ഭക്തന്മാർക്ക് effortless ആയി ദർശിക്കപ്പെടുന്ന, നശിക്കാത്ത പരമേശ്വരൻ, ബ്രഹ്മാ, ഇന്ദ്ര, വിഷ്ണു, രുദ്ര പോലുള്ള ദേവന്മാർക്ക് പോലും അതിൽ എത്താൻ കഴിയാത്തവനാണ്. ജ്ഞാനികൾ ദേവതകളുടെ സാരമായ അവനെ അറിയുന്നു, എന്നാൽ അവൻ ഗ്രഹിക്കപ്പെടാനാവാത്തവനും, ആദിയും നടുവും അവസാനവും ഇല്ലാത്തവനും, സാംസാരിക ദുഃഖങ്ങളിൽ പെട്ടവർക്കുള്ള ഔഷധവുമാണ്. ഇതാണ് ശിവതത്ത്വം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്; ലോകത്തിൽ ശിവന്റെ സ്ഥിരമായ ഉദ്ദേശം. അതുകൊണ്ട്, പരമ ലിംഗത്തെ അഞ്ചു വിധം നിവേദ്യങ്ങളോടെ, ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം. ലിംഗം മഹാദേവന്റെ രൂപവും, പരമാത്മാവിന്റെ പ്രതീകവും തന്നെയാണ്. സ്നാനസമയത്ത്, വിജയശബ്ദംകൊണ്ട് ആരംഭിക്കുന്ന ശുഭകർമങ്ങൾ നടത്തണം. പശുവിന്റെ അഞ്ചു ഉത്പന്നങ്ങൾ—നെയ്യ്, പാൽ, തൈര്, തേൻ എന്നിവയും, ചെടികളുടെ വേരുകളും, ഫലങ്ങളുടെ സാരവും, എള്ള്, കടുക്, മാവു മുതലായ വിഭവങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച്, നല്ല വിത്തുകൾ—ഗോതമ്പ് മുതലായവയും, ഉഴുന്ന് എന്നിവയുടെ പൊടികളും, ലിംഗത്തിൽ പുരട്ടി, തുടർന്ന് ചൂടുള്ള വെള്ളത്തിൽ സ്നാനം നടത്തണം. ബില്വപത്രീ മുതലായവ ഉപയോഗിച്ച് ലിംഗത്തിൽ പുരട്ടിയ ഉണങ്ങലുകളും സുഗന്ധങ്ങളും നീക്കംചെയ്യണം; വീണ്ടും വെള്ളത്തിൽ സ്നാനമെടുത്ത്, രാജാക്കന്മാർ ചെയ്യുന്ന വിധത്തിൽ ചടങ്ങുകൾ തുടരണം. സുഗന്ധമുള്ള ആമലകി, മഞ്ഞൾ എന്നിവ യഥാക്രമം അർപ്പിക്കണം; തുടർന്ന്, ലിംഗം അല്ലെങ്കിൽ പ്രതിമ വെള്ളത്തിൽ ശുദ്ധീകരിക്കണം. കുശഗ്രാസും പൂക്കളും ചേർത്ത സുഗന്ധമുള്ള വെള്ളം, സ്വർണ്ണവും രത്നങ്ങളും ചേർത്ത വെള്ളം, മന്ത്രബലമുള്ള വെള്ളം എന്നിവയിൽ യഥാക്രമം സ്നാനം നടത്തണം. ഉപകരണങ്ങൾ ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ, ലഭ്യമായതൊന്നും, അല്ലെങ്കിൽ മന്ത്രബലമുള്ള വെള്ളം മാത്രം ഉപയോഗിച്ചും, വിശ്വാസത്തോടെ ശിവനെ സ്നാനിപ്പിക്കണം. കുടം, ശംഖ്, vessel of increase, കൈ, കുശഗ്രാസ്, പൂക്കൾ എന്നിവയിലൂടെയും, മന്ത്രം ജപിച്ചും സ്നാനം നടത്തണം. പവമാന, രുദ്ര, നീല, ത്വരിത, ലിംഗ സൂക്തം, അതർവശിരസ് തുടങ്ങിയ മന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച്, ഋഗ്, സാമ, അഞ്ച് ശൈവ ബ്രഹ്മൻ ഹ്യങ്ങൾ, ശിവപ്രണവം എന്നിവയിലൂടെയും, ദേവാദിദേവനെ സ്നാനിപ്പിക്കണം. ശിവന്റെ സ്നാനാദികർമ്മങ്ങൾ ദേവിക്ക് കൂടി സമാനമായി ചെയ്യണം; അവരിൽ വ്യത്യാസമില്ല, ഇരുവരും ഒരുപോലെയാണ്. ആദ്യം ദേവന്റെ സ്നാനാദികർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി, ദേവിയുടെ കർമ്മങ്ങൾക്കും, ദേവാദിദേവന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, അർപ്പണം നടത്തണം. അർധനാരീശ്വര പൂജയിൽ, ഒരാളുടെ മുൻഗണനയില്ല; അർപ്പണങ്ങൾ ലിംഗത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ അനുയോജ്യമായ സ്ഥലത്ത് അർപ്പിക്കാം. ശുദ്ധവും സുഗന്ധവും ഉള്ള ദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് ലിംഗത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തശേഷം, വസ്ത്രം കൊണ്ടു വൃത്തിയാക്കണം, വസ്ത്രവും പൂണലും അർപ്പിക്കണം. പാദ്യ, ആചമന, അർഘ്യ, സുഗന്ധം, പൂക്കൾ, ആഭരണം, ധൂപം, ദീപം, ഭക്ഷണം, വെള്ളം, മുഖശുദ്ധി എന്നിവ അർപ്പിക്കണം. വീണ്ടും ആചമനവും, ശേഷം മുഖസുഗന്ധിയും; അതിനുശേഷം, എല്ലാ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച മനോഹരമായ മുകുടം അർപ്പിക്കണം. ശുദ്ധമായ ആഭരണങ്ങൾ, വിവിധ മാലകൾ, കൂലികൾ, യക്തൈൽ, കുട, ഓലക്കൂലി, കണാടികൾ എന്നിവ അർപ്പിക്കണം. ദീപം അർപ്പിച്ചശേഷം, എല്ലാ ശുഭശബ്ദങ്ങളോടെയും, ഗാനം, നൃത്തം, വിജയഘോഷം എന്നിവയും ചേർത്തു, ചടങ്ങ് നടത്തണം. സ്വർണ്ണം, വെള്ളി, ചെമ്പ്, ശുഭമുളള മണ്ണ് എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള പാത്രത്തിൽ, താമര, മനോഹരമായ പൂക്കൾ, വിത്തുകൾ, തൈര്, അക്ഷത മുതലായവ അർപ്പിക്കണം. ത്രിശൂലങ്ങൾ, ശംഖ്, താമര, നന്ദ്യാവർത്തം, പശുകക്കൂട്ട്, ശ്രീവത്സം, സ്വസ്തിക, കണാടി, വജ്രം, അഗ്നി തുടങ്ങിയ ശുഭചിഹ്നങ്ങൾ അർപ്പിക്കണം. പാത്രം ചുറ്റും എട്ട് ദീപങ്ങൾ, നടുവിൽ ഒന്ന് വെച്ചു, ദേവീകൾക്ക് ഇടതുകൈയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്, ഒമ്പത് ശക്തികളെ ധ്യാനിച്ച്, വന്ദനം ചെയ്യണം. സംരക്ഷണമന്ത്രം കൊണ്ട് മൂടി, ആയുധങ്ങളാൽ എല്ലാ ദിശകളിലും കാവൽ നിൽക്കണം; പശുമുദ്ര കാണിച്ച്, പാത്രം ഉയർത്തണം. അ alternativa ആയി, പാത്രത്തിൽ അഞ്ചു ദീപങ്ങൾ യഥാക്രമം വെക്കാം, ദിശകളിലും നടുവിലും ഒന്നു വീതം ദീപം വെക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ ഒറ്റ ദീപം മാത്രം വെക്കാം. ശേഷം, ആ പാത്രം എടുത്ത്, ലിംഗം അല്ലെങ്കിൽ പ്രതിമ ചുറ്റി മൂന്നു പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യണം, മൂലമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച്. അർഘ്യവും സുഗന്ധമായ വഭ്രം അർപ്പിച്ചശേഷം, പൂക്കൾ കൈയിൽ അർപ്പിച്ച്, ഭോജനനിവേദനം ചെയ്യണം. പിന്നീട് വെള്ളം അർപ്പിക്കണം, പിന്നെ മുഖശുദ്ധിക്ക് വെള്ളം, അഞ്ചു സുഗന്ധങ്ങളുള്ള വെറ്റിലും നൽകണം. ചിതറേണ്ടത് ചിതറണം, ഗാനം-നൃത്തം ക്രമീകരിക്കണം, ലിംഗത്തിൽ ശിവനും മറ്റ് ദേവതകളും ധ്യാനിക്കണം, ശക്തി മന്ത്രം മൗനമായി ജപിക്കണം. പ്രദക്ഷിണം, നമസ്കാരം, സ്തുതി, സ്വയം സമർപ്പണം, വിനയപൂർവം അഭ്യർത്ഥന—ഇവയെല്ലാം ഭക്തിയോടെ നടത്തണം. അർഘ്യവും, പൂക്കളും, നിർദ്ദിഷ്ട മുദ്രയും അർപ്പിച്ച്, ദേവനോട് ക്ഷമ ചോദിച്ച്, അവനെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിക്കണം. വലിയ നിയന്ത്രണമുണ്ടെങ്കിൽ, പൂജയിൽ പൂക്കൾ മാത്രം അർപ്പിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ പാദ്യ മുതൽ മുഖസുഗന്ധം, അർഘ്യ വരെ പ്രധാന കർമ്മങ്ങൾ ഭക്തിയോടെ ചെയ്യാം. എങ്കിലും, ഭക്തിയിലൂടെ പരമധർമ്മം പൂർത്തിയാകും. പൂജ ഇല്ലാതെ ഭക്ഷണം കഴിക്കരുത്, ജീവൻ വിടുന്ന അവസരമല്ലാതെ. പാപി സ്വതന്ത്രമായി ഭക്ഷിച്ചാൽ, അവൻക്ക് പ്രായശ്ചിത്തമില്ല; പക്ഷേ, അജ്ഞാനത്തിൽ ഭക്ഷിച്ചാൽ, അതിനെ ശ്രമിച്ചും പുറത്താക്കണം. സ്നാനം കഴിഞ്ഞ്, ദേവതയെ ഇരട്ടിയായി പൂജിച്ച്, ദേവിയോടൊപ്പം ഉപവാസം ചെയ്യണം; ശിവന്റെ പതിനായിരംപട്ട പൂജ, ബ്രഹ്മചാര്യത്തോടുകൂടി നടത്തണം. അടുത്ത ദിവസം, കഴിവനുസരിച്ച് സ്വർണ്ണം അല്ലെങ്കിൽ മറ്റു ദാനങ്ങൾ ശിവനോ ശിവഭക്തനോക്ക് നൽകണം, വലിയ പൂജ നടത്തണം, ശുദ്ധനാകണം. ഇപ്പോൾ, പൂജയിൽ ഇതുവരെ പറയാത്ത, താമര മുതലായ ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച്, ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായി ബാക്കി വിശദീകരിക്കും, വിശദമായി അല്ല. ഹോമം അർപ്പിക്കുന്നതിനു മുമ്പും, ദീപം അർപ്പിച്ചശേഷവും, enclosure-കളുടെ പൂജ ചെയ്യണം; അർപ്പണ ദീപം ആവശ്യമാണെങ്കിൽ അതിനും. ആ enclosure-കളിൽ, ആദ്യം, ഈശാന മുതൽ സദ്യാന്തം വരെ, രുദ്ര മുതൽ അസ്ത്രാന്തം വരെ, അല്ലെങ്കിൽ ശിവ-ശിവാ മന്ത്രങ്ങൾ ജപിക്കണം. ഇങ്ങനെയാണ് ശിവപൂജയുടെ ആ ക്രമവും മഹത്വവും.