ശ്രീ മഹാദേവന്റെ മഹത്വത്തെ കുറിച്ച് ഞാൻ കുറച്ച് മാത്രം പറയാം; നിങ്ങളുടെ മനസ്സുകൾ ആക്കി, ഞാൻ വ്യാസൻ എനിക്ക് പറഞ്ഞതെല്ലാം ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ. ഈ ശിവപുരാണം ഭക്തിയോടെ ഒരൊറ്റ ശ്ലോകമോ അതിന്റെ പാതിയോ പാരായണം ചെയ്യുന്നവൻ, ഒരക്ഷണത്തിൽ തന്നെ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും. ആരെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ, എല്ലാ ശ്രദ്ധയോടും കൂടി, ദിവസേന ഈ ശിവപുരാണം പാരായണം ചെയ്താൽ, അവർ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ മുക്തരായി ആകുന്നു. ദിവസവും ഭക്തിയോടെ ഈ ശിവപുരാണത്തെ ആരാധിക്കുന്നവർക്ക്, അശ്വമേധയാഗഫലമെന്നതുപോലെയുള്ള മഹത്തായ ഫലം ലഭിക്കും. മറ്റൊരിടത്തുള്ളവരിൽ നിന്നെങ്കിലും ഈ ശിവപുരാണം കേൾക്കുന്നവരെ ഞാൻ സ്വയം പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്നു. ദൂരത്തുനിന്ന് പോലും ഈ ശിവപുരാണത്തിന് നമസ്കരിക്കുന്നവർക്ക്, എല്ലാ ദേവതകളെയും ആരാധിച്ചതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും എന്ന് സംശയമില്ല. താൻ തന്നെ ഈ ശിവപുരാണം എഴുതി ശിവഭക്തന്മാർക്ക് നൽകുന്നവന്റെ മഹത്വം കേൾക്കൂ. ഈ ലോകത്തിൽ ശാസ്ത്രങ്ങളും വേദങ്ങളും പഠിച്ച്, അവയുടെ വ്യാഖ്യാനം നൽകി ലഭിക്കുന്ന അപൂർവമായ ഫലങ്ങൾ അവൻ നേടുന്നു. ചതുര്ദശിയിൽ ഉപവാസം പാലിച്ച് ശിവഭക്തരുടെ സമുദായത്തിൽ ഈ ശിവപുരാണം വിശദീകരിക്കുന്നവൻ ഏറ്റവും ഉത്തമൻ ആകുന്നു. ഓരോ അക്ഷരത്തിനും ഗായത്രി പുരശ്ചരണത്തിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും; ഈ ലോകത്തിൽ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും അനുഭവിച്ച്, അവസാനം മോക്ഷം പ്രാപിക്കും. ചതുര്ദശിയിൽ ഉപവാസം പാലിച്ച്, രാത്രി ജാഗരണമാക്കി, ഈ പുരാണം പാരായണം ചെയ്യുകയോ കേൾക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവന്റെ മഹത്വം ഞാൻ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. കുരുക്ഷേത്രം പോലെയുള്ള പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിലും, സൂര്യഗ്രഹണസമയത്തും, എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും തുല്യമായ ധനം ദാനമെന്നതുപോലെയുള്ള ഫലമാണ് ഈ പുരാണം പാരായണത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്നത്. അതു ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും, പ്രത്യേകിച്ച് വ്യാസനും മറ്റുള്ളവർക്കും ദാനം ചെയ്താൽ, ആ ഫലം അവനു ഉറപ്പായി ലഭിക്കും. ദിവസവും, രാത്രി പകലായി ഈ ശിവപുരാണം പാടുന്നവന്റെ ആജ്ഞയ്ക്ക് ഇന്ദ്രൻമുതലായ ദേവതകൾ കാത്തിരിക്കും. ഈ ശിവപുരാണം പാരായണം ചെയ്യുകയോ കേൾക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവൻ ചെയ്യുന്ന എല്ലാ സത്കർമ്മങ്ങൾക്കും കോടിരട്ടി ഫലം ലഭിക്കും. ശ്രീരുദ്രസംഹിതയിൽ ശ്രദ്ധയോടെ പാരായണം ചെയ്യുന്നവൻ, ബ്രാഹ്മണഹത്യപാപം ചെയ്തിട്ടുമാത്രം, മൂന്നു ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ശുദ്ധനാകും. ഭൈരവന്റെ പ്രതിമ മുന്നിൽ, മൗനവ്രതം പാലിച്ച്, ദിവസത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ഈ രുദ്രസംഹിത പാരായണം ചെയ്യുന്നവൻ, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും പ്രാപിക്കും. വടവൃക്ഷമോ ബില്വവൃക്ഷമോ ചുറ്റി നടന്നു രുദ്രസംഹിത പാരായണം ചെയ്താൽ, ബ്രാഹ്മണഹത്യപാപത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും. അവിടെ കൈലാസസംഹിതയെ അതിലുമധികം മഹത്തായതായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്; അത് ബ്രഹ്മസ്വരൂപവും, ഓം എന്ന മഹാമന്ത്രത്തിന്റെ അർത്ഥം നേരിട്ട് വെളിപ്പെടുത്തുന്നതുമാണ്. കൈലാസസംഹിതയുടെ മഹത്വം പൂർണമായും ശങ്കരൻ അറിയുന്നു; വ്യാസൻ അതിന്റെ പാതിയും, ഞാൻ അതിന്റെ പാതിയുടെ പാതിയും മാത്രം അറിയുന്നു. എനിക്ക് എല്ലാം പറയാൻ കഴിയില്ല; അതിൽ അല്പം മാത്രം ഞാൻ പറയുന്നു. അതിനെയും അറിഞ്ഞാൽ ഒരാൾക്ക് മനസ്സിന്റെ ശുദ്ധി ഉടനടി ലഭിക്കും. ഈ ലോകത്ത്, ഞാൻ എവിടെയും അന്വേഷിച്ചിട്ടും, ഈ ഭയങ്കര സംഹിത നശിപ്പിക്കാത്ത ഒരു പാപവും കാണുന്നില്ല. ഉപനിഷത്തുകളുടെ സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് സന്തോഷത്തോടെ ശിവൻ സൃഷ്ടിച്ച് കുമാരനു അർപ്പിച്ച ഈ സംഹിതയുടെ അമൃതം കുടിക്കുന്നവൻ ശരിക്കും അമരനായിത്തീരും. ബ്രാഹ്മണഹത്യപാപം പോലെയുള്ള പാപങ്ങൾക്കു പ്രായശ്ചിത്തമായി, ഒരു മാസം ഈ സംഹിത പാരായണം ചെയ്താൽ, അവൻ അതിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും. അനുചിതമായ ദാനങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചതിൽ നിന്നോ, അശുദ്ധമായ ഭക്ഷണം കഴിച്ചതിൽ നിന്നോ, ദുഷ്പ്രവൃത്തികൾ സംസാരിച്ചതിൽ നിന്നോ ഉണ്ടാകുന്ന പാപം പോലും, ഒരു പ്രാവശ്യം ഈ സംഹിത പാരായണം ചെയ്താൽ നശിക്കുന്നു. ശിവക്ഷേത്രത്തിലോ, ബില്വവൃക്ഷതോട്ടത്തിലോ ഈ സംഹിത പാരായണം ചെയ്താൽ, അതിന്റെ ഫലം വാക്കുകളിൽ വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഭക്തിയോടെ ഈ സംഹിത പാരായണം ചെയ്ത്, ശ്രാദ്ധദിനത്തിൽ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഭക്ഷിപ്പിക്കുന്നവന്റെ പിതാക്കളെല്ലാം ശംഭുവിന്റെ പരമപദം പ്രാപിക്കും. ചതുര്ദശിയിൽ ഉപവാസം പാലിച്ച്, ബില്വവൃക്ഷത്തിന്റെ അടിയിൽ ഈ സംഹിത പാരായണം ചെയ്യുന്നവനെ ശിവൻ ദേവതകളോടൊപ്പം നേരിട്ട് ആരാധിക്കും. മറ്റു സംഹിതകളും ഉണ്ട്, അവയും എല്ലാ ആഗ്രഹഫലങ്ങൾ നൽകുന്നവയാണ്; ഇവ രണ്ടും ഉത്തമമായവയും ജ്ഞാനവിലാസം നിറഞ്ഞതുമാണ്. ഇങ്ങനെ വേദത്തിന് തുല്യമായ ശൈവപുരാണം ഞാൻ വിശദീകരിച്ചു; ആദ്യം ശിവൻ തന്നെ ബ്രഹ്മനുസാരമായി രചിച്ചതാണ്. വിദ്യേശ, താര-റൗദ്ര, വൈനായക, ഔമിക, മാതൃ, പതിനൊന്ന് ഭാഗങ്ങളുള്ള രുദ്ര, കൈലാസ, ശതരുദ്ര—ഇവയാണ് പ്രധാന പുരാണങ്ങൾ. കോടിരുദ്രം, ആയിരം കോടിരുദ്രങ്ങൾ തുടങ്ങി, വായവീയമെന്നു അറിയപ്പെടുന്ന ധർമം—ഇവയാണ് വ്യത്യസ്തമായ പുരാണങ്ങൾ. പന്ത്രണ്ട് സംഹിതകൾ ഉണ്ട്, അവ ഉത്തമഫലങ്ങൾ നൽകുന്നവയാണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അവയുടെ എണ്ണം ഞാൻ പറയാം, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ. വിദ്യേശ സംഹിതയിൽ പത്തായിരം ശ്ലോകങ്ങളുണ്ട്; അതുപോലെ രുദ്ര, വൈനായക, ഔമിക, മാതൃ പുരാണങ്ങൾ എല്ലാം എട്ടായിരം ശ്ലോകങ്ങളാണ്. പതിനൊന്ന് രുദ്രങ്ങൾ ചേർന്ന സംഹിതയിൽ പതിമൂന്നായിരം ശ്ലോകങ്ങൾ ഉണ്ട്; കൈലാസത്തിൽ ആറായിരം; ശതരുദ്രത്തിൽ അതിന്റെ പകുതി. കോടിരുദ്രം പതിനൊന്ന് ആയിരത്തിന്റെ മൂന്നിരട്ടി; സഹസ്രകോടിരുദ്രം എന്നത് ആയിരം കോടിരുദ്രങ്ങളുടെ പത്തുമടങ്ങാണ്. വായവീയ സംഹിത സമുദ്രത്തിന്റെ നൂറിരട്ടി; ഘർമ്മം സൂര്യന്റെ ആയിരംപട്ടി; ഇങ്ങനെ ശൈവഗണനയിൽ അവയുടെ എണ്ണം ലക്ഷത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു. എന്നാൽ, വ്യാസൻ അതിനെ ഇരുപത്തിനാലായിരം ശ്ലോകങ്ങളിലാക്കി; അതിൽ ശൈവപുരാണം നാലാമത്തേതാണ്, ഏഴ് സംഹിതകളാണ് അതിൽ. മുമ്പ് ശിവൻ തന്നെ ഈ പുരാണം സങ്കൽപ്പിച്ചിരുന്നതാണ്; അതിന്റെ ശ്ലോകസംഖ്യ ആദ്യം ഒരു കോടി ആയിരുന്നു, പക്ഷേ സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ അതിൽ പലതും മറന്നുപോയി. ദ്വാപരയുഗത്തിലും മറ്റ് യുഗങ്ങളിലും, പതിനെട്ടായി വിഭജിച്ചു, ദ്വൈപായനനും മറ്റും ചേർന്ന് നാലുലക്ഷം ശ്ലോകങ്ങളായി ചുരുക്കി.