ഭക്തൻ ദേവനും ദേവിയെയും ബാഹ്യമായി അർപ്പണങ്ങൾ നൽകി ആരാധിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ, ലിംഗത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ കൃത്രിമ രൂപത്തിൽ പോലും, എപ്പോഴും ആരാധന നടത്താവുന്നതാണ്. അഗ്നിയിൽ, യജ്ഞവേദിയിൽ, ഭക്തിയും ശേഷിയും അനുസരിച്ച്, അകത്തും പുറത്തും പരമേശ്വരനെ ആരാധിക്കണം. ആന്തരിക ആരാധനയിൽ ഭക്തൻ ആണെങ്കിൽ, ബാഹ്യാരാധന നിർവഹിക്കണമെന്നില്ല. ഇനി, ശിവസ്വയം ദേവിയോട് ശിവശാസ്ത്രത്തിൽ ഉപദേശിച്ച ആരാധനാവിധി ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായി വിവരിക്കാം. അകത്തുള്ള ആരാധന, അഗ്നികാര്യം പൂർത്തിയാകുന്നതുവരെ നിർവഹിക്കാമോ വേണ്ടയോ; അതിനു ശേഷം, ബാഹ്യാരാധന നിർവഹിക്കണം. അവിടെ, ഭാവനയാൽ അർപ്പണങ്ങൾ ശുദ്ധീകരിച്ച്, ഗണപതിയെ ധ്യാനിച്ച്, നിർദ്ദേശിച്ച വിധം അദ്ദേഹത്തെ ആരാധിക്കണം. വലത്തും ഇടത്തും, നന്ദിയെയും സുയശയെയും മനസ്സിൽ യഥാവിധി ആരാധിച്ച്, സ്മാർത്ഥൻ ആസനം ഒരുക്കണം. പൂജാദിക കർമ്മങ്ങൾക്കൊപ്പം, സിംഹാസനം പോലെയോ ശുദ്ധമായ പദ്മാസനത്തിലോ, മൂന്ന് തത്ത്വങ്ങൾക്കൊപ്പം ഇരിക്കണം. ആ ആസനത്തിൽ, ശിവനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യയും, അതിശയകരമായ സൗന്ദര്യവും, എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളും, ശരീരത്തിൽ മനോഹരതയും നിറഞ്ഞ ദമ്പതികളെ ധ്യാനിക്കണം. അവരുടെ എല്ലാ ഉത്തമ ഗുണങ്ങളും, എല്ലാ അലങ്കാരങ്ങളും, ചുവന്ന വായും കൈയും കാലും, ജാസ്മിൻ പൂവും ചന്ദ്രനും പോലുള്ള ചിരിയുള്ള മുഖവും, ശുദ്ധമായ സ്ഫടികം പോലെയുള്ള ശരീരവും, വിരിയുന്ന താക്കോൽപൂവുകൾ പോലെയുള്ള മൂന്ന് കണ്ണുകളും, നാലു കൈകളും, മനോഹരമായ ചന്ദ്രകലയുമായി, അനുഗ്രഹവും ഭയനാശനവും നൽകുന്ന കൈകളുമായി, മൃഗചിഹ്നം ചുമന്നും, പാമ്പുകളുടെ മാലയും കങ്കണങ്ങളും അണിഞ്ഞും, മനോഹരമായ നീല കണ്ഠവും, തുല്യൻ ഇല്ലാത്തവനും, അനുചരന്മാരും സംഘവുമൊപ്പമുള്ളവനെയും ധ്യാനിക്കണം. അതിനുശേഷം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇടത് ഭാഗത്ത് മഹാദേവിയെ ധ്യാനിക്കണം. പൂർത്തിയായി വിരിയുന്ന നീലതാക്കോൽപൂവിന്റെ ദളങ്ങളോടുള്ള നീല, ദീര്ഘമായ കണ്ണുകളും, പൂർണ്ണചന്ദ്രനോടുള്ള മുഖവും, കറുത്ത, വളഞ്ഞ മുടിയും, നീലതാക്കോൽപൂവിന്റെ ദളങ്ങൾ പോലെയുള്ള ശരീരവും, ചന്ദ്രകലയും, മനോഹരമായ, ദൃഢമായ, തിളങ്ങുന്ന, ഉയർന്ന സ്തനങ്ങളും, സുന്ദരമായ ഇളയുമുള്ളവളും, വിശാലമായ കുന്തവും, ഉത്തമമായ പീതാംബരം ധരിച്ചവളും, എല്ലാ അലങ്കാരങ്ങളും, തിളങ്ങുന്ന ചിഹ്നം നെറ്റിയിൽ ആണവളും. മുടി മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ചും, വിവിധ പൂക്കളാൽ അണിഞ്ഞും, ശരീരമാകെ സുസ്ഥിരമായും, മുഖത്ത് ലജ്ജയുടെ ചിരിയുമുള്ളവളും, വലത് കൈയിൽ തിളങ്ങുന്ന സ്വർണ്ണപദ്മവും, മറ്റേ കയ്യിൽ ദണ്ഡം ചുമന്നും, വലിയ സിംഹാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്നവളും, പാശച്ഛേദം കൈവശം വച്ചും, സത്ത, ചിത്ത്, ആനന്ദം രൂപം പ്രകടിപ്പിച്ചും, ദൈവദമ്പതികളെ ശുഭാസനത്തിൽ ധ്യാനിച്ച ശേഷം, എല്ലാ അർപ്പണങ്ങളും ഭക്തിയോടും, മനസ്സിന്റെ പൂക്കളാൽ ആരാധിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ, ഇങ്ങനെ ഭാവനയാൽ, ശിവിയുടെ രൂപം, സദാശിവ എന്നറിയപ്പെടുന്നവനോ, പരമമായ മാഹേശ്വരിയോ, ഷഡ്വിംശകാ എന്നറിയപ്പെടുന്നവനോ, ശ്രീകണ്ഠനോ, ഈ രൂപങ്ങളിൽ ഏതെങ്കിലും ധ്യാനിക്കാം. മന്ത്രസ്ഥാപനം തുടങ്ങിയവ സ്വശരീരത്തിൽ നിർവഹിച്ച്, ഈ രൂപത്തിൽ, ശരീരധാരിയായ ശിവനെ, ഭാവവും അഭാവവും അതിക്രമിച്ചവനായി ധ്യാനിക്കണം. ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച ശേഷം, മനസ്സിൽ ബാഹ്യാരാധന നടത്തണം. അതിനുശേഷം, നാഭിയിൽ, ഹോമം, സമിദ്, നെയ്യ് തുടങ്ങിയവയുടെ ഭാവന നടത്തണം. കൺമുട്ടുകൾക്കിടയിൽ, ശിവനെ ശുദ്ധമായ ദീപശിഖയുടെ രൂപത്തിൽ ധ്യാനിക്കണം. ശരീരത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ സ്വതന്ത്രമായി, ശുഭധ്യാനത്തിൽ, യോഗത്തിൽ, ഇങ്ങനെ ചെയ്യാം. അഗ്നികാര്യത്തിന്റെ അവസാനം, ഈ നിയമം എല്ലായിടത്തും ബാധകമാണ്. അതിനുശേഷം, മനസ്സിൽ ആരാധനാക്രമം പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ, ലിംഗത്തിൽ, യജ്ഞവേദിയിൽ, അഗ്നിയിൽ പോലും, ഭഗവാനെ ആരാധിക്കണം. അറാധനാസ്ഥലം, മൂലമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ശുദ്ധീകരിച്ച്, ചന്ദനസാന്ദ്രമായ വെള്ളത്തിൽ പൂവ് വച്ച് ഒരുക്കണം. ആയുധം ഉപയോഗിച്ച് തടസ്സങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്ത്, അവയെ കവചം കൊണ്ട് മൂടണം. പിന്നെ, ആയുധം എല്ലാ ദിശകളിലും വച്ചു, ആരാധനാസ്ഥലം ഒരുക്കണം. ദർഭാ പുൽ വിരിച്ച്, ഊതൽ, sprinkling തുടങ്ങിയവ വഴി ശുദ്ധീകരണം നടത്തണം. എല്ലാ പാത്രങ്ങളും ശുദ്ധീകരിച്ച്, ഉപകരണങ്ങളുടെ വിശുദ്ധി ഉറപ്പാക്കണം. ഊതൽ പാത്രം, പാദപ്രക്ഷാലന പാത്രം, അച്ചമന പാത്രം—ഈ നാലു പാത്രങ്ങൾ ക്രമത്തിൽ ഒരുക്കണം. കഴുകി, sprinkling ചെയ്ത്, പരിശോധിച്ച്, ശുഭജലങ്ങൾ അവയിൽ ഒഴിക്കണം. ലഭ്യമായ എല്ലാ വിശുദ്ധവസ്തുക്കളും അവയിൽ വയ്ക്കണം. രത്നങ്ങൾ, വെള്ളി, സ്വർണം, സുഗന്ധവസ്തുക്കൾ, പൂക്കൾ, അരി, ഫലങ്ങൾ, തണ്ട്, ദർഭാപുൽ—ഇവയെല്ലാം വിവിധ വിശുദ്ധവസ്തുക്കളാണ്. സ്നാനജലത്തിലും, പ്രത്യേകിച്ച് കുടിവെള്ളത്തിലും, തണുത്തതും മനോഹരവുമായ പൂക്കളും സമാന വസ്തുക്കളും ചേർക്കണം. പാദപ്രക്ഷാലനജലത്തിൽ, വെട്ടിവേർ, ചന്ദനം, ജാസ്മിൻ, കോല, കർപ്പൂരം, ബഹുമൂല, തമാല എന്നിവ ചേർക്കണം. അച്ചമനപാത്രത്തിൽ, grinding ചെയ്ത ശേഷം, ഏവിടെയും ഏലക്ക, കർപ്പൂരം, ചന്ദനം ചേർക്കണം. അർപ്പണപാത്രത്തിൽ, ദർഭാപുൽ, അരി, യവം, എള്ള്, നെയ്യ്, കടുക്, പൂക്കൾ, ഭസ്മം എന്നിവ വേണം. sprinkling പാത്രത്തിൽ, ദർഭാപൂക്കൾ, യവം, ബഹുമൂല, തമാല, ഭസ്മം എന്നിവ ക്രമത്തിൽ വേണം. എല്ലാ സ്ഥലത്തും, മന്ത്രം സ്ഥാപിച്ച്, അതിനെ പുറത്ത് കവചം കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞ്, ആയുധം കൊണ്ട് സംരക്ഷിച്ച്, പശമുദ്ര കാണിക്കണം. Sprinkling vessel-ൽ ഉള്ള വെള്ളം കൊണ്ട് എല്ലാ പൂജാവസ്തുക്കളും sprinkling ചെയ്ത്, മൂലമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ശുദ്ധീകരിച്ച്, യഥാവിധി കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കണം. എല്ലാ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും ഒരു sprinkling vessel മാത്രമാണെങ്കിൽ, ഏറ്റവും നല്ല practitioner, അതുപയോഗിച്ച് അർപ്പണജലം തയ്യാറാക്കണം, പതിവുപോലെ. പിന്നെ, ഗണപതിയെ, അഹാരവും അർപ്പണവും നൽകി, ദക്ഷിണഭാഗത്തുള്ള പ്രവേശനത്തിൽ യഥാക്രമം പൂജിക്കണം.