ശിവക്ഷേത്രത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുകയും, ദാനം ചെയ്യുകയും, ജപം ചെയ്യുകയും ചെയ്താൽ ശിവനെ പ്രാപിക്കാം; ശിവക്ഷേത്രത്തിൽ അഭയം സ്വീകരിച്ചവൻ മരണമുവരെയും അവിടെ താമസിക്കേണ്ടതാണ്. അവിടെ ദഹനം, പത്തുദിവസത്തെ കർമ്മങ്ങൾ, മാസ, വാർഷിക ശ്രാദ്ധങ്ങൾ, അഥവാ ഒരു പിണ്ഡം പോലും അർപ്പിച്ചാൽ അതിന്റെ ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു. ശിവക്ഷേത്രത്തിൽ താമസിച്ചാൽ, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, ഉടൻ ശിവപദം പ്രാപിക്കാം; ഏഴു രാത്രികൾ അല്ലെങ്കിൽ അഞ്ച് രാത്രികൾ താമസിച്ചാലും അതേ ഫലമാണ്. മൂന്ന് രാത്രികൾ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു രാത്രി പോലും താമസിച്ചാൽ, ക്രമമായി ശിവപദം ലഭിക്കും; ഓരോ വ്യക്തിയും തന്റെ ആചാരത്തിനും വർണ്ണത്തിനും അനുസരിച്ച് ലോകത്തിൽ യോജിച്ച ഫലങ്ങൾ പ്രാപിക്കും. ഭക്തിയോടെ അക്ഷരങ്ങൾ ജപിച്ചാൽ, ആഗ്രഹിച്ച എല്ലാ ഫലങ്ങളും ഉടൻ ലഭിക്കും; സമ്പൂർണ കർമ്മഫലങ്ങൾക്കുമപ്പുറം ലഭ്യമാണ്. ആഗ്രഹം കൂടാതെ ചെയ്ത എല്ലാ കർമ്മങ്ങൾ നേരിട്ട് ശിവപദം നൽകുന്നു; പ്രഭാതം, മധ്യാഹ്നം, സന്ധ്യക്കാലം — ഈ മൂന്ന് സമയങ്ങളിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരിക്കൽ ഈ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം. പ്രഭാത കർമ്മം ധർമ്മപാലനത്തിന്, മധ്യാഹ്നം ആഗ്രഹങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കുന്നു, സന്ധ്യക്കാലം ശാന്തി നൽകുന്നു; രാത്രിയിലും ഇതേ നിയമം ബാധകമാണ്. അർദ്ധരാത്രി, രാത്രിയുടെ മധ്യഭാഗം, ശിവപൂജയ്ക്ക് ഏറ്റവും ഉത്തമമോ, ആ സമയത്ത് ആഗ്രഹങ്ങൾ പൂർത്തിയാകുന്നു. ഇതെല്ലാം അറിഞ്ഞ്, യഥാക്രമം പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ ഈ ഫലങ്ങൾ പ്രാപിക്കും; പ്രത്യേകിച്ച് കലിയുഗത്തിൽ, കർമ്മഫലങ്ങൾ വേഗത്തിൽ ലഭിക്കുന്നു. യോഗ്യതയനുസരിച്ച്, നിർദേശിച്ച രീതിയിൽ, ചെറിയതെങ്കിലും കർമ്മങ്ങൾ നല്ല ആചാരത്തോടും പാപഭയത്തോടും ചെയ്താൽ, ആ ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കും. ഇപ്പോൾ, വിശുദ്ധക്ഷേത്രങ്ങളെ കുറിച്ച് സംക്ഷിപ്തമായി പറയൂ; സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരും അവ resort ചെയ്യുന്നതിലൂടെ പരമപദം പ്രാപിക്കാം. സുത, മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, ശിവക്ഷേത്രങ്ങളെയും മറ്റു എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള കഥകൾ വിശ്വാസത്തോടെ കേൾക്കൂ. ശിവക്ഷേത്രം, മോക്ഷം നൽകുന്ന അതി വിശുദ്ധമായ സ്ഥലം, അതിന്റെ ആചാരങ്ങൾ ലോകത്തിന്റെ സംരക്ഷണത്തിനായി ഞാൻ വിവരിക്കുന്നു. അമ്പത് കോടി വിസ്തൃതിയിൽ, പർവ്വതങ്ങളും കാടുകളും തോട്ടങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഭൂമി, ശിവന്റെ ആജ്ഞയാൽ ലോകത്തെ താങ്ങുന്നു. ഇവിടെ-അവിടെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവിടെ താമസിക്കുന്നവരുടെ മോക്ഷത്തിനായി, ദയാവശാൽ, ഭഗവാൻ ഈ സ്ഥലങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു. ചിലത് സപ്തർഷിമാരുടെ അംഗീകരത്താൽ, ചിലത് ദേവതകളുടെ അംഗീകരത്താൽ, ചിലത് സ്വയംഭൂമായി — എല്ലാം ലോകസംരക്ഷണത്തിനായി സ്ഥാപിതമാണ്. വിശുദ്ധസ്ഥാനത്തോ, തീർത്ഥക്ഷേത്രത്തോ, സ്നാനം, ദാനം, ജപം എന്നിവ നിത്യവും ചെയ്യണം; അല്ലെങ്കിൽ, രോഗം, ദാരിദ്ര്യം, മൗനത്വം എന്നിവ വരാം. ഭാരതഭൂമിയിൽ, സ്വയംഭൂതക്ഷേത്രത്തിൽ താമസിച്ച് മരിച്ചാൽ, വീണ്ടും മനുഷ്യജന്മം ലഭിക്കുന്നു. ദ്വിജന്മാരേ, തീർത്ഥക്ഷേത്രത്തിൽ പാപം ചെയ്താൽ, അത് ഉറപ്പായി പതിയുന്നു; അതിനാൽ, വിശുദ്ധസ്ഥാനത്ത് താമസിക്കുന്നവൻ ചെറുതായെങ്കിലും പാപം ചെയ്യരുത്. ഏതെങ്കിലും വിധത്തിൽ, വിശുദ്ധക്ഷേത്രത്തിൽ താമസിക്കേണ്ടതാണ്; സിന്ധുവിന്റെയും നൂറു നദികളുടെയും തീരങ്ങളിൽ അനേകം തീർത്ഥങ്ങൾ ഉണ്ട്. സരസ്വതീ നദി, അറുപത് വായ്കളുള്ള വിശുദ്ധനദി, അതിന്റെ തീരത്തിൽ താമസിക്കുന്ന ജ്ഞാനി ക്രമമായി ബ്രഹ്മപദം പ്രാപിക്കും. ഗംഗ, ഹിമാലയപുത്രി, നൂറു വായ്കളുള്ള വിശുദ്ധനദി; അതിന്റെ തീരത്തും അനേകം തീർത്ഥങ്ങൾ ഉണ്ട്, കാശി മുതൽ. മൃഗബ്രഹസ്പതി കാലത്ത് അവിടുത്തെ തീരം ഉത്തമമാണ്; ശോനഭദ്ര, പത്ത് വായ്കളുള്ള വിശുദ്ധനദി, ആഗ്രഹഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു. അവിടെ സ്നാനവും ഉപവാസവും ചെയ്താൽ ഗണേശപദം ലഭിക്കും; നർമദ, ഇരുപത്തിയൊന്ന് വായ്കളുള്ള മഹാനദി, അതിൽ സ്നാനവും താമസവും ചെയ്താൽ വിഷ്ണുപദം ലഭിക്കും. തമസ, പന്ത്രണ്ടു വായ്കളുള്ളതും, റെവ, പത്ത് വായ്കളുള്ളതും; ഗോദാവരി, അതി വിശുദ്ധ, ബ്രഹ്മഹത്യയും ഗോഹത്യയും നശിപ്പിക്കുന്നതും, ഇരുപത്തിയൊന്ന് വായ്കളുള്ളതും, രുദ്രലോകം നൽകുന്നു. കൃഷ്ണവേണി, പതിനെട്ടു വായ്കളുള്ള വിശുദ്ധനദി, എല്ലാ പാപങ്ങൾക്കും നാശം വരുത്തുന്നു, വിഷ്ണുലോകം നൽകുന്നു. തുങ്ഗഭദ്ര, പത്ത് വായ്കളുള്ളതും, ബ്രഹ്മലോകം നൽകുന്നു; സുവർണമുഖരി, ഒമ്പത് വായ്കളുള്ളതും, വിശുദ്ധതയും, അതുപോലെ. അവിടെ നല്ല സന്തതിയും, ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ നിന്ന് വീണവരും ജനിക്കുന്നു; സരസ്വതി, പാമ്പ, കന്യ, ശ്വേതനദി എന്നിവ. ഈ നദികളുടെ തീരത്തിൽ താമസിച്ചാൽ, ഇന്ദ്രലോകം ലഭിക്കും; കാവേരി, സാഹ്യാദ്രി പർവ്വതത്തിൽ നിന്നുള്ള മഹാനദി, ഇരുപത്തിയേഴു വായ്കളുള്ളതും, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു; അവിടുത്തെ തീരങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗവും, ബ്രഹ്മ-വിഷ്ണുപദവും നൽകുന്നു. ശൈവ തീരങ്ങൾ ശിവലോകം നൽകുന്നു, ആഗ്രഹഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു; നൈമിഷ, ബദരി, മേശഗ, ഗുരു, രവി എന്നിവയിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം. അവിടുത്തെ സ്നാനം ബ്രഹ്മലോകം നൽകുന്നു, പൂജയും മറ്റും അതുപോലെ; സിന്ധു നദിയിൽ സിംഹം അല്ലെങ്കിൽ കർക്കടകം സൂര്യൻ ഉള്ളപ്പോൾ സ്നാനം ചെയ്യണം. കേദാരത്തിലെ വെള്ളം കുടിക്കുകയും സ്നാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്താൽ ജ്ഞാനം ലഭിക്കുന്നു; ഗോദാവരിയിൽ സിംഹമാസത്തിൽ, ബൃഹസ്പതി സിംഹത്തിൽ ഉള്ളപ്പോൾ സ്നാനം ചെയ്യണം. ശിവൻ പറഞ്ഞതുപോലെ, ഇതിലൂടെ ശിവലോകം ലഭിക്കും; യമുന, ശോന എന്നിവയിൽ ബൃഹസ്പതി കന്യയിൽ, സൂര്യൻ അവിടെ ഉള്ളപ്പോൾ സ്നാനം ചെയ്യണം. ഇത് ധർമ്മ-ദന്തിലോകവും മഹാനുഭവങ്ങളും നൽകുന്നു; കാവേരിയിൽ സൂര്യനും ബൃഹസ്പതിയും തുലയിൽ ഉള്ളപ്പോൾ സ്നാനം ചെയ്യണം. വിഷ്ണുവിന്റെ വാക്കുകളുടെ മഹത്വത്തിൽ, ഇതിലൂടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കും; വൃശ്ചികമാസം വന്നപ്പോൾ, സൂര്യനും ബൃഹസ്പതിയും വൃശ്ചികത്തിൽ ഉള്ളപ്പോൾ. നർമദയിൽ സ്നാനം ചെയ്തു വിഷ്ണുലോകം ലഭിക്കും; സുവർണമുഖരി പോലുള്ള നദികളിൽ ബൃഹസ്പതിയും സൂര്യനും ഉള്ളപ്പോൾ സ്നാനം ചെയ്യണം. ബ്രഹ്മണർ പറഞ്ഞതുപോലെ, ഇതിലൂടെ ശിവലോകം ലഭിക്കുന്നു; ജഹ്നവി നദിയിൽ മൃഗമാസത്തിൽ, ബൃഹസ്പതി മൃഗത്തിൽ ഉള്ളപ്പോൾ സ്നാനം ചെയ്യണം. ബ്രഹ്മൻ പറഞ്ഞതുപോലെ, ഇതിലൂടെ ശിവലോകം ലഭിക്കുന്നു; ബ്രഹ്മ-വിഷ്ണുപദങ്ങളിൽ ആസ്വദിച്ച ശേഷം, അവസാനം ജ്ഞാനം പ്രാപിക്കും. ഇങ്ങനെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങളും വിശുദ്ധനദികളും, അവിടുത്തെ കർമ്മങ്ങൾ, സ്നാനങ്ങൾ, ജപങ്ങൾ, ദാനങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ പാപമോചനം, ആഗ്രഹസിദ്ധി, ലോകങ്ങൾ, ജ്ഞാനം — എല്ലാം ലഭ്യമാണ്.