ശിവപുരാണമ്

ഓം എന്ന ഏകാക്ഷരമാണ് ശിവന്റെ ഉച്ചരിക്കപ്പെടുന്ന നാമം, പരമാത്മാവിന്റെ സ്വരൂപം. ശിവ, രുദ്ര എന്നവയിലൊക്കെയും ഓം തന്നെയാണ് ശ്രേഷ്ഠമെന്ന് മഹർഷിമാരും പണ്ഡിതന്മാരും അംഗീകരിക്കുന്നു. ഈ ഓം എന്നാക്ഷരത്തിൽ ശംഭുവിന്റെ മഹത്വം പ്രകടമാകുന്നു; അതിന്റെ ജപംകൊണ്ടു പരമഗതി നിർബന്ധമായും പ്രാപ്യമാണ്—ഇതിൽ സംശയമില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞരും ജ്ഞാനികളും ഈ ഏകാക്ഷരസ്വരൂപിയായ ഭഗവാനെ ഇങ്ങനെ വിളിക്കുന്നത്; ചിഹ്നവും ചിഹ്നിതവുമായ ഏകത്വം അവരറിയുന്നു. വേദങ്ങളുടെ മുഖ്യത്തിൽ ഈ ഏകാക്ഷരത്തിന്റെ ഘടകങ്ങൾ നാലായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു: അ, ഉ, മ എന്ന മൂന്നു അക്ഷരങ്ങൾക്കും അതിനൊപ്പം നാദം (ശബ്ദഗന്ധി). 'അ' ഋഗ്‌വേദം, 'ഉ' യജുർവേദം, 'മ' സാമവേദം, നാദം അതർവണവേദം എന്നാണ് ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നത്. 'അ' മഹാബീജവും രജോഗുണവും നാലുമുഖ ബ്രഹ്മാവും സൃഷ്ടാവും; 'ഉ' പ്രകൃതിയും യോനിയും സത്ത്വവും രക്ഷകനായ ഹരിയും; 'മ' പുരുഷനും ബീജവും തമോഗുണവും സംഹാരകനായ ഹരനും; നാദം ഗുണങ്ങളെയും കർമ്മങ്ങളെയും അതിജീവിച്ച പരമേശ്വരനായി ശിവനാണ്. ഈ മൂന്നു അക്ഷരങ്ങളാൽ ഈ സർവ്വം മുഴുവനും പ്രതിപാദ്യമാണ്; അതിലെ അർദ്ധമാത്രയാൽ ശിവാത്മാവിനെ ഭഗവാൻ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. അവനിൽക്കൂടാതെ മറ്റൊന്നുമില്ല, അതിൽ ചെറിയതോ വലുതോ ഇല്ല; ആകാശത്തിൽ ഉറച്ചു നിൽക്കുന്ന വൃക്ഷംപോലെ, ഈ സർവ്വവും പരമപുരുഷനായ അവനാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അവന്റെ ശക്തി സ്വാഭാവികവും, അവന്റെ ജ്ഞാനം അനന്യവും, സകലരൂപങ്ങളിലായി പ്രകാശിക്കുന്നു—സൂര്യന്റെ പ്രകാശംപോലെ. അവന്റെ ശക്തികൾ അനന്തമാണ്—ഇച്ഛ, ജ്ഞാന, ക്രിയ തുടങ്ങിയവ; മായയോടെ തുടങ്ങി, അഗ്നിയിൽ നിന്നു ചിന്തകൾ പടരുന്നതുപോലെ അവ ഉയിർക്കുന്നു. ആ ശക്തിയിൽ നിന്നാണ് സദാശിവനും ഈശ്വരനും വിദ്യേശ്വരനും അവിദ്യേശ്വരനും, പുരുഷന്മാരും പരമപ്രകൃതിയും ഉദ്ഭവിച്ചത്. മഹത്ത്വത്തിൽ നിന്ന് പ്രത്യേകതയിലേക്കുള്ള എല്ലാ രൂപങ്ങളും, അസത്തായതിൽ നിന്ന് തുടങ്ങിയവയും, മറ്റെല്ലാവും അവളുടെ ഫലമാണ്—ഇതിൽ സംശയമില്ല. അവളാണ് ആ സർവ്വവ്യാപകവും സൂക്ഷ്മവുമായ ഉണർവിന്റെ സാരമായ ശക്തി; ആ ശക്തിയുടെ അധിപതിയാണ് ചന്ദ്രകിരീടനായ ശിവൻ. ശിവൻ അറിയേണ്ടതും ജ്ഞാനവും പ്രജ്ഞയും ശാസ്ത്രവും—all these are Shiva; അവൾ ദൃഢതയും സ്ഥിരതയും ധൈര്യവും, ജ്ഞാന, ഇച്ഛ, ക്രിയ ശക്തികളും. ആജ്ഞയും, പരബ്രഹ്മവും, ഉന്നത-അധമമായ രണ്ടു ജ്ഞാനങ്ങളും, വിശുദ്ധമായ ജ്ഞാനവും കലയും—ഇവയെല്ലാം ശക്തിയിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. മായ, പ്രകൃതി, ജീവാത്മാവ്, പരിണാമം, വിഭേദം, സത്യമായതും അസത്യമായതും—എല്ലാം അവളാൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ആ ദേവി തന്റെ മായാവശാൽ, സഞ്ചരിക്കുന്നതും അചഞ്ചലവുമായ സർവ്വജഗത്തിനെ എളുപ്പത്തിൽ മോഹിപ്പിക്കുന്നു; അവളുടെ ക്രീഡയാൽ അവൾ മോക്ഷവും നൽകുന്നു. അവളോടൊപ്പം സർവ്വേശ്വരൻ ഇരുപത്തിയേഴു രൂപങ്ങളിൽ ലോകത്ത് വ്യാപിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് ഇവിടെ മോക്ഷം സംഭവിക്കുന്നത്. ഒരിക്കൽ, മോക്ഷാന്വേഷികളായ ബ്രഹ്മവിദ്യാര്ത്ഥികളും മഹർഷിമാരും, സംശയത്തിൽ ആകുലരായി, ആലോചനയിൽ ഏർപ്പെട്ടു: കാരണമെന്ത്? എവിടെ നിന്നാണ് നമ്മൾ ജനിക്കുന്നത്? ആരാണ് നമ്മെ ജീവിപ്പിക്കുന്നത്? നമ്മുടെ അടിസ്ഥാനമെവിടെയാണ്? ആരാണ് നമ്മെ സ്ഥാപിക്കുന്നത്? സന്തോഷത്തിലും മറ്റും, രാവും പകലും, ആരാണ് നമ്മെ നിലനിർത്തുന്നത്? ഈ അഖണ്ഡമായ സർവ്വതന്ത്രം ആരാൽ സ്ഥാപിതമാണ്? കാലം, വിധി, യദൃച്ഛ എന്നീ സ്വഭാവങ്ങൾ ഇവിടെ യോജ്യമായില്ല; ഭൂതങ്ങൾ, കാരണം, പുരുഷൻ, പരമയോഗി—ഇവയെല്ലാം പരിഗണിച്ചു. കാരണം, കാലം തുടങ്ങിയവ ജഡമാണ്; ആത്മാവ് ചൈതന്യമാണെങ്കിലും, സുഖദുഃഖങ്ങൾ ഭൂതങ്ങളിൽ നിന്നോ അസാധ്യതയിൽ നിന്നോ ഉത്ഭവിക്കുന്നു—ഇങ്ങനെ അവർ വിചാരിച്ചു. തുടർന്ന്, ധ്യാനയോഗത്തിലൂടെ പ്രാപ്യവും, ബന്ധങ്ങൾ നേരിട്ട് വിച്ഛേദിക്കുന്നതുമായ, സങ്കേതത്തിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നതുമായ അതിശയഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായ ദിവ്യശക്തിയെ അവർ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അവളുടെ ദയയാൽ ബന്ധങ്ങൾ വിച്ഛേദിക്കപ്പെട്ട മഹർഷിമാർ ദിവ്യദൃഷ്ടിയാൽ ശക്തിയുള്ള കാരണകാരണമായ മഹേശ്വരനെ ദർശിച്ചു. കാലത്തോടും ആത്മാവിനോടും കൂടെ, എല്ലാ കാരണങ്ങളെയും അവശേഷിപ്പിക്കാതെയുള്ള ആ മഹത്തായ ഭഗവാൻ, അതേ ശക്തിയാൽ എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കുന്നു. ദയയും പരമയോഗവും ഭക്തിയോഗവും ഒന്നിച്ചപ്പോൾ, അവർ ദിവ്യസ്ഥിതിയിൽ എത്തി. അതുകൊണ്ടാണ് ആ ശക്തിയോടുകൂടി ഹൃദയത്തിൽ ശിവനെ ദർശിക്കുന്നവർക്ക് മാത്രമാണ് ശാശ്വതശാന്തി ലഭിക്കുന്നത്—മറ്റുള്ളവർക്ക് അല്ലെന്ന് വേദം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. ശക്തിയുടെയും ശക്തിമാന്റെയും തമ്മിൽ ഒരിക്കലും വേർപാടില്ല; അതിനാൽ, അവരിലുടെ ഏകത്വം കൊണ്ടാണ് ഇരുവർക്കും മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നത്. മോക്ഷത്തിനുള്ള ജ്ഞാന-കർമക്രമം ഉറപ്പായി സ്ഥാപിതമാണ്; ദയയുണ്ടെങ്കിൽ, ആ രൂപം കൈയിലിരിപ്പിക്കുന്നതുപോലെയാണ് പ്രത്യക്ഷമാകുന്നത്. ദൈവം, അസുരൻ, മൃഗം, പക്ഷി, കിളി, അഥവാ ഒരു പുഴുവെങ്കിലും—ദയയാൽ ഇവരിൽ ആരും മോചിതരാകും. ഗർഭത്തിൽ, ജനനസമയത്ത്, ബാല്യത്തിൽ, യൗവനത്തിൽ, വയോധികത്തിൽ, മരണസമീപത്ത്, സ്വർഗ്ഗത്തിലോ നരകത്തിലോ—എവിടെയും ദയയുണ്ടെങ്കിൽ മോക്ഷം ലഭ്യമാണ്. പതിതൻ, ധാർമ്മികൻ, പണ്ഡിതൻ, അജ്ഞാനി—ദയയുണ്ടായാൽ ഉടൻ മോക്ഷം ലഭിക്കും; ഇതിൽ സംശയമില്ല. അർഹതയില്ലാത്ത ഭക്തന്മാർക്കു പോലും പരമേശ്വരൻ കാരുണ്യവാനായി ദയ കാണിച്ച് അവരുടെ അശുദ്ധികളെ അകറ്റുന്നു. ഭക്തി ദയയിൽനിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്; ദയ ഭക്തിയിൽ നിന്നുമാണ് ജനിക്കുന്നത്; അവസ്ഥകളുടെ വ്യത്യാസങ്ങൾ പരിഗണിച്ചിട്ടും ജ്ഞാനികൾ അതിൽ ഭ്രമിക്കാറില്ല. ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്ന ഈ ദയക്ക് മനുഷ്യർക്ക് ഒരു ജന്മത്തിൽ ലഭ്യമാകില്ല. അനേകം ജന്മങ്ങളിൽ വേദ, സ്മൃതി ആചരിച്ച്, വൈരാഗ്യവും ഉണർവ്വും പ്രാപിച്ചവർക്കാണ് മഹേശ്വരൻ ദയയുള്ളത്. ദേവാദിദേവൻ ദയയുള്ളപ്പോൾ, ഒരു മൃഗത്തിലും പോലും—'ഒരു ദൈവമുണ്ട്, അവൻ എന്റെ ദൈവം' എന്ന ചിന്തയും അല്പം ഭക്തിയും ജ്ഞാനവും ഉദിച്ചുവരുന്നു. വിവിധ ശൈവവ്രതങ്ങളും ധാർമ്മികകൃത്യങ്ങളും ചെയ്യുന്നതിലൂടെ ആൾ ഏകത്വം പ്രാപിക്കുന്നു; അവിടെ യോഗാഭ്യാസത്തിലൂടെ പരമഭക്തി ഉദയിക്കുന്നു.