോരമന്ത്രത്തോടുകൂടെ ബില്വവൃക്ഷം കത്തിക്കണം. അതാണ് ശിവാഗ്നി; അതിൽ കത്തിയതാണ് ശിവാഗ്നിചാര. ആദ്യം കപ്പയുള്ള പശുവിന്റെ ചാണകം, അല്ലെങ്കിൽ സാധാരണ പശുചാണകം ഉപയോഗിച്ചാൽ മതിയാകും. ഇങ്ങനെ ശിവാരാധനയുടെ ലിംഗോപാസനക്രമവും അതിന്റെ വിവിധത്വവും, സ്ത്രീപുരുഷഭേദം, ചാരശുദ്ധിയുടെ പ്രാധാന്യം എന്നിവ വിശകലനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.