ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ ‘പാത്രം’ എന്ന പദം ഉപയോഗിക്കുന്നത് അതിലൂടെ വീഴ്ചയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാമെന്നതിനാലാണെന്ന് പറയുന്നു. ദാനം ചെയ്യുന്നവനെ പാപത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നതിനാലും അതിനെ ‘പാത്രം’ എന്നു വിളിക്കുന്നു. ഈ ലോകത്തിൽ ധനം ഇല്ലാത്തവൻ മറ്റൊരാളുടെ കാര്യത്തിന് ദാനം ചെയ്യാറില്ലെന്നതുപോലെ, ഗായത്രി ജപിക്കുന്നവനെ വീഴ്ചയിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നതിനാലാണ് അതിനെ ഗായത്രി എന്നു വിളിക്കുന്നത്. സ്വയം ശുദ്ധനായവൻ ഈ ലോകത്തിൽ മറ്റൊരാളുടെ കാര്യത്തിന് ധനം നൽകുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥ ശുദ്ധാത്മാവും യാഗങ്ങളിലൂടെ മനുഷ്യരെ രക്ഷിക്കാൻ യോഗ്യനുമാകുന്നത്. ഗായത്രി ജപം ചെയ്തുകൊണ്ട് ശുദ്ധനായവനാണ് ശുദ്ധ ബ്രാഹ്മണൻ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. അതുകൊണ്ട് ദാനം, ജപം, ഹോമം, പൂജ, മറ്റു എല്ലാ പ്രവൃത്തികളിലും ബ്രാഹ്മണൻ ദാനം നൽകാനും രക്ഷിക്കാനും യോഗ്യനാണ്. ആഹാരത്തിന് അർഹതയുള്ളവൻ, അതായത് വിശപ്പുള്ള സ്ത്രീയോ പുരുഷനോ ആണെങ്കിൽ, അവരാണ് യഥാർത്ഥ പാത്രം. ശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണനെ ശരിയായ സമയത്ത് ക്ഷണിച്ച്, അവനു ഉപദേശം നൽകുന്നവയും അവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതും നൽകണം. ആഗ്രഹത്തോടെ ദാനം ചെയ്താൽ അതിന്റെ ഫലം പൂർണ്ണമായിരിക്കും; ചോദ്യം ചെയ്തപ്പോൾ നൽകുന്ന ദാനത്തിന് അതിന്റെ ഉദ്ദേശ്യപ്രകാരം ഫലം ലഭിക്കും. സേവനം ചെയ്യുന്നവനു നൽകിയാൽ അവന്റെ പാദസേവനഫലം ലഭിക്കും; ജന്മമാത്രത്തിൽ ബ്രാഹ്മണനാണെങ്കിലും ദരിദ്രനാണെങ്കിൽ, അവനു ദാനം ചെയ്യുന്നത് ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാർ പ്രശംസിക്കുന്നു. ഭോഗത്തിനായി നൽകിയ ധനം ഈ ലോകത്ത് പത്തു വർഷം ഫലം നൽകും;VEDA പഠിച്ച ബ്രാഹ്മണനു നൽകിയാൽ സ്വർഗത്തിൽ പത്തു വർഷം ഫലം ലഭിക്കും. ഗായത്രി ജപത്തിൽ ലീനനായവനു നൽകിയാൽ സത്യലോകത്തിൽ പത്തു വർഷം ഫലം ലഭിക്കും; വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തിയുള്ള ബ്രാഹ്മണനു നൽകിയാൽ വൈകുന്ഠം ലഭിക്കും. ശിവഭക്തനായ ബ്രാഹ്മണനു നൽകിയാൽ കൈലാസം ലഭിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ ലോകസുഖത്തിനായി ദാനം ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. ഞായറാഴ്ച ഒരു ബ്രാഹ്മണനു പത്തു മടങ്ങ് ഭക്ഷണം നൽകുന്നവൻ അടുത്ത ജന്മത്തിൽ പത്തു വർഷം ആരോഗ്യത്തോടെ ജീവിക്കും. വലിയ ആദരം, ക്ഷണം, അഭിഷേകം, പാദസേവനം, വസ്ത്രം, സുഗന്ധപൂജ, നെയ്യും മധുരവും അടങ്ങിയ വിരുന്ന്, ആറുരുചിയുള്ള വിഭവങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ, വെറ്റില, ചെറിയതും വലിയതുമായ ദാനങ്ങൾ, നമസ്കാരം, അനുഗമനം, പത്തു മടങ്ങ് പാചകഭക്ഷ്യങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം ഉൾപ്പെടുന്ന ദാനങ്ങൾ. ഞായറാഴ്ച പത്ത് ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് പത്തു മടങ്ങ് ഭക്ഷണം നൽകിയാൽ നൂറു വർഷം ആരോഗ്യത്തോടെ ജീവിക്കും. തിങ്കളാഴ്ചയും മറ്റു ദിവസങ്ങളിലും ദാനഫലം ആ ദിവസങ്ങളിലെ പുണ്യപ്രകാരം ഇരുവിശ്വങ്ങളിലും ലഭിക്കും. ഏഴു ദിവസങ്ങളിലും പത്തു ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് പത്തു മടങ്ങ് ഭക്ഷണം നൽകിയാൽ നൂറു വർഷം ആരോഗ്യവും മറ്റു അനുഭവങ്ങളും ലഭിക്കും. ഞായറാഴ്ച നൂറു ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ദാനം ചെയ്താൽ ശർവലോകത്തിൽ ആയിരം വർഷം ആരോഗ്യത്തോടെ അനുഭവിക്കും. അതുപോലെ ആയിരം ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് നൽകിയാൽ പതിനായിരം വർഷം; തിങ്കളാഴ്ചയും മറ്റു ദിവസങ്ങളിലും ഇതേപോലെ ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കും. ഗായത്രി ജപം ചെയ്ത മനസ്സുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ഞായറാഴ്ച ഭക്ഷണം നൽകിയാൽ സത്യലോകത്തിൽ ആരോഗ്യവും അനുഭവങ്ങളും ലഭിക്കും. പത്തായിരം പേർക്ക് നൽകിയാൽ വിഷ്ണുലോകം, ലക്ഷം പേർക്ക് നൽകിയാൽ രുദ്രലോകം ലഭിക്കും. ജ്ഞാനമാഗ്രഹിക്കുന്നവർ ബ്രഹ്മചിന്തയോടെ കുട്ടികൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകണം; പുത്രാഗ്രഹിക്കുന്നവർ വിഷ്ണുചിന്തയോടെ യൗവനസ്ഥരായവർക്കും; ജ്ഞാനാഗ്രഹിക്കുന്നവർ രുദ്രചിന്തയോടെ മൂപ്പന്മാർക്കും; ബുദ്ധിയാഗ്രഹിക്കുന്നവർ സരസ്വതീചിന്തയോടെ ബാലന്മാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും; ഭോഗാഗ്രഹിക്കുന്നവർ ലക്ഷ്മീചിന്തയോടെ യുവതികൾക്കും; ആത്മബോധം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ പാർവതീചിന്തയോടെ വയോധികസ്ത്രീകൾക്കും ഭക്ഷണം നൽകണം. നിഷ്കളങ്കമായ മാർഗ്ഗത്തിൽ ലഭിച്ച ധനം, അർത്ഥാത് തപസ്സിലൂടെയോ ഭിക്ഷയിലൂടെയോ ഗുരുദക്ഷിണയിലൂടെയോ സമ്പാദിച്ച ധനം, ശുദ്ധമാണെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു; അതാണ് പൂർണ്ണഫലമുളവാക്കുന്നത്. ശുദ്ധമായ ദാനമായി ലഭിച്ച ധനം മധ്യസ്ഥമാണ്; കൃഷിയിലൂടെയോ വ്യാപാരത്തിലൂടെയോ സമ്പാദിച്ച ധനം താഴ്ന്നതാണെന്നു പറയുന്നു. ക്ഷത്രിയർക്കും വൈശ്യർക്കും വീര്യത്തിലൂടെയോ വ്യാപാരത്തിലൂടെയോ സമ്പാദിച്ച ധനം ഉത്തമമാണ്; ശൂദ്രന്മാർക്കു സേവനത്തിലൂടെ സമ്പാദിച്ച ധനം ഉത്തമം. ധാർമികതയോടു ജീവിക്കുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് പിതാവിൽ നിന്നും ഭർത്താവിൽ നിന്നും ലഭിച്ച ധനം ഉത്തമമാണ്; പശു മുതലായവയും, ദ്വാദശിയിൽ, വസന്തകാലത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന ദാനങ്ങളും ക്രമമായി ഉത്തമം. അല്ലെങ്കിൽ, ഒരുമിച്ച് ഉത്തമ സമയത്ത്, ആഗ്രഹസിദ്ധിക്കായി പശു, ഭൂമി, പൊൻ, നെയ്യ്, വസ്ത്രം, ധാന്യങ്ങൾ, ശർക്കര എന്നിവ നൽകാം. വെള്ളി, ഉപ്പ്, ചുരക്ക, പന്ത്രണ്ട് കന്യകകൾ, പശു എന്നിവയും; പശു നൽകുമ്പോൾ അതിന്റെ പാൽ, ചാണകം എന്നിവയും നൽകണം. ധനം അല്ലെങ്കിൽ ധാന്യത്തിന്റെ ദാരിദ്ര്യത്തിൽ വേദനിക്കുന്നവർക്ക് ഇങ്ങനെയുള്ള ദാനങ്ങൾ ദാരിദ്ര്യനാശം വരുത്തും; വെള്ളം അല്ലെങ്കിൽ എണ്ണയുടെ ദാരിദ്ര്യത്തിൽ വേദനിക്കുന്നവർക്ക് പശുപാലും വെള്ളവും ദാനം ചെയ്താൽ ദാരിദ്ര്യനാശം സംഭവിക്കും. ശരീരസംരക്ഷണത്തിനും അതുപോലുള്ള ആവശ്യങ്ങൾക്കും പാൽ, തൈര്, നെയ്യ് എന്നിവ നൽകണം; അവയുടെ പോഷകത്വം ജ്ഞാനികൾ മനസ്സിലാക്കണം. ഭൂമിദാനം സ്ഥിതി പ്രാപ്തിക്കും ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും ഉത്തമമാണ്; എള്ളുദാനം ശക്തിക്ക് ഉത്തമം, മരണമേറ്റെടുക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. പൊൻ അഗ്നിസംസ്കാരവും ഉജ്ജ്വലതയും നൽകുന്നു; നെയ്യ് പോഷണം നൽകുന്നു; വസ്ത്രം ദീർഘായുസ് നൽകുന്നു. ധാന്യവും ഭക്ഷണവും ഐശ്വര്യത്തിനും; ശർക്കര മധുരപോഷണത്തിനും; വെള്ളി വീര്യവർദ്ധനത്തിനും; ഉപ്പ് ആറുരുചികൾക്കുമാണ്. ഈവകയിലുള്ള എല്ലാ ദാനങ്ങളും ഐശ്വര്യത്തിനും; ചുരക്ക പോഷകത്വം നൽകുന്നു, ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും എല്ലാ ഭോഗങ്ങൾക്കും കാരണമാകുന്നു. ഒരു കന്യകയെ ദാനം ചെയ്താൽ ഒരുനാൾ മുഴുവൻ സുഖം ലഭിക്കും; അതുപോലെ ചക്ക, മാങ്ങ, വടപ്പഴം മുതലായവയുടെ ഫലങ്ങളും. വാഴപ്പഴം, ഔഷധസസ്യങ്ങൾ, ഉഴുന്ന്, പയർ, പച്ചക്കറികൾ എന്നിവയുടെ ഫലങ്ങളും. കാലാനുസൃതമായി പച്ചക്കറികളും മസാലകളും, കുരുമുളക്, കടുക്, ആ സമയത്ത് ലഭ്യമായ ഫലങ്ങൾ എന്നിവയും അർപ്പിക്കണം. ജ്ഞാനമുള്ളവൻ ശബ്ദാദി ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കും ദിശാദിദേവതകൾക്കും അനുഭവസന്തോഷം നൽകുന്നതായി എപ്പോഴും പ്രീതികരം നൽകണം.