ശിവപുരാണമ്

പരമേശ്വരിയായ ദേവിയെ ആദരിച്ച്, പശുപതി അവളോടൊപ്പം തന്റെ സൈന്യവുമായി യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. അവരുടെ യുദ്ധം നിരീക്ഷിച്ച പശുപതി മേഘങ്ങളിൽ ഒളിച്ചു; വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദവും സൈനികരുടെ മുഴക്കം മുഴുവൻ അപ്രത്യക്ഷമായത് പോലെ ശാന്തി നിറഞ്ഞു. അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവും അച്യുതനും, പരസ്പരം സംഹരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, മഹേശ്വരാസ്ത്രവും പാശുപതാസ്ത്രവും പ്രയോഗിച്ചു. ആ മഹാസ്ത്രങ്ങളുടെ ജ്വാലയിൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും വിഷ്ണുവിന്റെയും ലോകങ്ങൾ മുഴുവൻ ദഹിച്ചു; അതു കണ്ട നാഥൻ അത്യന്തം ഭയാനകമായ അസമയപ്രളയം വരുന്നതായി തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അപ്പോൾ ആ മഹാദേവൻ ഒരു ഭയങ്കരമായ, ഭാഗങ്ങളില്ലാത്ത, അഗ്നിപദം പോലെയുള്ള വൻ തീസ്തംഭമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ലോകങ്ങളെ സംഹരിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ആസ്ത്രങ്ങൾ, ആ മഹാജ്വാലയുടെ പ്രത്യക്ഷതയിൽ, ഒരുമിനിറ്റിൽ തന്നെ അപ്രഭാവം ആവുകയായിരുന്നു. ആ അത്ഭുതകരമായ, ആശ്ചര്യജനകമായ, മംഗളസ്വരൂപം ആയ ആ തീസ്തംഭം ആയതിനെ കണ്ട അവർ പരസ്പരം ചോദിച്ചു: “ഇത് എന്താണ്, ഇത്രയധികം അത്ഭുതരൂപം ഉള്ളത്?” “ഇത് ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് അപ്പുറമുള്ള അഗ്നിരൂപം ഉള്ള ഒരുസ്തംഭം; അതിന്റെ മുകളോ അടിയോ ഞങ്ങൾ കാണുന്നില്ല.” ഇങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും, തങ്ങളുടെ വീരതയിൽ അഭിമാനിച്ച്, അതിന്റെ അടി-മുകളെ അന്വേഷിക്കാൻ ചേർന്ന് പുറപ്പെട്ടു. “നമുക്ക് ഒരുമിച്ച് ഈ കാര്യത്തിൽ വിജയിക്കാൻ കഴിയില്ല,” എന്നു പറഞ്ഞ്, വിഷ്ണു വരാഹരൂപം സ്വീകരിച്ച് അതിന്റെ അടിയെ അന്വേഷിക്കാൻ താഴേക്ക് പോയി. അതുപോലെ ബ്രഹ്മാവ് ഹംസരൂപം എടുത്ത് മുകളിലേക്ക് പറന്നു. ഹരി പാതാളത്തിൽ വരെ കുഴിച്ചിറങ്ങി, വളരെ ദൂരെ എത്തി. എന്നിരുന്നാലും, ആ അഗ്നിജ്വലിതസ്തംഭത്തിന്റെ അന്ത്യവും ആദിയും കണ്ടെത്താൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു. ക്ഷീണിച്ച ഹരി, വരാഹരൂപത്തിൽ, ആദ്യം തന്നെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ തിരികെ എത്തി. അപ്പോൾ, സൃഷ്ടികർത്താവായ ബ്രഹ്മാവ് ആകാശത്തിലൂടെ പോകുമ്പോൾ, കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് വീണു കിടക്കുന്ന, അത്ഭുതകരമായ ഒരു കേതകിപുഷ്പം കണ്ടു. അതിന്റെ സുഗന്ധവും തഴഞ്ഞതും അക്ഷയവുമായിരുന്നു. അതിനെ കണ്ട മഹാപ്രഭുവായ ബ്രഹ്മാവ്, താനെന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് ആലോചിച്ചു. ഒരു തമാശയായി, അവന്റെ തല ചലിക്കുകയും, ആ കേതകിപുഷ്പം താഴേക്ക് വീഴുകയും ചെയ്തു; ബ്രഹ്മാവ് അതിനെ പിടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. “പുഷ്പങ്ങളുടെ രാജാവേ, നീ എന്തിന് വീഴുന്നു? ആരാണ് നിന്നെ പിടിച്ചത്? നീ അതുല്യമായ ആ ആദിസ്തംഭത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ നിന്ന് ഏറെക്കാലം മുമ്പ് വീണിരിക്കുന്നു.” എന്നിട്ട് ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: “അതുകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ കാണുന്നില്ല; അതിന്റെ അടി കാണാനുള്ള ആഗ്രഹം ഉപേക്ഷിക്കണം. അവനു സേവനത്തിനായി ഞാൻ ഹംസരൂപത്തിൽ ഇവിടെയെത്തിയതാണ്. ഇനി, സുഹൃത്തെ, ഇന്നുതന്നെ ഞാൻ പറയുന്നതു നീയും ചേർന്ന് വിഷ്ണുവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തണം.” “സ്തംഭത്തിന്റെ അറ്റത്ത് ഞാൻ കണ്ടു; അതുവിടെയാണു കേതകി സാക്ഷ്യം,” എന്നു പറഞ്ഞ് ബ്രഹ്മാവ് വീണ്ടും ആ പുഷ്പത്തെ പ്രണാമം ചെയ്തു. “കഷ്ടസമയത്ത് കള്ളം പറയുന്നത് പോലും ഉചിതം,” എന്നതായിരുന്നു അവിടെയുള്ള ഉപദേശം. കഠിനമായ ശ്രമത്തിൽ ക്ഷീണിച്ചു സന്തോഷരഹിതനായ അച്യുതനെ അവിടെ കണ്ട ബ്രഹ്മാവ്, ആനന്ദത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്തു, അവനോട് പരമസത്യം പ്രസ്താവിച്ചു. ബ്രഹ്മാവ് അച്യുതനോട് പറഞ്ഞു: “ഹരിയേ, ഈസ്തംഭത്തിന്റെ അറ്റം ഞാൻ കണ്ടു; അതുവിടെയാണ് കേതകി സാക്ഷ്യം.” എന്നാൽ അപ്പോൾ തന്നെ കേതകിപുഷ്പം പറഞ്ഞു: “ഇത് കള്ളമാണ്.” എന്നിട്ടും ഹരി അതു സത്യമെന്നു കരുതി ബ്രഹ്മാവിനെ പ്രണാമം ചെയ്തു, പതിനാറ് ഉപചാരങ്ങളോടെ പൂജിച്ചു. ബ്രഹ്മാവ് കപടതയോടെ അഗ്നിലിംഗത്തെ തൊടാൻ പോവുമ്പോൾ, ഭഗവാൻ അവിടെ ദർശനമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അവനെ കണ്ട ബ്രഹ്മാവിന്റെ കൈകൾ വിറച്ചു; വീണ്ടും അവൻ ഭഗവാന്റെ കാൽ പിടിച്ചു. “ആദിയുമില്ല, അന്ത്യവും ഇല്ലാത്ത ഈ രൂപത്തിൽ, ഭ്രമം കൊണ്ടുള്ള ആഗ്രഹം ഇനി ഉണ്ടാകരുതേ. ദയാമയനായോ, നിന്റെ ലീലയിൽ ഉണ്ടായ ഈ ദോഷം ക്ഷമിക്കണമേ,” എന്നു പ്രാർത്ഥിച്ചു. “ഹരിയേ, നീ സത്യം പറഞ്ഞതിനാൽ ഞാൻ സന്തോഷവാനാണ്; അതുകൊണ്ട് ജനങ്ങളിൽ നിന്നെ എനിക്കു തുല്യനാക്കി, എന്റെ ആദരവും നിനക്കു നൽകുന്നു. ഇനി മുതൽ നീയും നിന്റെ സ്വതന്ത്രരൂപവും ഈ പുണ്യസ്ഥലത്തിൽ ഉത്സവവും പൂജയും നടത്തണം.” ഇങ്ങനെ, സത്യനിഷ്ഠയാൽ സന്തുഷ്ടനായ ഭഗവാൻ, ദേവസമൂഹം നോക്കുമ്പോൾ, ഹരിക്ക് പരമതുല്യതയും ആദരവുമാണ് നൽകിയതെന്ന് പുരാതനകാലത്ത് സംഭവിച്ചു. അതിനുശേഷം, മഹാദേവൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ അഭിമാനം ശമിപ്പിക്കാൻ തന്റെ കണ്യയിൽ നിന്ന് ഭൈരവനെന്ന അത്ഭുതകരമായ ഒരു ഭവന്ഗം സൃഷ്ടിച്ചു. ഭൈരവൻ ശിവസഭയിൽ ഭഗവാനെ പ്രണാമം ചെയ്ത്, “എനിക്ക് എന്ത് ചെയ്യണം?” എന്നു ചോദിച്ചു. “ഈ ബ്രഹ്മാവിനെയാണ് ആരാധിക്കേണ്ടത്; നിന്റെ കഠാരകൊണ്ട് അവനെ വേഗത്തിൽ സംഹരിക്കൂ,” എന്നു ഭഗവാൻ കല്പിച്ചു. ഭൈരവൻ, ഒരു കൈ കൊണ്ട് ബ്രഹ്മാവിന്റെ അഹങ്കാരപൂർണമായ അഞ്ചാമത്തെ തല പിടിച്ചു, അതു വെട്ടി മാറ്റി, അവനെ സംഹരിക്കാൻ കഠാര ഉയർത്തി. അപ്പോൾ, അലങ്കാരങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും മാലകളും ജടയും അകറ്റപ്പെട്ട ബ്രഹ്മാവ്, കാറ്റിൽ ഇളകുന്ന ഒരു വള്ളിപോലെ, ഭൈരവന്റെ പാദത്തിൽ വീണു. അതിനുശേഷം, ആ നിയമം കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ദയാമയനായ അച്യുതൻ നമ്മുടെ പ്രഭുവിന്റെ പാദധൂളി തലയിൽ ചാർത്തി, കൈകൾ ചേർത്ത് കണ്ണുനിറയെ കണ്ണീർവിട്ട്, ഒരു കുട്ടിയെപ്പോലെ അച്യുതൻ തന്റെ അച്ഛനോട് വിറയലോടെ പറഞ്ഞു: “പ്രഭോ, നീ പ്രയത്നപൂർവം നൽകിയ അഞ്ചുമുഖചിഹ്നവും, ആധിപത്യലക്ഷണവും കാരണം, അവനെ ക്ഷമിക്കണം; അവൻ നിന്റെ കൃപയ്ക്ക് അർഹനാണ്. നിയമത്തിനായി അവനോട് ദയ കാണിക്കണം.” ഇങ്ങനെ അച്യുതൻ അപേക്ഷിച്ചതോടെ, ഭഗവാൻ സന്തോഷത്തോടെ ദേവസഭയിൽ ഭൈരവനെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശിക്ഷയിൽ നിന്ന് പിൻവലിച്ചു. പിന്നീട് ഭഗവാൻ തലകെട്ടു പോയ ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു: “ബ്രഹ്മാവേ, നീ ആരാധന ആഗ്രഹിക്കുന്ന കപടനായവനാണ്; നീ ആധിപത്യം ഏറ്റെടുത്തിരിക്കുന്നു. ഇനി നിന്നെ ലോകത്തിൽ ഒരിക്കലും ആദരിക്കില്ല; ഉത്സവങ്ങളോ, വിശേഷാസനങ്ങളോ നിനക്ക് ലഭിക്കില്ല.” ബ്രഹ്മാവ് ഭഗവാനോട് പ്രാർത്ഥിച്ചു: “മഹോന്നതനായോ, ദയയുള്ളവനേ, എന്റെ തല മോചനം മാത്രമേ ഞാൻ ആശംസിക്കുന്നത്.” “ഭഗവാനേ, നമസ്കാരം, ലോകത്തിന്റെ ആധാരനായ കുലപതി, സഹനശീലനായ ശംഭോ, പർവതധന്വധാരിണേ.” “ഭരതയില്ലെങ്കിൽ ഈ ലോകം ഭയത്തിൽ നിന്ന് നിലനിൽക്കില്ല; അതുകൊണ്ട് അർഹനായവനെ ശിക്ഷിക്കുകയും ലോകഭാരം ചുമക്കുകയും ചെയ്യൂ, മകനേ.” “ഞാൻ നിന്നെ ഒരു വരം നൽകുന്നു—ഇതാ, അപൂർവവും പരമവും ആയ ഈ അനുഗ്രഹം: എല്ലാ വൈതാനികയാഗങ്ങളിലും ഗൃഹസ്ഥയാഗങ്ങളിലും നീ ആചാര്യനാവും.