ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣುಮಹೇಶಾನಾಂ ಸ್ವಸ್ವಾಯುರ್ದಿನಮುಚ್ಯತೇ

ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರರ ಪ್ರತಿ ದಿನವೇ ಅವರ ಆಯುಷ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪುನಃ ಕಾರಣಸತ್ಯಾಂತಾಃ ಕಾರಣಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತಥಾ ಗಂಧಾದಿಭ್ಯಸ್ತು ಭೂತೇಭ್ಯಸ್ತದೂರ್ಧ್ವಂ ನಿರ್ಮಿತಾಃ ಸದಾ

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಕಾರಣದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿದವರು ಕಾರಣಬ್ರಹ್ಮರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಗಂಧಾದಿ ಭೂತಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವು ಸದಾ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತವೆ.

ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಂಧಸ್ವರೂಪಾಹಿಸ್ಥಿತಾಲೋಕಾಶ್ಚತುರ್ದಶ ಪುನಃ ಕಾರಣವಿಷ್ಣೋರ್ವೈಸ್ಥಿತಾ ಲೋಕಾಶ್ಚತುರ್ದಶ

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಂಧ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿವೆ; ಮತ್ತೆ, ಕಾರಣವಿಷ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳು ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ.

ಪುನಃಕಾರಣರುದ್ರಸ್ಯಲೋಕಾಷ್ಟಾವಿಂಶಕಾ ಮತಾಃ ಪುನಶ್ಚಕಾರಣೇಶಸ್ಯಷಟ್ಪಞ್ಚಾಶತ್ತದೂರ್ಧ್ವಗಾಃ

ಕಾರಣರೂದ್ರನ ಲೋಕಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅವುಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲಿರುವ ಕಾರಣೀಶನ ಲೋಕಗಳು ಐವತ್ತಾರು.

ತತಃ ಪರಂಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಲೋಕಾಖ್ಯಂ ಶಿವಸಂಮತಮ್ ತತ್ರೈವಜ್ಞಾನಕೈಲಾಸೇಪಞ್ಚಾವರಣಸಂಯುತೇ

ಆಮೇಲೆ, ಶಿವನು ಗೌರವಿಸುವ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಎಂಬ ಲೋಕ, ಜ್ಞಾನ ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿದೆ; ಅದು ಐದು ಆವರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದೆ.

ಪಞ್ಚಮಂಡಲಸಂಯುಕ್ತಂಪಞ್ಚಬ್ರಹ್ಮಕಲಾನ್ವಿತಮ್ ಆದಿಶಕ್ತಿಸಮಾಯುಕ್ತಮಾದಿಲಿಂಗಂತುತತ್ರವೈ

ಅದು ಐದು ವಲಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ, ಐದು ಬ್ರಹ್ಮಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದಿಶಕ್ತಿಯೂ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಲಿಂಗವಿದೆ.

ಶಿವಾಲಯಮಿದಂಪ್ರೋಕ್ತಂಶಿವಸ್ಯಪರಮಾತ್ಮನಃ ಪರಶಕ್ತ್ಯಾಸಮಾಯುಕ್ತಸ್ತತ್ರೈವಪರಮೇಶ್ವರಃ

ಇದು ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಶಿವನ ನಿವಾಸವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅಲ್ಲೇ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಪರಾಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

ಸೃಷ್ಟಿಃ ಸ್ಥಿತಿಶ್ಚಸಂಹಾರಸ್ತಿರೋಭಾವೋಪ್ಯನುಗ್ರಹಃ ಪಞ್ಚಕೃತ್ಯಪ್ರವೀಣೋ ಽಸೌಸಚ್ಚಿದಾನಂದವಿಗ್ರಹಃ

ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯ, ಮರೆಮಾಚುವುದು ಮತ್ತು ಅನುಗ್ರಹ — ಈ ಐದು ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವನು ನಿಪುಣನು; ಅವನ ಸ್ವರೂಪವು ಸಚ್ಚಿದಾನಂದವಾಗಿದೆ.

ಧ್ಯಾನಧರ್ಮಃ ಸದಾಯಸ್ಯಸದಾನುಗ್ರಹತತ್ಪರಃ ಸಮಾಧ್ಯಾಸನಮಾಸೀನಃ ಸ್ವಾತ್ಮಾರಾಮೋವಿರಾಜತೇ

ಅವನ ಧರ್ಮ ಧ್ಯಾನವಾಗಿದೆ, ಸದಾ ಅನುಗ್ರಹ ನೀಡಲು ತೊಡಗಿದ್ದಾನೆ; ಸಮಾಧಿಯ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.

ತಸ್ಯಸಂದರ್ಶನಂಸಾಂಧ್ಯಂಕರ್ಮಧ್ಯಾನಾದಿಭಿಃ ಕ್ರಮಾತ್ ನಿತ್ಯಾದಿಕರ್ಮಯಜನಾಚ್ಛಿವಕರ್ಮಮತಿರ್ಭವೇತ್

ಅವನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಸಂಧ್ಯಾ ಕಾರ್ಯ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು; ನಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಶಿವನ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ.

ಕ್ರಿಯಾದಿಶಿವಕರ್ಮಭ್ಯಃ ಶಿವಜ್ಞಾನಂಪ್ರಸಾಧಯೇತ್ ತದ್ದರ್ಶನಗತಾಃಸರ್ವೇಮುಕ್ತಾ ಏವ ನಸಂಶಯಃ

ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಶಿವಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಶಿವಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು; ಆ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆದವರು ಎಲ್ಲರೂ ಖಂಡಿತ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಮುಕ್ತಿರಾತ್ಮಸ್ವರೂಪೇಣಸ್ವಾತ್ಮಾರಾಮತ್ವಮೇವಹಿ ಕ್ರಿಯಾತಪೋಜಪಜ್ಞಾನಧ್ಯಾನಧರ್ಮೇಷುಸುಸ್ಥಿತಃ

ಮುಕ್ತಿಯೆಂದರೆ ತನ್ನ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುವುದು; ಕರ್ಮ, ತಪಸ್ಸು, ಜಪ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದು.

ಶಿವಸ್ಯದರ್ಶನಂಲಬ್ಧಾಸ್ವಾತ್ಮಾರಾಮತ್ವಮೇವಹಿ ಯಥಾರವಿಃಸ್ವಕಿರಣಾದಶುದ್ಧಿಮಪನೇಷ್ಯತಿ

ಶಿವನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆದ ಮೇಲೆ, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ತನ್ನ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಆನಂದವಾಗುತ್ತದೆ; ಹೇಗೆ ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಅಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತೋ ಹೀಗೆಯೇ.

ಕೃಪಾವಿಚಕ್ಷಣಃಶಂಭುರಜ್ಞಾನಮಪನೇಷ್ಯತಿ ಅಜ್ಞಾನವಿನಿವೃತ್ತೌತುಶಿವಜ್ಞಾನಂಪ್ರವರ್ತತೇ

ದಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿರುವ ಶಂಭು, ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಅಜ್ಞಾನ ಹೋಗಿದ ಮೇಲೆ ಶಿವಜ್ಞಾನ ಉದಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಶಿವಜ್ಞಾನಾತ್ಸ್ವಸ್ವರೂಪಮಾತ್ಮಾರಾಮತ್ವಮೇಷ್ಯತಿ ಆತ್ಮಾರಾಮತ್ವಸಂಸಿದ್ಧೌಕೃತಕೃತ್ಯೋಭವೇನ್ನರಃ

ಶಿವಜ್ಞಾನದಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಆನಂದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಆತ್ಮಾನಂದದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾದವನು ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಪುನಶ್ಚಶತಲಕ್ಷೇಣಬ್ರಹ್ಮಣಃಪದಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ಪುನಶ್ಚಶತಲಕ್ಷೇಣವಿಷ್ಣೋಃಪದಮವಾಪ್ನುಯಾತ್

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಲಕ್ಷ ಲಕ್ಷ ಜನ್ಮಗಳ ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತೆ, ಲಕ್ಷ ಲಕ್ಷ ಜನ್ಮಗಳ ನಂತರ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಪುನಶ್ಚಶತಲಕ್ಷೇಣರುದ್ರಸ್ಯಪದಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ಪುನಶ್ಚ ಶತಲಕ್ಷೇಣ ಐಶ್ವರ್ಯಂ ಪದಮಾಪ್ನುಯಾತ್

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಲಕ್ಷ ಲಕ್ಷ ಜನ್ಮಗಳ ನಂತರ ರುದ್ರನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತೆ, ಲಕ್ಷ ಲಕ್ಷ ಜನ್ಮಗಳ ನಂತರ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಪುನಶ್ಚೈವಂವಿಧೇನೈವ ಜಪೇನ ಸುಸಮಾಹಿತಃ ಶಿವಲೋಕಾದಿಭೂತಂ ಹಿ ಕಾಲಚಕ್ರಮವಾಪ್ನುಯಾತ್

ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ಣ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಜಪ ಮಾಡಿದರೆ, ಶಿವಲೋಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೋಕಗಳ ಮೂಲವಾದ ಕಾಲಚಕ್ರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಕಾಲಚಕ್ರಂಪಞ್ಚಚಕ್ರಮೇಕೈಕೇನಕ್ರಮೋತ್ತರೇ ಸೃಷ್ಟಿಮೋಹೌಬ್ರಹ್ಮಚಕ್ರಂಭೋಗಮೋಹೌತುವೈಷ್ಣವಮ್

ಕಾಲಚಕ್ರವು ಐದು ಭಾಗಗಳಾಗಿದೆ, ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ: ಸೃಷ್ಟಿಯ ಚಕ್ರವು ಬ್ರಹ್ಮನದು, ಭೋಗದ ಚಕ್ರವು ವಿಷ್ಣುವಿನದು.

ಕೋಪಮೋಹೌರೌದ್ರಚಕ್ರಂಭ್ರಮಣಂಚೈಶ್ವರಂವಿದುಃ ಶಿವಚಕ್ರಂಜ್ಞಾನಮೋಹೌಪಞ್ಚಚಕ್ರಂವಿದುರ್ಬುಧಾಃ

ಕೋಪದ ಚಕ್ರವು ರುದ್ರನದು, ಮೋಹದ ಚಕ್ರವು ಈಶ್ವರನದು; ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮೋಹದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಶಿವಚಕ್ರವನ್ನು ಪಂಡಿತರು ಐದು ಚಕ್ರಗಳೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಪುನಶ್ಚದಶಕೋಟ್ಯಾ ಹಿ ಕಾರಣಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪದಮ್ ಪುನಶ್ಚ ದಶಕೋಟ್ಯಾಹಿತತ್ಪದೈಶ್ವರ್ಯಮಾಪ್ನುಯಾತ್

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಹತ್ತು ಕೋಟಿ ಜನ್ಮಗಳ ನಂತರ ಕಾರಣಬ್ರಹ್ಮನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತೆ, ಹತ್ತು ಕೋಟಿ ಜನ್ಮಗಳ ನಂತರ ಆ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಏವಂ ಕ್ರಮೇಣ ವಿಷ್ಣ್ವಾದೇಃ ಪದಂಲಬ್ಧ್ವಾಮಹೌಜಸಃ ಕ್ರಮೇಣತತ್ಪದೈಶ್ವರ್ಯಂ ಲಬ್ಧ್ವಾಚೈವಮಹಾತ್ಮನಃ

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಆ ಸ್ಥಾನಗಳ ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನೂ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಸ್ವಯಂನ ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಶತಕೋಟಿಮನುಂ ಜಪ್ತ್ವಾ ಪಞ್ಚೋತ್ತರಮತಂದ್ರಿತಃ ಶಿವಲೋಕಮವಾಪ್ನೋತಿಪಞ್ಚಮಾವರಣಾದ್ಬಹಿಃ

ನೂರು ಕೋಟಿ ಬಾರಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಅಚಲ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಜಪಿಸಿದರೆ, ಐದನೇ ಆವರಣದ ಹೊರಗಿರುವ ಶಿವಲೋಕವನ್ನು ಸಾಧಕನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ರಾಜಸಂಮಂಡಪಂತತ್ರನಂದೀಸಂಸ್ಥಾನಮುತ್ತಮಮ್ ತಪೋರೂಪಶ್ಚವೃಷಭಸ್ತತ್ರೈವಪರಿದೃಶ್ಯತೇ

ಅಲ್ಲಿ ರಾಜಸಭೆಯು ಇದೆ, ನಂದಿಯು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾನೆ; austerity ರೂಪವಾದ ಎತ್ತು ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಸದ್ಯೋಜಾತಸ್ಯತತ್ಸ್ಥಾನಂಪಞ್ಚಮಾವರಣಂಪರಮ್ ವಾಮದೇವಸ್ಯಚಸ್ಥಾನಂಚತುರ್ಥಾವರಣಂಪುನಃ

ಸದ್ಯೋಜಾತನ ಸ್ಥಾನವು ಐದನೇ, ಅತ್ಯುನ್ನತ ಆವರಣವಾಗಿದೆ; ವಾಮದೇವನ ಸ್ಥಾನವು ನಾಲ್ಕನೇ ಆವರಣವಾಗಿದೆ.

ಅಘೋರನಿಲಯಂಪಶ್ಚಾತ್ತೃತೀಯಾವರಣಂಪರಮ್ ಪುರುಷಸ್ಯೈವಸಾಂಬಸ್ಯದ್ವಿತೀಯಾವರಣಂಶುಭಮ್

ಅಘೋರನ ನಿವಾಸವು ಮೂರನೇ, ಪರಮ ಆವರಣವಾಗಿದೆ; ಶಂಭುವಿನ ಪುರುಷನ ಸ್ಥಾನವು ಎರಡನೇ, ಶುಭಕರವಾದ ಆವರಣವಾಗಿದೆ.

ಈಶಾನಸ್ಯಪರಸ್ಯೈವಪ್ರಥಮಾವರಣಂತತಃ ಧ್ಯಾನಧರ್ಮಸ್ಯ ಚ ಸ್ಥಾನಂಪಞ್ಚಮಂಮಂಡಪಂತತಃ

ಪರಮೇಶ್ವರನಾದ ಈಶಾನನ ಸ್ಥಾನವು ಮೊದಲ ಆವರಣವಾಗಿದೆ; ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಸ್ಥಾನವು ಐದನೇ ಮಂದಿರವಾಗಿದೆ.

ಬಲಿನಾಥಸ್ಯಸಂಸ್ಥಾನಂತತ್ರಪೂರ್ಣಾಮೃತಪ್ರದಮ್ ಚತುರ್ಥಂಮಂಡಪಂಪಶ್ಚಾಚ್ಚಂದ್ರಶೇಖರಮೂರ್ತಿಮತ್

ಅಲ್ಲಿ ಬಲಿನಾಥನ ಸ್ಥಾನವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಮೃತವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ನಂತರದ ನಾಲ್ಕನೇ ಮಂದಿರವು ಚಂದ್ರಶೇಖರನ ರೂಪದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

ಸೋಮಸ್ಕಂದಸ್ಯಚಸ್ಥಾನಂತೃತೀಯಂಮಂಡಪಂಪರಮ್ ದ್ವಿತೀಯಂಮಂಡಪಂನೃತ್ಯಮಂಡಪಂಪ್ರಾಹುರಾಸ್ತಿಕಾಃ

ಸೋಮಸ್ಕಂದನ ಸ್ಥಾನವು ಮೂರನೇ, ಪರಮ ಮಂದಿರವಾಗಿದೆ; ಎರಡನೇ ಮಂದಿರವನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ನೃತ್ಯಮಂದಿರವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.