ശിവപുരാണമ്

സൂര്യൻ ആരാധനയ്ക്കായി നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന ആ മഹത്തായ മണ്ഡലത്തിന്റെ പുറത്ത് ഏഴായിരം ഏഴു വിഭാഗങ്ങളായി, മഹർഷിമാർ, ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, സർപ്പങ്ങൾ, അപ്സരാസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ എന്നിവ അനേകം സമുച്ചയങ്ങളായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഗ്രാമപ്രമുഖന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, അസുരന്മാർ, കുതിരകൾ, ഛന്ദസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള ഏഴു വിഭാഗങ്ങൾ, വാലഖില്യന്മാർ—ഇവരെയും ആരാധിക്കേണ്ടതാണ്. മൂന്നാമത്തെ മണ്ഡലത്തിൽ സൂര്യനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ച ശേഷം, ബ്രഹ്മാവിനെയും ആ മൂന്നു മണ്ഡലങ്ങളോടുകൂടി ആരാധിക്കണം. കിഴക്കോട്ട് ഹിരണ്യഗർഭനെ, തെക്കോട്ട് വിരാജിനെ, പടിഞ്ഞാറോട്ട് കാലനെ, വടക്കോട്ട് പുരുഷനെ ആരാധിക്കേണ്ടതാണു്. ഹിരണ്യഗർഭൻ ആദ്യം, കമലസദൃശനായ ബ്രഹ്മാവ്; കാജലപോലും ഇരുണ്ടവനായ കാലൻ; സ്ഫടികംപോലും വെളുത്ത പുരുഷൻ—ഇവരൊക്കെയും രാജസ്, തമസ്, സത്ത്വം എന്ന മൂന്നു ഗുണങ്ങൾക്കൊപ്പം ആദ്യ മണ്ഡലത്തിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. രണ്ടാമത്തെ മണ്ഡലത്തിൽ കിഴക്കുമുതൽ ചുറ്റും സനത്കുമാരൻ, സനകൻ, സനന്ദൻ, സനാതനൻ എന്നിവരെ ആരാധിക്കണം. മൂന്നാമത്തെ മണ്ഡലത്തിൽ, പിന്നീട്, അഷ്ടപ്രജാപതിമാരെയും, അവർക്കുമുമ്പിൽ കിഴക്കോട്ട് മൂന്ന് പേരെയും അനുക്രമത്തിൽ കിഴക്കുമുതൽ പടിഞ്ഞാറേയ്ക്ക് ആരാധിക്കണം. ദക്ഷൻ, രുചി, ഭൃഗു, മരീചി, അങ്കിരസ്, പുലസ്ത്യ, പുലഹ, ക്രതു, അത്രി, കശ്യപൻ, വസിഷ്ഠൻ—ഇവരാണ് പ്രസിദ്ധപ്രജാപതിമാർ; ഇവരുടെ ഭാര്യമാരെയും അവരോടൊപ്പം യഥാക്രമം ആരാധിക്കണം. പ്രസൂതി, ആകൂതി, ഖ്യാതി, സമ്ഭൂതി, ധൃതി, സ്മൃതി, ക്ഷമ, സന്നതി, അനസൂയ—ദേവമാത, അരുന്ധതി—ഇവരുടെ ഭർത്താക്കന്മാരോടൊപ്പം ഇവരും ശിവഭക്തിയിലുള്ളവരായി, പ്രകാശവതികളായി, മനോഹരരൂപങ്ങളായി ആരാധനാർഹരാണ്. ആദ്യ മണ്ഡലത്തിൽ നാലു വേദങ്ങൾ ആരാധിക്കപ്പെടണം; രണ്ടാം മണ്ഡലത്തിൽ ഇതിഹാസങ്ങളും പുരാണങ്ങളും. മൂന്നാമത്തെ മണ്ഡലത്തിൽ, പിന്നീട്, വേദാംഗങ്ങൾ മുന്നിൽവച്ച് ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളും ആരാധിക്കണം. കിഴക്കുമുതൽ വേദാദികൾ, ആർക്കിഷ്ടംപോലും എട്ടായോ നാലായോ വിഭജിച്ച് എല്ലായിടത്തും ആരാധിക്കാം. ഇങ്ങനെ മൂന്ന് മണ്ഡലങ്ങളോടുകൂടി ബ്രഹ്മാവിനെ ആരാധിച്ച ശേഷം, ദക്ഷിണഭാഗത്തും പടിഞ്ഞാറും റുദ്രനെയും അവന്റെ മണ്ഡലങ്ങളോടുകൂടി ആരാധിക്കണം. അവന്റെ ആറു ബ്രഹ്മസ്വരൂപങ്ങൾ ആദ്യ മണ്ഡലത്തിൽ, രണ്ടാം മണ്ഡലത്തിൽ again ജ്ഞാനദേവന്മാരായവരും, മൂന്നാമത്തെ മണ്ഡലത്തിൽ കിഴക്കുമുതൽ നാലു രൂപങ്ങൾ ആരാധിക്കപ്പെടണം: കിഴക്കോട്ട് ത്രിഗുണസമ്പന്നനായ ശിവൻ, തെക്കോട്ട് രാജോഗുണമുള്ള ഭവനാമക ബ്രഹ്മാവ്, പടിഞ്ഞാറോട്ട് തമോഗുണമുള്ള ഹരനാമക അഗ്നി, വടക്കോട്ട് സത്ത്വഗുണമുള്ള ശ്രീഹരിയായ മൃദനാമക വിഷ്ണു. പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഇങ്ങനെ ഇരുപത്തിയാറു ശിവസ്വരൂപങ്ങൾ ആരാധിച്ചശേഷം, വടക്കോട്ട് വൈകുണ്ഠനെയും ആരാധിക്കണം. മുന്നിൽ വാസുദേവനെ, ആദ്യ മണ്ഡലത്തിൽ; തെക്കോട്ട് അനിരുദ്ധനെ; പടിഞ്ഞാറോട്ട് പ്രദ്യുമ്നനെ; വടക്കോട്ട് ശങ്കർഷണനെ ആരാധിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ ഇവരെ പരസ്പരം മാറിക്കൊടുക്കാം. ഇതാണ് ആദ്യ മണ്ഡലത്തിൽ. രണ്ടാം മണ്ഡലത്തിൽ, മത്സ്യ, കൂർമ്മ, വരാഹ, നരസിംഹ, വാമന, രാമ, മറ്റുള്ളവർ, കൃഷ്ണ, ഭവ, അശ്വമുഖസ്വരൂപം എന്നിവ ആരാധിക്കപ്പെടണം. മൂന്നാം മണ്ഡലത്തിൽ, കിഴക്കോട്ടു നാരായണസ്വരൂപം, തെക്കോട്ട് യമായുധം, പടിഞ്ഞാറോട്ട് പാഞ്ചജന്യശംഖം, വടക്കോട്ട് ശാർങ്ങധനുസ് എന്നിവ ആരാധിക്കണം. ഇങ്ങനെ മൂന്ന് മണ്ഡലങ്ങളോടെ വിശ്വനാമധാരിയായ ഹരിയെ നേരിട്ട് ആരാധിക്കണം. മഹാവിഷ്ണുവിനെ, നിത്യവിഷ്ണുവിനെ, ആകാശ്മാനമായ രൂപത്തിൽ സദാ ആരാധിക്കണം. നാലു വ്യൂഹങ്ങളായുള്ള വിഷ്ണുസ്വരൂപങ്ങളെ യഥാക്രമം ആരാധിച്ച ശേഷം, അവരുടേതായ നാല് ശക്തികളെ അനുക്രമത്തിൽ ആരാധിക്കണം. കിഴക്കോട്ട് പ്രഭ, ദക്ഷിണപടിഞ്ഞാറോട്ട് സരസ്വതി, വടക്കുപടിഞ്ഞാറോട്ട് ഗണാംബിക, വടക്കോട്ട് ലക്ഷ്മി, പടിഞ്ഞാറോട്ട് രൗദ്രി—ഇങ്ങനെ ഭാനുമുതലായ രൂപങ്ങളും അവരവരുടെ ശക്തികളും അനവധിയായി ആരാധിച്ചശേഷം, അതേ മണ്ഡലത്തിൽ ലോകനാഥന്മാരെയും ആരാധിക്കണം. ഇന്ദ്രൻ, അഗ്നി, യമൻ, നിരൃതി, വരുണൻ, വായു, സോമൻ, കുബേരൻ, പിന്നെ ഈശാനൻ—ഇവരെ യഥാക്രമം ആരാധിക്കണം. ഇങ്ങനെ നാലാമത്തെ മണ്ഡലത്തിൽ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ആരാധിച്ചശേഷം, പടിഞ്ഞാറോട്ട് മഹേശാസ്ത്രങ്ങൾ പുറത്തു ആരാധിക്കണം. കിഴക്കോട്ട് ഈശാനന്റെ ത്രിശൂലം, ഇന്ദ്രദിശയിൽ വജ്രം, അഗ്നിദിശയിൽ പരശു, തെക്കോട്ട് ബാണം; ദക്ഷിണപടിഞ്ഞാറോട്ട് ഖഡ്ഗം, വരുണദിശയിൽ പാശം, വായുദിശയിൽ അങ്കുശം, വടക്കോട്ട് പിനാകധനുസ്—ഇവയെ ആരാധിക്കണം. പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഭയങ്കരനായ ക്ഷേത്രപാലനെ ആരാധിച്ച് അഞ്ചാമത്തെ മണ്ഡലത്തിലെ ആരാധന പൂർത്തിയാക്കിയശേഷം, പുറത്തു ആരാധിക്കണം. എല്ലാ മണ്ഡലദേവതകളുടെയും പുറത്ത്, അല്ലെങ്കിൽ അഞ്ചാമത്തെ മണ്ഡലത്തിൽ, മുന്നിൽ മഹോക്ഷനെയും മാതൃകൂട്ടങ്ങളെയും ആരാധിക്കണം. പിന്നെ, ആകാശത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദേവവർഗ്ഗങ്ങൾ, മഹർഷിമാർ, സിദ്ധന്മാർ, അസുരന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ എന്നിവരെ എല്ലായിടത്തും ആരാധിക്കണം. ആനന്തനു തുടക്കംവെച്ച് സർപ്പരാജാക്കന്മാരെയും അവരുടെ വർഗ്ഗത്തിൽ ജനിച്ച സർപ്പന്മാരെയും, ഡാകിനികൾ, ഭൂതങ്ങൾ, വെതാലങ്ങൾ, പ്രേതങ്ങൾ, ഭൈരവനാഥന്മാരെയും ആരാധിക്കണം. പാതാളത്തിൽ വസിക്കുന്ന, വിവിധ വർഗ്ഗങ്ങളിൽ ജനിച്ച മറ്റുള്ളവരെയും, നദികൾ, സമുദ്രങ്ങൾ, പർവതങ്ങൾ, കാടുകൾ, തടാകങ്ങൾ എന്നിവയും ആരാധിക്കപ്പെടണം. മൃഗങ്ങൾ, പക്ഷികൾ, മരങ്ങൾ, കീടങ്ങൾ, മറ്റു ചെറുജീവികൾ, വിവിധരൂപത്തിലുള്ള മനുഷ്യർ, ചെറിയ വർഗ്ഗങ്ങളിലുള്ള പശുക്കൾ—ഇവരെയും ആരാധിക്കണം. ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിനുള്ളിലെ ലോകങ്ങൾ, പുറത്തു അനന്തമായ ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങൾ, അനേകം അണ്ഡങ്ങളും ലോകങ്ങളും അവയുടെ അധിപന്മാരോടുകൂടിയും ആരാധിക്കപ്പെടണം.