ബഹുമാനപ്പെട്ട സജ്ജനങ്ങളേ, ഈ സൃഷ്ടികഥയെ ഞാൻ നിങ്ങൾക്കായി സസ്നേഹം വിവരിക്കുന്നു. പ്രശസ്തമാർഗ്ഗത്തിൽ പ്രശസ്തരായ മഹർഷിമാർ ഖ്യാതി തുടങ്ങിയ ദക്ഷപുത്രിമാരെ വിവാഹം ചെയ്തു. അങ്ങനെ, കാമനു മുതൽ യശസ്സ് വരെ പതിമൂന്നു പുത്രന്മാരും ജനിച്ചു. ധർമനിൽ നിന്നു ശ്രദ്ദ തുടങ്ങിയ അത്യന്തം മംഗളകരമായ പുത്രിമാർ ജനിച്ചു; അതേസമയം, അധർമനിൽ നിന്ന് ഹിംസയുടെ വംശത്തിൽ ദുഃഖത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നവരും ജനിച്ചു. നികൃതിയുടെയും മറ്റു സ്ത്രീകളുടെയും പിറവിയിൽ അധർമ്മം നിറഞ്ഞ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; അവരുടെ ഭാര്യകളും പുത്രന്മാരും നിർണിതമായ ക്രമമില്ലാതെ പരന്നിരുന്നു. ഇങ്ങനെയാണ് ഈ തമോഗുണാത്മക സൃഷ്ടി, ധർമ്മം നിയന്ത്രിച്ചുകൊണ്ടു ഉദയിച്ചത്. ദക്ഷന്റെ പുത്രിയായും രുദ്രന്റെ പ്രിയയായും സതി ജനിച്ചു. ഭർത്താവിന്റെ അപമാനത്താൽ സതി ദക്ഷയിൽ നിന്നു ജനിച്ച ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചു; ദക്ഷനെയും അവന്റെ ഭാര്യയെയും ബന്ധുക്കളേയും അവൾ ശപിച്ചു. പിന്നീട് സതി, ഹിമവതും മേനയും ജനിച്ച പുത്രിയായി പുനർജനിച്ചു. രുദ്രൻ, തനിക്കു തുല്യമായ തേജസ്സുള്ള സതിയെ കണ്ടു അവളെ തന്റെ ഭാര്യയാക്കി. പിന്നീട്, ഭൃഗുവിനും ഖ്യാതിക്കും ലക്ഷ്മി ജനിച്ചു; ലക്ഷ്മി നാരായണന്റെ പ്രിയയാണ്. ധാതാവും വിധാതാവും മന്വന്തരചക്രങ്ങൾ നിലനിറുത്തുന്നു; അവരിൽ നിന്ന് നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും പുത്രന്മാരും മക്കളും ജനിച്ചു. ഭൃഗുവിന്റെ ഈ സന്തതികൾ സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ നിലനിന്നവരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. മരീചിയിൽ നിന്ന് സംഭൂതി ജനിച്ചു; അവളിൽ നിന്ന് പൗർണമാസൻ ജനിച്ചു. നാലു പ്രശസ്തയായ പുത്രിമാരുടെ വംശത്തിൽ നിന്ന് അനേകം പുത്രന്മാർക്കു പിതാവായ കശ്യപൻ ജനിച്ചു. അംഗിരസിന്റെ ഭാര്യ സ്മൃതിയിൽ നിന്ന് അഗ്നിധ്രനും ശരഭനും കൂടാതെ നാലു പുത്രിമാരും ജനിച്ചു. അവരുടെ പുത്രന്മാരും മക്കളും അനവധി ആയി കാലക്രമത്തിൽ അപ്രത്യക്ഷരായി. പ്രിതിയുടെ പുത്രനായ ദന്തോഗ്നി, മുമ്പ് ‘യോഗ’ എന്നു സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നതാണ്. പൗലസ്ത്യർ എന്ന പേരിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനേകം സന്തതികൾ അറിയപ്പെടുന്നു. ക്ഷമയുടെ പുത്രന്മാരാണ് പുളഹായ്ക്ക് ജനിച്ചത്. കർദമൻ, സൂരി, സഹിഷ്ണു—ഈ മൂന്നുപേരും ത്രൈലോക്യാഗ്നിയുടെ തേജസ്സുമായവർ, തങ്ങളുടെ വംശങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു. ക്രതുവിന്റെ ഭാര്യ സന്നതിയിൽ നിന്ന് ക്രതുവിനോട് തുല്യമായ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; അവരുടെ ഭാര്യകളും പുത്രന്മാരും ബ്രഹ്മചാരികളായി നിലനിന്നു. ഇവർ അറുപതിനായിരം വാലഖില്യർ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; അവർ സൂര്യനെ ചുറ്റി അനുരോരയെക്കാൾ മുമ്പായി സഞ്ചരിക്കുന്നു. അത്രിയുടെ ഭാര്യ അനുസൂയയിൽ നിന്ന് അഞ്ചു അത്രേയന്മാരും, ശൃതി എന്ന പുത്രിയും ജനിച്ചു; ശൃതി ശംഖപാദിന്റെ മാതാവാണ്. സത്യനേത്രൻ, ഹവ്യൻ, ആപോമൂർത്തി, ശനൈശ്ചരൻ, സോമൻ—ഇവരാണ് അഞ്ചു അത്രേയന്മാർ. അത്രിയുടെ മഹാത്മാക്കളായ സന്തതികളുടെ പുത്രന്മാരും മക്കളും സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഊർജയിൽ നിന്ന് വസിഷ്ഠൻക്ക് ഏഴ് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; അവരുടെ മൂത്ത സഹോദരി പുണ്ടരീകാ സുന്ദരിയായവളായിരുന്നു. രാജസ്, ഗാത്ര, ഊർദ്ധ്വബാഹു, സവന, അനയ, സുതപാ, ശുക്ര—ഇവരാണ് ആ ഏഴു മഹർഷികൾ. വസിഷ്ഠരുടെ ഈ മഹാത്മാക്കളായ വംശങ്ങൾ സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ കോടിക്കണക്കിന് നിലനിന്നു. ഇങ്ങനെ മഹർഷിമാരുടെയും അവരുടെ സന്തതികളുടെയും സൃഷ്ടി സംക്ഷിപ്തമായി വിവരിച്ചു; വിശദമായി പറയുവാൻ കഴിയില്ല, ദ്വിജന്മാരേ. അഗ്നിബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച രുദ്രാത്മാവായവന്റെ പ്രിയയായ സ്വാഹയിൽ നിന്ന് മൂന്നു മഹാബലശാലികൾ ജനിച്ചു. പാവക, പവമാന, ശുചി—ഇവരാണ് അവ. പവമാനൻ ചുരണ്ടപ്പെട്ടവൻ, പാവകൻ മിന്നൽ, ശുചി സൂര്യനിൽ പ്രകാശിക്കുന്നവൻ. ഹവ്യവാഹ, കവ്യവാഹ, സഹരക്ഷ—ഇവരാണ് മൂവരും. അവരുടെ പുത്രന്മാർ ദേവന്മാർ, പിതൃകൾ, സുരന്മാർ എന്നിങ്ങനെയാണ്; അവരുടെ പുത്രന്മാരും മക്കളും ആകെ നാല്പ്പത്തൊൻപതാണ്. അവർ മൂന്ന് വിധത്തിലുള്ള കർമ്മങ്ങളിൽ—കാമം, അവസരം, സ്ഥിരം—സ്ഥിരീകരിച്ചവരാണ്; അവരൊക്കെയും തപസ്സുകാരും വ്രതനിഷ്ഠരുമാണ്. അവർ എല്ലാവരും രുദ്രാത്മാക്കളും രുദ്രഭക്തരുമാണ്; അതുകൊണ്ട്, ആരെങ്കിലും അഗ്നിയിൽ സമർപ്പിക്കുന്നതെല്ലാം രുദ്രനെ ഉദ്ധിഷ്ട്ടിച്ച് സമർപ്പിച്ചതായാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഇങ്ങനെ അഗ്നികളുടെ വംശം വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. പിതൃകളെക്കുറിച്ച് ഞാൻ കൂടുതൽ വിശദമായി പറയുന്നില്ല, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ; അവർക്കുള്ള സ്ഥാനം ആറു ഋതുക്കളിൽ ആണ്, അവ ഋതുക്കളുമായി ഐക്യമായിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ, പിതൃകൾ ഋതുക്കളാണ്—ഇതാണ് വേദോപദേശം; ഋതുക്കളിൽ നിന്നാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നവരും അചഞ്ചലരായവരും എല്ലാം ജനിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഇവർ ‘ഋതുക്കാനുഭവി’ എന്നപോലെയാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്; ഇങ്ങനെ, ഇവർ ഋതുക്കളുടെ സമയങ്ങളുമായി ഐക്യമായിരിക്കുന്നു. സ്വയം നിയന്ത്രണമുള്ള മഹാത്മാക്കളായ പിതൃകൾ അശുദ്ധിയില്ലാതെ ഇവിടെ നിലനിൽക്കുന്നു; ആഗ്നിഷ്വാത്തരും ബർഹിഷദും എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു വിഭാഗങ്ങളുണ്ട്. യജ്ഞമല്ലാത്തവരും യജ്ഞശീലികളുമാണ് അവർ; പിതൃകളിൽ നിന്ന് സ്വധയ്ക്ക് ലോകപ്രശസ്തയായ രണ്ടു പുത്രിമാർ ജനിച്ചു. മേനയും ധരണിയും—ഇവരാണ് അവ. ഇവരാൽ ഈ ലോകം മുഴുവനും നിലനിൽക്കുന്നു; മേന ആഗ്നിഷ്വാത്തരുടെ പുത്രിയാണ്, ധരണി ബർഹിഷദിന്റെ പുത്രിയാണ്. മേന, ഹിമവന്റെ ഭാര്യയായി, മൈനാക, ക്രൗഞ്ച, ഗൗരി, ഭവന്റെ ശരീരം സ്പർശിച്ച് വിശുദ്ധയായ ഗംഗ—ഇവരെ പ്രസവിച്ചു. ഭൂമി, മെരുവിന്റെ ഭാര്യയായി, ദിവ്യ ഔഷധങ്ങളാൽ സമ്പന്നയായി, അലങ്കൃതമായ കഴുത്തുള്ള മന്ദരപർവതത്തെ പ്രസവിച്ചു. ആ പ്രശസ്തനായ മന്ദരൻ, മെരുവിന്റെ പുത്രൻ, തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ ശ്രീകണ്ഠശിവന്റെ വാസസ്ഥലമായി. പിന്നീട് ഭൂമി, പത്തിരണ്ടു പ്രശസ്തയായ പുത്രിമാരെയും വേല, നിയമം, ആയതി എന്നിങ്ങനെ മറ്റുള്ളവരെയും പ്രസവിച്ചു. ഇങ്ങനെയാണ് മഹർഷിമാരുടെയും ദേവതകളുടെയും പിതൃകളുടെയും വംശങ്ങൾ, അവരുടെ സൃഷ്ടികൾ, ഈ മഹത്തായ സൃഷ്ടികഥയിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്നത്.