ശിവപാശുപതവ്രതത്തിന്റെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന ഈ ദിവ്യകഥയിൽ, ആദ്യം സദ്ഗുരു പറയുന്നു: "പാശുപതവ്രതം ആചരിച്ചാൽ അതിന്റെ സ്ഥാപനം, ഉത്തമചാരവും, പരമയോഗവും ലഭിക്കും; ഇവ നേടിയാൽ മോക്ഷം ഉറപ്പാണ്, സംശയമില്ല." ശിഷ്യൻ ഭഗവാനോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു: "പ്രഭോ, ബ്രഹ്മാദികൾ ആചരിച്ച ഈ പരമ പാശുപതവ്രതത്തെപ്പറ്റി ഞങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അതിനാൽ അവർ പാശുപതന്മാർ എന്നറിയപ്പെട്ടു." ഗുരു മറുപടി നൽകുന്നു: "അഥർവശിരസ്സിൽ പഠിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന, എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്ന പാശുപതവ്രതത്തിന്റെ രഹസ്യം ഞാൻ നിങ്ങളോട് വെളിപ്പെടുത്താം." ഈ വ്രതം നടത്താൻ ചൈത്ര മാസത്തിലെ പൂർണിമയാണ് ഉചിതമായ സമയം; സ്ഥലമായി ശിവനോടു സമർപ്പിച്ച കൃഷിഭൂമി, തോട്ടം, കാട് എന്നിവയിൽ, ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള, പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്ന സ്ഥലമാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടത്. അവിടെ, പതിമൂന്നാം ദിവസം, നല്ലപോലെ കുളിച്ച്, നിത്യധാർമികകർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ച്, ഗുരുവിൽ നിന്ന് അനുമതി തേടി, അദ്ദേഹത്തെ പൂജിച്ച്, നമസ്കരിക്കണം. വിശേഷപൂജകൾ നടത്തിയ ശേഷം, വെള്ള നിറത്തിലുള്ള വസ്ത്രം ധരിക്കണം; വെള്ള പൂണൂ, വെള്ളമാല, വെള്ള ഉണ്മകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് അലങ്കരിക്കണം. ദർഭയുടെ പീഠത്തിൽ ഇരുന്നു, കയ്യിൽ ഒരു ദർഭമുതിരി പിടിച്ച്, കിഴക്കോ വടക്കോ മുഖം നോക്കി, മൂന്നു തവണ പ്രാണായാമം നിർവഹിച്ച്, ശിവനും ശിവയെയും ധ്യാനിക്കണം, അവരെ ആഹ്വാനിക്കുന്ന വിധം. "ഈ വ്രതം ഞാൻ സ്വീകരിക്കുന്നു" എന്ന ഉദ്ദേശം മനസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ച്, ദീക്ഷിതനാവണം; ശരീരമുണ്ടായിരിക്കുമ്പോൾ മുഴുവൻ, അല്ലെങ്കിൽ പന്ത്രണ്ടു വർഷം വരെ ഈ വ്രതം ആചരിക്കാം. അല്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ പാതി, അതിന്റെ പാതി വീണ്ടും, പന്ത്രണ്ടു മാസങ്ങൾ, അതിന്റെ പാതി, അതിന്റെ പാതി വീണ്ടും, ഒരു മാസം, പന്ത്രണ്ടു ദിവസം, ആറു ദിവസം, അതിന്റെ പാതി, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ദിവസം—ഈ രീതിയിൽ വ്രതത്തിന്റെ കാലം നിർണ്ണയിക്കാം. ശുദ്ധമായ ഹോമം നടത്താൻ, നിയമാനുസൃതമായി അഗ്നി സ്ഥാപിച്ച്, നെയ്യ്, ദർഭകട്ട, പാചകഭക്ഷ്യങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ഹോമം ചെയ്യണം. പാത്രം വീണ്ടും നിറച്ച്, തത്വങ്ങളുടെ ശുദ്ധിക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ഹോമം, മുഖ്യമന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, അതേ ദർഭകട്ടയും മറ്റു വസ്തുക്കളും ഉപയോഗിച്ച് നടത്തണം. അഗ്നി, ജല, ഭൂമി, വായു, ആകാശം—ഈ അഞ്ചു ഭൗതികങ്ങൾ, അവയുടെ സൂക്ഷ്മരൂപങ്ങൾ, അഞ്ച് കര്മ്മേന്ദ്രിയങ്ങൾ, ജ്ഞാനവും കര്മ്മവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം, കര്മ്മത്തിന്റെ അഞ്ച് വിഭാഗങ്ങൾ, ചർമ്മം തുടങ്ങിയ ഏഴ് ദേഹദ്രവ്യങ്ങൾ, അഞ്ച് പ്രാണങ്ങൾ, മനസ്സ്, ബുദ്ധി, അഹങ്കാരം, വിവേകം, ഗുണങ്ങൾ, പ്രകൃതി, പുരുഷൻ, ആസക്തി, ജ്ഞാനം, ശക്തികൾ, ക്രമം, കാലം, മായയും ശുദ്ധജ്ഞാനവും, മഹേശ്വരനും സദാശിവനും, ശക്തിയും ശിവതത്വവും—ഈ തത്വങ്ങൾ ക്രമമായി അറിയപ്പെടുന്നു. ശുദ്ധമന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഹോമം നിർവഹിച്ചാൽ യജ്ഞകർത്താവ് ശുദ്ധനാകും; ശിവന്റെ കൃപ ലഭിച്ചാൽ, അവൻ ജ്ഞാനി ആകുന്നു. ശേഷം, പശുവിന്റെ ചണ്ടു എടുത്ത്, അതിനെ മന്ത്രങ്ങളാൽ ശുദ്ധമാക്കി, അഗ്നിയിൽ വച്ചു, അതിൽ തളിച്ച്, ആ ദിവസം യജ്ഞഭക്ഷണം കഴിക്കണം. പതിമൂന്നാം ദിവസത്തിന്റെ രാവിലെ, മുൻപ് പറഞ്ഞ എല്ലാ കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ച്, ആ ദിവസം ശേഷിക്കുന്ന കാലം ഉപവാസം തുടരണം. രാവിലെ, ശുഭസന്ധിയിൽ, ഈ രീതിയിൽ ഹോമം പൂർത്തിയാക്കി, രുദ്രാഗ്നിയുടെ ചാരം സൂക്ഷ്മമായി ശേഖരിക്കണം. ശേഷം, ജടാധാരി, മുണ്ടൻ, അല്ലെങ്കിൽ ഒറ്റചൂടി ആയിത്തീർത്ത്, കുളിച്ച്, ദിശകളിൽ മാത്രം വസ്ത്രം ധരിച്ച്, ലജ്ജയില്ലാതെ നില്ക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ, കശായവസ്ത്രം, ചർമ്മം, ഒറ്റവസ്ത്രം, അല്ലെങ്കിൽ വില്ല്, staff, കെട്ട് എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച്, വസ്ത്രം ധരിക്കാം. പാദങ്ങൾ കഴുകിയ ശേഷം, വീണ്ടും ഇരുന്നു, ശരീരം ഒന്നിച്ച് ചേർത്ത്, ശുദ്ധാഗ്നിയിൽ നിന്നുള്ള ചാരം സൂക്ഷ്മമായി ശരീരത്തിൽ പുരട്ടണം. അഗ്നി മുതൽ തുടങ്ങുന്ന ആറു അഥർവൻ മന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച്, തലയിൽ നിന്ന് പാദം വരെ ശരീരം സ്പർശിച്ച്, limbs-ൽ ചാരം പുരട്ടണം. അത് ചെയ്ത ശേഷം, അതേ ക്രമത്തിൽ, ചാരം എടുത്ത്, "ഓം" എന്ന അക്ഷരത്തോടോ ശിവനാമത്തോടോ, ശരീരത്തിലാകെ തളിക്കണം. ശേഷം, "ത്രിയായുഷ" എന്ന മൂന്ന് വരികൾ ശരീരത്തിൽ വരച്ച്, ശിവസ്ഥിതിയിൽ പ്രവേശിച്ച്, ശിവയോഗം ആചരിക്കണം. മൂന്ന് സന്ധ്യകൾ ദിവസവും നിർവഹിക്കണം; ഇതാണ് പാശുപതവ്രതം, ഇത് ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു, ബദ്ധാവസ്ഥ നീക്കുന്നു. ബദ്ധാവസ്ഥ ഉപേക്ഷിച്ച്, പാശുപതവ്രതം സ്വീകരിച്ച ശേഷം, സനാതന മഹാദേവനെ ലിംഗരൂപത്തിൽ പൂജിക്കണം. പൂജയ്ക്ക്, എട്ട് ദളങ്ങളുള്ള സ്വർണ്ണതാമര, ഒൻപത് രത്നങ്ങൾ അണിയിച്ച, നടയിൽ തന്തിയുള്ള പീഠം ഒരുക്കണം. അവസരമുണ്ടെങ്കിൽ, ഇല്ലെങ്കിൽ ചുവന്നതോ വെള്ളതോ ഉള്ള താമരകൊണ്ട്, അതും ഇല്ലെങ്കിൽ, ധ്യാനത്തിൽ മാത്രം പീഠം ഒരുക്കാം. ലിംഗം, സ്ഫടികപീഠത്തിൽ വെച്ച്, താമരയുടെ നടയിൽ സ്ഥാപിച്ച്, നിയമാനുസൃതമായി പൂജിക്കണം. ലിംഗം നിയമപ്രകാരം സ്ഥാപിച്ച്, ശുദ്ധമാക്കി, പീഠം ഒരുക്കി, അഞ്ചു മുഖങ്ങളുള്ള രൂപം ധ്യാനിക്കണം. പഞ്ചഗവ്യവും മറ്റു ദ്രവ്യങ്ങളും, എത്രമാത്രം സാധ്യമാണ്, എട്ടു തുഴയിൽ നിന്നുള്ള ജലവും ഉപയോഗിച്ച്, പൂർണ്ണപാത്രത്തിൽ ലിംഗം അഭിഷേകം ചെയ്യണം. സുഗന്ധ ദ്രവ്യങ്ങൾ, കർപ്പൂരം, ചന്ദനം, കുങ്കുമം എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച്, ലിംഗവും പീഠവും ഉണ്മകൾ അണിയിച്ച് അലങ്കരിക്കണം. ബില്വപത്രം, ചുവന്നതും വെള്ളതും ഉള്ള താമര, നീലതാമര, മറ്റ് സുഗന്ധപുഷ്പങ്ങൾ, ശുഭവും ഉത്തമവും ആയ ഇലകൾ, ദൂർവ, അരി എന്നിവയും, യഥാസാധ്യമായ വസ്തുക്കളും ഉപയോഗിച്ച്, മഹാപൂജാവിധി പ്രകാരം പൂജിക്കണം. ധൂപം, ദീപം, നൈവേദ്യം എന്നിവയും, യഥാസാധ്യമായി സമർപ്പിച്ച്, ശുഭകർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കണം. ആഗ്രഹിച്ച എല്ലാ ഉത്തമ വസ്തുക്കളും, യഥാസാധ്യമായി സമ്പാദിച്ചവ, ഈ വ്രതത്തിൽ പ്രത്യേകമായി സമർപ്പിക്കണം. ശ്രീപാത്രം, നീലതാമര, താമര—ഇവയ്ക്ക് നിർദ്ദിഷ്ട സംഖ്യ ആയിരം; മറ്റൊരു സംഖ്യ 108; ദ്വിജന്മാരേ, ഇതാണ് നിർദ്ദേശം. എങ്കിലും, ബില്വപത്രം ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കരുത്; ഒരു സ്വർണ്ണതാമര ആയിരം താമരയെക്കാള് ഉത്തമം എന്നാണ് പറയുന്നത്. ഈ രീതിയിൽ, പാശുപതവ്രതം ആചരിച്ചാൽ, ശിവന്റെ കൃപയോടെ ഭോഗവും മോക്ഷവും ലഭിക്കും; പദം ശുദ്ധവും ഉത്തമവുമാണ്.