ഒരു ഭക്തൻ ശിവനാരാധനയ്ക്ക് തയ്യാറെടുക്കുമ്പോൾ, അവൻ ആദ്യം വരുൺ സ്നാനം ചെയ്യാൻ കഴിയില്ലെങ്കിൽ, ശുദ്ധവസ്ത്രം ധരിച്ച്, കാലിന്റെ താടികളിൽ നിന്ന് മുടി വരെ ശരീരം നനച്ച് ശുദ്ധീകരിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ, അഗ്നിസ്നാനം, മന്ത്രസ്നാനം, അല്ലെങ്കിൽ ശിവസ്നാനം ചെയ്യാവുന്നതാണ്; ശിവനിൽ ധ്യാനമഗ്നനായവൻക്ക് അത്തരം സ്നാനങ്ങൾ തന്നെ യഥാർത്ഥ സ്നാനമായി കണക്കാക്കുന്നു. തന്റെ സൂത്രപ്രകാരമുള്ള ക്രമത്തിൽ, മന്ത്രവും ആചമനവും നടത്തി, ബ്രഹ്മയജ്ഞം നിർവഹിച്ചു, ദേവന്മാർക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും അർഘ്യം അർപ്പിക്കണം. അങ്ങനെ, മണ്ഡലത്തിൽ മഹാദേവനെ ധ്യാനിച്ച്, നിർവചിതമായ രീതിയിൽ പൂജിച്ച്, സൂര്യസ്വരൂപനായ ശിവനോട് അർഘ്യം അർപ്പിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ, സ്നാനക്രമം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, കയ്യുകൾ ശുദ്ധീകരിച്ച്, വിഹിതമുദ്രകൾ ചെയ്ത്, ഭക്തൻ പൂർണ്ണമായും തയ്യാറാവണം. ഇടത് കയ്യിൽ വെള്ളം, സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും എള്ളും ചേർത്തുക, അല്ലെങ്കിൽ കുശഗ്രാസ്സിന്റെ കെട്ട് കൊണ്ട് മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച്, ശുദ്ധീകരണം നടത്തണം. 'ആപോഹിഷ്ഠ' തുടങ്ങിയ മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച്, ശേഷിക്കുന്ന വെള്ളം ശ്വസിച്ച്, ദേവതയെ ഇടത് നാസാരന്ധ്രത്തിലൂടെ വെള്ളം അർപ്പിച്ച് ആദരിക്കണം. അർഘ്യം എടുത്ത്, ദൈവത്തെ തനിക്കുള്ളിൽ ഇടത് നാസാരന്ധ്രത്തിലൂടെ ധ്യാനിച്ച്, പുറത്തു കറുത്ത വർണ്ണത്തിൽ, ശിലയിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചവനായി കാണണം. ശേഷം, ദേവന്മാർക്കും, പ്രത്യേകിച്ച് സപ്തർഷിമാർക്കും, ജീവികൾക്കും, പിതൃകൾക്കും അർഘ്യം അർപ്പിക്കണം. ചുവന്ന ചന്ദനവും വെള്ളവും ചേർത്ത്, കയ്യിന്റെ വലിപ്പമുള്ള വൃത്താകൃതിയിലുള്ള സ്ഥലം ഭൂമിയിൽ സൃഷ്ടിച്ച്, ചുവന്ന പൊടി മുതലായവ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കണം. അതിൽ, സൂര്യൻവും അവന്റെ അനുചരന്മാരും 'സ്വഖോൽകായ' മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, ഐശ്വര്യവും സൗഭാഗ്യവും നേടാൻ പൂജിക്കണം. വൃത്തം സൃഷ്ടിച്ച്, അതിന്റെ അംഗങ്ങൾ പൂജിച്ച ശേഷം, മാഗധപ്രസ്ഥം അളവിലുള്ള സ്വർണ്ണപാത്രം അതിൽ വെക്കണം. അതിൽ, സുഗന്ധജലം, ചുവന്ന ചന്ദനം, ചുവന്ന പൂക്കൾ, എള്ള്, കുശഗ്രാസ്, ഉരുണ്ട അരി എന്നിവ ചേർത്ത് നിറയ്ക്കണം. ദൂർവാ, അപാമാർഗം, പശുവിന്റെ പാൽ, അല്ലെങ്കിൽ ശുദ്ധജലം ഉപയോഗിച്ച്, മുട്ടുമടക്കി ഭൂമിക്ക് സമീപം ചെന്നു, വൃത്തത്തിൽ ദേവതയെ നമസ്കരിക്കണം. പാത്രം തലയിൽ വെച്ചശേഷം, ശിവനോട് അർഘ്യം അർപ്പിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ, കൈകൾ കൂട്ടി, ദർഭജലം ഉപയോഗിച്ച്, മൂലമന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് അർഘ്യം അർപ്പിക്കാം. അർഘ്യം ശിവനോട്, ആകാശത്തിൽ, സൂര്യസ്വരൂപത്തിൽ, ഉയർത്തി അർപ്പിച്ച്, കയ്യുകൾ വീണ്ടും ശുദ്ധീകരിച്ച് വിഹിതമുദ്രകൾ ചെയ്യണം. ശിവനെ ഈശാന മുതൽ സദ്യാന്തം വരെ അഞ്ചു ബ്രഹ്മന്മാരിൽ സമന്വിതനായി ധ്യാനിച്ച്, വിശുദ്ധഭസ്മം എടുത്ത്, മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച്, ശരീരത്തിലെ അംഗങ്ങളിൽ പുരട്ടണം. തല, മുഖം, ഹൃദയം, രഹസ്യഭാഗങ്ങൾ, കാലുകൾ എന്നിങ്ങനെ ക്രമത്തിൽ, മൂലമന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, എല്ലാ അംഗങ്ങൾ സ്പർശിച്ച്, ശുദ്ധവസ്ത്രം ധരിക്കണം. വസ്ത്രം ധരിച്ചശേഷം, രണ്ടു പ്രാവശ്യം നമസ്കരിച്ച്, പതിനൊന്ന് മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് ശുദ്ധീകരിച്ച വെള്ളം കൊണ്ട് വസ്ത്രം നനയ്ക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ വസ്ത്രം മൂടി, രണ്ടു പ്രാവശ്യം നമസ്കരിച്ച്, ശിവനെ ഓർക്കണം. വീണ്ടും, കൈകൾ താഴെ വച്ച്, ശുദ്ധജലത്തിൽ സുഗന്ധം ചേർത്ത്, ഭസ്മം കൊണ്ട് ത്രിപുണ്ഡ്രം (മൂന്ന് വര) നേറ്റിയിൽ വ്യക്തമായി വരയ്ക്കണം. വൃത്തം, ചതുരം, ബിന്ദു, അർദ്ധചന്ദ്രം എന്നിവയിൽ ഏതെങ്കിലും രൂപത്തിൽ ഭസ്മം കൊണ്ട് നേറ്റിയിൽ വരയ്ക്കാം. അതേ ചിഹ്നം ഭസ്മം കൊണ്ട് കൈകളിൽ, തലയിൽ, മുലകളുടെ ഇടയിൽ വരയ്ക്കണം; എന്നാൽ, മുഴുവൻ ശരീരത്തിൽ ഭസ്മം പുരട്ടുന്നത് ത്രിപുണ്ഡ്രം വരയ്ക്കുന്നതിന് സമാനമല്ല. അതുകൊണ്ട്, ത്രിപുണ്ഡ്രം മാത്രം വരയ്ക്കണം; മുഴുവൻ അനുലേപനം ഒഴിവാക്കണം. തല, കഴുത്ത്, ചെവി, കൈ എന്നിവയിൽ രുദ്രാക്ഷമാലകൾ ധരിക്കണം. അവ സ്വർണ്ണവർണ്ണമായിരിക്കണം, ഉരുണ്ടതും, മംഗളകരവുമായിരിക്കണം, മറ്റുള്ളവർ ഉപയോഗിച്ചതല്ലായിരിക്കണം. ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും, മഞ്ഞ, ചുവപ്പ്, കറുപ്പ് എന്നിങ്ങനെ ശ്രേഷ്ഠം. ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ, ശുദ്ധമായ ലഭ്യമായതൊന്നും ധരിക്കാം; എന്നാൽ, താഴ്ന്നവർ ഉയർന്നതും, ഉയർന്നവർ താഴ്ന്നതും ധരിക്കരുത്. അശുദ്ധനായവൻ രുദ്രാക്ഷം ഒരിക്കലും ധരിക്കരുത്; ശരിയായ സമയത്ത് മാത്രം ധരിക്കണം—ദിവസത്തിലെ മൂന്ന് സന്ദികൾ, അല്ലെങ്കിൽ രണ്ട് പ്രാവശ്യം, അല്ലെങ്കിൽ ഒരിക്കൽ. സ്നാനം, ശുദ്ധിക്രമങ്ങൾ ചെയ്തശേഷം, ആരാധനാസ്ഥലത്തിലെത്തിയ്, മനോഹരമായ ഇരിപ്പിടം ഒരുക്കി, പരമേശ്വരനെ പൂജിക്കണം. കിഴക്കോ വടക്കോ മുഖം തിരിച്ച്, ദൈവത്തെയും ദേവിയെയും ധ്യാനിക്കണം; വെള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ച, ശാന്തരായ ശിഷ്യന്മാർക്കും ഗുരുവിനും നമസ്കരിക്കണം. വീണ്ടും ശിവനോട് നമസ്കരിച്ച്, ശിവ, മഹേശ്വര, രുദ്ര, വിഷ്ണു, പിതാമഹ, ലോകചികിത്സകൻ, സർവ്വജ്ഞൻ, പരമാത്മാവ് — ഈ എട്ടു പേരുകൾ ഉച്ചരിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ, 'ശിവ' എന്ന പേരിൽ പതിനൊന്നാമത് ചേർത്ത് ഉച്ചരിക്കാം. നാവിന്റെ അറ്റത്തിൽ വെളിച്ചത്തിന്റെ ദീപ്പ്തി ധ്യാനിച്ച്, രോഗനാശത്തിനായി, കാലുകൾ കഴുകി, കൈകൾ ചന്ദനത്തോട് പുരട്ടി, കൈ-ന്യാസം നടത്തണം; കയ്യുകൾ ശുദ്ധീകരിച്ചുകൊണ്ട് ആരംഭിക്കണം. ന്യാസം ത്രിവിധമാണ്: നിലനിൽപ്പ്, സൃഷ്ടി, ലയമെന്ന ക്രമത്തിൽ; ഗൃഹസ്ഥർക്ക് നിലനിൽപ്പ്-ന്യാസം, ബ്രഹ്മചാരികൾക്ക് സൃഷ്ടി-ന്യാസം. തപസ്വികൾക്കും വനവാസികൾക്കും ലയ-ന്യാസം നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഭർത്താവില്ലാത്ത വിവാഹിത സ്ത്രീക്ക് നിലനിൽപ്പ്-ന്യാസം ബാധകമാണ്. കന്നിക്കു വേണ്ടി, ഞാൻ സൃഷ്ടി-ന്യാസവും അതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളും വിശദീകരിക്കും: വലത് അംഗുഠിയിൽ നിന്ന് ഇടത് ചെറിയ വിരലിൽ വരെ നിലനിൽപ്പ്-ന്യാസം. വലത് അംഗുഠിയിൽ നിന്ന് ഇടത് അംഗുഠി വരെ സൃഷ്ടി-ന്യാസം; മറിച്ചാണ് ലയ-ന്യാസം. 'ന' മുതൽ 'മ' വരെയുള്ള അക്ഷരങ്ങൾ, ബിന്ദുവോടെ, വിരലുകളിൽ ക്രമത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം; ശിവനെ ഹസ്തങ്ങളിൽ, വലതുകൈയിലെ മൂത്തവിരലുകളിൽ സ്ഥാപിക്കണം. അതിനുശേഷം, ആയുധ-ന്യാസം നടത്തി, ആയുധ-മന്ത്രം പത്തു ദിശകളിൽ സ്ഥാപിക്കണം; നിവൃത്തിയോടെ ആരംഭിക്കുന്ന അഞ്ചു കലകൾ, അഞ്ചു ഭൂതങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നവ, അവയുടെ അദ്ധിപതിമാരോടൊപ്പം, അവയുടെ ചിഹ്നങ്ങളോടെ, ഹൃദയം, കംഠം, താലു, ഭ്രുവുകൾക്കിടയിൽ, തലമുടിയിൽ സ്ഥാപിക്കണം. ഓരോന്നും അതിന്റെ ബീജാക്ഷരത്തിൽ ബന്ധിച്ച്, അതിൽ ധ്യാനിക്കണം; ശുദ്ധീകരണത്തിന്, അഞ്ചാക്ഷരമന്ത്രം ജപിക്കണം. ഗുണങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിന് അനുസരിച്ച് ശ്വാസം പിടിച്ച്, ആയുധ-മന്ത്രവും ആയുധ-മുദ്രയും കൊണ്ട് ഭൂതഗ്രന്ധികൾ വെട്ടിക്കളയണം. ഇങ്ങനെ, ശിവാരാധനയ്ക്ക് ശുദ്ധീകരണവും, ക്രമവും, മന്ത്രവും, ഭസ്മവും, രുദ്രാക്ഷവും, ന്യാസവും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ആഗമിക-ശുദ്ധിക്രമങ്ങൾ ഭക്തൻ നിർവ്വഹിക്കണം.