സൂതന്റെ സന്മുഖത്തേക്ക് മഹർഷികൾ ചേർന്ന് ചോദിച്ചു: “ദൈവീയമായ തീർത്ഥസ്ഥലങ്ങളെ കുറിച്ച് സംക്ഷിപ്തമായി പറയാമോ? സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരും അവിടങ്ങളിൽ പോകുമ്പോൾ പരമാവസ്ഥയെ പ്രാപിക്കാം.” മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സൂതൻ, ശിവനോടും മറ്റു പവിത്രസ്ഥലങ്ങളോടും ബന്ധപ്പെട്ട കഥകൾ വിശ്വാസത്തോടെ കേൾക്കണമെന്ന് മഹർഷികൾ പറഞ്ഞു. സൂതൻ പറയാൻ തുടങ്ങി: “ബുദ്ധിമാന്മാരായ മഹർഷികളേ, മോക്ഷം നൽകുന്ന ശിവന്റെ തീർത്ഥസ്ഥലത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ. ലോകത്തിന്റെ സംരക്ഷണത്തിനായി അതിന്റെ ആചാരങ്ങൾ ഞാൻ വിശദീകരിക്കുന്നു. ഈ ഭൂമി, അമ്പത് കോടി ദൂരത്തിൽ, മലകളും കാടുകളും വനങ്ങളും നിറഞ്ഞു, ശിവന്റെ ആജ്ഞയിൽ ലോകത്തെ താങ്ങി നിലകൊള്ളുന്നു. ഇതിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ശിവന്റെ തീർത്ഥസ്ഥലങ്ങൾ ഉണ്ട്. അവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നവരുടെ മോക്ഷത്തിനായി, ദയാലുവായ ഭഗവാൻ ഈ സ്ഥലങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു. ചിലത് മഹർഷിമാരുടെ അംഗീകാരത്തിൽ, ചിലത് ദേവന്മാരുടെ അംഗീകാരത്തിൽ, ചിലത് സ്വയം ഉദ്ഭവിച്ചവ—ലോകത്തിന്റെ സംരക്ഷണത്തിനായാണ് ഇവയൊക്കെ. തീർത്ഥസ്ഥലങ്ങളിലോ പവിത്രഭൂമികളിലോ, സ്നാനം, ദാനം, ജപം മുതലായ പുണ്യകൃത്യങ്ങൾ ചെയ്യണം. മറിച്ചാൽ, രോഗം, ദാരിദ്ര്യം, വാക്മൂനത എന്നിവ വരാം. ഭാരതഭൂമിയിൽ, സ്വയംപ്രകടമായ തീർത്ഥസ്ഥലത്തിൽ താമസിച്ച് മരിച്ചാൽ, മനുഷ്യജന്മം വീണ്ടും ലഭിക്കും. ദ്വിജന്മാർ, തീർത്ഥഭൂമിയിൽ പാപം ചെയ്താൽ അതു ദൃഢമായി ഉറച്ചു പോകും. അതുകൊണ്ട്, പവിത്രസ്ഥലങ്ങളിൽ താമസിക്കുമ്പോൾ ചെറിയ പാപം പോലും ചെയ്യരുത്. ഏത് മാർഗ്ഗത്തിലായാലും, തീർത്ഥഭൂമിയിൽ താമസിക്കാൻ ശ്രമിക്കണം. സിന്ദു നദിയുടെ തീരത്തും നൂറ് നദികൾ ഒഴുകുന്ന പ്രദേശങ്ങളിലും നിരവധി തീർത്ഥസ്ഥലങ്ങൾ ഉണ്ട്. സരസ്വതി നദി, അറുപത് മുഖങ്ങളുള്ളതായും, അതിന്റെ തീരത്ത് താമസിക്കുന്ന ബുദ്ധിമാന്മാർ ക്രമേണ ബ്രഹ്മാവസ്ഥയെ പ്രാപിക്കുമെന്നുമാണ് പറയുന്നത്. ഗംഗ, ഹിമാലയയുടെ പുത്രി, നൂറ് മുഖങ്ങളുള്ളതും, അതിന്റെ തീരത്തും കാശി മുതലായ നിരവധി തീർത്ഥസ്ഥലങ്ങൾ ഉണ്ട്. മൃഗബൃഹസ്പതി കാലത്ത് അവിടുത്തെ തീരം ഉത്തമമാണ്. ശോനഭദ്ര, പത്ത് മുഖങ്ങളുള്ളതും, പവിത്രവും, ഇഷ്ടഫലങ്ങൾ നൽകുന്നതുമാണ്. അവിടുത്തെ സ്നാനവും ഉപവാസവും ഗണേശന്റെ സ്ഥാനത്തെ പ്രാപിപ്പിക്കും. നർമ്മദ, ഇരുപത്തിയൊന്ന് മുഖങ്ങളുള്ളതും, മഹാനദിയുമാണ്; അവിടുത്തെ സ്നാനവും താമസവും വിഷ്ണുവിന്റെ സ്ഥാനത്തെ പ്രാപിപ്പിക്കും. തമസ, പന്ത്രണ്ടു മുഖങ്ങളുള്ളതും, റെവ, പത്ത് മുഖങ്ങളുള്ളതും, അവിടുത്തെ സ്നാനവും താമസവും വിശേഷഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഗോദാവരി, അത്യന്തം പവിത്രവും, ബ്രഹ്മഹത്യയും ഗോഹത്യയും നശിപ്പിക്കുന്നതും, ഇരുപത്തിയൊന്ന് മുഖങ്ങളുള്ളതും, രുദ്രലോകം നൽകുന്നതും ആണ്. കൃഷ്ണവേണി, പവിത്രനദി, എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു; പതിനെട്ട് മുഖങ്ങളുള്ളതും, വിഷ്ണുലോകം നൽകുന്നതുമാണ്. തുങ്ഗഭദ്ര, പത്ത് മുഖങ്ങളുള്ളതും, ബ്രഹ്മലോകം നൽകുന്നു; സുവർണമുഖരി, ഒൻപത് മുഖങ്ങളുള്ളതും, പവിത്രവുമാണ്. അവിടുത്തെ നല്ല സന്തതികൾ ജനിക്കുന്നു; ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ നിന്ന് വീണവരും അവിടുത്തെ ജനിക്കുന്നു. സരസ്വതി, പാമ്പാ, കന്യാ, ശ്വേതനദി എന്നിവയുടെ തീരത്ത് താമസിച്ചാൽ ഇന്ദ്രലോകം പ്രാപിക്കാം. കാവേരി, മഹാനദി, സഹ്യാദ്രി മലയിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ചതും, ഇരുപത്തിയേഴു മുഖങ്ങളുള്ളതും, എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും നൽകുന്നതും, അവിടുത്തെ തീരങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗവും ബ്രഹ്മ-വിഷ്ണു സ്ഥാനങ്ങളും നൽകുന്നു. ശൈവ തീരങ്ങൾ ശിവലോകവും, ഇഷ്ടഫലങ്ങളും നൽകുന്നു. നൈമിഷ, ബദരി, മേശഗ, ഗുരു, രവി എന്നിവിടങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം; അവിടുത്തെ ബ്രഹ്മലോകം നൽകുന്നു. സിന്ദു നദിയിൽ, സൂര്യൻ സിംഹ-കർക്കടകത്തിൽ ആയപ്പോൾ സ്നാനം ചെയ്യണം. കെദാരത്തിലെ ജലമൊഴിച്ചുകുടിയാലും സ്നാനം ചെയ്താലും ജ്ഞാനം ലഭിക്കും; ഗോദാവരിയിൽ സിംഹമാസത്തിൽ, ബൃഹസ്പതി സിംഹത്തിൽ ആയപ്പോൾ സ്നാനം ചെയ്യണം; ഇത് ശിവലോകം നൽകുമെന്ന് ശിവൻ പറയുന്നു. യമുനയും ശോനയും, ബൃഹസ്പതി കന്നിയിൽ, സൂര്യൻ അവിടെ ആയപ്പോൾ സ്നാനം ചെയ്യണം; ഇത് ധർമ്മലോകവും ദന്തി ലോകവും, മഹാനുഭവങ്ങളും നൽകുന്നു. കാവേരിയിൽ, സൂര്യനും ബൃഹസ്പതിയും തുലയിൽ ആയപ്പോൾ സ്നാനം ചെയ്യണം; വിഷ്ണുവിന്റെ വചനമനുസരിച്ച്, എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും ലഭിക്കും. വൃശ്ചികമാസത്തിൽ, സൂര്യനും ബൃഹസ്പതിയും വൃശ്ചികത്തിൽ ആയപ്പോൾ സ്നാനം ചെയ്യണം; നർമ്മദയിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ വിഷ്ണുലോകം ലഭിക്കും; സുവർണമുഖരി തുടങ്ങിയ നദികളിൽ, ബൃഹസ്പതിയും സൂര്യനും ഉണ്ടായപ്പോൾ സ്നാനം ചെയ്യണം; ബ്രഹ്മണൻ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഇത് ശിവലോകം നൽകുന്നു. ജഹ്നവി, മൃഗമാസത്തിൽ, ബൃഹസ്പതി മൃഗത്തിൽ ആയപ്പോൾ സ്നാനം ചെയ്യണം; ബ്രഹ്മൻ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഇത് ശിവലോകം നൽകുന്നു. ബ്രഹ്മ-വിഷ്ണു സ്ഥാനങ്ങൾ അനുഭവിച്ച ശേഷം, ജ്ഞാനം ലഭിക്കും. മാഘമാസത്തിൽ, സൂര്യൻ കുംഭത്തിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ, ഗംഗയിൽ ശ്രാദ്ധം, പിണ്ഡം, അല്ലെങ്കിൽ എള്ള് കലർത്തിയ ജലമൊഴിക്കൽ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഇതുപോലുള്ള കൃത്യങ്ങൾ അനേകം തലമുറകളുടെ പിതാക്കന്മാരെ ഉന്നതിലേക്കുയർത്തുന്നു. കൃഷ്ണവേണിയിൽ, സൂര്യൻ മീനത്തിൽ ആയപ്പോൾ, ഈ കൃത്യങ്ങൾ ഏറെ പ്രശംസനീയമാണ്. ഓരോ തീർത്ഥസ്ഥലത്തിൽ അതിന്റെ നിർദ്ദിഷ്ട മാസത്തിൽ സ്നാനമെടുത്താൽ ഇന്ദ്രസ്ഥാനവും ലഭിക്കും. ജ്ഞാനികൾ ഗംഗയോ സഹ്യാദ്രി നദികളോയുടെ സമീപം താമസിക്കണം. അപ്പോൾ, ചെയ്ത പാപങ്ങൾ തീർച്ചയായും നശിക്കും. രുദ്രലോകം നൽകുന്ന നിരവധി തീർത്ഥഭൂമികൾ ഉണ്ട്. താമ്രപർണി, വേഗവതി എന്നിവ ബ്രഹ്മലോകഫലവും നൽകുന്നു; അവിടുത്തെ തീരങ്ങളിൽ സ്വർഗ്ഗം നൽകുന്ന തീർത്ഥഭൂമികൾ ഉണ്ട്. അവയിൽ, പുണ്യഫലം നൽകുന്ന നിരവധി തീർത്ഥഭൂമികൾ ഉണ്ട്; അവിടുത്തെ ജ്ഞാനികൾ, ഓരോ സ്ഥലത്തും താമസിച്ച്, അതിന്റെ ഫലം നേടുന്നു. നിത്യമായ നല്ല പെരുമാറ്റം, ധാർമ്മികത, അനുദിനം ചിന്തനം—ഇവയോടെ ജ്ഞാനികളും കരുണയുള്ളവരും അവിടുത്തെ താമസിക്കണം; ഇല്ലെങ്കിൽ ഫലം ലഭിക്കില്ല. തീർത്ഥഭൂമിയിൽ ചെയ്ത പുണ്യങ്ങൾ സമൃദ്ധി നൽകും; പാപം ചെയ്താൽ അതിന്റെ ഫലവും വളരെ വലുതാകും. ആ സമയത്ത്, പുണ്യത്തിലൂടെ ജീവൻ തേടിയാൽ, നാശം വരും; പുണ്യം ദൈഹികമോ വാചികമോ ആയാലും സമൃദ്ധി നൽകുന്നു. മാനസിക പാപം, ദ്വിജന്മാർ നശിപ്പിക്കും; എന്നാൽ, മാനസിക പാപം, വജ്രംപോലുള്ളതും, യുക്തികളിൽ നിലനിൽക്കും. ഈ രീതിയിൽ, സൂതൻ മഹർഷിമാർക്ക് ശിവന്റെ തീർത്ഥസ്ഥലങ്ങളും അതിന്റെ ആചാരങ്ങളും, അവിടെ സ്നാനവും, ദാനവും, ജപവും, പുണ്യകൃത്യങ്ങളും ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലങ്ങളും വിശദമായി വിവരിച്ചു.