യജ്ഞത്തിന് അനുയോജ്യമായ മറ്റൊരു അഗ്നിയെ ആദരപൂർവ്വം കൊണ്ടുവന്ന ശേഷം, അഗ്നികുണ്ഡത്തിനും മറ്റു ഉപകരണങ്ങൾക്കും ചുറ്റി മൂന്നു പ്രദക്ഷിണം കഴിച്ച് അഗ്നിയെ അർപ്പിക്കണം. അഗ്നിയുടെ ബീജമന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, അഗ്നിയെ യോനി മാർഗം കൊണ്ടോ അല്ലെങ്കിൽ സ്വയം നേരെ കാണിച്ച് ആസനത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം. അഗ്നി ചതുര്വിധമായി ക്രമീകരിച്ച ശേഷം, അതിനെ സ്വന്തം നാഭിയിൽ നിന്നു പുറത്ത് വരുന്ന ഒരു ചിങ്ങാരമെന്നപോലെ പ്രതിഷ്ഠിക്കണം. അത്തരം അഗ്നി പുറത്തുവന്നാൽ, പുറത്തെ അഗ്നിയെ ഒരു ചക്രരൂപത്തിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് ധ്യാനിച്ച്, പ്രാഥമിക ക്രിയകൾ പൂർത്തിയാക്കി, നെയ് ശുദ്ധീകരണം വരെ അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ നടത്തണം. താന്ത്രികാചാരപ്രകാരം, ശിവസ്വരൂപത്തെ ആചരിച്ച് ദക്ഷിണദിക്കിൽ നിന്ന് അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ ആരംഭിക്കണം. നെയ്യിൽ മന്ത്രം സമർപ്പിച്ച്, 'ഗോ' എന്ന മുദ്ര കാണിക്കണം; സ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച സമിദാദി ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കണം; കഞ്ചു, ഇരുമ്പ്, കല്ല് എന്നിവ ഉപയോഗിക്കരുത്. അല്ലെങ്കിൽ, യജ്ഞീയകശ്ഠത്തിൽ നിർമ്മിച്ചവയോ, ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി തയ്യാറാക്കിയവയോ, അല്ലെങ്കിൽ വിശുദ്ധവൃക്ഷത്തിന്റെ ഇലയിൽ നിന്നുള്ളവയോ ഉപയോഗിക്കാം; അവ നടുവിൽ നിന്ന് ഉയർന്നതും, ഒടിഞ്ഞിട്ടില്ലാത്തതും ആയിരിക്കണം. അവ ദർഭയാൽ ചേർത്ത് അഗ്നിയിൽ ചൂടാക്കി, പിന്നീട് വീണ്ടും ശുദ്ധജലത്തിൽ തളിച്ച്, ശിവാനുഷ്ഠാനക്രമം അനുസരിച്ച് ആരംഭിക്കണം. അഗ്നിശുദ്ധിക്ക് വേണ്ടി എട്ട് ബീജമന്ത്രങ്ങളാൽ ഹോമം നടത്തണം: 'ഭ്രും', 'സ്തും', 'ബ്രുശ്രും', 'പുണ്ട്രം', 'ദ്രം' എന്നിവയുൾപ്പെടെ. ഏഴു ജിഹ്വകൾക്കായി ഏഴ് ബീജമന്ത്രങ്ങൾ ഉണ്ട്; നടുവിലുള്ളത് 'ത്രിശിഖാ' എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്, അതിന് അനേകം രൂപങ്ങളുണ്ട്. ജിഹ്വകൾ: 'രക്താ', 'ആഗ്നേയി', 'നൈരൃതി', 'കൃഷ്ണാ', 'സുപ്രഭാ', 'മരുത്ജിഹ്വാ' എന്നിവയാണ്, ഓരോന്നും അതിന്റെ പേരിനനുസരിച്ച് പ്രകാശിക്കുന്നു. ഓരോ ബീജമന്ത്രത്തിനും 'സ്വാഹാ' ചേർത്ത് ഉച്ചരിച്ച്, നെയ് അവരവരുടെ ജിഹ്വയിൽ സമർപ്പിക്കണം. നടുവിൽ 'രം', 'വഹ്നയേ', 'സ്വാഹാ' എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു ഹോമങ്ങൾ സമർപ്പിച്ച്, നെയ് അല്ലെങ്കിൽ സമിദ് കൊണ്ട് തളിക്കണം. ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ ശിവാഗ്നി പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെടുന്നു; അവിടെ ശിവാസനത്തിൽ ധ്യാനിച്ച്, അർദ്ധനാരീശ്വര ശിവനെ ആഹ്വാനിച്ച്, ദീപം വരെ തളിച്ച്, നന്നായി ജ്വലിക്കുന്ന ഹോമം നടത്തണം. പലാശമരത്തിന്റെ ദണ്ഡങ്ങൾ, അല്ലെങ്കിൽ അനുയോജ്യമായ മറ്റേതെങ്കിലും, പതിനിരണ്ട് അങ്ങുല നീളവും നേരായതും പാളികളില്ലാത്തതും ഒരേ വലിപ്പമുള്ളതും ആയിരിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ, അവ പത്ത് അങ്ങുല നീളമോ, കുരുത്തൊടിയുടെ അളവോ, കൈയടയാളം അളവോ ആയിരിക്കാം; എല്ലാം അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കണം. പിന്നെ, ദൂർവാഗ്രാസം പോലെ നാലു അങ്ങുല നീളമുള്ള clarified butter അർപ്പിക്കണം; അതിനുശേഷം ഒരു അരിയുടെ അളവിൽ ഭക്ഷ്യവും സമർപ്പിക്കണം. അതുപോലെ തന്നെ, അവലും, കടുകും, യവവും, എള്ളും, ഭക്ഷ്യപദാർത്ഥങ്ങളും, ലേഹ്യവും, ചേർത്ത് നെയ്യോടൊപ്പം സമർപ്പിക്കാം. അവിടെ പത്ത്, അഞ്ചു, മൂന്ന്, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ഹോമം മാത്രം ചെയ്യാം, കഴിവനുസരിച്ച്. നെയ് തളിക്കാനായി ഹോമദണ്ഡം ഉപയോഗിക്കാം; ഇല്ലെങ്കിൽ കൈകൊണ്ടും, ശാസ്ത്രാനുസൃത പാത്രത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ഋഷിശുദ്ധജലം കൊണ്ടും സമർപ്പിക്കാം. ഒരു വസ്തു മാത്രം ലഭ്യമായാൽ, ഭക്തിയോടെ അതു സമർപ്പിക്കണം; പ്രായശ്ചിത്തത്തിന്, മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് വീണ്ടും മൂന്നു ഹോമങ്ങൾ നടത്തണം. യജ്ഞത്തിനായി പ്രത്യേകമായി തയ്യാറാക്കിയ നെയ് ഹോമദണ്ഡത്തിൽ നിറച്ച്, അറ്റത്ത് പൂവ് വെയ്ക്കണം; ദർഭകൊണ്ട് മൂടി, ചേര്ത്തു പിടിച്ച്, യജ്ഞത്തിൽ ഒരു യവദണ്ഡം അളവിൽ ഒഴിച്ച് 'വൗഷട്' ഉച്ചരിക്കണം. ഇങ്ങനെ സമർപ്പിച്ചശേഷം, വീണ്ടും വെള്ളം തളിച്ച്, ദേവതയെ ഉപവസിപ്പിച്ച്, അഗ്നിയെ സംരക്ഷിക്കണം. അഗ്നിയെ ഉപവസിപ്പിച്ചശേഷം, നാഭിയിൽ പൂജ ചെയ്ത്, ഉപകരണങ്ങൾ ദിവസേന ക്രമീകരിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ അഗ്നിയെ കൊണ്ടുവന്ന് ശിവശാസ്ത്രപ്രകാരം തുടരാം. വാക്മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച അഗ്നിയെ യഥാവിധി ഒരുക്കി, ഇന്ധനവും പരിതോഷണദണ്ഡങ്ങളും ക്രമീകരിച്ച്, പാത്രങ്ങൾ ജോഡികളായി വച്ച് ശിവനെ പൂജിച്ച്, തളിപ്പാത്രം ശുദ്ധീകരിച്ച് വെള്ളം തളിക്കണം. വടക്കുകിഴക്കോട്ട് വെള്ളം നിറച്ച പാത്രം വച്ച്, നെയ് ശുദ്ധിക്രമം വരെ അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ നടത്തി, മാലയും ഹോമദണ്ഡവും ശുദ്ധീകരിക്കണം. അനന്തരം, ഗർഭാധാനം, പംസവനം, ശീർഷോഭരണം തുടങ്ങിയ ക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി, ഓരോന്നും വേർതിരിച്ച് സമർപ്പിച്ച്, പുതുതായി തെളിയുന്ന അഗ്നിയെ ധ്യാനിക്കണം. ആ അഗ്നിയെ മൂന്ന് കാലുകളുള്ളത്, ഏഴു കൈകൾ, നാല് കൊമ്പുകൾ, രണ്ട് തലകൾ, തേൻ നിറമുള്ള കണ്ണുകൾ, ജടാമുടിയും ചന്ദ്രക്കലയും ഉള്ളതായും ധ്യാനിക്കണം. ചുവപ്പുനിറം, ചുവപ്പു വസ്ത്രം, ചുവപ്പു ലേപനം, അലങ്കാരങ്ങൾ, എല്ലാ മംഗളചിഹ്നങ്ങളും, യജ്ഞോപവീതം, മൂന്നു കടി എന്നിവ ധരിച്ചവനായി കാണണം. ശക്തിയുള്ളതും, വലത് കൈയിൽ ഹോമദണ്ഡവും, സ്പൂണും, കുന്തം, താളവൃക്ഷപ്പത്രം, നെയ് പാത്രം എന്നിവയും പിടിച്ചവനായി ധ്യാനിക്കണം. ജനനത്തിൽ അങ്ങനെയുള്ള രൂപം ധ്യാനിച്ചശേഷം, ജനനാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ നടത്തണം; ജനനാശുദ്ധി നീക്കി, പ്രദേശം ശുദ്ധമാക്കി, നാമകരണം നടത്തേണ്ടതില്ല. ശിവാഗ്നിപോലെ ദഹിക്കുന്ന വായ് ഉണ്ട് എന്നു ധ്യാനിച്ച്, ആദ്യം ഹോമം നടത്തി, പിതൃകർമ്മ, മുന്ദനം, ഉപനയനം എന്നിവയും നിർവഹിക്കണം. അപ്തോര്യാമ യാഗം വരെ എല്ലാ ക്രിയകളും പൂർത്തിയാക്കി, അവനുവേണ്ടി ശുദ്ധിക്രമം നടത്തി, clarified butter ഹോമവും സ്വിഷ്ടകൃതും സമർപ്പിക്കണം. 'രം' എന്ന ബീജമന്ത്രത്തോടെ തളിച്ച്, ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, ശിവൻ, ലോകപാലകർ എന്നിവർക്കും സമർപ്പണം നടത്തണം. ചുറ്റും ആയുധങ്ങൾ സമർപ്പിച്ച്, ക്രമത്തിൽ പൂജ നടത്തണം; ധൂപം, ദീപം മുതലായവയുടെ ഫലത്തിനായി, അഗ്നി തെളിയിക്കണം. clarified butter ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഉപകരണങ്ങൾ ഒരുക്കി, ആസനം വീണ്ടും ക്രമീകരിച്ച്, അഗ്നിയെ അവിടെ ആഹ്വാനിക്കണം. ദേവനും ദേവിയെയും പൂജിച്ച്, സമാപനക്രിയ നടത്തണം; അല്ലെങ്കിൽ, തന്റേതായ ആശ്രമാനുസരിച്ച് ശിവനുവേണ്ടി അഗ്നിക്രമം സമർപ്പിക്കാം. അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കി, ശിവത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവൻ ആ അനുഷ്ഠാനം നടത്തണം; മറ്റൊരു വിധി അവിടെ ഇല്ല. ശിവാഗ്നിയുടെയും അഗ്നിഹോത്രത്തിൻറെയും ചാരങ്ങൾ ശേഖരിക്കണം. ഇങ്ങനെ ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി അഗ്നി ഹോമം നിർവഹിക്കുമ്പോൾ, ഓരോ ഘട്ടവും ഭക്തിയോടെ, ആചാരപരമായ ക്രമത്തിൽ, ഉത്സാഹത്തോടെയും ശുദ്ധിയോടെയും നിർവഹിക്കേണ്ടതാണെന്ന് ഈ ശ്ലോകങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്നു.