ശിവന്റെ അതിമഹത്തായ രൂപം വണങ്ങുന്നവർക്കു മുൻപിൽ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. വലിച്ചുനീട്ടിയ ദന്തങ്ങൾ, ഭയാനകമായ ഭാവം, ചുണ്ടുകൾ വിറയുന്നവ, അതിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തെ മുഖം കോറൽപോലെ ചുവന്നതും കറുത്ത മുടിയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമാണ്. കളിയുള്ള, മൂന്ന് കണ്ണുകളുള്ള, അർദ്ധചന്ദ്രനാൽ അണിയിച്ചിരിക്കുന്ന പാശ്ചാത്യ മുഖം പൂർണ്ണചന്ദ്രനേപ്പോലും, മൂന്ന് കണ്ണുകൾ പ്രകാശിക്കുന്നതുമാണ്. അർദ്ധചന്ദ്രം ചുണ്ടിൽ അലങ്കരിച്ച്, മൃദുവായ പുഞ്ചിരിയോടെ മനോഹരമായ അഞ്ചാമത്തെ മുഖം സ്ഫടികംപോലും, ചന്ദ്രവംശത്തിന്റെ തിളക്കം നിറഞ്ഞതുമാണ്. അതി മൃദുവായതും, മൂന്ന് കണ്ണുകൾ പൂത്തതും, വലതുഭാഗത്ത് ത്രിശൂൽ, പരശു, വജ്രം, വാളും—all അഗ്നിയിൽ ദാഹിക്കുന്നതും—കൈയിൽ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇടതുഭാഗത്ത് പാമ്പ്, അമ്പ്, മണി, പാശം, അങ്കുഷം എന്നിവ കൊണ്ട് തിളങ്ങുന്നു. അവന്റെ രൂപം, കാൽമുട്ടു മുതൽ, ശമനശക്തിയാൽ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടും, മാനത്തിന്റെ അളവിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതുമാണ്. കഴുത്തുവരെയും ജ്ഞാനത്തിൽ പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഭ്രൂമധ്യത്തിൽ ശാന്തിയും അതിനുമുകളിലായി അതിശാന്തി എന്ന പരമോജ്ജ്വല ശക്തിയും അലങ്കരിക്കുന്നു. അവൻ അഞ്ചു മാർഗ്ഗങ്ങളിൽ വ്യാപിച്ചും, അഞ്ചു ശക്തികളുടെ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമായും, പുരുഷനെന്ന പാരമ്പര്യമായ പ്രഭുവായും, ഈശാനൻ എന്ന കിരീടധാരിയുമായും നിലകൊള്ളുന്നു. ഹൃദയം അഘോരമായും, ഇടതു രഹസ്യഭാഗം മഹേശ്വരമായും, പാദം സദ്യയായും, രൂപം മുപ്പത്തിയെട്ട് ശക്തികളാൽ നിർമ്മിതമായും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഈശാനൻ, മാതാക്കളും, അഞ്ചു ബ്രഹ്മകളും, ഓം അക്ഷരവും, ഹംസശക്തിയുമായി ഏകതയിലായും രൂപംകൊള്ളുന്നു. ഇച്ഛാശക്തിയിൽ ചക്രത്തിൽ കയറി, വലതുഭാഗം ജ്ഞാനശക്തിയും ഇടതു ഭാഗം ക്രിയാശക്തിയും ആയി നിലകൊള്ളുന്നു. സദാശിവൻ ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രതിരൂപമായും, മൂന്നു തത്വങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവനും, ആകൃതിയെ മൂലത്തിൽ നിന്ന് ക്രമത്തിൽ സമ്പൂർണ്ണമാക്കേണ്ടതുമാണ്. വെള്ളം അർപ്പിക്കുന്നതുവരെ യഥാക്രമം പൂജിച്ച ശേഷം, മൂലമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ശിവനെ രൂപത്തോടെ, പരമശക്തിയോടൊപ്പം, പൂജിക്കേണ്ടതുമാണ്. അവിടെ, സത്ത-അസത്തിന്റെ വ്യത്യാസങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്ന മഹാപ്രഭുവിനെ ആഹ്വാനിച്ച്, അഞ്ചു അർപ്പണങ്ങൾ ഒരുക്കി, പരമേശ്വരനെ പൂജിക്കണം. പിന്നീട്, ബ്രഹ്മമന്ത്രങ്ങളും ആറു അംഗങ്ങളും, മാതാക്കളും, വിശുദ്ധ അക്ഷരവും, ശിവൻ തന്നെ, ശക്തിയോടും ക്രമത്തിൽ, പൂജിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ ശാന്തമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച്, മറ്റു വേദമന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച്, പരമദേവനെ പൂജിക്കാം; അല്ലെങ്കിൽ ശിവനേ മാത്രം. വെള്ളം, മുഖപ്രക്ഷാലനം, സുഗന്ധങ്ങൾ എന്നിവ അർപ്പിച്ച ശേഷം, ഉത്സർജനം കൂടാതെ, അഞ്ചു സംവരണങ്ങൾ പൂജനക്രമത്തിൽ ആരംഭിക്കണം. അവിടെ, ആദ്യം ശിവന്റെ വലതും ഇടതും ഭാഗങ്ങളിൽ, ക്രമത്തിൽ, ഹേരമ്പനും ഷൺമുഖനും സുഗന്ധാദികൾ അർപ്പിച്ച് പൂജിക്കണം. പിന്നീട്, ചുറ്റും, ഈശാനനിൽ തുടങ്ങി, സദ്യ വരെ, ബ്രഹ്മന്മാരെയും അവരുടേത് ശക്തികളെയും, ആദ്യ സംവരണത്തിൽ പൂജിക്കണം. അവിടെ, ഹൃദയത്തിൽ തുടങ്ങി, ആറു അംഗങ്ങൾ ക്രമത്തിൽ പൂജിക്കണം; ശിവനും ശിവായും, അഗ്നിയിൽ തുടങ്ങി, വാഹനങ്ങൾ ആദരിക്കണം. അവിടെ, വാമത്തിൽ തുടങ്ങി, എട്ട് രുദ്രന്മാരെയും, വാമം തുടങ്ങി ശക്തികളെയും, അല്ലെങ്കിൽ ഇല്ലെങ്കിൽ, പടിഞ്ഞാറിൽ തുടങ്ങി, ചുറ്റും, ക്രമത്തിൽ പൂജിക്കണം. യദു വംശത്തിലെ പ്രിയവരേ, ആദ്യ സംവരണത്തെ ഞാൻ വിശദീകരിച്ചു; ഇപ്പോൾ സ്നേഹത്തോടെ രണ്ടാം സംവരണം പറയാം—വിശ്വാസത്തോടെ കേൾക്കൂ. കിഴക്കൻ ദളത്തിൽ അനന്തനും അവന്റെ ശക്തിയും പൂജിക്കണം; ഇടതുവശത്ത് അവന്റെ ശക്തിയെ സ്ഥാപിക്കണം; ദക്ഷിണ ദളത്തിൽ അനന്തനും അവന്റെ ശക്തിയും സൂക്ഷ്മമായി പൂജിക്കണം. പാശ്ചാത്യ ദളത്തിൽ പരമശിവനെയും അവന്റെ ശക്തിയെയും, വടക്കൻ ദളത്തിൽ ഏകകണ്ണുള്ള പ്രഭുവെയും പൂജിക്കണം. വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് ദളത്തിൽ ഏകരുദ്രനും അവന്റെ ശക്തിയും, തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് ദളത്തിൽ ത്രിമൂർത്തിയും അവന്റെ ശക്തിയും പൂജിക്കണം. തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് ദളത്തിൽ ശ്രീകണ്ഠനും, ഇടതുവശത്ത് അവന്റെ ശക്തിയും; വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് ദളത്തിൽ ശിഖണ്ഡീഷനും പൂജിക്കണം. രണ്ടാം സംവരണത്തിൽ, എല്ലാ ദിശാധിപന്മാരെയും പൂജിക്കണം; മൂന്നാം സംവരണത്തിൽ, എട്ട് രൂപങ്ങളെയും അവരുടേത് ശക്തികളെയും ആദരിക്കണം. എട്ട് ദിശകളിൽ, കിഴക്കിൽ തുടങ്ങി, ഭവ, ശർവ, ഈശാന, രുദ്ര, പശുപതി, ഉഗ്ര, ഭീമ, മഹാദേവ—ഇവയാണ് എട്ട് രൂപങ്ങൾ; അതിനുശേഷം, മഹാദേവനും മറ്റു പതിനൊന്ന് രൂപങ്ങളെയും, അവരുടേത് ശക്തികളെയും പൂജിക്കണം. മഹാദേവ, ശിവ, രുദ്ര, ശങ്കര, നീലലോഹിത, ഈശാന, വിജയ, ഭീമ, ദേവദേവ, ഭവോദ്ഭവ, കപർദിശ—ഇവയാണ് പതിനൊന്ന് ശക്തികൾ; ഇവയിൽ, ആദ്യ എട്ടു, തെക്കുപടിഞ്ഞാറിൽ തുടങ്ങി, ക്രമത്തിൽ പൂജിക്കണം. ദേവദേവ കിഴക്കൻ ദളത്തിൽ, ഈശാനൻ അഗ്നിദിശയിൽ; അവർക്കിടയിൽ ഭവോദ്ഭവ, അതിനുശേഷം കപാലിഷ. ആ സംവരണത്തിൽ, വൃഷേന്ദ്രനെ മുന്നിൽ, നന്ദിയെ ദക്ഷിണത്തിൽ, മഹാകാലനെ വടക്കിൽ പൂജിക്കണം. ഷാസ്താവിനെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് ദളത്തിൽ, മാതൃയെ ദക്ഷിണ ദളത്തിൽ, ഗജാസ്യയെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് ദളത്തിൽ, വീണ്ടും ഷൺമുഖനെ പാശ്ചാത്യ ദളത്തിൽ പൂജിക്കണം. വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് ദളത്തിൽ ജ്യേഷ്ഠയെ, വടക്കൻ ദളത്തിൽ ഗൗരിയെ, ചന്ദമേശ്വര പ്രദേശത്ത്, ഷാസ്ത്രും നന്ദീഷനും ഇടയിൽ, വൃഷഭമുനിയെ പൂജിക്കണം. മഹാകാലന്റെ വടക്കിൽ പിംഗളയെ, ഷാസ്ത്രും മാതൃയും ഇടയിൽ ഭ്രിംഗീശ്വരനെ, മാതൃയും വിഘ്നേശനും ഇടയിൽ വീരഭദ്രനെ, സ്കന്ദനും വിഘ്നേശനും ഇടയിൽ സരസ്വതിയെ പൂജിക്കണം. ജ്യേഷ്ഠയും കുമാരനും ഇടയിൽ ശ്രീയെ, ശിവന്റെ പാദത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നവളെ; ജ്യേഷ്ഠയും ഗണംബയും ഇടയിൽ മഹാമോതിയെ, ഗണംബയും ചന്ദയും ഇടയിൽ ദുർഗാദേവിയെ, ഈ സംവരണത്തിൽ വീണ്ടും ശിവഗണങ്ങളുടെ സംഘം. ഏകാഗ്രമായ മനസ്സോടെ, രുദ്രനെ, ആദിപ്രാണിയെ, അവന്റെ വിവിധ ശക്തികളെയും, ശിവഗണങ്ങളുടെ ചക്രത്തെയും ജപിച്ച് ധ്യാനിക്കണം. മൂന്നാം സംവരണം ഇങ്ങനെ സ്ഥാപിച്ച് പൂജിച്ചതിനുശേഷം, അതിനകത്തുള്ള നാലാം സംവരണത്തിൽ ധ്യാനവും പൂജയും നടത്തേണ്ടതുമാണ്.