ശിവന്റെ ഇച്ഛ പ്രകാരം, പരമശക്തി ശിവതത്ത്വവുമായി ഏകതയിലാകുന്നു; അതിനുശേഷം സൃഷ്ടിയുടെ തുടക്കത്തിൽ, ഈ ശക്തി എലുമയയിൽ നിന്നുള്ള എണ്ണപോലെ പ്രകടമാവാൻ തുടങ്ങുന്നു. അതിനുശേഷം, ശക്തിയുടെ ക്രീയാശക്തി, ശക്തിമാനിൽ നിന്നു ഉണർന്നു, ആ ശക്തി ഉണർന്നപ്പോൾ ആദ്യം നാദം ഉദിച്ചുവന്നു. നാദത്തിൽ നിന്നു ബിന്ദു ജനിച്ചു; ബിന്ദുവിൽ നിന്ന് സദാശിവൻ; സദാശിവനിൽ നിന്ന് മഹേശ്വരൻ; മഹേശ്വരനിൽ നിന്ന് ശുദ്ധജ്ഞാനം. വാഗീശാ എന്ന വാഗ്ശക്തി, ത്രിശൂലധാരിയുടെ സ്വതന്ത്ര ശക്തിയാണ്; അവൾ അക്ഷരരൂപത്തിൽ മാതാക്കൾക്കിടയിൽ വ്യാപിക്കുന്നു. അതിനുശേഷം, അനന്തമായ സംയുക്തതകൊണ്ട്, മായാ കാലം, വിധി, പരിധി, ജ്ഞാനം എന്നിവയും, പരിധിയിൽ നിന്ന് ആസക്തിയും വ്യക്തിയും ഉത്പാദിപ്പിച്ചു. വീണ്ടും മായയിൽ നിന്ന് ത്രിഗുണാത്മകമായ അവ്യക്തം ജനിച്ചു; അതിൽ നിന്ന് ത്രിഗുണങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമായി പുറപ്പെടുന്നു. സത്ത്വം, രാജസ്, തമസ്—ഈ ഗുണങ്ങൾകൊണ്ട് സകല സൃഷ്ടിയും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; ഈ ഗുണങ്ങൾ ഉണർന്നപ്പോൾ ഗുണങ്ങളുടെ അധിപന്മാരായ മൂന്നു രൂപങ്ങൾ ഉത്പന്നമാകുന്നു. അവയിൽ നിന്ന് മഹത് തുടങ്ങിയ തത്ത്വങ്ങൾ ക്രമത്തിൽ ജനിക്കുന്നു; അവയിൽ നിന്ന് അനേകം ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങൾ, ശിവന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം, അനന്തജ്ഞാനാധിപന്മാർ നിയന്ത്രിച്ച് സ്ഥാപിതമാകുന്നു. ശക്തിയുടെ വിഭജനങ്ങൾ ദേഹങ്ങളുടെ വ്യത്യാസപ്രകാരം വിവക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു; അവയെ സ്തൂലവും സൂക്ഷ്മവുമായ വിവിധ രൂപങ്ങളായി മനസ്സിലാക്കണം. രുദ്രന്റെ ഉഗ്രശക്തി രൗദ്രി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; വിഷ്ണുവിന്റെ ശക്തി വൈഷ്ണവി; ബ്രഹ്മാവിന്റെ ബ്രഹ്മാണി; ഇന്ദ്രന്റെ ഐന്ദ്രി എന്നിങ്ങനെ. വിപുലമായ വിവരണങ്ങൾ ആവശ്യമില്ല; സകല സൃഷ്ടിയും ശക്തിയാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, അതുപോലെ അഗ്ന്യന്തരാത്മാവു ശരീരത്തിൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ, സകല ചലനസ്ഥിര വസ്തുക്കളും ശക്തിയാൽ നിർമ്മിതമാണ്; പരമശക്തി കളാ എന്ന പേരിൽ പരമാത്മാവിന്റെതാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ പരമശക്തി, ഭഗവാന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം, സകല ചലനസ്ഥിര വസ്തുക്കളെയും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ജ്ഞാന, ക്രീയ, ഇച്ഛ—ഈ മൂന്നു സ്വഭാവശക്തികളോടുകൂടി, ഭഗവാൻ, ഈ ശക്തിയാൽ, സകല സൃഷ്ടിയും വ്യാപിക്കുകയും നിലനിര്ത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. മഹാദേവന്റെ ഇച്ഛാശക്തി, ശാശ്വതവും സകല ഫലങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നതും, "ഇത് ഇങ്ങനെയാകട്ടെ, ഇത് ഇങ്ങനെയാകരുത്" എന്ന സ്വഭാവത്തിലാണ്. ജ്ഞാനശക്തി, ഫലം, ഉപകരണം, കാരണവും ഉദ്ദേശവും നിർണയിക്കുന്നു, ബുദ്ധിരൂപത്തിൽ. ക്രീയാശക്തി, ഇച്ഛാനുസരണം, ആകസ്മികമായി സകല ഫലജഗതും ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു, അവൾ ഇച്ഛാരൂപത്തിൽ. മൂന്നു ശക്തികളുടെ ഉത്പാദനം ശക്തിസ്രോതസ്സിന്റെ സ്വഭാവമാണ്; അതുപോലെ, പരമശക്തിയാൽ പ്രചോദിതമായി സകല ലോകങ്ങളും ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ശക്തിയുമായി ഏകതയിൽ ശിവൻ 'ശക്തിമാനൻ' എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ഈ ലോകം, ശക്തിയും ശക്തിമാനുമായും ഉത്പന്നമായതുകൊണ്ട്, ശാക്തവും ശൈവവുമാണ്. മാതാപിതാക്കൾ ഇല്ലാതെ മകനു ജനനം ഇല്ലാത്തതുപോലെ, ഭവനും ഭവാനിയും ഇല്ലാതെ ചലനസ്ഥിര സൃഷ്ടി ഇല്ല; ലോകം പുരുഷനും സ്ത്രീയും കൊണ്ടാണ് ഉത്പന്നമായതും, ഇരുവരുടെയും സ്വഭാവത്തിലാണ്. പുരുഷനും സ്ത്രീയും ഒരുമിച്ച് സൃഷ്ടി ഉറപ്പാക്കുന്നു; പരമാത്മാവ് ശിവനാണ്, അവൾ ശിവയാണ്. ശിവൻ സദാശിവനായി അറിയപ്പെടുന്നു; അവൾ മനോന്മനിയാണ്; ശിവൻ മഹേശ്വരനാണ്, അവൾ മായയാണ്. പുരുഷൻ പരമേശ്വരൻ; പ്രകൃതി പരമേശ്വരി; രുദ്രൻ മഹേശ്വരൻ; രുദ്രാണി രുദ്രന്റെ പ്രിയമാണ്. വിഷ്ണു ലോകനാഥനാണ്; ലക്ഷ്മി ലോകനാഥന്റെ പ്രിയമാണ്; ബ്രഹ്മാവ് സ്രഷ്ടാവായപ്പോൾ ശിവൻ ബ്രഹ്മാവാണ്; ബ്രഹ്മാണി ബ്രഹ്മാവിന്റെ പ്രിയയാണ്. സൂര്യൻ ഭാഗ്യശംഭു; അവന്റെ പ്രകാശം ഭാഗ്യശിവ; മഹേന്ദ്രൻ കാമന്റെ ശത്രു; ശാചి പർവതരാജന്റെ പുത്രിയാണ്. അഗ്നി മഹാദേവൻ; സ്വാഹാ ശര്വന്റെ അർദ്ധം പങ്കിടുന്നവളാണ്; യമൻ ത്രിനയൻ; അവന്റെ പ്രിയ പർവതപുത്രിയാണ്. നിരൃതി ഭാഗ്യശംഭു; നൈരൃതി പർവതപുത്രി; വരുണൻ ഭാഗ്യരുദ്രൻ; വരുണി പർവതപുത്രി. വായു ചന്ദ്രക്കലാധാരിയായ ശിവൻ; ശിവൻ മനോഹരനാണ്; യക്ഷൻ യാഗശിരോവിദാരകൻ; ഋദ്ധി പർവതരാജന്റെ പുത്രിയാണ്. ചന്ദ്രൻ ചന്ദ്രക്കലാധാരിയാണ്; രോഹിനി രുദ്രന്റെ പ്രിയ; ഈശാനൻ പരമേശ്വരൻ; അവന്റെ മഹാദേവി പരമേശ്വരി. അനന്തൻ അനന്തകങ്കണധാരിയാണ്; അനന്തന്റെ പ്രിയ അനന്ത; കാലാഗ്നി രുദ്രൻ കാലശത്രു; കാളി കാലാന്തകന്റെ പ്രിയ. പുരുഷൻ മനു, ശംഭു; ശതരൂപ ശിവന്റെ പ്രിയ; ദക്ഷൻ മഹാദേവൻ; പ്രസൂതി പരമേശ്വരി. രുചി ഭവൻ; ഭവാനി ആകുതി എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ഭൃഗു ഭാഗന്റെ കണ്ണ് നശിപ്പിച്ച ദേവൻ; ഖ്യാതി ത്രിനയന്റെ പ്രിയ. മാരീചി ഭാഗ്യരുദ്രൻ; സംഭുതി ശര്വന്റെ പ്രിയ; ഗംഗാധരൻ അംഗിരസ്; സ്മൃതി ഉമ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. പുലസ്ത്യൻ ചന്ദ്രക്കലാധാരിയായ രാജാവ്; പ്രിതി പിനാകിയുടെ പ്രിയ; പുലഹ ത്രിപുരവിദാരകൻ; അവന്റെ പ്രിയ ശിവന്റെ പ്രിയ. യാഗവിദാരകൻ യാഗം; ഭക്തി ഭഗവാന്റെ പ്രിയ; ത്രിനയൻ ഇവിടെ ത്രിനയൻ അല്ല; ഉമ അനസൂയ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. കശ്യപൻ കാലവിദാരകൻ, ദേവൻ; ദേവമാതാവ് മഹേശ്വരി; വസിഷ്ഠൻ മന്മഥന്റെ ശത്രു; ദേവി അരുന്ധതി. ശംകരൻ എല്ലാ പുരുഷന്മാരും; എല്ലാ സ്ത്രീകളും മഹേശ്വരി; എല്ലാ പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും അവരുടെ രൂപങ്ങൾ. ഭഗവാൻ അനുഭവിക്കുന്നവൻ; പരമേശ്വരി അനുഭവവസ്തു; കേൾക്കേണ്ടത് ഉമയുടെ രൂപം; കേൾക്കുന്നവൻ ത്രിശൂലധാരി. ചോദിക്കേണ്ടത് ശങ്കരന്റെ പ്രിയയിൽ നിലനിൽക്കുന്നു; ചോദിക്കുന്നവൻ ചന്ദ്രക്കലാധാരിയായ സർവാത്മാവ്. കാണേണ്ടത് വാഗ്ധാരിയുടെ പ്രിയയിൽ നിലനിൽക്കുന്നു; കാണുന്നവൻ ലോകനാഥൻ, ചന്ദ്രക്കലാധാരിയായ ദേവൻ. ഇങ്ങനെ, ശിവന്റെ ഇച്ഛയാൽ, പരമശക്തി സകല സൃഷ്ടിയും സൃഷ്ടിക്കുന്നു; ഈ ലോകം, ശക്തിയും ശക്തിമാനുമായും ഉത്പന്നമായതുകൊണ്ട്, സകലതും ശാക്ത-ശൈവ സ്വഭാവത്തിലാണ്. പുരുഷനും സ്ത്രീയും, ഭവനും ഭവാനിയും, സകല ദേവദേവികളും, അവരുടെ പ്രിയകളും—സൃഷ്ടിയുടെ ഓരോ ഭാഗത്തും, ഈ ദ്വൈതസംബന്ധം, ഈ ഏകത, ശക്തിയും ശക്തിമാനുമായുള്ള ഈ ദൈവീയ ബന്ധം, സൃഷ്ടിയുടെ ആധിക്യവും ആഴവും പ്രതിപാദിക്കുന്നു.