ശിവഭക്തനായ ഒരാൾക്ക് തിലകചിഹ്നം ധരിക്കേണ്ടതിന്റെ വിധികൾ വളരെ വ്യക്തമായി നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഭക്തൻ കപോലത്തിൽ, അതു വൃത്തമായാലും, ചതുരാകൃതിയിലായാലും, ബിന്ദുവായാലും, അർദ്ധചന്ദ്രാകൃതിയിലായാലും, വിബൂതിയാൽ ഒരു ചിഹ്നം വരയ്ക്കുന്നു. ഈ ചിഹ്നം കപോലത്തിൽ വരച്ചതുപോലെ തന്നെ ഭുജങ്ങളിൽ, തലയിലെ മുടിയിലുമാണ്, ഉരസ്സിനടിയിലും വരയ്ക്കണം. എന്നാൽ, ശരീരമാകെ വിചർപ്പണം ചെയ്യുന്നതിന് ത്രിപുണ്ഡ്രം വരയ്ക്കുന്നതിന് സമം അല്ല. അതുകൊണ്ട്, പൂർത്തിയായ അനുലേപനം ഒഴിവാക്കി, ത്രിപുണ്ഡ്രം മാത്രം വരയ്ക്കണം. കൂടാതെ, ഭക്തൻ തലയിൽ, കഴുത്തിൽ, ചെവികളിൽ, കൈകളിൽ രുദ്രാക്ഷമാല ധരിക്കണം. ഈ രുദ്രാക്ഷങ്ങൾ സ്വർണ്ണവർണ്ണത്തിൽ, ഒടിഞ്ഞുപോയതല്ലാത്തത്, മംഗളകരമായതും മറ്റൊരാൾ ധരിച്ചിട്ടില്ലാത്തതുമാകണം. ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും മഞ്ഞ, ചുവപ്പ്, കറുപ്പ് എന്ന ക്രമത്തിൽ രുദ്രാക്ഷങ്ങൾ ഉത്തമമാണ്. അതുപോലെ, അതിൽ ഒന്നും ലഭ്യമാകുന്നില്ലെങ്കിൽ, ശുദ്ധമായതായാൽ ലഭ്യമായത് ധരിക്കാം. എന്നാൽ, താഴ്ന്നവർക്ക് ഉചിതമായത് ഉയർന്നവർ ധരിക്കരുത്, ഉയർന്നവർക്ക് ഉചിതമായത് താഴ്ന്നവർ ധരിക്കരുത്. അശുദ്ധനായവൻ ഒരിക്കലും രുദ്രാക്ഷം ധരിക്കരുത്. ഉചിതമായ സമയങ്ങളിൽ, അതായത്, ദിനത്തിൽ മൂന്ന് സംദ്ധികളിൽ, അല്ലെങ്കിൽ രണ്ടുതവണ, കുറഞ്ഞത് ഒരുതവണയെങ്കിലും ധരിക്കണം. ശുദ്ധീകരണത്തിനായി സ്നാനം മുതലായവ ചെയ്തശേഷം, ഭക്തൻ ആരാധനാ സ്ഥലത്ത് എത്തിയ് മനോഹരമായ ഇരിപ്പിടം ഒരുക്കണം. കിഴക്ക് അല്ലെങ്കിൽ വടക്ക് ദിശയിലേക്ക് മുഖം തിരിച്ച്, ദേവനും ദേവിയെയും ധ്യാനിക്കണം. പിന്നീട്, വെള്ളവസ്ത്രം ധരിച്ചിരിക്കുന്ന ശാന്തരായ ശിഷ്യന്മാർക്കും ഗുരുക്കന്മാർക്കും നമസ്കരിക്കണം. പുനഃ ശിവഭഗവാനെ നമസ്കരിച്ച്, ശിവ, മഹേശ്വര, രുദ്ര, വിഷ്ണു, പിതാമഹൻ, ലോകചികിത്സകൻ, സർവ്വജ്ഞൻ, പരമാത്മാവ് എന്നീ എട്ട് നാമങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ, 'ശിവ' എന്ന നാമം പതിനൊന്നാമതായി ചേർത്ത് ജപിക്കാം. രോഗാദികൾ നീക്കുന്നതിനായി നാവിന്റെ അഗ്രത്തിൽ പ്രകാശപഞ്ചരൂപം ധ്യാനിച്ച്, കാലുകൾ കഴുകി, കൈകളിൽ ചന്ദനം പുരട്ടിയശേഷം, കൈശുദ്ധീകരണത്തോടെ ഹസ്തന്യാസം നടത്തണം. ന്യാസം മൂന്ന് വിധം ഉണ്ട്: സംരക്ഷണം, സൃഷ്ടി, സംഹാരം എന്ന ക്രമത്തിൽ. ഗൃഹസ്ഥന്മാർക്ക് സംരക്ഷണന്യാസം, ബ്രഹ്മചാരികൾക്ക് സൃഷ്ടിന്യാസം, സന്ന്യാസികൾക്കും വനവാസികൾക്കും സംഹാരന്യാസം നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. ഭർത്താവില്ലാത്ത വിവാഹിത സ്ത്രീക്ക് സംരക്ഷണന്യാസം, കന്യകയ്ക്ക് സൃഷ്ടിന്യാസം നിർദേശിക്കുന്നു. വലതു വിരൽത്തുമ്പിൽ തുടങ്ങി ഇടതു വിരൽത്തുമ്പിൽ അവസാനിക്കുന്നതാണു സൃഷ്ടിന്യാസം. അതിന്റെ വിപരീതമാണ് സംഹാരന്യാസം. 'ന' മുതൽ 'മ' വരെയുള്ള അക്ഷരങ്ങൾ ബിന്ദുസഹിതം വിരലുകളിൽ ക്രമത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം. ശിവനെ കൈകളിലും അനാമികകളിലും സ്ഥാപിക്കണം. ശസ്ത്രന്യാസം ചെയ്തശേഷം, ശസ്ത്രമന്ത്രം പത്തു ദിശകളിലും സ്ഥാപിക്കണം. നിവൃത്തി മുതലായ അഞ്ച് കലകളും, അവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളെയും അവയുടെ ദേവതകളെയും, അവയുടെ ചിഹ്നങ്ങളോടെ ഹൃദയം, കണ്ഠം, താലു, ഭ്രൂമദ്ധ്യം, ശിരസ്സു എന്നിവിടങ്ങളിൽ സ്ഥാപിക്കണം. ഓരോ കലക്കും അതാതു ബീജാക്ഷരത്തിൽ ബന്ധിപ്പിച്ച്, അവയുടെ ബീജത്തിൽ ധ്യാനിക്കണം. അവയെ ശുദ്ധീകരിക്കാൻ പഞ്ചാക്ഷരമന്ത്രം ജപിക്കണം. ഗുണങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിൽ ശ്വാസം പിടിച്ചു, ശസ്ത്രമന്ത്രവും ശസ്ത്രമുദ്രയും ഉപയോഗിച്ച് ഭൂതഗ്രന്ഥികളെ വിച്ഛേദിക്കണം. ശ്വാസം സുഷുമ്നനാളത്തിലൂടെ ഉയർത്തി, ആത്മാവിനെ മുകളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, ശിരസ്സിലൂടെ പുറത്തുവിട്ട് ശിവപ്രഭയുമായി ഐക്യമാക്കണം. ശ്വാസംകൊണ്ട് ശരീരം ഉണക്കിയശേഷം, കാലാഗ്നിയിൽ ദഹിപ്പിക്കണം. പിന്നെ, ശ്വാസംകൊണ്ട് കലകളെ അടുക്കി ശേഖരിക്കണം. ശരീരം ലയിപ്പിച്ചശേഷം, കലകളെ സമുദ്രത്തിൽ സ്പർശിപ്പിച്ച്, അമൃതം നിറച്ച് ശരീരം പുനഃസ്ഥാപിക്കണം. വീണ്ടും കലകൾ സൃഷ്ടിക്കാതെ, ദഹിപ്പിച്ച ശരീരത്തിലും അമൃതം നിറയ്ക്കണം. അതിനുശേഷം, ജ്ഞാനരൂപമായ ആ ശരീരത്തിനുള്ളിൽ, ദീപശിഖയുപമമായ ശിവത്തിൽ നിന്നു ഉദിച്ച ആത്മാവിനെ ബ്രഹ്മരന്ധ്രത്തിൽ ഐക്യമാക്കണം. ശരീരത്തിനുള്ളിൽ പ്രവേശിച്ച ആത്മാവിനെ ഹൃദയപദ്മത്തിൽ ധ്യാനിച്ച്, ജ്ഞാനശരീരത്തിൽ വീണ്ടും അമൃതം പകർന്നു അഭിഷേകം ചെയ്യണം. പിന്നീട്, കൈകളുടെ ശുദ്ധീകരണത്തോടെ ഹസ്തന്യാസം നടത്തണം. അതിന് ശേഷം, മഹാമുദ്രയുപയോഗിച്ച് ശരീരന്യാസം നടത്തണം. ശിവൻ പഠിപ്പിച്ച രീതി പ്രകാരം അംഗന്യാസം ചെയ്തശേഷം, കൈകാലുകൾ തുടങ്ങിയ സന്ധികളിൽ അക്ഷരങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം. അടുത്തതായി, ആറംഗങ്ങൾക്കും അവയുടെ വർഗ്ഗങ്ങൾക്കുമൊപ്പം ദിശാന്യാസം നടത്തണം, അഗ്നികോണത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ക്രമത്തിൽ. അല്ലെങ്കിൽ, തല മുതലായ അഞ്ച് അംഗങ്ങളിൽ മാത്രം അക്ഷരങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാമെന്നും, ഭൂതശുദ്ധി മുതലായവ ഒഴിവാക്കി ആറംഗന്യാസം നടത്താമെന്നും പറയുന്നു. ഇങ്ങനെ ശരീരവും ആത്മാവും സംക്ഷിപ്തമായി ശുദ്ധീകരിച്ച്, ശിവപദവീ പ്രാപിച്ചശേഷം പരമേശ്വരനെ ആരാധിക്കണം. സമയം കുറവായാലും, മനസ്സിൽ അശാന്തിയുണ്ടായാലും, നിർദ്ദേശിച്ച രീതിയിൽ വിശദമായ ന്യാസം ചെയ്യാവുന്നതാണ്. അവിടെ ആദ്യം അക്ഷരന്യാസം, പിന്നെ ബ്രഹ്മന്യാസം, മൂന്നാമതായി പ്രണവന്യാസം, അതിനുശേഷം ഹംസന്യാസം. അഞ്ചാമതായി, പഞ്ചാക്ഷരമന്ത്രന്യാസം. ഇവയിൽ ഒന്നോ ഒന്നിലധികമോ ആരാധനാദികർമ്മങ്ങളിൽ ചെയ്യാം. 'അ' അക്ഷരം തലയിൽ, 'ആ' കപോലത്തിൽ, 'ഇ' 'ഈ' ഇരുകണ്ണുകളിൽ, 'ഉ' 'ഊ' ഇരുചെവികളിൽ, 'ഋ' 'ഋ' ഇരുഗണ്ടങ്ങളിൽ, 'ഌ' 'ഌ' ഇരുനാസികകളിൽ, 'എ' 'ഐ' ഇരുനാവുകളിൽ, 'ഒ' 'ഔ' ഇരുനാക്കുകളിൽ, 'അം' നാവിൽ, താലുവിൽ എന്നിവ ക്രമത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം. 'ക' മുതലായ അക്ഷരങ്ങൾ വലതുകൈയുടെ അഞ്ചു സന്ധികളിൽ, 'ച' മുതലായവ ഇടതുകൈയുടെ സന്ധികളിൽ, 'ട' 'ത' മുതലായവ ഇരുകാലുകളുടെ സന്ധികളിൽ സ്ഥാപിക്കണം. 'പ' 'ഫ' വശങ്ങളിലും പുറകിലും, 'ബ' 'ഭ' നാഭിയിൽ, 'മ' ഹൃദയത്തിൽ, അങ്ങനെ ശരീരത്തിന്റെ ചർമ്മം മുതലായ സ്ഥലങ്ങളിൽ ക്രമത്തിൽ അക്ഷരങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം. 'യ' മുതൽ 'സ' വരെ അക്ഷരങ്ങൾ ശരീരത്തിലെ ഏഴ് ധാതുക്കളിൽ, 'ഹം' ഹൃദയത്തിനുള്ളിൽ, 'ക്ഷ' ഭ്രൂമദ്ധ്യത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം. ഇങ്ങനെ ശിവാരാധനയ്ക്കുള്ള ആചാരങ്ങൾ ഭക്തൻ ക്രമത്തിൽ നിർവഹിക്കണം.