ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಪ್ರಕೃಟ್ಯಾದ್ಯಷ್ಟಜೋದೇಹೋದೇಹಜಂಕರ್ಮ ಉಚ್ಯತೇ ಪುನಶ್ಚಕರ್ಮಜೋದೇಹೋಜನ್ಮಕರ್ಮಪುನಃಪುನಃ

ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವವಾದ ದೇಹವನ್ನು ಕರ್ಮದಿಂದ ಉಂಟಾದ ದೇಹ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತೆ, ಕರ್ಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ದೇಹದಿಂದ ಪುನಃ ಪುನಃ ಜನನ ಮತ್ತು ಕರ್ಮ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.

ಶರೀರಂತ್ರಿವಿಧಂಜ್ಞೇಯಂಸ್ಥೂಲಂಸೂಕ್ಷ್ಮಂಚಕಾರಣಮ್ ಸ್ಥೂಲಂವ್ಯಾಪಾರದಂಪ್ರೋಕ್ತಂಸೂಕ್ಷ್ಮಮಿಂದ್ರಿಯಭೋಗದಮ್

ದೇಹವು ಮೂರು ವಿಧಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು: ಸ್ಥೂಲ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ಕಾರಣ. ಸ್ಥೂಲ ದೇಹವು ಕಾರ್ಯಮಾಡುವದು, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದೇಹವು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಕಾರಣಂತ್ವಾತ್ಮಭೋಗಾರ್ಥಂಜೀವಕರ್ಮಾನುರೂಪತಃ ಸುಖಂ ದುಃಖಂ ಪುಣ್ಯಪಾಪೈಃ ಕರ್ಮಭಿಃ ಫಲಮಶ್ನುತೇ

ಕಾರಣ ದೇಹವು ಆತ್ಮನ ಅನುಭವಕ್ಕಾಗಿ, ಆತ್ಮನ ಕರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಇರುತ್ತದೆ. ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಪ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ, ಮನುಷ್ಯನು ಸುಖ ಮತ್ತು ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

ತಸ್ಮಾದ್ಧಿಕರ್ಮರಜ್ಜ್ವಾ ಹಿ ಬದ್ಧೋ ಜೀವಃ ಪುನಃ ಪುನಃ ಶರೀರತ್ರಯಕರ್ಮಭ್ಯಾಂ ಚಕ್ರವದ್ಭ್ರಾಮ್ಯತೇ ಸದಾ

ಆದ್ದರಿಂದ, ಆತ್ಮನು ಕರ್ಮದ ಕಯಿಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬಂಧನವಾಗುತ್ತಾನೆ; ಮೂರು ದೇಹಗಳ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಸದಾ ಚಕ್ರದಂತೆ ತಿರುಗುತ್ತಾ ಇರುತ್ತಾನೆ.

ಚಕ್ರಭ್ರಮನಿವೃತ್ಯರ್ಥಂ ಚಕ್ರಕರ್ತಾರಮೀಡಯೇತ್ ಪ್ರಕೃತ್ಯಾದಿ ಮಹಾಚಕ್ರಂ ಪ್ರಕೃತೇಃ ಪರತಃ ಶಿವಃ

ಈ ಚಕ್ರದ ತಿರುಗಾಟವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು, ಚಕ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಮಹಾಚಕ್ರವು ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಅತೀತನಾದ ಶಿವನೇ.

ಚಕ್ರಕರ್ತಾಮಹೇಶೋ ಹಿ ಪ್ರಕೃತೇಃ ಪರತೋಯತಃ ಪಿಬತಿವಾಥವಮತಿಜೀವನ್ಬಾಲೋಜಲಂಯಥಾ

ಚಕ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮಹಾದೇವನು ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಮೀರಿದವನು. ಹೇಗೆ ಒಂದು ಮಗು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಅಥವಾ ತಿಳಿಯದೆ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತದೋ, ಹೀಗೆಯೇ ಅವನು ಕೂಡ ಎಲ್ಲವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ.

ಶಿವಸ್ತಥಾ ಪ್ರಕೃತ್ಯಾದಿ ವಶೀಕೃತ್ಯಾಧಿತಿಷ್ಠತಿ ಸರ್ವಂವಶೀಕೃತಂಯಸ್ಮಾತ್ತಸ್ಮಾಚ್ಛಿವ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಃ ಶಿವ ಏವ ಹಿ ಸರ್ವಜ್ಞಃ ಪರಿಪೂರ್ಣಶ್ಚ ನಿಃಸ್ಪೃಹಃ

ಹಾಗೆಯೇ ಶಿವನು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲವನ್ನು ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲದರ ಮೇಲೆ ಆಳುತ್ತಾನೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಅವನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದೆ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಶಿವನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಿಜಕ್ಕೂ ಶಿವನೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವನು, ಸಂಪೂರ್ಣನೂ, ಏನೂ ಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ ಇಲ್ಲದವನು.

ಸರ್ವಜ್ಞತಾತೃಪ್ತಿರನಾದಿಬೋಧಃ ಸ್ವತಂತ್ರತಾ ನಿತ್ಯಮಲುಪ್ತಶಕ್ತಿಃ ಅನಂತಶಕ್ತಿಶ್ಚಮಹೇಶ್ವರಸ್ಯ ಯನ್ಮಾನಸೈಶ್ವರ್ಯಮವೈತಿ ವೇದಃ

ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವಿಕೆ, ತೃಪ್ತಿ, ಆದಿಯಿಲ್ಲದ ಜ್ಞಾನ, ಶಾಶ್ವತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಎಂದಿಗೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗದ ಶಕ್ತಿ, ಅನಂತ ಶಕ್ತಿ—ಇವು ಮಹಾದೇವನ ಮನಸ್ಸಿನ ಐಶ್ವರ್ಯಗಳು ಎಂದು ವೇದಗಳು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ.

ಅತಃ ಶಿವಪ್ರಸಾದೇನ ಪ್ರಕೃತ್ಯಾದಿವಶಂಭವೇತ್ ಶಿವಪ್ರಸಾದಲಾಭಾರ್ಥಂ ಶಿವಮೇವಪ್ರಪೂಜಯತೇತ್

ಆದ್ದರಿಂದ ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಶದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಬಹುದು. ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಶಿವನನ್ನೇ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ನಿಃಸ್ಪೃಹಸ್ಯ ಚ ಪೂರ್ಣಸ್ಯತಸ್ಯ ಪೂಜಾಕಥಂ ಭವೇತ್ ಶಿವೋದ್ದೇಶಕೃತಂ ಕರ್ಮ ಪ್ರಸಾದಜನಕಂ ಭವೇತ್

ಯಾವನಿಗೆ ಏನೂ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ, ಎಲ್ಲವೂ ತುಂಬಿದವನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಆದರೆ ಶಿವನಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಅವನ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.

ಲಿಂಗೇಬೇರೇಭಕ್ತಜನೇಶಿವಮುದ್ದಿಶ್ಯಪೂಜಯೇತ್ ಕಾಯೇನಮನಸಾವಾಚಾಧನೇನಾಪಿಪ್ರಪೂಜಯೇತ್

ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ದೇಹದಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಮಾತಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಧನದಿಂದಲೂ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಪುಜಯಾ ತು ಮಹೇಶೋ ಹಿ ಪ್ರಕೃತೇಃ ಪರಮಃ ಶಿವಃ ಪ್ರಸಾದಂಕುರುತೇಸತ್ಯಂಪೂಜಕಸ್ಯವಿಶೇಷತಃ

ಪೂಜೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಮೀರಿದ ಪರಮ ಶಿವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಕ್ತನಿಗೆ.

ಶಿವಪ್ರಸಾದಾತ್ಕರ್ಮಾದ್ಯಂಕ್ರಮೇಣಸ್ವವಶಂಭವೇತ್ ಕರ್ಮಾರಭ್ಯಪ್ರಕೃತ್ಯಂತಂಯದಾಸರ್ವಂ ವಶಂಭವೇತ್

ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಇತರವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಕರ್ಮದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪ್ರಕೃತಿಯವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ವಶವಾಗುವಾಗ, ಎಲ್ಲವೂ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತವೆ.

ತದಾಮುಕ್ತ ಇತಿಪ್ರೋಕ್ತಃಸ್ವಾತ್ಮಾರಾಮೋವಿರಾಜತೇ ಪ್ರಸಾದಾತ್ಪರಮೇಶಸ್ಯಕರ್ಮ ದೇಹೋಯದಾವಶಃ

ಆಗ ಅವನನ್ನು 'ಮುಕ್ತ'ನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆತನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪರಮೇಶ್ವರನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ದೇಹ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳು ವಶದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಆತನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.

ತದಾವೈಶಿವಲೋಕೇತುವಾಸಃಸಾಲೋಕ್ಯಮುಚ್ಯತೇ ಸಾಮೀಪ್ಯಂಯಾತಿಸಾಂಬಸ್ಯತನ್ಮಾತ್ರೇಚವಶಂಗತೇ

ಆಗ ಶಿವನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದನ್ನು 'ಸಾಲೋಕ್ಯ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಶಾಂಭುವಿನ ಸಮೀಪವನ್ನು 'ಸಾಮೀಪ್ಯ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಳಪಡುವುದರಿಂದ ಅವನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತದಾತುಶಿವಸಾಯುಜ್ಯಮಾಯುಧಾದ್ಯೈಃ ಕ್ರಿಯಾದಿಭಿಃ ಮಹಾಪ್ರಸಾದಲಾಭೇಚಬುದ್ಧಿಶ್ಚಾಪಿವಶಾಭವೇತ್

ಆಗ ಆಯುಧ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಧಿಗಳ ಮೂಲಕ ಶಿವಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮಹಾ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆದಾಗ ಬುದ್ಧಿಯೂ ಕೂಡ ವಶದಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ಬುದ್ಧಿಸ್ತುಕಾರ್ಯಂಪ್ರಕೃತೇಸ್ತತ್ಸೃಷ್ಟಿರಿತಿಕಥ್ಯತೇ ಪುನರ್ಮಹಾಪ್ರಸಾದೇನಪ್ರಕೃತಿರ್ವಶಮೇಷ್ಯತಿ

ಬುದ್ಧಿಯು ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಮಹಾ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಪ್ರಕೃತಿಯೂ ವಶಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ಶಿವಸ್ಯಮಾನಸೈಶ್ವರ್ಯಂತದಾ ಽಯತ್ನಂಭವಿಷ್ಯತಿ ಸಾರ್ವಜ್ಞಾದ್ಯಂಶಿವೈಶ್ವರ್ಯಂಲಬ್ಧ್ವಾಸ್ವಾತ್ಮನಿ ರಾಜತೇ

ಆಗ ಶಿವನ ಮನಸ್ಸಿನ ಐಶ್ವರ್ಯ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿವನ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಆತನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.

ತತ್ಸಾಯುಜ್ಯಮಿತಿಪ್ರಾಹುರ್ವೇದಾಗಮಪರಾಯಣಾಃ ಏವಂಕ್ರಮೇಣಮುಕ್ತಿಃಸ್ಯಾಲ್ಲಿಂಗಾದೌಪೂಜಯಾಸ್ವತಃ

ಈ ಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ವೇದ ಮತ್ತು ಆಗಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠೆಯಿರುವವರು ಹೀಗೆ ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೆ ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಮುಕ್ತಿ ಲಿಂಗಾದಿ ಪೂಜೆಯಿಂದ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಅತಃಶಿವಪ್ರಸಾದಾರ್ಥಂಕ್ರಿಯಾದ್ಯೈಃಪೂಜಯೇಚ್ಛಿವಮ್ ಶಿವಕ್ರಿಯಾ ಶಿವತಪಃ ಶಿವಮಂತ್ರಜಪಃ ಸದಾ

ಆದ್ದರಿಂದ ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ವಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಶಿವನ ಕಾರ್ಯ, ಶಿವನ ತಪಸ್ಸು, ಶಿವನ ಮಂತ್ರಜಪ—ಯಾವಾಗಲೂ ಮಾಡಬೇಕು.

ಶಿವಜ್ಞಾನಂಶಿವಧ್ಯಾನಮುತ್ತರೋತ್ತರಮಭ್ಯಸೇತ್ ಆಸುಪ್ತೇರಾಮೃತೇಃಕಾಲಂನಯೇದ್ವೈಶಿವಚಿಂತಯಾ

ಶಿವನ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಶಿವನ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಹತ್ತಿರ ಹತ್ತಿರ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಜಾಗೃತಿಯಿಂದ ಮರಣದವರೆಗೆ, ಕಾಲವನ್ನು ಶಿವನ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಬೇಕು.

ಲಿಂಗಾದೌಶಿವಪೂಜಾಯಾವಿಧಾನಂಬ್ರೂಹಿಸರ್ವತಃ

ಈಗ ಲಿಂಗಾದಿ ಶಿವಪೂಜೆಯ ವಿಧಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ವಿವರಿಸು.

ಲಿಂಗಾನಾಂಚಕ್ರಮಂವಕ್ಷ್ಯೇಯಥಾವಚ್ಛೃಣುತ ದ್ವಿಜಾಃ ತದೇವಲಿಂಗಂ ಪ್ರಥಮಂ ಪ್ರಣವಂ ಸಾರ್ವಕಾಮಿಕಮ್

ಲಿಂಗಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು ನಾನು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ದ್ವಿಜರೆ, ಕೇಳಿರಿ. ಮೊದಲನೆಯ ಲಿಂಗವೇ ಪ್ರಣವ, ಅದು ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ.

ಸೂಕ್ಷ್ಮಪ್ರಣವರೂಪಂಹಿಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪಂತುನಿಷ್ಫಲಮ್ ಸ್ಥೂಲಲಿಂಗಂ ಹಿ ಸಕಲಂತತ್ಪಞ್ಚಾಕ್ಷರಮುಚ್ಯತೇ

ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೂಪವು ಎಂದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಣವ, ಅದು ಕಾಣದದ್ದು. ಸ್ಥೂಲ ಲಿಂಗವೆಂದರೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೋಚರವಾಗಿರುವದು, ಅದನ್ನು ಐದು ಅಕ್ಷರಗಳ ಮಂತ್ರವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ತಯೋಃ ಪೂಜಾತಪಃ ಪ್ರೋಕ್ತಂಸಾಕ್ಷಾನ್ಮೋಕ್ಷಪ್ರದೇ ಉಭೇ ಪೌರುಷಪ್ರಕೃತಿಭೂತಾನಿಲಿಂಗಾನಿಸುಬಹೂನಿಚ

ಈ ಎರಡು ರೂಪಗಳ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸುಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿವೆ, ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಲಿಂಗಗಳೂ ಇವೆ.

ತಾನಿ ವಿಸ್ತರತೋವಕ್ತುಂ ಶಿವೋ ವೇತ್ತಿನಚಾಪರಃ ಭೂವಿಕಾರಾಣಿಲಿಂಗಾನಿಜ್ಞಾತಾನಿಪ್ರಬ್ರವೀಮಿವಃ

ಆ ಲಿಂಗಗಳ ವಿವರವನ್ನು ಶಿವನೇ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ, ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಭೂಮಿಯ ರೂಪಾಂತರವಾಗಿ ತಿಳಿಯುವ ಲಿಂಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಸ್ವಯಂಭೂಲಿಂಗಂಪ್ರಥಮಂಬಿಂದುಲಿಂಗಂದ್ವಿತೀಯಕಮ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಂಚರಂಚೈವಗುರುಲಿಂಗಂತು ಪಞ್ಚಮಮ್

ಸ್ವಯಂಭೂ ಲಿಂಗವೇ ಮೊದಲದು, ಬಿಂದು ಲಿಂಗವು ಎರಡನೆಯದು. ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಮತ್ತು ಚರ ಲಿಂಗಗಳು ಮೂರನೇ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೇದು, ಗುರು ಲಿಂಗವು ಐದನೆಯದು.

ದೇವರ್ಷಿತಪಸಾ ತುಷ್ಟಃ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಾರ್ಥಂತುತತ್ರವೈ ಪೃಥಿವ್ಯನ್ತರ್ಗತಃಶರ್ವೋಬೀಜಂ ವೈ ನಾದರೂಪತಃ

ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ತೃಪ್ತನಾದ ಶರ್ವನು, ತನ್ನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ನಾದರೂಪದ ಬೀಜವನ್ನು ಇರಿಸಿದನು.

ಸ್ಥಾವರಾಂಕುರವದ್ಭೂಮಿಮುದ್ಭಿದ್ಯ ವ್ಯಕ್ತ ಏವ ಸಃ ಸ್ವಯಂಭೂತಂ ಜಾತಮಿತಿ ಸ್ವಯಂಭೂರಿತಿ ತಂ ವಿದುಃ

ಅದು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಮೊಗ್ಗಾಗಿ ಹೊರಬಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸ್ವಯಂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ವಯಂಭೂ ಲಿಂಗವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.