ശിവപുരാണമ്
Partial text — Vidyeśvara and Vāyavīya Saṃhitās only
സനാതന ധർമ്മജ്ഞരായ മഹർഷിമാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, സൂതൻ അതീവ സന്തോഷത്തോടെ ശംകരനെ മനസ്സിൽ അനുസ്മരിച്ചു. അതിനുശേഷം, മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായവരെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് സംസാരിക്കാനായി അദ്ദേഹം തയ്യാറായി. “മഹർഷിമാരെ, ദോഷരഹിതനായ ശിവനെ അനുസ്മരിച്ചു, നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ശ്രവണത്തിനൊരുങ്ങുക. പുരാണപരമ്പര്യത്തെയും വേദസാരത്തെയും ആസ്വദിക്കുന്ന ശൈവപുരാണം ഞാൻ പറയാൻ പോകുന്നു. ഇവിടെ ഭക്തിയും ജ്ഞാനവും വൈരാഗ്യവും ഉണർത്തുന്ന ത്രിവിധഗാനം സ്നേഹപൂർവ്വം പാടപ്പെടുന്നു. വേദാന്തത്തിലൂടെ അറിയപ്പെടുന്ന പരമാർത്ഥത്വം ഇവിടെ വ്യക്തമായി വിവരിക്കപ്പെടുന്നു. അപ്രകാരം, പുരാതനകാലത്തും അനേകം യുഗങ്ങളിലുമവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ട ഈ വേദസാരംപോലെയുള്ള പുരാണം നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ശ്രവിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇപ്പോൾ സൃഷ്ടിക്രമം ആരംഭിച്ച ഈ കാലയളവിൽ, ഋഷികളുടെ ആറു വംശങ്ങൾ തമ്മിൽ സംവാദം നടത്തി. അവരിൽ വലിയൊരു വിവാദം ഉരുത്തിരിഞ്ഞു: ‘ഇതാണ് പരമം, ഇതല്ല’ എന്നിങ്ങനെ. അങ്ങനെ അവർ അവിനാശിയുമായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ അടുക്കൽ ചെന്ന് ചോദിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. ആ മഹർഷിമാർ എല്ലാവരും വിനയപൂർവ്വം കൈകൂപ്പി നിന്നു: ‘സകല ലോകങ്ങളുടെയും സ്രഷ്ടാവും എല്ലാ കാരണങ്ങളുടെയും കാരണവുമാണ് നിങ്ങൾ’ എന്ന് പറഞ്ഞു. ‘എവിടെയാണ് ആ പരമപുരുഷൻ? സകല തത്വങ്ങളെയും അതിജീവിച്ച്, പ്രാചീനനും പരതത്വവുമാണ്, വാക്കും മനസ്സും എത്തിപ്പെടാൻ കഴിയാത്തവൻ?’ ‘യാരിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും രുദ്രനും ഇന്ദ്രനും, എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ആദ്യമായി ഉദ്ഭവിക്കുന്നു? ആ ദൈവം, മഹാദേവൻ, സർവ്വജ്ഞനും ലോകനാഥനും ആണല്ലോ; പരമഭക്തിയാൽ മാത്രമേ അവനെ ദർശിക്കാനാകൂ, മറ്റേതു വഴിയും ഇല്ല.’ ‘രുദ്രനും ഹരിയും ഹരനും മറ്റു ദേവനാഥന്മാരും എല്ലാം പരമഭക്തിയോടെ അവന്റെ ദർശനം ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അതിനാൽ കൂടുതൽ പറയാൻ എന്ത് ഉണ്ട്? ശിവഭക്തിയിലൂടെ മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നു; ദേവതകളിലേക്കുള്ള ഭക്തിയും ദയയും പരസ്പരം ഉത്പന്നമാകുന്നു, വിത്തിൽ നിന്ന് മുളയും മുളയിൽ നിന്ന് വിത്തും ഉദ്ഭവിക്കുന്നത് പോലെ.’ ‘അതിനാൽ, ദൈവാനുഗ്രഹത്തിനായി, ദ്വിജന്മാരേ, ഭൂമിയിൽ പോയി ആയിരം വർഷം ദീർഘയാഗം നടത്തണം. ആ യാഗത്തിൽ ശിവാനുഗ്രഹം കൊണ്ടു മാത്രം വേദജ്ഞാനസാരവും, ചെയ്യേണ്ട കാര്യവും മാർഗ്ഗവും അറിയപ്പെടുന്നു.’ ‘പിന്നീട്, പരമലക്ഷ്യം എന്ത്? അതിലെ ഉത്തമ മാർഗ്ഗം ഏതാണ്? എങ്ങനെയുള്ള ഉപാസകൻ വേണം? ഈ സത്യം ഞങ്ങളോട് പറയണം.’ ‘ലക്ഷ്യം ശിവപദപ്രാപ്തിയാണ്; മാർഗ്ഗം അവനോടുള്ള സേവനമാണ്; യോഗ്യനായ ഉപാസകൻ, അവന്റെ കൃപയാൽ, നാശം വരാവുന്ന ഫലങ്ങളിൽ ആസക്തിയില്ലാത്തവനാണ്.’ ‘വേദങ്ങളിൽ നിർദ്ദേശിച്ച കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ച് അതിന്റെ മഹാഫലങ്ങൾ സമർപ്പിച്ചവൻ, ഭഗവാന്റെ പരമാധ്വാനത്തിലേക്ക്, അവനോടൊപ്പം വസിക്കുന്നതുപോലുള്ള ഘട്ടങ്ങളിലൂടെ, ക്രമേണ എത്തുന്നു.’ ‘ആരോരോരുത്തരുടെ ഭക്തിയനുസരിച്ച് പരമഫലം ലഭിക്കുന്നു; മാർഗ്ഗങ്ങൾ അനേകം, അവയൊക്കെ ഭഗവാൻ നേരിട്ട് ഉപദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.’ ‘ഇപ്പോൾ ഞാൻ ഇതിന്റെ സാരവും മാർഗ്ഗവും സംക്ഷിപ്തമായി പറയാം: ചെവിയാൽ ശ്രവണം, വാക്കാൽ ജപനം.’ ‘മനസ്സിൽ ധ്യാനം വലിയ മാർഗ്ഗമെന്നു പറയുന്നു; മഹേശ്വരനെ ശ്രവിക്കണം, ജപിക്കണം, ധ്യാനിക്കണം.’ ‘അങ്ങനെ, ഈ മാർഗ്ഗം ശാസ്ത്രാധികാരമായി നമുക്ക് അംഗീകരിക്കാം; അതിലൂടെ പരമലക്ഷ്യം പ്രാപിക്കാം, എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളിലും ഏകാഗ്രതയോടെ.’ ‘ലോകത്തിൽ കാണുന്ന കാര്യങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ആളുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു; എന്നാൽ, കാണാത്തവയെക്കുറിച്ച് അവരെല്ലാവരും ശ്രവിച്ചറിഞ്ഞ് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.’ ‘അതിനാൽ, ശ്രവണമാണ് പ്രധാനമായത്; ഗുരുവിന്റെ വായിൽ നിന്ന് കേട്ടശേഷം, ജപവും ധ്യാനവും വിജ്ഞാനിയ്ക്ക് സാധ്യമാണ്.’ ‘ശ്രവണം മുതൽ ധ്യാനത്തിൽ വരെ ഈ മാർഗ്ഗം ക്രമേണ പൂർണ്ണമായി ആചരിച്ചാൽ, ശിവയോഗം ഉദയം ചെയ്യും; പിന്നീട് സാലോക്യാദി ഘട്ടങ്ങളിലൂടെ ഉയരാം.’ ‘പിന്നീട്, എല്ലാ ദേഹവ്യാധികളും സുഖദുഃഖങ്ങളും ലയിച്ചു പോകും; ഈ സാദ്ധ്യങ്ങൾ സഹിച്ച്, തുടർച്ചയായി ആചരിച്ചാൽ, ആരംഭത്തിൽ നിന്ന് അവസാനം വരെ ശുഭഫലങ്ങൾ ലഭിക്കും.’ അവിടെ മഹർഷിമാർ വീണ്ടും ചോദിച്ചു: “എങ്ങനെയാണ് ധ്യാനം, ബ്രഹ്മൻ? എങ്ങനെയാണ് ശ്രവണം? ജപം എങ്ങനെ നടത്തണം? യഥാർത്ഥത്തിൽ പറയണം.” അപ്പോൾ മറുപടി ഇങ്ങനെ: “മനസ്സിന്റെ ശുദ്ധീകരണം, വിവേകത്തിൽ ആസ്വാദനം, ഭഗവാന്റെ ഗുണങ്ങൾ, രൂപങ്ങൾ, ലീലകൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള നാമങ്ങൾ ഉപാസന, ജപം തുടങ്ങിയവയിലൂടെ നിരന്തരമായി ധ്യാനിക്കുന്നത്—ഇതാണ് ധ്യാനം; ദർശനമാർഗ്ഗത്തിൽ ലഭ്യമായ ഈ ധ്യാനമാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമ മാർഗ്ഗം.” “ഗാനത്തിലൂടെയോ ശാസ്ത്രവാക്യങ്ങളിലൂടെയോ വാക്കിലൂടെയോ ശംഭുവിന്റെ മഹത്വം, ഗുണങ്ങൾ, രൂപം, ലീലകൾ എന്നിവയുടെ നാമങ്ങൾ സുതാര്യമായി, രുചികരമായി സ്തുതിക്കുന്നത് ജപം; ഇത് മധ്യസ്ഥ മാർഗ്ഗമായി കണക്കാക്കുന്നു.” “ഏതെങ്കിലും ഉപകരണത്തിലോ എവിടെയോ ശിവനെക്കുറിച്ചുള്ള വാക്കുകളുടെ സമൂഹം ശ്രദ്ധയോടെ ശ്രവിക്കുന്നത്, സ്ത്രീയുടെ സ്നേഹഭരിതമായ അങ്കലാപം പോലെ, ലോകത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ ശ്രവണമാണിത്.” “സജ്ജനസംഗമം മൂലമാണ് ആദ്യം ശ്രവണം; അതിനുശേഷം ഭഗവാന്റെ ജപം; അത് ദൃഢമായാൽ ധ്യാനം ഉത്തമമാണ്. ഒടുവിൽ ശങ്കരന്റെ കൃപയാൽ എല്ലാം സാധ്യമാകും.” “ഈ മാർഗ്ഗത്തിന്റെ മഹത്വം സംബന്ധിച്ച്, പുരാതനമഹർഷിമാർ ഒരു സംഭവം പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; നിങ്ങളുടെ ഭാവിയ്ക്കായി ഞാൻ അത് പറയുന്നു—ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.” “പണ്ടേ, എന്റെ ഗുരുനാഥനായ വ്യാസൻ, പരാശരമുനിയുടെ പുത്രൻ, സരസ്വതീനദിയുടെ പുണ്യതീരത്ത് അശാന്തതയോടെ തപസ്സു ചെയ്തിരുന്നു. ആ സമയത്ത്, യാദൃശ്ചികമായി, ദൈവികവിമാനത്തിൽ സൂര്യപ്രഭയോടെ സനത്കുമാരൻ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.” “ധ്യാനത്തിൽ ലീനനായി ഉണർന്ന ഗുരുവിനെ, അജജനായ സനത്കുമാരനെ കണ്ടു. അദ്ദേഹത്തോട് വിനയപൂർവ്വം വന്ദനം ചെയ്ത്, അതീവ ആസ്വാദ്യത്തോടെ സംസാരിക്കാൻ അദ്ദേഹം തയ്യാറായി.” “അദ്ദേഹത്തിന് പാദ്യാർഘ്യാദികൾ അർപ്പിച്ച്, ദൈവയോഗ്യമായ അസനം നൽകി. അതിനുശേഷം, സന്തുഷ്ടനായി ആ മഹാത്മാവ് ഗൗരവപൂർവ്വം സംസാരിച്ചു: ‘മഹർഷേ, നേരിട്ട് അനുഭവിക്കാൻ കഴിയുന്ന പരമാർത്ഥത്തിൽ ധ്യാനം ചെയ്യുക; ഇവിടെ ശിവനെ കൂടെക്കൊണ്ട്, എന്തിനാണ് ഈ തപസ്സ് ചെയ്യുന്നത്?’” “കുമാരൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചതിനുശേഷം, മഹർഷി തന്റെ മനസ്സിലുള്ളത് തുറന്നു പറഞ്ഞു: ‘ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം—വേദമാർഗ്ഗത്തിൽ ഭക്ത്യാ ആചരിക്കാൻ ഞാൻ തപസ്സ് ചെയ്യുന്നു. നിങ്ങളുടെ കൃപയാൽ ലോകത്തിൽ അനേകം കാര്യങ്ങൾ ഞാൻ സ്ഥാപിച്ചു; എന്നിരുന്നാലും, ഞാൻ എല്ലാ വിധത്തിലും ഗുരുവായിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, മോക്ഷത്തിന് വഴിയാക്കുന്ന ജ്ഞാനം എനിക്കു ഉദയിച്ചിട്ടില്ല—ഇത് അതിശയകരമാണ്. മോക്ഷത്തിനായി തപസ്സ് ചെയ്യുന്നു, പക്ഷേ അതിന്റെ കാരണം എനിക്കറിയില്ല.