ശിവപുരാണമ്
Partial text — Vidyeśvara and Vāyavīya Saṃhitās only
ശിവപുരാണത്തിലെ ഈ ഭാഗങ്ങളിൽ, ശിവലിംഗവും ശിവമൂർത്തിയും ആരാധിക്കാൻ എങ്ങനെ വേണമെന്ന് വളരെ ഭക്തിപൂർവ്വം വിവരിക്കുന്നു. ഒരാളുടെ ശേഷിയനുസരിച്ച്, വഞ്ചനയില്ലാതെ, ലിംഗത്തിനോ മൂർത്തിയ്ക്കോ ഉപകരണങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുകയും, അവയെ നിരന്തരം ആരാധിക്കുകയും ചെയ്യണം എന്ന് പറയുന്നു. ഭക്തിയോടെ, മണ്ഡപം, കവാടം, പുണ്യസ്ഥലം, മഠം, വയൽ, ഉത്സവം, വസ്ത്രം, സുഗന്ധം, മാല, ധൂപം, ദീപം എന്നിവയും സമർപ്പിക്കണം. വിവിധ വിഭവങ്ങൾ, അപ്പം, ഉപഭക്ഷണങ്ങൾ, കുട, പതാക, വീശാൻ പankha, ചൗരി എന്നിവയും അതിന്റെ ഉപകരണങ്ങളോടൊപ്പം സമർപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ശിവലിംഗത്തിനും ശിവമൂർത്തിക്കും രാജകീയ ബഹുമാനങ്ങൾ നൽകുകയും, പ്രദക്ഷിണം, നമസ്കാരം, ജപം എന്നിവ ചെയ്യുകയും വേണം. ഭക്തിപൂർവ്വം, പ്രതിദിനം, ആവാഹനത്തിൽ നിന്ന് സമാപനത്തേയ്ക്ക് എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും നിർവഹിക്കേണ്ടതുണ്ട്; അങ്ങനെ ശങ്കരന്റെ ലിംഗത്തിലും മൂർത്തിയിലും ഭഗവാനെ ആരാധിക്കാം. ശിവൻറെ കൃപയാൽ, കേൾക്കൽ മുതലായവ ഉപേക്ഷിച്ചാലും, വിജയം നേടാം; പണ്ടത്തെ മഹാത്മാക്കൾ ലിംഗമൂർത്തി ആരാധനയിലൂടെ മാത്രം മോക്ഷം നേടിയതാണു്. മൂർത്തികൾ മുഖേന തന്നെ ദേവതകളെ എല്ലായിടത്തും ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു; പക്ഷേ, ശിവൻറെ ലിംഗത്തിലും മൂർത്തിയിലും എല്ലായിടത്തും ആരാധന എങ്ങനെ നടക്കുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ചോദ്യമുയർന്നപ്പോൾ, മഹാദേവൻ മാത്രമാണ് ഇതിൽ സംസാരിക്കേണ്ടതെന്ന് പറയുന്നു. ശിവൻ ബ്രഹ്മസ്വഭാവം കൊണ്ടു് "നിര്ഗുണൻ" എന്നതുകൊണ്ട് "അവിഭാഗം" എന്നറിയപ്പെടുന്നു. രൂപം ഉള്ളതുകൊണ്ട് "വിഭാഗം" എന്നതും; അങ്ങനെ, ശിവൻ വിഭാഗവും അവിഭാഗവും ആയവനാണ്. അവിഭാഗം ആയതുകൊണ്ട് ലിംഗം രൂപരഹിതമാണ്, അതിൽ ശിവൻ ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നു. വിഭാഗം ഉള്ളതുകൊണ്ട്, മൂർത്തി രൂപമാണ്; അങ്ങനെ, ശിവൻ വിഭാഗവും അവിഭാഗവും എന്ന ഇരട്ടസ്വഭാവം കൊണ്ടു് "ബ്രഹ്മൻ" എന്നതിൽ ഉയർന്നവനാണ്. ലിംഗവും മൂർത്തിയും ജനങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും ആരാധിക്കുന്നു; മറ്റുള്ളവർ ബ്രഹ്മൻ അല്ലാത്തതിനാൽ, അവർക്ക് അവിഭാഗസ്വഭാവം ഇല്ല. അതുകൊണ്ട്, ദേവതാധിപതികൾ ലിംഗം ആരാധിക്കുന്നില്ല; മറ്റുള്ളവർ ജീവികൾ ആയതിനാൽ, ദേവതകളുടെ കൂട്ടം ജീവികൾ തന്നെയാണ്. മൂർത്തി, വിഭാഗം ഉള്ളതുകൊണ്ട്, മൗനത്തിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു; ശങ്കരൻ മാത്രം ബ്രഹ്മൻ ആണ്, മറ്റുള്ളവർ ജീവികൾ. വേദാന്തത്തിന്റെ സാരത്തിൽ, പ്രണവത്തിന്റെ അർത്ഥത്തിൽ ഇതു് സ്ഥാപിതമായതാണു്; പൂർവകാലത്ത്, മന്ദരയിൽ നന്ദികേശ്വരനോട് ഈ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കപ്പെട്ടു. സനത്കുമാരൻ, ബ്രഹ്മയുടെ പുത്രനും ജ്ഞാനവാനുമായ സനാത്കുമാരൻ, ശിവനും മറ്റ് ആശ്രിത ദേവതകളെയും സംബന്ധിച്ച് ചോദിച്ചു. മൂർത്തി മാത്രം ആരാധനയുടെ ആസ്പദമായി കേൾക്കപ്പെടുന്നു; ശിവന്റെ ആരാധനയിൽ, ലിംഗവും മൂർത്തിയും ഇരുവരും കാണപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ഈ അതിമനോഹരവും രഹസ്യവുമായ ബ്രഹ്മതത്ത്വം വിശദീകരിക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. ശിവൻ ബ്രഹ്മസ്വഭാവം കൊണ്ടു് അവിഭാഗം ആണ്; അതുകൊണ്ട്, ലിംഗം വേദങ്ങളിൽ ആരാധനയ്ക്ക് സ്വീകരിക്കപ്പെടുന്നു. വിഭാഗം ഉള്ളതുകൊണ്ടും, ശിവൻ വിഭാഗവും അവിഭാഗവും ആയവനാണ്. അതുപോലെ, മൂർത്തിയും എല്ലായിടത്തും ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു; മറ്റുള്ളവർ ജീവികൾ, വിഭാഗം ഉള്ളവരാണ്. വേദങ്ങൾ നിർണ്ണയിച്ച പ്രകാരം, ദേവതകൾ പ്രത്യക്ഷമാകുമ്പോൾ, വിഭാഗം ഉള്ള രൂപം മാത്രം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ശിവന്റെ ലിംഗവും മൂർത്തിയും ദർശനത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു; ലിംഗമൂർത്തി പ്രചാരത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു. ശിവനും മറ്റ് ദേവതകളും അന്തിമ സത്യം എന്ന നിലയിൽ വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു; അതുകൊണ്ട്, ലിംഗമൂർത്തിയിൽ നിന്നു് ഉല്പന്നമായത് ഏറ്റവും പരമമായതാണു്. യോഗികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനോട്, ലിംഗത്തിന്റെ പ്രത്യക്ഷതയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതായി പറയുന്നു. സ്നേഹത്താൽ, പരമസത്യം പറയാൻ തയ്യാറാണ്. പണ്ടു്, ഒരു മഹായുഗത്തിന്റെ അവസാനം, ലോകം പ്രശസ്തമായിരുന്നപ്പോൾ, ബ്രഹ്മയും വിഷ്ണുവും തമ്മിൽ മത്സരിച്ചു. അവരുടെ അഹംഭാവം അകറ്റാൻ, പരമേശ്വരൻ അനന്തസ്തംഭം രൂപത്തിൽ തന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം ഇരുവർക്കിടയിൽ പ്രകടിപ്പിച്ചു. അപ്പോൾ, ശിവൻ, ആ സ്തംഭരൂപത്തിൽ ലിംഗത്തിന്റെ അടയാളം കാണിച്ചു, എല്ലാ ജീവികളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി. ആ സമയത്തുനിന്ന്, ലോകങ്ങളിൽ, ശിവലിംഗം രൂപരഹിതമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ, രൂപം ഉള്ള മൂർത്തി ശിവന്റെതായി സ്ഥാപിതമാണ്. മറ്റു ദേവതകൾക്ക്, മൂർത്തി മാത്രം സ്ഥാപിതമാണ്; ഓരോ ദേവതയുടെ മൂർത്തി അവർക്കുള്ള അനുഭവങ്ങൾ നൽകുന്നു, ആശംസകരമാണ്. എന്നാൽ, ശിവയുടെ ലിംഗമൂർത്തി, അനുഭവവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു, അതും ആശംസകരമാണ്. അടുത്തതായി, ഒരു ദിവസം, യോഗികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനോട്, വിഷ്ണു, അനന്തനാഗത്തിന്മേൽ തൂങ്ങി, ഉത്തമ ഐശ്വര്യത്തിൽ, അനുചരന്മാരുടെ ഇടയിൽ വിശ്രമിച്ചു. അപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവ്, ബ്രഹ്മജ്ഞാനത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, അവിടെ എത്തിയപ്പോൾ, മനോഹരമായ ശയനത്തിൽ കിടക്കുന്ന കമലനയനനായ വിഷ്ണുവിനോട് ചോദിച്ചു: "നീ ഇതുപോലെ മനുഷ്യൻപോലെ കിടക്കുന്നവൻ ആരാണ്? അഹംഭാവത്തോടെ എന്നെ നോക്കുന്നു. എഴുന്നേൽക്കു, ശിശുവേ, ഞാൻ വന്നിരിക്കുന്ന എന്റെ ഗുരുവിനെയും പ്രഭുവിനെയും കാണു." "ഗുരുവിനെയും പ്രഭുവിനെയും കാണുമ്പോൾ അഹംഭാവം കാണിക്കുന്നവൻ, ദ്രോഹിയും മൂഢനും ആണു്; അവനു് പ്രായശ്ചിത്തം നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നു." ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട വിഷ്ണു, അകത്തിൽ കോപം ഉണ്ടായിരുന്നു എങ്കിലും, പുറത്തു് ശാന്തമായി പെരുമാറി: "ശാന്തി നിനക്ക്, സ്വാഗതം, ശിശുവേ, ഇരിക്കു, ഈ സീറ്റ് സ്വീകരിക്കു." "നിന്റെ മുഖം ക്രൂരമായി, ദൃഷ്ടി അസമമായി, കടുവയുടെ പോലെ കാണുന്നു, വിഷ്ണുവേ. വലിയ അഹംഭാവം നിന്നിൽ വന്നിരിക്കുന്നു, കാലത്തിന്റെ പ്രേരണയാൽ." "ശിശുവേ, പിതാമഹൻ ലോകത്തിന്റെ പ്രഭുവാണ്, നീ അതിന്റെ രക്ഷകനാണ്. ഈ ലോകം എന്നിൽ നിലനിൽക്കുന്നു, എങ്കിലും നീ മനുഷ്യരിൽ കള്ളനായി പെരുമാറുന്നു." "എന്റെ നാഭിയിൽ നിന്നു് കമലത്തിൽ ജനിച്ചവൻ നീ, എന്റെ പുത്രൻ, എങ്കിലും നീ വ്യർത്ഥമായി സംസാരിക്കുന്നു." അങ്ങനെ, ഈ രണ്ടു് മയക്കപ്പെട്ട, അജയരായവർ അവിടെ സംസാരിച്ചു: "ഞാനാണ് പരമൻ, നീയല്ല; ഞാനാണ് പ്രഭു, നീയല്ല." പരസ്പരം കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിച്ച്, യുദ്ധത്തിനു് തയ്യാറായി. അവരിൽ, അമരന്മാരായ ഈ ഇരുവർ, ഹംസത്തിന്മേലും, ഗരുഡത്തിന്മേലും കയറി, പരസ്പരം യുദ്ധം ചെയ്തു; അങ്ങനെ, ബ്രഹ്മാവിന്റെയും വിഷ്ണുവിന്റെയും അനുചരന്മാർ തമ്മിൽ യുദ്ധം നടത്തി.