മാർഗശീർഷ മാസത്തിൽ അന്നദാനത്തിന്റെ മഹത്വം സംബന്ധിച്ച് ശാസ്ത്രം പറയുന്നു: പാപങ്ങൾ നീങ്ങുകയും, കർമ്മഫലങ്ങൾ ലഭിക്കുകയും, ആരോഗ്യവും ധർമ്മവും, വേദങ്ങളുടെ ശരിയായ അറിവും അവയുടെ യുക്തമായ ആചരണവും സാദ്ധ്യമാകുന്നു. മാർഗശീർഷ മാസത്തിൽ അന്നം സമർപ്പിച്ചാൽ ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും മഹാസുഖങ്ങൾ, ശാശ്വതമായ ഐക്യം, വേദാന്തത്തിൽ അറിവ് എന്നിവ ലഭിക്കും. മാർഗശീർഷത്തിൽ, ആരെങ്കിലും ഭോഗം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, രാവിലെ, മൂന്നു ദിവസം അല്ലെങ്കിൽ അതിലധികം ദേവതാരാധന ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്; കൃത്യത്തിൽ വൈകാൻ പാടില്ല. ധനു മാസത്തിൽ, യോഗം നിലനിൽക്കുന്ന കാലം മുഴുവൻ, ഉപവാസം നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ മാസത്തിൽ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചുകൊണ്ട്, ഒരു മാസം ഉപവാസം പാലിക്കണം. ബ്രാഹ്മണർ, ഉച്ചയ്ക്ക് ഗായത്രി മന്ത്രം ജപിച്ച്, അതിന് ശേഷം അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രം തുടങ്ങി ഏഴക്ഷരമന്ത്രം വരെ ജപിക്കണം. ഈ ജപഫലമായി, ശരീരം വിട്ടശേഷം ബ്രാഹ്മണർക്ക് മോക്ഷം ലഭിക്കും; മറ്റു പുരുഷന്മാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും, ദിവസത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം സ്നാനവും ജപവും നിർബന്ധമാണ്. എപ്പോഴും അഞ്ചക്ഷരമന്ത്രം ജപിച്ചാൽ ശുദ്ധജ്ഞാനം ലഭിക്കും; ആഗ്രഹിക്കുന്ന മന്ത്രങ്ങൾ ജപിച്ചാൽ മഹാപാപങ്ങൾ പോലും നീങ്ങും. ധനു മാസത്തിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ഒരു മഹാനൈവേദ്യം ഒരുക്കണം—ഒരു അളവു അരിയും ഒരു പ്രസ്ഥം കുരുമുളകും ചേർത്ത്. ഓരോ സാധനവും പതിനിരണ്ടു എണ്ണവും, കൂടാതെ ഒരു കുടവ തേനും നെയ്യും, ഒരു ദ്രോണം പയർ, പതിനിരണ്ടു വിധം കറിവെജിറ്റബിള്സും ഉൾപ്പെടണം. നെയ്യിൽ വറുത്ത അപ്പം, മധുരപലഹാരം, അരി തുടങ്ങിയ പതിനിരണ്ടു വിഭവങ്ങൾ, പതിനിരണ്ടു പ്രസ്ഥം തൈരും പാലും, തേങ്ങ, മറ്റു ഫലങ്ങൾ, പതിനിരണ്ടു വീതം, കൂടാതെ പതിനിരണ്ടു വീതം പാനും, മുപ്പത്താറു പാനിലയിലകളും ചേർക്കണം. കപൂർ, ഏലക്ക പൊടി, അഞ്ചു സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, പാനിലയിലയും ചേർത്താൽ മഹാനൈവേദ്യത്തിന്റെ ലക്ഷണമാണ്. ഈ മഹാനൈവേദ്യം, ഭഗവാനെ സമർപ്പിച്ച്, ഭക്തർക്കു അവരുടെ വർണ്ണാനുസൃതമായി നൽകണം. ഇങ്ങനെ പാചകസാധനങ്ങൾ അർപ്പിച്ചാൽ ഭൂമിയിലെ ഭരണാധികാരിയായി ഉയരും; മഹാനൈവേദ്യം നൽകിയാൽ സ്വർഗ്ഗലോകം ലഭിക്കും. ആയിരം മഹാനൈവേദ്യങ്ങൾ അർപ്പിച്ചാൽ, ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണർ സത്യതലത്തിൽ പൂർണ്ണായുസ്സോടെ വസിക്കും. മുപ്പതിനായിരം മഹാനൈവേദ്യങ്ങൾ നൽകിയാൽ, ഉത്തമലോകം പ്രാപിച്ച്, പുനർജന്മം ഉണ്ടാകില്ല. മുപ്പത്തിയാറായിരം മഹാനൈവേദ്യങ്ങൾ ജന്മാർപ്പണത്തിനാണ്; അതുവരെ അതാണ് മഹാപൂർണത. ജന്മാർപ്പണം മഹാപൂർണതയുടെ അർപ്പണമായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്; ജന്മാർപ്പണം നൽകിയാൽ ഇനി പുനർജന്മം ഉണ്ടാകില്ല. ഉർജ്ജ മാസത്തിലെ ശുഭദിനത്തിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് അയനസംക്രമം, സമവേഷം, ജന്മനക്ഷത്രം, പൗർണമി മുതലായ അവസരങ്ങളിൽ, ജന്മാർപ്പണം നിർവഹിക്കണം. ഓരോ വർഷവും ജന്മദിനത്തിൽ പരമോന്നത ജന്മാർപ്പണം നടത്തണം; മറ്റു മാസങ്ങളിൽ ജന്മനക്ഷത്രം പൗർണമിയുമായി യോഗം വരുന്ന ദിവസം അർപ്പിക്കാം. സംഗമങ്ങൾ, ഭക്ഷണസമയങ്ങൾ, വിത്ത് വിതയ്ക്കുമ്പോൾ—ഇത്തരമനവധി അവസരങ്ങളിൽ ആയിരം പ്രാവശ്യം ജന്മാർപ്പണം നടത്താവുന്നതാണ്. ജന്മാർപ്പണം നൽകിയാൽ, തന്റെ ജന്മം സമർപ്പിച്ച ഫലം ലഭിക്കും. ജന്മം സമർപ്പിച്ചാൽ ശിവൻ സന്തോഷിച്ച്, അനുയോഗം നൽകുന്നു; ഈ ജന്മാർപ്പണം ശിവനേയ്ക്കു മാത്രം അർപ്പിക്കണം. ശിവൻ യോനി-ലിംഗരൂപത്തിൽ ജന്മത്തിന്റെ നിർണായകനാണ്; അതുകൊണ്ട് ജന്മം ഒഴിവാക്കാൻ ശിവന്റെ ജന്മാരാധന നിർദ്ദിഷ്ടമാണ്. സകല ജഗത്ത് ചലവും അചലവും ബിന്ദു-നദ രൂപത്തിലാണ്; ബിന്ദു ശക്തിയാണ്, നദ ശിവനാണ്, ഈ സൃഷ്ടി ശിവ-ശക്തിസ്വരൂപമാണ്. ബിന്ദു നദയുടെ ആശ്രയമാണ്, നദ ബിന്ദുവിന്റെ ആശ്രയമാണ്; സകല ലോകവും ഇവയിൽ അധിഷ്ഠിതമാണ്. ബിന്ദുവും നദയും ഉള്ളതൊക്കെയും പ്രകടമാകുന്നു; അതിൽ നിന്നാണ് ലോകത്തിന്റെ ഉത്ഭവം—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ബിന്ദു-നദയാൽ നിർമ്മിതമായ ലിംഗമാണ് ലോകത്തിന്റെ കാരണമെന്നു പറയുന്നു; ബിന്ദു ദേവിയാണ്, നദ ശിവനാണ്, അതിനാൽ ശിവലിംഗം അങ്ങനെ വിവക്ഷിക്കുന്നു. അതിനാൽ ജന്മബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നേടാൻ ശിവലിംഗാരാധന നിർബന്ധമാണ്; അമ്മയായ ദേവി ബിന്ദുരൂപിണി, അച്ഛനായ ശിവൻ നദരൂപിയാണ്. ഇരുവരെയും ആരാധിച്ചാൽ പരമാനന്ദം ലഭിക്കും; ഈ പരമാനന്ദം നേടാൻ ശിവലിംഗാരാധന ചെയ്യണം. ദേവി സകല ലോകങ്ങളുടെ മാതാവാണ്, ശിവൻ സകല ജഗത്തിൻറെ പിതാവാണ്; ഇരുവരെയും നിരന്തരം സേവിച്ചാൽ ദയയും കാരുണ്യവും വളരും. കാരുണ്യത്തിലൂടെ ആന്തരികമായ ഭരണാധികാരം ലഭിക്കും; അതിനാൽ, ആന്തരിക സുഖം നേടാൻ, ശിവലിംഗാരാധന നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. ശിവലിംഗത്തെ മാതാപിതാക്കളുടെ രൂപത്തിൽ ആരാധിക്കണം; ഭർഗം പുരുഷസ്വഭാവവും പ്രകൃതിസ്വഭാവവും ഉള്ളതാണെന്ന് പറയുന്നു. അപ്രകടമായ അന്തർഭാവമുള്ള ഗർഭം പുരുഷനാണ്; പ്രകടമായ അന്തർഭാവമുള്ളത് പ്രകൃതിയാണ്. ഗർഭം പുരുഷനാണ്, കാരണം അവൻ ഉത്പാദകൻ; പുരുഷനും പ്രകൃതിയും യുക്തമായാൽ ആദ്യജനനം ഉണ്ടാകുന്നു. പ്രകൃതി പ്രകടമാകുമ്പോൾ ദ്വിതീയജനനം സംഭവിക്കുന്നു; ജനനം ലഭിച്ച ജീവൻ, പുരുഷനിൽ നിന്നുള്ളത്, മരണത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ, മായയാൽ ജനനം നിർബന്ധമാണ്; ജനിച്ചത് കാലക്രമേണ നശിക്കുന്നു, അതുകൊണ്ടാണ് അതിനെ ജീവൻ എന്നു വിളിക്കുന്നത്. ജനനം ആത്മാവിനെ ബന്ധനത്തിൽ പെടുത്തുന്നു; അതിനാൽ ഈ ബന്ധനം നീക്കാൻ ജന്മചിഹ്നം ആരാധിക്കണം. ‘ഭം’ എന്നത് വളർച്ചയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു; അതിനാൽ ‘ഭഗം’ ഉത്ഭവം എന്നാണ്. സാധാരണ വാക്കുകളും സ്വാഭാവിക മാർഗങ്ങളും, ഇന്ദ്രിയസുഖം, ഇവയെ പ്രകൃതിയായി അറിയുന്നു. ഭഗത്തിന്റെ പ്രധാന അർത്ഥം അനുഭവം തന്നെയാണ്; അതാണ് മുഖ്യ അർത്ഥം. ഭഗം പ്രകൃതിയാണ്, ശിവൻ ഭഗപതിയാണ്. ശ്രീമാനായ ശിവൻ അനുഭവം നൽകുന്നവനാണ്; മറ്റാരും അനുഭവം നൽകുന്നില്ല. ഭഗപതി ഭർഗം എന്ന പേരിലും ജ്ഞാനികൾ വിളിക്കുന്നു.