ശിവപുരാണത്തിലെ ഈ ഭാഗങ്ങളിൽ, വിശ്വകർമൻ ബ്രഹ്മാവായ നാലു മുഖങ്ങളുള്ളവൻ, പരമേശ്വരനായ രുദ്രനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദൈവീക സഹധർമിണിയായ രുദ്രാണിക്കും അഭ്യർത്ഥനയോടെ ജയഘോഷം അർപ്പിക്കുന്നു. “ജയമാകട്ടെ, ശുഭസ്വഭാവമുള്ള പ്രകൃതിയെ! ജയം, പ്രകൃതിയുടെ നായകനായവനെ! ജയം, പ്രകൃതിക്കു അതീതനായവനെ! ജയം, പ്രകൃതിയുടെ സൗന്ദര്യമായവനെ!” എന്ന് അദ്ദേഹം ആദരപൂർവ്വം സ്തുതിക്കുന്നു. അവൻ വീണ്ടും പറയുന്നു: “ജയം, അപ്രതിഭാഗ്യമുള്ള മഹാമായയെ! ജയം, അപ്രതിഭാഗ്യമുള്ള വാഞ്ഛാപൂരകയെ! ജയം, അപ്രതിഭാഗ്യമുള്ള മഹാലീലയെ! ജയം, അപ്രതിഭാഗ്യമുള്ള മഹാശക്തിയെ!” ഈ സ്തുതികൾ വഴി, വിശ്വകർമൻ ദേവിയുടെ മഹത്ത്വം, അവളുടെ അതുല്യമായ ശക്തി, സൃഷ്ടി, സംഹാര, സംരക്ഷണം എന്നിവയെ പുകഴ്ത്തുന്നു. “ജയം, സകലജഗതിന്റെ മാതാവിനെ! ജയം, ജഗതായവളെ! ജയം, ജഗതിനെ പോഷിപ്പിക്കുന്നവളെ! ജയം, ജഗതിന്റെ സുഹൃത്തെ!” എന്നും, “ജയം, നിത്യാധിപത്യം ഉള്ളവളെ! ജയം, നിത്യകാലത്തെ! ജയം, നിത്യരൂപത്തെ! ജയം, നിത്യാനുയായിയെ!” എന്നും അദ്ദേഹം സ്തുതിക്കുന്നു. അവൻ മൂന്നു സ്വരൂപങ്ങളായ സൃഷ്ടി, സംരക്ഷണം, സംഹാരങ്ങൾക്കു കാരണമായ ദേവിയെ സ്തുതിക്കുന്നു: “ജയം, ത്രിസ്വരൂപത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവിനെ! ജയം, സംരക്ഷകയെയും! ജയം, സംഹാരകയെയും! ജയം, ത്രിസ്വരൂപത്തിന്റെ നായികയെയും!” ദേവിയുടെ ദൃശ്യത്തിൽ ലോകത്തിന്റെ കാരണങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതും, അവളുടെ അനാസക്തമായ ദൃഷ്ടിയിൽ പഞ്ചഭൂതങ്ങൾ ദഹനവും ഉത്ഭവിക്കുന്നതും അദ്ദേഹം പുകഴ്ത്തുന്നു. “ജയം, ദേവന്മാർക്കു പോലും അറിയാനാവാത്ത ദൈവത്തെ! ജയം, സ്വന്തം സൂക്ഷ്മസ്വരൂപം തെളിയിക്കുന്നതിൽ ദീപ്തിയുള്ളവളെ! ജയം, സ്തൂലസ്വരൂപത്തിന്റെ ശക്തിയുടെ അധിപതിയെ, സഞ്ചരിക്കുന്നതിലും നിലനിൽക്കുന്നതിലും വ്യാപിച്ചവളെ!” എന്നും, “ജയം, ഒരേ നാമത്തിൽ സകലതത്ത്വങ്ങളും സംയോജിച്ചവളെ! ജയം, ദാനവരുടെ തലയിൽ വിശ്രമിക്കുന്നവരിൽ ഉത്തമയായവളെ!” എന്നും വിശ്വകർമൻ സ്തുതിക്കുന്നു. അവൻ അഭയാർത്ഥികൾക്കു സംരക്ഷണം, ക്രമീകരണം നൽകുന്നതിൽ ഏറ്റവും പ്രാവീണ്യമുള്ള ദേവിയെ പുകഴ്ത്തുന്നു: “ജയം, ലോകസമസാരത്തിന്റെ വിഷവൃക്ഷത്തിന്റെ കുരു നീക്കം ചെയ്യുന്നവളെ! ജയം, ദേശാധിപന്മാരുടെ വീരത്വം, ശക്തി, പ്രഭാവം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നവളെ! ജയം, സകല ഗൗരവങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ലോകത്തിനു പുറത്തുള്ളവളെ!” എന്ന്. “ജയം, പഞ്ചതത്ത്വങ്ങളിലെ സാദ്ധ്യപ്രയോഗത്തിൽ പരമാംശമായ അമൃതമായവളെ! ജയം, പഞ്ചതത്ത്വജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൃതസൂക്ത स्वरൂപമായവളെ!” എന്നും, “ജയം, ഭയാനകമായ ലോകസമസാരരോഗത്തിനുള്ള പരമവൈദ്യനായവളെ! ജയം, അജ്ഞാന-മലത്തിന്റെ പുരാതനമായ അന്ധകാരം നീക്കം ചെയ്യുന്ന ചന്ദ്രികയായവളെ!” എന്നും. അവൻ ദേവിയെ ത്രിപുരഭൈരവിയായി, ത്രിഗുണങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതയായവളായി, ത്രിഗുണങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നവളായി സ്തുതിക്കുന്നു: “ജയം, ത്രിപുരങ്ങളുടെ അഗ്നിയായവളെ! ജയം, ത്രിപുരഭൈരവിയായവളെ! ജയം, ത്രിഗുണങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതയായവളെ! ജയം, ത്രിഗുണങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നവളെ!” എന്നും. അവൻ ദേവിയെ സകലവിഷയങ്ങൾ അറിയുന്നവളായി, എല്ലാം ഉണർത്തുന്നവളായി, ദൈവീയ അംഗങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചവളായി, ആഗ്രഹങ്ങൾ നൽകുന്നവളായി സ്തുതിക്കുന്നു: “ജയം, സകലത്തിനും ആദ്യജ്ഞാനിയായവളെ! ജയം, സകലത്തെയും ഉണർത്തുന്നവളെ! ജയം, അനേകം ദൈവീയ അംഗങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചവളെ! ജയം, ആഗ്രഹങ്ങൾ നൽകുന്നവളെ!” എന്നും. വിശ്വകർമൻ, “ദേവമേ, നിങ്ങളുടെ പരമാധിഷ്ഠാനം എവിടെയാണെന്നു അറിയാനാവില്ല; എന്റെ വൃഥാ വാക്കുകൾ എവിടെയാണെന്നു അറിയാനാവില്ല. എന്നിരുന്നാലും, ഭക്തിയാൽ ഞാൻ ഇങ്ങനെ അനർത്ഥമായ വാക്കുകൾ ഉരിയിടുന്നു, ദയവായി ക്ഷമിക്കണം,” എന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നു. അവൻ ഇങ്ങനെ ഉത്തമ വാക്കുകൾ ഉരിയിടുമ്പോൾ, വിശ്വകർമൻ, നാലു മുഖങ്ങളുള്ള ബ്രഹ്മാവായി, രുദ്രനും രുദ്രാണിയും മുന്നിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിക്കുന്നു. ഈ ഉത്തമ, പുണ്യസൂക്തം ബ്രഹ്മാ ഉരിയിടുന്നതാണ്; അതിനെ അർദ്ധനാരീശ്വരസൂക്തം എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്, ശിവനും പാർവ്വതിയും ആനന്ദം പ്രാപിക്കുന്നു. ഈ സൂക്തം ഭക്തിയോടെ ആരെങ്കിലും ഉരിയിടുകയോ, മറ്റൊരാളെ പഠിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യുമെങ്കിൽ, അതിന്റെ ഫലം അവർ പ്രാപിക്കും, കാരണം ശിവനും പാർവ്വതിയും അതിൽ ആനന്ദം പ്രാപിക്കുന്നു. ശംകരന്റെ രണ്ട് രൂപങ്ങളായ, സകല ജഗതുകളും ജീവികളെയും സൃഷ്ടിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവരായ, ജനന-നാശത്തിൽ നിന്നും മോചിതമായ, ഉത്തമ പുരുഷ-സ്ത്രീ ശരീരങ്ങൾ ധരിക്കുന്നവരോട് ഞാൻ എപ്പോഴും നമസ്കരിക്കുന്നു. ഇതിനുശേഷം, മഹാദേവൻ, ആ മഹാ ദൈവം, വലിയ മേഘത്തിന്റെ ഗംഭീരമായ ശബ്ദംപോലെ, മധുരവും ഗംഭീരവുമായ, ശുഭവും പൂർണ്ണവും അക്ഷരദോഷരഹിതവുമായ വാക്കുകളിൽ സംസാരിക്കുന്നു. അവന്റെ വാക്കുകൾ സകലവിഷയങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന, രാജസ്വഭാവം നിറഞ്ഞ, ശുദ്ധവും പ്രാവീണ്യപൂർവ്വവുമാണ്. മനോഹരമായ, ഉത്തമമായ, മധുരമായ ചിരി മുൻകൂട്ടി, ആ ദൈവം, അതീവ സന്തോഷത്തോടെ വിശ്വകർമനോട് സംസാരിക്കുന്നു: “കുഞ്ഞേ, കുഞ്ഞേ, അതീവ ഭാഗ്യശാലിയായവനെ, എന്റെ മകനേ, പിതാമഹനേ! നിന്റെ വാക്കുകളുടെ ഭാരവും ഞാൻ പൂർണ്ണമായി അറിയുന്നു.” “ജീവികളുടെ വർദ്ധനവിനായി നീ കഠിനതപസ്സു ചെയ്തു. ഈ തപസ്സിന്റെ ഫലമായി ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്; നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം ഞാൻ നൽകും.” ഇങ്ങനെ സ്വഭാവത്തിൽ ഉത്തമവും മധുരവുമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞ്, പരമേശ്വരനായ ഹരൻ, തന്റെ തന്നെ ശരീരത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗത്തിൽ നിന്ന് ദേവിയെ സൃഷ്ടിച്ചു. ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ അവളെ ദേവിയായി, ദൈവീയ ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നയായവളായി, പരമശക്തിയായി, പരമാത്മാവായ ഭവയായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. അവളിൽ ജനനം, മരണം, വൃദ്ധത തുടങ്ങിയവ ഒന്നും ഇല്ല; ഭവാനി ഭവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചവളാണ്. വാക്കുകളും, മനസ്സും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളും അവളിൽ നിന്ന് പിന്മടങ്ങുന്നു; ഭവന്റെ ശരീരത്തിന്റെ ഭാഗത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവളായി അവൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അവളുടെ മഹത്ത്വത്തിൽ, ഈ ലോകമൊക്കെയും അവൾ വ്യാപിക്കുന്നു; ശരീരധാരിയായവളായി, അത്ഭുതരൂപങ്ങളിൽ ദേവിയെ കാണപ്പെട്ടു. അവളുടെ മായയാൽ ഈ ലോകം മുഴുവൻ ഭ്രമിപ്പിക്കുന്നു; ഭവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചുവെങ്കിലും, യഥാർത്ഥത്തിൽ അവൾ അജന്മയായവളാണ്. ദേവികളുടെ ഇടയിൽ പോലും അവളുടെ പരമസ്വഭാവം അറിവില്ല; അവൾ, ജഗദാധിപതിയായ ദേവി, വ്യത്യസ്തയാണെങ്കിലും ഭവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചവളാണ്. ആ പരമദേവിയെ, ലോകങ്ങളുടെ മഹാധിപതിയെ, സകലജ്ഞാനവും സകലവ്യാപനവും ഉള്ളവളെ, സത്വ-അസത്വ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത സൂക്ഷ്മരൂപവളെ, ലോകത്തെ മുഴുവൻ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നവളെ, വീരാട്, മഹാദേവിയെ നമസ്കരിച്ച് ഭക്തിപൂർവ്വം പ്രാർത്ഥിച്ചു. “ദേവിയേ, ദൈവം എന്നെ ആദിയിൽ സൃഷ്ടിച്ചു; നീയാണു സകലലോകങ്ങളുടെ സാരമായവൾ; ജീവികളുടെ സൃഷ്ടിയിൽ നിയമിച്ചവളായി ഞാൻ ലോകം മുഴുവൻ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ദേവിയേ, സകലദേവന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും ഞാൻ മനസ്സിലൂടെ സൃഷ്ടിച്ചു; എന്നാൽ, ആവർത്തിച്ച് സൃഷ്ടിച്ചിട്ടും അവർ വളർച്ച പ്രാപിക്കുന്നില്ല.” “അവരെ ദ്വന്ദ്വങ്ങളായി മാത്രം ഉണർത്തിയിട്ടുണ്ട്, പരമസൃഷ്ടിസിദ്ധാന്തപ്രകാരം; എന്റെ സന്തതികളെ വളർത്താൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. നിന്നിൽ നിന്ന് സ്ത്രീവംശം ഒരിക്കലും ഉദിച്ചിട്ടില്ല; അതിനാൽ സ്ത്രീവംശം സൃഷ്ടിക്കാൻ എനിക്ക് ശക്തിയില്ല.” “സകലശക്തികളും നിന്നിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്; അതിനാൽ, എല്ലായിടത്തും നീയാണു സകലശക്തികൾ നൽകുന്നവളെ. ഞാൻ നിന്നോടു മാത്രം പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു, വരം നൽകുന്ന ദേവിയേ, മായാദേവിയേ, ദേവികളുടെ അധിപതിയെ, സഞ്ചരിക്കുന്നതിലും അചലമായവയിലും വർദ്ധനവിനായി, നിന്നിലെ ഒരു ഭാഗം വഴി, സകലവ്യാപനമുള്ളവളേ.” “ദക്ഷന്റെ മകളായി, എന്റെ മകനായ ദക്ഷന്റെ മകളായി ജനിക്കണം, ഭവനാശം ചെയ്യുന്നവളേ!” എന്ന് ബ്രഹ്മാ, ബ്രഹ്മന്റെ സ്രോതസ്സായ ദേവിയെ അപേക്ഷിച്ചു. ഈ ദൈവിക കഥയിൽ, വിശ്വകർമന്റെ ഭക്തി, ദേവിയുടെ സ്തുതികൾ, ദൈവത്തിന്റെ ദാനശക്തി, ദേവിയുടെ ഉത്ഭവം, ഭവാനിയുടെ മഹത്വം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പ്രാർത്ഥന—ഇവയൊക്കെ ഒരു ദൈവിക സാന്ദ്രതയിൽ ചേർന്ന്, സൃഷ്ടിയുടെ ഗൗരവം, ദൈവത്തിന്റെ ദയ, ദേവിയുടെ പരമാധിഷ്ഠാനം എന്നിവയെ മനസ്സിലാക്കുന്നു.