ശിവപുരാണമ്

മഹർഷിമാരെ അഭിമുഖീകരിച്ച് വായു ദേവൻ പരമാർത്ഥ സത്യങ്ങൾ വിശദീകരിച്ചു. മായയുടെ അടുത്ത് പോലും, മൂന്നുതരം കാരണങ്ങളാൽ, ആത്മാവ് താഴെ നിലകൊള്ളുന്നു; അതിന്റെ അകത്തളത്തിൽ അന്തരാത്മാവാണ് ഇടയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. അതിന് അതീതമായി പരമാത്മാവ് എന്ന പരമോന്നത സ്വരൂപം നിലകൊള്ളുന്നു; അവിടെയാണ് ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, മഹേശ്വരൻ എന്നിവരും ചില വസുക്കളും പരമാത്മാവിന്റെ അവസ്ഥയിൽ സ്ഥിരതയോടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ചിലർ അന്തരാത്മാവിന്റെ അവസ്ഥയിൽ വസിക്കുന്നു, മറ്റുചിലർ ആത്മാവിന്റെ അവസ്ഥയിലാണ്. ശൈവന്മാർ ശാന്തതയെ അതിജീവിച്ച അവസ്ഥയിൽ, മഹേശ്വരന്മാർ ശാന്തതയിൽ, അതിന് ശേഷം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ജ്ഞാനത്തിന്റെ വിചാരണയിൽ രൗദ്രന്മാരാണ്, സ്ഥാപകത്വത്തിന്റെ മണ്ഡലത്തിൽ വൈഷ്ണവന്മാർ, സംഹാരത്തിന്റെ മണ്ഡലത്തിൽ ആത്മാക്കൾ, ബ്രഹ്മാവ്, ബ്രഹ്മാവിന്റെ സൃഷ്ടാക്കന്മാർ എന്നിവരാണ്. ഏറ്റവും ഉന്നതമായത് എട്ട് പ്രധാന ദൈവജന്മങ്ങളാണ്; മനുഷ്യജന്മം ഇടത്തരം, പക്ഷികൾ മുതലായവ താഴ്ന്നതായാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ഈ അഞ്ചു ജന്മങ്ങൾ ചേർന്ന് പതിനാലായി മാറുന്നു. ഉയർന്നതോ താഴ്ന്നതോ എന്ന അവസ്ഥ, സഞ്ചരിക്കുന്ന ആത്മാവിന്റെ മലിനതയാൽ ആണ് വ്യത്യാസപ്പെടുന്നത്; മോചിതർക്കു മലിനതയില്ലാത്തതുപോലെയാണ്. ആദ്യം പാകമാകാത്തത്, പിന്നെ പാകമായത് എന്നിങ്ങനെയാണ് ക്രമം. മലിനതയും പാകമാകാത്തതോ പാകമായതോ ആയി ഇരുപ്രകാരം; ഇതാണ് സഞ്ചാരത്തിനുള്ള കാരണമായിത്തീരുന്നത്. പാകമാകാത്തതിൽ, മനുഷ്യരിൽ താഴ്മയുണ്ട്; പാകമായതിൽ ക്രമികമായ ഉയർച്ചയുണ്ട്. പശുവുകളെപ്പോലെ ബന്ധിതരായ ആത്മാക്കൾ മൂന്നു തരം: ഒരുമലിനം, രണ്ടുമലിനം, മൂന്നുമലിനം. ഇവയിൽ ഒരുമലിനമുള്ളവർ ഉന്നതർ, രണ്ടുമലിനമുള്ളവർ ഇടത്തരം, മൂന്നുമലിനമുള്ളവർ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവർ എന്നിങ്ങനെയാണ് ക്രമം. മൂന്നുമലിനമുള്ളവർ രണ്ടും ഒന്നു മലിനമുള്ളവരുടെ അധീനരായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഈ ഉപാധികൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഈ ഭേദം ലോകത്തിൽ രൂപപ്പെടുന്നു. ശിവൻ മാത്രമാണ് ഒരുമലിനം, രണ്ടുമലിനം, മൂന്നുമലിനം ഉള്ളവരെ എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. ശിവസ്വഭാവമല്ലാത്തതും ശിവന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്. ഇങ്ങനെ ലോകം രുദ്രന്മാർ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു; രുദ്രസ്വഭാവമല്ലാത്തവരും അതുപോലെ. ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിവരെയുള്ള എല്ലാം നൂറുകണക്കിന് രുദ്രന്മാരും മറ്റുള്ളവരും നിയന്ത്രിക്കുന്നു. മായയിലേക്കുള്ള പ്രദേശവും ഇടത്തരം ഭാഗവും അമരന്മാരുടെ പ്രഭുക്കൾ മുതലായവർ ക്രമത്തിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, വിരലിന്റെ വലിപ്പം മുതൽ അതീവ പരിധിവരെ. മഹാമായയിലൊടുങ്ങുന്ന സ്വർഗ്ഗങ്ങൾ, വായു മുതലായ ലോകാധിപന്മാരാണ് നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. വഴികളുടെ അറ്റത്തുള്ളവരും അതുപോലെ സ്ഥാപിതരാണ്. സ്വർഗ്ഗത്തിലെ ദേവതകളും, ഇടത്തരം പ്രദേശത്തുള്ളവരും, ഭൂമിയിലെവരും നേരിട്ട് ദേവതകളാണ്. ദൈവങ്ങളുടെ വ്രതങ്ങൾകൊണ്ട് ദേവന്മാർ പുകഴപ്പെടുന്നു. ഈ മൂന്ന് മലിനതകൾ, പാകമാകാത്തതും പാകമായതും, വേർതിരിച്ച്, മനുഷ്യരിൽ സഞ്ചാരരോഗത്തിന് കാരണമാകുന്നു. ഈ രോഗത്തിന് ഔഷധമൊരു ജ്ഞാനമാത്രമാണ്; വേറൊന്നുമില്ല. ശംഭു, ശിവൻ, പരമകാരണം, ഈ ഔഷധം നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. ശിവൻ, ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് ജീവികളെ വേദനയില്ലാതെ മോചിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്നവൻ, എങ്ങനെ വേദന സൃഷ്ടിക്കും? ഇതിൽ സംശയമില്ല. സകലഭാവവും ദുഃഖം തന്നെയാണ്; ദുഃഖം എങ്ങനെ ദുഃഖമല്ലാത്തതാകും? കാരണം സ്വഭാവം മാറുന്നില്ല. രോഗിയ്ക്ക് ഡോക്ടറോ മരുന്നോ മാത്രം കൊണ്ട് ആരോഗ്യമില്ല; പക്ഷേ, ഡോക്ടർ മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ച് രോഗിയ്ക്ക് ആശ്വാസം നൽകുന്നു. അതുപോലെ, ശിവൻ സ്വജ്ഞാനവും ഔഷധവും ഉപയോഗിച്ച് സ്വഭാവത്തിൽ മലിനവും ദുഃഖഭാഗ്യവുമായ ജീവികളെ ദുഃഖത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്നു. ഡോക്ടർ രോഗത്തിന് കാരണമല്ല; ശിവനും സംസാരത്തിനും കാരണമല്ല. ഈ വ്യത്യാസം പോലും അവന്റെ കുറ്റമല്ല. ദുഃഖം സ്വഭാവസിദ്ധമായതിനാൽ ശിവൻ അതിന് കാരണം ആകില്ല. ജീവികളുടെ സ്വാഭാവികമായ മലിനതയാണ് അവരെ സംസാരത്തിൽ അലയാൻ ഇടയാക്കുന്നത്. ലോകസഞ്ചാരത്തിന് കാരണമാകുന്ന ആ മലിനത ജഡമാണ്, മായയെപ്പോലെ; ശിവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മാത്രമേ അതു പ്രവർത്തിക്കൂ. ഇരുമ്പ് കാന്തിയുടെ അടുത്ത് എത്തിയാൽ ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ, ശിവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിലായാണ് ഈ മലിനത പ്രവർത്തിക്കുന്നത് എന്നു ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു. ഈ സാന്നിദ്ധ്യം, സ്ഥിരമായ കാരണമാകുന്നതു നീക്കം ചെയ്യാനാവില്ല; അതിനാൽ ശിവൻ, അധിപൻ, ലോകത്തിന് എപ്പോഴും അറിയപ്പെടാത്തവനായി തുടരുന്നു. ശിവൻ ഇല്ലാതെ ഒന്നുമില്ല; എല്ലാം അവൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു, പക്ഷേ അവൻ മായയിലല്ല. അവന്റെ ശക്തി, ആജ്ഞാസ്വരൂപവും എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കുന്നതുമായത്, എല്ലാം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; എന്നിരുന്നാലും അവൻ മലിനമല്ല. അവൻ പ്രഭു, ആദ്യാധിപൻ; അവന്റെ അധിപത്വത്തിൽ നിന്നാണ് ആജ്ഞ. എന്നിരുന്നാലും അവൻ മലിനമല്ല. മറ്റുവിധം ചിന്തിക്കുന്നവൻ, ഭ്രമത്തിൽപ്പെട്ടവൻ, നാശം പ്രാപിക്കുന്നു; എങ്കിലും അവന്റെ മഹത്തായ ശക്തിയാൽ അവൻ മലിനമല്ല. അപ്പോൾ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ശബ്ദം കേട്ടുവന്നു: "സത്യം, ഓം, അമൃതം, മൃദു" — ഇവ വ്യക്തമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. എല്ലാ മഹർഷിമാരും അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെയും സംശയരഹിതരായി, അത്ഭുതത്തോടെ വായുദേവനോട് നമസ്കരിച്ചു. സംശയങ്ങൾ നീക്കി കഴിഞ്ഞിട്ടും, ഈ മഹർഷിമാർക്കു ഉറപ്പായ ജ്ഞാനം ലഭിച്ചില്ലെന്ന് വായു വിചാരിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: "ജ്ഞാനം രണ്ടുതരമാണ്: പരോക്ഷവും അപരോക്ഷവും. പരോക്ഷജ്ഞാനം സ്ഥിരതയില്ലാത്തതും, അപരോക്ഷജ്ഞാനമാണ് വാസ്തവത്തിൽ ഉറപ്പുള്ളത്. യുക്തിയിലൂടെയും ഉപദേശത്തിലൂടെയും അറിയപ്പെടുന്നത് പരോക്ഷം; ഉന്നതമായ അഭ്യാസത്തിലൂടെയാണ് അപരോക്ഷം ഉണ്ടാകുന്നത്. മോക്ഷം അപരോക്ഷാനുഭവമില്ലാതെ ലഭ്യമല്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കുക; അതിനാൽ പരമോന്നത അഭ്യാസം നേടാൻ പരിശ്രമിക്കണം." തുടർന്ന് മഹർഷിമാർ ചോദിച്ചു: "മോക്ഷം നേരിട്ട് അനുഭവപ്പെടുന്ന ഈ പരമോന്നത അഭ്യാസം എന്താണ്? അതിന്റെ മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഇന്ന് പറയണം, മാരുതാ." വായു മറുപടി പറഞ്ഞു: "ശൈവധർമ്മമാണ് പരമോന്നത അഭ്യാസം, അതാണ് പരമധർമ്മം, അതിൽ അപരോക്ഷാനുഭവം കാണപ്പെടുന്നു; ശിവൻ തന്നെയാണ് മോക്ഷം നൽകുന്നത്. ഇത് അഞ്ചുവിധമാണ്: കർമ്മം, തപസ്, ജപം, ധ്യാനം, ജ്ഞാനം — ഓരോന്നും പരമമായതായാണ്. ഇവയുടെയും ഉന്നതരൂപങ്ങളോടൊപ്പം പരമധർമ്മം സിദ്ധീകരിക്കുന്നു; പരോക്ഷവും അപരോക്ഷവും ഒരുമിച്ചുള്ളിടത്താണ് മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നത്. പരമധർമ്മവും അപരധർമ്മവും ശാസ്ത്രം നിർദ്ദേശിക്കുന്നു; 'ധർമ്മ' എന്ന പദം സൂചിപ്പിക്കുന്ന അർത്ഥത്തിന് ശാസ്ത്രം തന്നെയാണ് പ്രമാണം.