പ്രകൃതിയും ബുദ്ധിയും അഹങ്കാരവും ഗുണങ്ങളാൽ രൂപംകൊണ്ടിട്ടുള്ളതും, അഞ്ചു സൂക്ഷ്മഭൂതങ്ങളുമാണ് പ്രകൃതിയിൽനിന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന എട്ട് ഘടകങ്ങൾ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ എട്ടു ഘടകങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ശരീരം ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്; അതിന് കാരണമാകുന്നത് കർമ്മമാണ്. അതുപോലെ, കർമ്മത്തിൽ നിന്നുമാണ് വീണ്ടും വീണ്ടും ജനനവും പ്രവർത്തിയും ഉണ്ടാകുന്നത്. ശരീരത്തിന് മൂന്നു രൂപങ്ങൾ ഉണ്ട്: സ്ഥൂലശരീരം, സൂക്ഷ്മശരീരം, കാരണശരീരം എന്നിങ്ങനെ. സ്ഥൂലശരീരം പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ഉപകരിക്കുന്നു; സൂക്ഷ്മശരീരം ഇന്ദ്രിയങ്ങളിലൂടെ അനുഭവങ്ങൾ നൽകുന്നു. കാരണശരീരം, ആത്മാവിന്റെ അനുഭവത്തിനായി, അതിന്റെ കർമ്മാനുസൃതമായി നിലനിൽക്കുന്നു. പുണ്യവും പാപവും ചെയ്ത കർമങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, അതിന്റെ ഫലമായി സുഖവും ദുഃഖവും അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ, ആത്മാവ് കർമ്മത്തിന്റെ കയറ്റത്തിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ബന്ധിക്കപ്പെടുന്നു; മൂന്ന് ശരീരങ്ങളുടെയും പ്രവർത്തികൾകൊണ്ട്, ചക്രംപോലെ, അത് പര്യടിക്കുന്നു. ഈ ചക്രത്തിന്റെ ഭ്രമണം അവസാനിപ്പിക്കാൻ, ആ ചക്രത്തിന്റെ നിർമ്മാതാവായ മഹേശ്വരനെ ആരാധിക്കേണ്ടതാണ്. ഈ മഹാചക്രം പ്രകൃതിയിൽനിന്ന് ആരംഭിക്കുന്നു, എന്നാൽ അതിന് അതീതനായവൻ ശിവനാണ്. ശിവൻ, ഈ ചക്രത്തിന്റെ സൃഷ്ടാവും, പ്രകൃതിക്ക് അതീതനുമാണ്. ഒരു കുഞ്ഞ് അറിയാമോ അറിയാതെയോ വെള്ളം കുടിക്കുന്നതുപോലെ, ശിവൻ എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കുന്നു. പ്രകൃതിയെയും മറ്റെല്ലാവരെയും അടക്കി, ശിവൻ എല്ലാറ്റിനും അധിപതിയാണ്; അതുകൊണ്ടാണ് അവനെ ശിവൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ശിവൻ സകലജ്ഞനും, പരിപൂർണ്ണനും, ആസക്തിയില്ലാത്തവനും ആകുന്നു. സകലജ്ഞത, തൃപ്തി, അനാദികാലത്തെ ജ്ഞാനം, ശാശ്വതമായ സ്വാതന്ത്ര്യം, അക്ഷയശക്തി, അനന്തമായ ഊർജ്ജം—ഇവയാണ് മഹാദേവന്റെ മനസ്സിന്റെ ഐശ്വര്യങ്ങൾ, വേദം അവയെ അംഗീകരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ശിവാനുഗ്രഹത്താൽ മാത്രമേ പ്രകൃതിയുടെ ബലത്തിൽനിന്നും osvadi മോചനം നേടാൻ കഴിയൂ. ശിവാനുഗ്രഹം നേടാൻ, ശിവനേ മാത്രം ആരാധിക്കേണ്ടതാണ്. എങ്കിൽ, ആസക്തിയില്ലാത്തവനും പരിപൂർണ്ണനുമായ ശിവനെ എങ്ങനെ ആരാധിക്കാം? ശിവനുവേണ്ടി ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തികൾ അവന്റെ അനുഗ്രഹത്തിന് കാരണമാകുന്നു. ഭക്തിപൂർവ്വം ശരീരത്താലും മനസ്സാലും വാക്കാലും ധനത്താലും ശിവന്റെ ചിഹ്നത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും രൂപത്തിൽ ശിവനെ ആരാധിക്കണം. ഈ ആരാധനയാൽ, പ്രകൃതിക്ക് അതീതനായ പരമശിവൻ സത്യത്തിൽ അനുഗ്രഹം നൽകുന്നു, പ്രത്യേകിച്ച് ഭക്തനോടു. ശിവാനുഗ്രഹത്താൽ, കർമ്മം മുതലായ പ്രവർത്തികൾ ക്രമമായി ഒരാളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാകും; കർമ്മത്തിൽ നിന്ന് പ്രകൃതിവരെ എല്ലാം അധികാരത്തിനു കീഴിലാകും. അപ്പോൾ, ആ വ്യക്തി 'മുക്തൻ' എന്നുപറയപ്പെടുന്നു; തന്റെ ആത്മാവിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവനായി, പരമേശ്വരന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ശരീരവും പ്രവർത്തികളും നിയന്ത്രണത്തിലാകുമ്പോൾ, അവൻ പ്രകാശിക്കുന്നു. അപ്പോൾ, ശിവലോകത്തിൽ വാസം 'സാലോക്യം' എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ശംഭുവിന്റെ സമീപം എത്തുന്നത് 'സാമീപ്യം' എന്നാണ്; അവനു കീഴ്പ്പെടുന്നതിലൂടെ അവന്റെ സ്ഥിതിക്ക് ഒരാൾ എത്തുന്നു. ആയുധാദി ക്രിയകളിലൂടെ ശിവയൊടുള്ള ഐക്യം—'സായുജ്യം'—ലഭിക്കുന്നു; വലിയ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചാൽ, ബുദ്ധിയും നിയന്ത്രണത്തിലാകും. ബുദ്ധി പ്രവർത്തിയുടെ കാരണമാണെങ്കിലും, അത് പ്രകൃതിയുടെ സൃഷ്ടിയാണ്; എന്നാൽ മഹാനുഗ്രഹത്താൽ പ്രകൃതിയും നിയന്ത്രണത്തിലാകും. അപ്പോൾ, ശിവന്റെ മനസ്സിന്റെ ഐശ്വര്യം സ്വതവേ ഉദയം ചെയ്യും; ശിവന്റെ സകലജ്ഞതയും മറ്റു ശക്തികളും പ്രാപിച്ചവൻ തന്റെ ആത്മാവിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു. ഈ ഐക്യം (സായുജ്യം) വേദങ്ങളും ആഗമങ്ങളും ഭക്തരായവർ ഇങ്ങനെ ക്രമപൂർവ്വം നേടുന്നതാണെന്ന് പറയുന്നു; ലിംഗാരാധന മുതലായ ആരാധനയിലൂടെ മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ശിവാനുഗ്രഹത്തിനായി ശിവനെ ക്രിയാദികളോടെ ആരാധിക്കണം; ശിവന്റെ പ്രവർത്തികളും തപസ്സും മന്ത്രജപവും എല്ലാം നിർവഹിക്കണം. ശിവജ്ഞാനവും ശിവധ്യാനവും ഭാവനാപൂർവ്വം അഭ്യസിക്കണം; ഉണർന്നിരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് മരണവരെ, എല്ലാസമയവും ശിവചിന്തയിൽ ചെലവഴിക്കണം. ഇപ്പോൾ, ശിവാരാധനയുടെ ക്രമം, ലിംഗത്തിൽനിന്ന് ആരംഭിച്ച്, എല്ലാ രീതിയിലും പറയണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ഞാൻ ലിംഗങ്ങളുടെ ചക്രം യഥാവിധി വിവരിക്കാം; ദ്വിജന്മാരേ, ആദ്യം വരുന്ന ലിംഗം പ്രണവമാണ്—അത് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്ന ഒന്നാണ്. സൂക്ഷ്മരൂപം സൂക്ഷ്മ പ്രണവം (ഓം) തന്നെയാണ്—അത് അവ്യക്തമാണ്; സ്ഥൂല ലിംഗം വ്യക്തമാണ്, അതാണ് അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രം എന്നാണ് പറയുന്നത്. ഈ രണ്ടിനെയും സംബന്ധിച്ച ആരാധനയും തപസ്സും നേരിട്ട് മോക്ഷം നൽകുന്നു; അവ രണ്ടും പുരുഷനും പ്രകൃതിയും സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്, അനേകം ലിംഗങ്ങൾ കൂടി ഉണ്ട്. അവയെ വിശദമായി വിവരിക്കാൻ ശിവനല്ലാതെ മറ്റാരുമില്ല; പക്ഷേ, ഭൂമിയിലുണ്ടാകുന്ന ലിംഗങ്ങളെ ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം. സ്വയംഭൂലിംഗം ഒന്നാമത്തേതാണ്, ബിന്ദുലിംഗം രണ്ടാമത്തേതാണ്; സ്ഥാപിതവും ചലനശീലവും മൂന്നും നാലും, ഗുരുലിംഗം അഞ്ചാമത്തേതാണ്. ദേവന്മാരുടെയും മുനിമാരുടെയും തപസ്സിൽ സന്തോഷിച്ച ശർവൻ, സാന്നിധ്യത്തിനായി, ശബ്ദരൂപത്തിലുള്ള വിത്ത് ഭൂമിയിൽ സ്ഥാപിച്ചു. അതു മുളപ്പോലെ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് പൊട്ടി ഉയർന്ന് പ്രകടമാകുന്നു; സ്വയം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതും ഉദിച്ചതുമായത് സ്വയംഭൂലിംഗം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ആ ലിംഗത്തെ ആരാധിക്കുമ്പോൾ, സ്വതവേ ജ്ഞാനം വർദ്ധിക്കുന്നു; അത് പൊന്നാലോ, വെള്ളിയാലോ, മറ്റേതെങ്കിലും വസ്തുവാലോ, മണ്ണാലോ, കാളിചാണാലോ ഉണ്ടാക്കിയതായാലും പ്രശ്നമില്ല. സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് വരയ്ക്കുന്ന ലിംഗം ശുദ്ധപ്രണവമന്ത്രത്തോടൊപ്പം യന്ത്രലിംഗം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്; അതു വരച്ചശേഷം, പ്രതിഷ്ഠയും ആവാഹനവും ചെയ്യണം. ബിന്ദുവും നാദവും ചേർന്ന്, സ്ഥിരമായോ ചലനശീലമായോ രൂപംകൊണ്ട ലിംഗം, ധ്യാനത്തിലൂടെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നതാണ്; ശിവൻ ഇതു കാണുന്നു, അതിൽ സംശയമില്ല. ശംഭുവിൽ വിശ്വാസമുള്ളിടത്ത് എവിടെയും അവൻ ഫലം നൽകുന്നു; സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് യന്ത്രത്തിൽ വരച്ചാലും, സ്ഥിരമായോ സ്വാഭാവികമായോ രൂപത്തിൽ ആയാലും. പതിനാറ് ഉപചാരങ്ങളാൽ ശംഭുവിനെ ആവാഹിച്ച് ആരാധിക്കണം; സ്വന്തം പരിശ്രമത്താൽ, അധികാരം നേടാനും അഭ്യസനത്തിലൂടെ ജ്ഞാനം ലഭിക്കാനും കഴിയും. ആത്മസാക്ഷാത്കാരത്തിനായി, ദേവന്മാരും മുനിമാരും മന്ത്രത്താലും സ്വന്തകൈയാലും ശുദ്ധമായ വൃത്തത്തിൽ ശുദ്ധ ലിംഗം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ശുദ്ധധ്യാനത്താൽ സ്ഥാപിച്ച ലിംഗം ഏറ്റവും ഉന്നതമാണ്; ആ ലിംഗം പുരുഷലിംഗം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്, സ്ഥാപിതമായതുമാണ്. ആ ലിംഗത്തെ സ്ഥിരമായി ആരാധിച്ചാൽ, മനുഷ്യാധിപത്യം ലഭിക്കുന്നു—even മഹാബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും രാജാക്കന്മാർക്കും ധനികർക്കുമാണ് ഇത് സാധ്യമായത്. വിദഗ്ധനായ ശില്പി മന്ത്രത്താൽ സ്ഥാപിച്ച ലിംഗം സ്ഥാപിതവും സ്വാഭാവികവുമായതാണ്; അത് ഭൗതികലോകത്തിലെ അനുഭവങ്ങളും ശക്തികളും നൽകുന്നു. അതിൽ ശക്തിയും ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്നതും ഉള്ളത് പുരുഷലിംഗം എന്നാണ്; ദുർബലവും ക്ഷണികവുമായത് സ്വാഭാവികം (പ്രാകൃതം) എന്നാണ്. ഇങ്ങനെ, ഈ മഹത്തായ ശിവതത്വം പ്രകൃതിയിൽനിന്ന് ആത്മാവിലേക്കുള്ള യാത്രയിലൂടെ, കർമ്മത്തിന്റെ ചക്രത്തിൽനിന്ന് മോക്ഷം നേടാനുള്ള മാർഗ്ഗം അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു—ആദരപൂർവ്വം, ശിവഭക്തിയും ജ്ഞാനവും ധ്യാനവും ആരാധനയും അനുഷ്ഠിച്ചാൽ.