ശിവലിംഗത്തിന്റെ നിർമ്മാണവും ആരാധനയും സംബന്ധിച്ച് ശാസ്ത്രജ്ഞർ നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്ന വിധിയെക്കുറിച്ച് ശാന്തമായ ഒരു വിവരണമാണ് ഇവിടെ നൽകുന്നത്. അചലമായ ലിംഗം നിർമിക്കുമ്പോൾ, അതിനെ രണ്ടു ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കേണ്ടതാണെന്ന് ശാസ്ത്രങ്ങൾ പറയുന്നു. എന്നാൽ, ചലിക്കുന്ന ലിംഗം പൂർണ്ണമായ രൂപത്തിലാണ് ശൈവസിദ്ധാന്തത്തിൽ പ്രാവർത്തികശാസ്ത്രജ്ഞർ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത്. ചലിക്കുന്ന ലിംഗത്തെ രണ്ടായി വിഭജിക്കുന്നവർ അജ്ഞാനത്താൽ ഭ്രമിച്ചവരാണ്; ശാസ്ത്രജ്ഞരും വേദപണ്ഡിതരും അങ്ങനെ ചെയ്യാറില്ല. അചല ലിംഗം പൂർണ്ണമാക്കുകയും ചല ലിംഗം രണ്ടായി വിഭജിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവർ ഭ്രാന്തന്മാരല്ല; അവർക്ക് ആരാധനാഫലങ്ങൾ ലഭിക്കും. അതിനാൽ, ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്ന വിധത്തിൽ, ഏറ്റവും ഉയർന്ന ആനന്ദത്തോടെ ചല ലിംഗം പൂർണ്ണമായും, അചല ലിംഗം രണ്ടു ഭാഗങ്ങളായി നിർമിക്കേണ്ടതാണെന്ന് നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. പൂർണ്ണമായ ചല ലിംഗത്തിന്റെ ആരാധന മുഴുവൻ ഫലവും നൽകുന്നു; രണ്ടായി വിഭജിച്ച ചല ലിംഗത്തിന്റെ ആരാധന വലിയ നഷ്ടം വരുത്തും. അചല ലിംഗം പൂർണ്ണമായി ആരാധിച്ചാൽ ആഗ്രഹിച്ച ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കില്ല; ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇതിനെ എപ്പോഴും തടസ്സം വരുത്തുന്നതായി പറയുന്നു. ഇനി, വേദമാർഗ്ഗത്തിൽ ഭക്തർക്ക് ഇടിച്ചുള്ള മൺലിംഗാരാധനയെക്കുറിച്ചും വിശദീകരിക്കുന്നു. വേദമാർഗ്ഗം അനുസരിച്ച്, ഈ ആരാധന ഭോഗവും മോക്ഷവും ഒരുപോലെ നൽകുന്നു. സൂത്രപ്രകാരമുള്ള സ്നാനം കഴിച്ച്, സന്ധ്യാവന്ദനം നിർവഹിച്ച്, ബ്രഹ്മയജ്ഞം നടത്തിയ ശേഷം മാത്രമേ ഈ അർപ്പണം നടത്താവൂ. ശിവനെ ഓർക്കുന്നതിന് മുൻപ്, ഭക്തൻ ഭസ്മവും രുദ്രാക്ഷമാലയും ധരിക്കണം. വേദങ്ങളിൽ നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്ന രീതിയിൽ, പരിപൂർണ്ണ ഫലത്തിനായി, പരമശുദ്ധിയോടെ മൺലിംഗത്തെ ആരാധിക്കണം. ഈ ആരാധന നദീതീരത്തോ, കുളത്തോ, പർവ്വതത്തിലോ, കാടിലോ, ശിവക്ഷേത്രത്തിലോ, ശുദ്ധമായ സ്ഥലത്തോ നടത്താവുന്നതാണ്. ശുദ്ധമായ സ്ഥലത്ത് നിന്ന് മണ്ണ് ശേഖരിച്ച്, അതീവ ശ്രദ്ധയോടെ ദ്വിജന്മാർ ശിവലിംഗം നിർമ്മിക്കണം. ബ്രാഹ്മണർക്കായി വെള്ള, ക്ഷത്രിയർക്കായി ചുവപ്പ്, വൈശ്യർക്കായി കൈകളിൽ മഞ്ഞ, ശൂദ്രർക്കായി കാലുകളിൽ കറുപ്പ്, അല്ലെങ്കിൽ ലഭ്യമായ നിറം ഉപയോഗിക്കാം. മണ്ണ് ശേഖരിച്ച്, അതിനെ ഉത്തമമായ സ്ഥലത്ത് വച്ചശേഷം, അതിനെ ശുദ്ധീകരിച്ച്, പതുക്കെ ഒരു കട്ടയായി ആക്കി, വേദമാർഗ്ഗത്തിൽ ശുഭമായ മൺലിംഗം നിർമ്മിക്കണം. അതിനുശേഷം, ഭക്തിയോടെ ഭോഗവും മോക്ഷവും നേടാൻ ആരാധന നടത്തണം. അതിന്റെ ക്രമം ഇതാണ്: 'ശിവായ നമഃ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, പൂജാസാമഗ്രികൾ ചിതറണം; 'പൃഥിവീ ആസീത്' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, സ്ഥലത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കണം. 'ത്വമപോസി' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ജലംകൊണ്ട് ശുദ്ധീകരണം നടത്തണം; 'നമോ രുദ്രായ' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ക്രിസ്റ്റലിനെ ബന്ധിക്കണം. 'ശംഭവേ' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് സ്ഥലത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കണം; മുൻപ് പറഞ്ഞ നമസ്ക്കാരമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് പഞ്ചാമൃതം ചിതറണം. 'നീലകണ്ഠായ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, മുൻപുള്ള നമസ്ക്കാരമന്ത്രം ചേർത്ത്, ശംകരലിംഗം ഉത്തമമായി പ്രതിഷ്ഠിക്കണം. അതിനുശേഷം, 'തസ്മൈ രുദ്രായ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, വേദമാർഗ്ഗത്തിൽ മനോഹരമായ അസനം അർപ്പിക്കണം. 'മഹത്തേ മഹിമനേ' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ആഹ്വാനം നടത്തണം; 'രുദ്രോ യാതു' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ആസനം നടത്തണം. 'ഇഷുണാ' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ശിവനു ന്യാസം നടത്തണം; 'സ പ്രാവചത്' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് അഭിഷേകം നടത്തണം. 'പ്രാണേന' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ദേവതകളുടെ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തണം; 'യഃ പാതയതി' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് തടസ്സങ്ങൾ നീക്കണം. രുദ്രഗായത്രീയിലൂടെ അർഘ്യം അർപ്പിക്കണം; 'ത്രയമ്പക' മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ആചമനം നടത്തണം. 'ക്ഷീരമസ്യ പൃഥിവ്യാ' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് പാൽകൊണ്ട് അഭിഷേകം നടത്തണം; 'ദധിക്രാവൺ' മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് തൈരും ഒഴിക്കണം. തേനും പഞ്ചസാരയും ചേർത്ത് പഞ്ചാമൃതം ഒരുക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ പാദ്യമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് പഞ്ചാമൃതം ഉപയോഗിച്ച് അഭിഷേകം നടത്താം. 'മനഃ കനിഷ്ഠേ' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് കട്ടിബന്ധനം നടത്താം; അല്ലെങ്കിൽ 'നമഃ ശൂരായ' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഉത്തരീയധാരണം നടത്താം. 'യത്തേ ധനുഃ' എന്ന മന്ത്രവും നാലു ഋക്കുകളും ചേർത്ത്, വേദമാർഗ്ഗത്തിൽ ശിവനു വസ്ത്രം അർപ്പിക്കണം. 'നമോ ശ്വഭ്യ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് സുഗന്ധം അർപ്പിക്കണം. 'നമഃ പാർയ' എന്ന മന്ത്രം അല്ലെങ്കിൽ പൂജാമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് പൂക്കൾ അർപ്പിക്കണം; 'നമഃ പർണ്യ' എന്ന മന്ത്രം അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ബില്വദളങ്ങൾ അർപ്പിക്കാം. 'നമഃ കപർദിനേ' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ധൂപം അർപ്പിക്കണം; 'നമഃ ആശവേ' എന്ന ഋക്ക് ഉപയോഗിച്ച് ദീപം അർപ്പിക്കണം. 'നമോ ജ്യേഷ്ഠായ' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഉത്തമമായ ഭക്ഷണം അർപ്പിക്കണം; 'ത്രയമ്പകം' മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് വീണ്ടും ആചമനം നടത്തണം. 'ഇമാ രുദ്രായ' എന്ന ഋക്ക് ഉപയോഗിച്ച് പഴം അർപ്പിക്കണം; 'നമോ വ്രജ്യായ' എന്ന ഋക്ക് ഉപയോഗിച്ച് എല്ലാം ശംഭുവിന് സമർപ്പിക്കണം. 'മനോമഹാന്തം' എന്ന മന്ത്രവും 'മാനസ്തോക്കേ' എന്ന മന്ത്രവും, ഈ രണ്ടു മന്ത്രങ്ങൾക്കും പതിനൊന്ന് അക്ഷരങ്ങൾക്കുമൊപ്പം, രുദ്രന്മാരെ ആരാധിക്കണം. 'ഹിരണ്യഗർഭ' എന്ന മൂന്ന് ഋക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ദക്ഷിണ അർപ്പിക്കണം; 'ദേവസ്യത്വേ' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് അഭിഷേകം നടത്തണം. ശംഭുവിന് ദീപമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് നിരാജനം നടത്തണം; ഭക്തിയോടെ മൂന്നു 'ഇമാ രുദ്രായ' ഋക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ച് പൂക്കൾ അർപ്പിക്കണം. 'മനോമഹാന്തം' മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് പ്രദക്ഷിണ നടത്തണം; 'മാനസ്തോക്കേ' മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് സസ്താംഗപ്രണാമം നടത്തണം. 'യതോയത' എന്ന മന്ത്രം അഭയമുദ്രയായി കാണിക്കുന്നു; 'ത്രയമ്പകം' മന്ത്രം ജ്ഞാനമുദ്രയായി അറിയപ്പെടുന്നു. 'നമഃ സെനെതി' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് മഹാമുദ്ര കാണിക്കണം; പശുമുദ്രയും കാണിക്കണം; 'നമോ ഗേ' എന്ന ഋക്ക് ഉപയോഗിച്ച് മറ്റൊരു മുദ്രയും കാണിക്കണം. ഇങ്ങനെ ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി, നിർബന്ധിതമായ ക്രമത്തിൽ, ശുദ്ധമായ ഭക്തിയോടെ ശിവലിംഗാരാധന നടത്തുമ്പോൾ ഭക്തർക്ക് ഭോഗവും മോക്ഷവും ഒരുപോലെ ലഭിക്കും.