ശുദ്ധമായ സ്ഥലത്ത് ദേവിയെ ഒരുക്കിയ ശേഷം, മുമ്പ് ചെയ്തതുപോലെ ഒരു ലോട്ടസ് വരച്ച്, അതിന്മേൽ ഇലകളും പൂക്കളും വിതറുകയും, അതിന്റെ നടുവിൽ ഒരു കലശം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യണം. അതിന്റെ ചുറ്റും നാലു ദിശകളിൽ നാലു കലശങ്ങൾ വെക്കണം; ആ അഞ്ചു കലശങ്ങളിൽ, ഓരോന്നിലും അതത് ബീജമന്ത്രങ്ങളോടെ അഞ്ചു ബ്രഹ്മന്മാരെ സ്ഥാപിക്കണം. അവയെ സ്ഥാപിച്ച്, പൂജ നടത്തി, മുദ്രകൾ കാണിച്ച്, സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കി, മുമ്പ് ചെയ്തതുപോലെ ലിംഗമോ പ്രതിമയോ മണ്ണ്, വെള്ളം മുതലായവ ഉപയോഗിച്ച് ശുദ്ധീകരിക്കണം. പൂക്കളാൽ മൂടിയ ലിംഗത്തെ ഉത്തമമായ ഇരിപ്പിടത്തിൽ വടക്കോട്ട് വെക്കണം; അതിന്റെ തലയിൽ പൂവ് വെച്ച്, അഭിഷേകജലത്തിൽ തളിച്ചുകൂടി. വീണ്ടും പൂക്കളാൽ പൂജ ചെയ്ത്, ജയധ്വനികൾക്കും മറ്റും ഒപ്പമുണ്ടാക്കി, കലശങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഈശാന, വിദ്യാ മന്ത്രങ്ങൾ, ബീജമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് അഭിഷേകം നടത്തണം. പിന്നെ, അഞ്ചു ഭാഗങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച്, മുമ്പ് ചെയ്തതുപോലെ പൂജ നടത്തി, ദേവിയോടൊപ്പം ത്രിനേത്രനായ ഭഗവാനെ ആ സ്ഥലത്ത് എപ്പോഴും ആരാധിക്കണം. മറ്റൊരു മാർഗ്ഗമായി, ലോട്ടസിന്റെ നടുവിൽ രൂപമന്ത്രസമ്പന്നമായ ഒരു കലശം മാത്രം സ്ഥാപിച്ച്, ശേഷിക്കുന്ന ക്രിയകൾ മുമ്പ് ചെയ്തതുപോലെ നടത്താവുന്നതാണ്. പൂര്ണ്ണമായും നശിച്ച ലിംഗം ശുദ്ധീകരിച്ച് വീണ്ടും സ്ഥാപിക്കണം; അല്പമായി നശിച്ച ലിംഗം തളിച്ച് പൂജ ചെയ്യാം. 'ബാണ' എന്നു അറിയപ്പെടുന്ന ലിംഗങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കേണ്ടതില്ല, അതോ സ്ഥാപിക്കാം; ശിവൻ തന്നെ അഭിഷേകം ചെയ്ത ലിംഗങ്ങൾ അതനുസരിച്ച് പരിഗണിക്കണം. മറ്റു ലിംഗങ്ങൾ, ബാണപോലുള്ളവ, സ്വയം ഉണർന്ന ദൈവീകവും ഋഷിമാർ നിർമ്മിച്ചവയും, അതുപോലെ തന്നെ സ്ഥാപിക്കണം. പീഠം ഇല്ലെങ്കിൽ, പീഠം സ്ഥാപിച്ച്, നിർദ്ദിഷ്ടമായ തളിക്കൽ പൂജ നടത്തി, ശിവനെ ആരാധിക്കണം; ഇവയ്ക്ക് ഔപചാരികമായ സ്ഥാപനം ആവശ്യമില്ല. കത്തിയ, ഇളകിയ, ഒടിഞ്ഞ ഭാഗങ്ങളുള്ള ലിംഗം ജലാശയത്തിൽ വലിച്ചെറിയണം; സുതാര്യമായോ, ചേർക്കാവുന്നോ ആകുന്നെങ്കിൽ, ചേർത്തു സ്ഥാപനം നടത്തണം. പ്രതിമയോ ലിംഗമോ ദോഷമുള്ളതാണെങ്കിൽ, യഥാസംബന്ധമായ പൂജയോടെ ദേവതയെ നീക്കി, ഹൃദയത്തിൽ ചേർക്കുകയോ ഉപേക്ഷിക്കുകയോ ചെയ്യണം. പ്രതിദിന പൂജ ഒരു ദിവസം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, ഇരട്ടപൂജ നടത്തണം; രണ്ട് ദിവസം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ മഹാപൂജയും തളിക്കൽയും വേണം. ഒരു മാസത്തിന് മേലുള്ള കാലം പൂജ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, ചിലർ സ്ഥാപനം ആവശ്യമാണ് എന്ന് പറയുന്നു; മറ്റുള്ളവർ തളിക്കൽ ക്രമം നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. തളിക്കൽ ക്രിയയിൽ, മുമ്പ് ചെയ്തതുപോലെ ലിംഗത്തിൽ നിന്ന് ദേവതയെ നീക്കി, മണ്ണ് വെള്ളം ഉപയോഗിച്ച് എട്ടഞ്ചു രീതിയിൽ അഭിഷേകം നടത്തണം. പശുപ്രധാനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് കുളിപ്പിച്ച്, ദർഭജലത്തിൽ ശുദ്ധീകരിച്ച്, തളിക്കൽജലത്തിൽ 108 തവണ ബീജമന്ത്രം ജപിച്ച് തളിക്കണം. പൂവും കുസാഗ്രവും കൈയിൽ എടുത്ത്, ലിംഗത്തിന്റെ തലയിൽ വെച്ച്, 108 തവണ ബീജമന്ത്രം അഞ്ച് തവണ തുടർച്ചയായി ജപിക്കണം. അതിനുശേഷം, ബീജമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് തലയിൽ നിന്ന് പീഠം വരെ സ്പർശിച്ച്, മഹാപൂജ നടത്തണം; ദേവതയെ മുമ്പ് ചെയ്തതുപോലെ ആഹ്വാനിക്കണം. ലിംഗം സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിയാത്തിടത്ത്, ജലത്തിൽ, അഗ്നിയിൽ, സൂര്യനിൽ, ആകാശത്തിൽ ശിവനെ ആരാധിക്കണം; അവിടെയാണ് ഭഗവാന്റെ സ്ഥാനം. ജ്ഞാനം, കർമ്മം, ആചരണം എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള സാരഭാഗം എടുത്ത്, സംക്ഷിപ്തമായി, ഭാഗ്യവാനായവൻ മുഴുവനും പറഞ്ഞതും ഞാൻ കേട്ടതും വേദങ്ങൾക്കു തുല്യമായതാണെന്ന് പറയുന്നു. ഇപ്പോൾ, അത്യന്തം അപൂർവമായ യോഗം, അതിന്റെ ഉപാധികൾ, അംഗങ്ങൾ, ക്രമങ്ങൾ, ലക്ഷ്യം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. യോഗം പൂർത്തിയാക്കുന്നതിന് മുമ്പ് മരണമുണ്ടായാൽ, സ്വയം നശിക്കാതെ, ഉടൻ ലഭിക്കാനുള്ള മാർഗ്ഗം ഉണ്ടോ എന്ന് ചോദിക്കുന്നു. അതിന്റെ കാരണങ്ങൾ, സമയങ്ങൾ, മാർഗ്ഗങ്ങൾ, ഭേദങ്ങൾ, സത്യം പറഞ്ഞ് വിശദീകരിക്കണം. കൃഷ്ണേ, നീ ശരിയായി ചോദിച്ചു; എല്ലാ ചോദ്യങ്ങളുടെയും അർത്ഥം അറിയുന്നവനായി. അതിനാൽ, ഞാൻ ഇതെല്ലാം ക്രമത്തിൽ വിശദീകരിക്കും; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കണം. മനസ്സിന്റെ ചലനങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച്, മനസ്സിനെ ശിവനിൽ അചലമായി ആക്കുമ്പോൾ, അതാണ് യോഗം; ഇത് അഞ്ച് തരത്തിൽ വരുന്നു. മന്ത്രയോഗം, സ്പർശയോഗം, ഭാവയോഗം, അഭാവയോഗം—ഇവയിൽ മഹായോഗം ഏറ്റവും ഉന്നതമായതാണെന്ന് പറയുന്നു. മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച്, മനസ്സിന്റെ പ്രവർത്തനം അതിന്റെ അർത്ഥത്തിൽ ഏകാഗ്രമായി, ചിതറാതെ ആകുമ്പോൾ അതാണ് മന്ത്രയോഗം. അതേ യോഗം, ശ്വാസനിയന്ത്രണത്തിൽ ആരംഭിച്ചാൽ, അതാണ് സ്പർശയോഗം; മന്ത്രവും സ്പർശവും വിട്ട് സ്വതന്ത്രമായാൽ, അതാണ് ഭാവയോഗം. സകല സൃഷ്ടിയും അതിന്റെ ഭാഗങ്ങളും ലയിച്ചിരിക്കുമെന്ന് ധ്യാനിക്കുമ്പോൾ, അതാണ് അഭാവയോഗം; അതിലൊരു രൂപം ഇല്ലാത്ത സത്വത്തിന് അനുയോജ്യമായത്. ശിവന്റെ സ്വഭാവം, ഗുണരഹിതമായി മാത്രം ധ്യാനിക്കുമ്പോൾ, മനസ്സിന്റെ ചലനം ശൈവമായി മാറുന്നു; അതാണ് ഇവിടെ മഹായോഗം. കാണുന്നതും കേൾക്കുന്നതും ആകെയുള്ളതിൽ മനസ്സിനെ നിരാസ്യമായി ആക്കുന്നവനാണ് യോഗത്തിന് യോഗ്യൻ; മറ്റൊരാളും അർഹനല്ല. ഇന്ദ്രിയവസ്തുക്കളുടെയും അവയുടെ ഗുണങ്ങളുടെയും, അതുപോലെ ഭഗവാന്റെ ദോഷങ്ങൾ നിരന്തരം നിരീക്ഷിച്ചാൽ, മനസ്സിന് നിരാസ്യത ലഭിക്കും. സമാഹാരത്തിൽ, എല്ലാ യോഗവും എട്ടു ഭാഗങ്ങളോ ആറു ഭാഗങ്ങളോ ആണ്: യമം, నియമം, സ്വസ്തിക മുതലായ ആസനങ്ങൾ. ശ്വാസനിയന്ത്രണം, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം, ഏകാഗ്രത, ധ്യാനം, സമാധി—ഈ എട്ടു യോഗാംഗങ്ങൾ ജ്ഞാനികൾ പറഞ്ഞു. ആസനം, ശ്വാസനിയന്ത്രണം, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം, ഏകാഗ്രത, ധ്യാനം, സമാധി—ഇവയാണ് ആറു യോഗാംഗങ്ങൾ. ഇവയുടെ വിശിഷ്ടഗുണങ്ങൾ ശിവശാസ്ത്രങ്ങളിലും, മറ്റ് ശൈവഗ്രന്ഥങ്ങളിലും, പ്രത്യേകിച്ച് കാമികാദി ആഗമങ്ങളിലും പഠിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിനുപോലെ, യോഗശാസ്ത്രങ്ങളിലും, ചില പുരാണങ്ങളിലും, അഹിംസ, സത്യവാദം, അസ്തേയ, ബ്രഹ്മചാര്യ, അപരിഗ്രഹം—ഈ അഞ്ചു യമങ്ങൾ സദാചാരികൾ യമം എന്ന് പറയുന്നു. ശുദ്ധി, സന്തോഷം, തപസ്സ്, ജപം, ഭഗവത്ഭക്തി—ഈ അഞ്ചു നിയമങ്ങൾ ഓരോ വിഭാഗങ്ങളിലായി പറയുന്നു. സ്വസ്തിക, പദ്മം, അർദ്ധചന്ദ്രം, വീര, സിദ്ധയോഗം, പര്യങ്കം, ഇച്ഛാനുസരണമെന്നിങ്ങനെ ആറ് ആസനങ്ങൾ ഉണ്ട്.