ശിവപുരാണമ്

ഭഗവാനെ, പരമോന്നതമായ പ്രതിഷ്ഠാവിധാനവും, ശിവൻ ലിംഗവും പ്രതിമയും എങ്ങനെ സ്ഥാപിച്ചുവെന്നതും ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു എന്ന് ചോദിക്കപ്പെട്ടു. ശിവശാസ്ത്രങ്ങളിൽ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന മാർഗ്ഗം അനുസരിച്ച്, ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ, ശുഭദിനത്തിൽ, യോഗ്യമായ വിധത്തിൽ ലിംഗം സ്ഥാപിക്കേണ്ടതാണ്. ആദ്യമായി, ശുഭപ്രദേശവും ഭൂമിയും തിരഞ്ഞെടുത്തു, അതിന്റെ ശുഭലക്ഷണങ്ങൾ പരിശോധിച്ച്, പത്ത് പ്രധാന പൂജാവിധികൾ ആചരിച്ചു തുടങ്ങണം. സ്ഥലം ശുദ്ധീകരിച്ച് അനുബന്ധ കർമങ്ങൾ ചെയ്തതിന് ശേഷം, ലിംഗം സ്നാനത്തിനായി കൊണ്ടുപോകണം. പ്രതിമാവിദ്യാനുസൃതമായി നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ലക്ഷണങ്ങൾ അക്ഷരപ്പരമായി രേഖപ്പെടുത്തണം. പിന്നീട്, ലിംഗവും അതിന്റെ പീഠവും എട്ട് അല്ലെങ്കിൽ അഞ്ച് വിധത്തിലുള്ള മണ്ണും വെള്ളവും, പശുപഞ്ചഗവ്യവും ഉപയോഗിച്ച് ശുദ്ധീകരിക്കണം. അതിനുശേഷം, പീഠത്തോടൊപ്പം പൂജിച്ച ശേഷം, ദൈവികജലപാത്രത്തിൽ കൊണ്ടുപോയി അവിടെ അഭിഷേകം നടത്തണം. ശുദ്ധമായ പ്രതിഷ്ഠാഗൃഹം, മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ചിട്ടുള്ളതും, അർച്ചവാതിലുകളും വേലികളും ദർഭമാലകളും അണിഞ്ഞതുമായിരിക്കും. അവിടെ, അഷ്ടദിക്കുപാലകരായ ആനകളും, ദിക്കുപാലകർക്കുള്ള എട്ട് കലശങ്ങളും, അഷ്ടമംഗലവസ്തുക്കളും ഒരുക്കി, ദിക്കുപാലകർക്ക് അർച്ചന നടത്തണം. മദ്ധ്യഭാഗത്തു സ്വർണ്ണം അല്ലെങ്കിൽ മരത്തിൽ നിർമ്മിച്ച, കമലചിഹ്നം വരച്ചിരിയ്ക്കുന്ന ആസനം വയ്ക്കണം, കൂടാതെ വലിയൊരു പീഠവും ഒരുക്കണം. ദ്വാരപാലകരായ സമുദ്രൻ, വിഭദ്രൻ, സുനന്ദൻ, വിനന്ദകൻ എന്നിവരെ ക്രമമായി പൂജിച്ചശേഷം, ലിംഗവും പീഠവും സ്നാനമണിയിച്ച് പൂജിച്ച്, രണ്ടുതുണിയും രണ്ടുകുസരിംഗും ഉപയോഗിച്ച് ചുറ്റി പൊതിയണം. പതുക്കെ വെള്ളം ഒഴിച്ച്, തല കിഴക്കോട്ട്, കീഴിൽ ഒരു നൂൽ വച്ച്, പീഠം പടിഞ്ഞാറോട്ട് ആക്കി പീഠത്തിൽ വിരിച്ചിടണം. എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളോടും കൂടിയ ലിംഗം, അഞ്ചു രാത്രി, അല്ലെങ്കിൽ മൂന്ന് രാത്രി, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു രാത്രി പോലും പ്രതിഷ്ഠിക്കാം. അവിടെ വീണ്ടും പൂജിച്ചശേഷം ശുദ്ധീകരണം നടത്തി, ഉത്സവക്രമം അനുസരിച്ച് ലിംഗം ശയനഗൃഹത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകണം. അവിടെയും മദ്ധ്യഭാഗത്ത് ശയനസ്ഥലം ഒരുക്കി, ശുദ്ധജലം കൊണ്ട് ലിംഗം സ്നാനമണിയിച്ച് ക്രമത്തിൽ പൂജിക്കണം. വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് ശുദ്ധീകരിച്ച നിലത്ത് കമലം വരച്ച്, ശിവപാത്രം ശുദ്ധീകരിച്ച് അവിടെ ശിവനെ ആഹ്വാനിച്ച് പൂജിക്കണം. ആലത്തറയുടെ മദ്ധ്യത്തിൽ വെള്ള കമലം വരയ്ക്കണം; അതിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ചണ്ഡികാകമലവും രേഖപ്പെടുത്തണം. അവിടെ, തൂവാല, പുഷ്പം, ദർഭ തുടങ്ങിയ വസ്തുക്കളാൽ ഒരു ശയനം ഒരുക്കി, അതിൽ സ്വർണ്ണപുഷ്പം വയ്ക്കണം. ശുഭധ്വനികളോടൊപ്പം ലിംഗം അവിടെ കൊണ്ടുവന്ന്, ചുവന്നതുണി രണ്ടും കുസരിംഗും ചുറ്റി പൊതിയണം. പീഠത്തോടൊപ്പം പൊതിഞ്ഞ്, മുമ്പ് വരച്ച കമലത്തിനുമ്മേൽ, അതിന്റെ ദളങ്ങളിൽ ക്രമത്തിൽ വിരിച്ചിടണം. വിദ്യാവസ്തുക്കളെ മദ്ധ്യത്തിൽ, ശൈവിയും വർദ്ധനിയും കൂടെ വച്ച്, മൂന്നു കമലങ്ങൾ ചുറ്റി, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠർ അർപ്പണങ്ങൾ അർപ്പിക്കണം. അവിടെ അഷ്ടമൂർത്തികൾ കിഴക്കുനിന്ന് ആരംഭിച്ച് ചുറ്റും സ്ഥാപിക്കണം; നാല് രൂപങ്ങൾ ദിശകളിൽ മന്ത്രജപകരാൽ ഓതണം. വിരിഞ്ചിയുമായി ആരംഭിക്കുന്ന രൂപങ്ങൾക്കായി ഹോമം ചെയ്യണം; ഈ നാല് രൂപങ്ങൾ സ്മരിക്കപ്പെടണം. ഗുരു ആദ്യം വടക്കുകിഴക്ക് അല്ലെങ്കിൽ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് ഇത് നടത്തണം. പ്രധാനഹോമം ഏഴു ദ്രവ്യങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ക്രമമായി നടത്തണം; മറ്റു ദ്വിജർ ഗുരുവിന്റെ പാദം അല്ലെങ്കിൽ അർദ്ധം അർപ്പിക്കാം. ഇവിടെ ഒരു പ്രധാനഹോമം മാത്രം നടത്താം, അല്ലെങ്കിൽ ഗുരു ആദ്യം പൂർണ്ണാഹുതി അർപ്പിച്ച്, ശേഷം നൂറ്റിയെട്ട് ഘൃതാഹുതികൾ അർപ്പിക്കാം. ശിവഹസ്തം ലിംഗത്തിന്റെ മുകളിൽ വെയ്ക്കണം; നൂറ്, അർദ്ധം, അല്ലെങ്കിൽ പാദം എന്നിങ്ങനെ ഏഴു ദ്രവ്യങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അർപ്പിക്കണം. ഹോമങ്ങൾ അർപ്പിച്ചശേഷം, വീണ്ടും വീണ്ടും ലിംഗത്തെയും ആലത്തറയെയും സ്പർശിക്കണം; പൂർണ്ണാഹുതി അർപ്പിച്ചതിന് ശേഷം, ദക്ഷിണ ക്രമത്തിൽ നൽകണം. ഗുരുവിന്റെ അർപ്പണത്തിന്റെ പാദം അല്ലെങ്കിൽ അർദ്ധം, അർദ്ധം അർച്ചകർക്കും യജമാനനും; ശേഷിച്ചതു ശേഷിച്ചവർക്കും കഴിവനുസരിച്ച് നൽകണം. പിന്നീട്, കുഴിയിൽ സ്വർണ്ണനന്ദി അല്ലെങ്കിൽ ദർഭതൂവൽ വച്ച്, മണ്ണും വെള്ളവും പശുപഞ്ചഗവ്യവും വീണ്ടും ശുദ്ധജലം ഉപയോഗിച്ച് ശുദ്ധീകരിക്കണം. ശുദ്ധീകരിച്ചും ചന്ദനമണിയിച്ചും ബ്രഹ്മശില കുഴിയിൽ വയ്ക്കണം; പിന്നെ, ശക്തികളുടെ ഒമ്പത് നാമങ്ങളോടെ ഹസ്തന്യാസം ചെയ്യണം. ശിവശാസ്ത്രം നിർദ്ദേശിച്ച പ്രകാരം, ഹരിതാലം മുതലായ ഖനിജങ്ങൾ, വിത്ത്, സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, ഔഷധങ്ങൾ എന്നിവ ബ്രഹ്മശിലയിൽ വയ്ക്കണം. ഉപലിംഗം സ്ഥാപിച്ചശേഷം, വൃക്ഷത്തിൽ നിന്നുള്ള പാൽ ഒഴിച്ച്, അതു സിദ്ധമായതായി മനസ്സിലാക്കി, ഉപലിംഗം ഒഴിവാക്കി പ്രധാനലിംഗം ബ്രഹ്മശിലയിൽ സ്ഥാപിക്കണം. ശ്രേഷ്ഠമായ കിഴക്കൻ ജലം മുളമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് കുറച്ച് ഒഴിച്ച്, പീഠം ചേർത്ത ശേഷം ശാക്തമൂലമന്ത്രം സ്മരിക്കണം. നിർദ്ദേശിച്ച വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് ബന്ധനം കെട്ടി, സ്ഥലം ശുദ്ധീകരിച്ച് അർഘ്യവും പുഷ്പവും അർപ്പിച്ച് വീണ്ടും തിരശ്ശീല സ്ഥാപിക്കണം. പിന്നീട്, പ്രതിഷ്ഠാനന്തരമായി, ലിംഗത്തിന്റെ മുമ്പിൽ, വിശ്രമസ്ഥലത്തിൽ നിന്നുള്ള പാത്രങ്ങൾ ക്രമത്തിൽ കൊണ്ടുവന്ന് വയ്ക്കണം. വലിയ പൂജ ആരംഭിച്ച്, പത്തു പാത്രങ്ങൾ ശിവമന്ത്രം സ്മരിച്ച് ശിവപാത്രത്തിലെ ജലത്തിൽ പൂജിക്കണം. അംഗുഷ്ഠാനാമികകളാൽ ചേർത്ത്, ജപിച്ച്, ലിംഗത്തിന്റെ വടക്കുകിഴക്കു ഭാഗത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ വയ്ക്കണം. ശക്തിയെ, വിദ്യയെ, വിദ്യാനാഥന്മാരെയും ക്രമത്തിൽ ലിംഗത്തിന്റെ അടിയിൽ സ്ഥാപിച്ച്, ശിവജലം ഉപയോഗിച്ച് ലിംഗം അഭിഷേകം ചെയ്യണം. പീഠം വികസിപ്പിക്കേണ്ടി വന്നാൽ, പീഠത്തെയും ലിംഗത്തെയും വീണ്ടും വിദ്യാനാഥന്മാരുടെ കലശജലത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തശേഷം, ആസനം പിന്തുണയിൽനിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഒരുക്കണം. ഇങ്ങനെ ശിവപ്രതിഷ്ഠയുടെ പരമോന്നത ക്രമം വിശുദ്ധമായി നിർവഹിക്കപ്പെടുന്നു.