ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ತದರ್ವಾಕ್ಛಕ್ತಿಲೋಕಾ ಹಿ ಶತಂ ವೈ ದ್ವಾದಶಾಧಿಕಮ್

ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಶಕ್ತಿಯ ಲೋಕಗಳು ನೂರ ಹನ್ನೆರಡು ಇವೆ.

ತದರ್ವಾಗ್ಬಿಂದುರೂಪಂ ಹಿ ನಾದರೂಪಂ ತದುತ್ತರಮ್ ತದರ್ವಾಕ್ಕರ್ಮಲೋಕಸ್ತು ತದೂರ್ಧ್ವಂ ಜ್ಞಾನಲೋಕಕಃ

ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಬಿಂದು ರೂಪವಿದೆ, ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾದ ರೂಪವಿದೆ; ಕೆಳಗೆ ಕ್ರಿಯೆಯ ಲೋಕವಿದೆ, ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ ಲೋಕವಿದೆ.

ನಮಸ್ಕಾರಸ್ತದೂರ್ಧ್ವಂಹಿಮದಾಹಂಕಾರನಾಶನಃ ಜನಿಜಂತಿರೋಧಾನಂನಾನಿಷಿದ್ಧ್ಯಾತತೇ ಇತಿ

ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದ ಅಹಂಕಾರ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಜನನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆವರಣವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ತಡೆಯಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.

ಜ್ಞಾನಶಬ್ದಾರ್ಥ ಏವಂ ಹಿ ತಿರೋಧಾನನಿವಾರಣಾತ್ ತದರ್ವಾಕ್ಪರಿವರ್ತಂತೇಹ್ಯಾಧಿಭೌತಿಕಪೂಜಕಾಃ

ಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಶಬ್ದದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಆವರಣವು ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ; ಭೌತಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವರು ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕಾರ್ಚಕಾ ಏವ ತದೂರ್ಧ್ವಂಸಂಪ್ರಯಾಂತಿವೈ ತಾವದ್ವೈವೇದಿಭಾಗಂತನ್ಮಹಾಲೋಕಾತ್ಮಲಿಂಗಕೇ

ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪೂಜಕರು ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತಾರೆ, ಮಹಾಲೋಕದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗವರೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಕೃತ್ಯಾದ್ಯಷ್ಟಬಂಧೋಪಿವೇದ್ಯಂತೇಸಂಪ್ರತಿಷ್ಠತಃ ಏವಮೇತಾದೃಶಂಜ್ಞೇಯಂಸರ್ವಂಲೌಕಿಕವೈದಿಕಮ್

ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಎಂಟು ಬಾಂಧಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಹಾಗೆ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಿಕ ಮತ್ತು ವೇದಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಅಧರ್ಮಮಹಿಷಾರೂಢಂಕಾಲಚಕ್ರಂತರಂತಿತೇ ಸತ್ಯಾದಿಧರ್ಮಯುಕ್ತಾಯೇಶಿವಪೂಜಾಪರಾಶ್ಚಯೇ

ಅಧರ್ಮ ಎಂಬ ಎಮ್ಮೆ ಮೇಲೆ ಕಾಲಚಕ್ರವು ತಿರುಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಸತ್ಯಾದಿ ಧರ್ಮಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಶಿವಪೂಜೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿತರಾದವರು ಬೇರೆ.

ತದೂರ್ಧ್ವಂವೃಷಭೋಧರ್ಮೋಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಸ್ವರೂಪಧೃಕ್ ಸತ್ಯಾದಿಪಾದಯುಕ್ತಸ್ತುಶಿವಲೋಕಾಗ್ರತಃಸ್ಥಿತಃ

ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವು ವೃಷಭ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸತ್ಯಾದಿ ಗುಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಶಿವಲೋಕದ ಮುಂಚಿತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದೆ.

ಕ್ಷಮಾಶೃಙ್ಗಃ ಶಮಶ್ರೋತ್ರೋ ವೇದಧ್ವನಿವಿಭೂಷಿತಃ ಆಸ್ತಿಕ್ಯಚಕ್ಷುರ್ನಿಶ್ವಾಸಗುರುಬುದ್ಧಿಮನಾ ವೃಷಃ

ವೃಷಭನ ಶೃಂಗ ಕ್ಷಮೆ, ಕಿವಿಗಳು ಶಮ, ವೇದಧ್ವನಿಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದೆ; ಕಣ್ಣುಗಳು ಆಸ್ತಿಕ್ಯ, ಉಸಿರು ಗುರು, ಮನಸ್ಸು ಬುದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ.

ಕ್ರಿಯಾದಿವೃಷಭಾ ಜ್ಞೇಯಾಃ ಕಾರಣಾದಿಷು ಸರ್ವದಾ ತಂ ಕ್ರಿಯಾವೃಷಭಂ ಧರ್ಮಂ ಕಾಲಾತೀತೋಧಿತಿಷ್ಠತಿ

ಕ್ರೀಯೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ವೃಷಭಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಆ ಕ್ರಿಯಾವೃಷಭ ಧರ್ಮವು ಕಾಲವನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಂತಿದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣುಮಹೇಶಾನಾಂ ಸ್ವಸ್ವಾಯುರ್ದಿನಮುಚ್ಯತೇ

ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರರ ಪ್ರತಿ ದಿನವೇ ಅವರ ಆಯುಷ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪುನಃ ಕಾರಣಸತ್ಯಾಂತಾಃ ಕಾರಣಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತಥಾ ಗಂಧಾದಿಭ್ಯಸ್ತು ಭೂತೇಭ್ಯಸ್ತದೂರ್ಧ್ವಂ ನಿರ್ಮಿತಾಃ ಸದಾ

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಕಾರಣದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿದವರು ಕಾರಣಬ್ರಹ್ಮರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಗಂಧಾದಿ ಭೂತಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವು ಸದಾ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತವೆ.

ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಂಧಸ್ವರೂಪಾಹಿಸ್ಥಿತಾಲೋಕಾಶ್ಚತುರ್ದಶ ಪುನಃ ಕಾರಣವಿಷ್ಣೋರ್ವೈಸ್ಥಿತಾ ಲೋಕಾಶ್ಚತುರ್ದಶ

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಂಧ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿವೆ; ಮತ್ತೆ, ಕಾರಣವಿಷ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳು ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ.

ಪುನಃಕಾರಣರುದ್ರಸ್ಯಲೋಕಾಷ್ಟಾವಿಂಶಕಾ ಮತಾಃ ಪುನಶ್ಚಕಾರಣೇಶಸ್ಯಷಟ್ಪಞ್ಚಾಶತ್ತದೂರ್ಧ್ವಗಾಃ

ಕಾರಣರೂದ್ರನ ಲೋಕಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅವುಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲಿರುವ ಕಾರಣೀಶನ ಲೋಕಗಳು ಐವತ್ತಾರು.

ತತಃ ಪರಂಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಲೋಕಾಖ್ಯಂ ಶಿವಸಂಮತಮ್ ತತ್ರೈವಜ್ಞಾನಕೈಲಾಸೇಪಞ್ಚಾವರಣಸಂಯುತೇ

ಆಮೇಲೆ, ಶಿವನು ಗೌರವಿಸುವ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಎಂಬ ಲೋಕ, ಜ್ಞಾನ ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿದೆ; ಅದು ಐದು ಆವರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದೆ.

ಪಞ್ಚಮಂಡಲಸಂಯುಕ್ತಂಪಞ್ಚಬ್ರಹ್ಮಕಲಾನ್ವಿತಮ್ ಆದಿಶಕ್ತಿಸಮಾಯುಕ್ತಮಾದಿಲಿಂಗಂತುತತ್ರವೈ

ಅದು ಐದು ವಲಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ, ಐದು ಬ್ರಹ್ಮಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದಿಶಕ್ತಿಯೂ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಲಿಂಗವಿದೆ.

ಶಿವಾಲಯಮಿದಂಪ್ರೋಕ್ತಂಶಿವಸ್ಯಪರಮಾತ್ಮನಃ ಪರಶಕ್ತ್ಯಾಸಮಾಯುಕ್ತಸ್ತತ್ರೈವಪರಮೇಶ್ವರಃ

ಇದು ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಶಿವನ ನಿವಾಸವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅಲ್ಲೇ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಪರಾಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

ಸೃಷ್ಟಿಃ ಸ್ಥಿತಿಶ್ಚಸಂಹಾರಸ್ತಿರೋಭಾವೋಪ್ಯನುಗ್ರಹಃ ಪಞ್ಚಕೃತ್ಯಪ್ರವೀಣೋ ಽಸೌಸಚ್ಚಿದಾನಂದವಿಗ್ರಹಃ

ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯ, ಮರೆಮಾಚುವುದು ಮತ್ತು ಅನುಗ್ರಹ — ಈ ಐದು ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವನು ನಿಪುಣನು; ಅವನ ಸ್ವರೂಪವು ಸಚ್ಚಿದಾನಂದವಾಗಿದೆ.

ಧ್ಯಾನಧರ್ಮಃ ಸದಾಯಸ್ಯಸದಾನುಗ್ರಹತತ್ಪರಃ ಸಮಾಧ್ಯಾಸನಮಾಸೀನಃ ಸ್ವಾತ್ಮಾರಾಮೋವಿರಾಜತೇ

ಅವನ ಧರ್ಮ ಧ್ಯಾನವಾಗಿದೆ, ಸದಾ ಅನುಗ್ರಹ ನೀಡಲು ತೊಡಗಿದ್ದಾನೆ; ಸಮಾಧಿಯ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.

ತಸ್ಯಸಂದರ್ಶನಂಸಾಂಧ್ಯಂಕರ್ಮಧ್ಯಾನಾದಿಭಿಃ ಕ್ರಮಾತ್ ನಿತ್ಯಾದಿಕರ್ಮಯಜನಾಚ್ಛಿವಕರ್ಮಮತಿರ್ಭವೇತ್

ಅವನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಸಂಧ್ಯಾ ಕಾರ್ಯ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು; ನಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಶಿವನ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ.

ಕ್ರಿಯಾದಿಶಿವಕರ್ಮಭ್ಯಃ ಶಿವಜ್ಞಾನಂಪ್ರಸಾಧಯೇತ್ ತದ್ದರ್ಶನಗತಾಃಸರ್ವೇಮುಕ್ತಾ ಏವ ನಸಂಶಯಃ

ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಶಿವಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಶಿವಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು; ಆ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆದವರು ಎಲ್ಲರೂ ಖಂಡಿತ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಮುಕ್ತಿರಾತ್ಮಸ್ವರೂಪೇಣಸ್ವಾತ್ಮಾರಾಮತ್ವಮೇವಹಿ ಕ್ರಿಯಾತಪೋಜಪಜ್ಞಾನಧ್ಯಾನಧರ್ಮೇಷುಸುಸ್ಥಿತಃ

ಮುಕ್ತಿಯೆಂದರೆ ತನ್ನ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುವುದು; ಕರ್ಮ, ತಪಸ್ಸು, ಜಪ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದು.

ಶಿವಸ್ಯದರ್ಶನಂಲಬ್ಧಾಸ್ವಾತ್ಮಾರಾಮತ್ವಮೇವಹಿ ಯಥಾರವಿಃಸ್ವಕಿರಣಾದಶುದ್ಧಿಮಪನೇಷ್ಯತಿ

ಶಿವನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆದ ಮೇಲೆ, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ತನ್ನ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಆನಂದವಾಗುತ್ತದೆ; ಹೇಗೆ ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಅಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತೋ ಹೀಗೆಯೇ.

ಕೃಪಾವಿಚಕ್ಷಣಃಶಂಭುರಜ್ಞಾನಮಪನೇಷ್ಯತಿ ಅಜ್ಞಾನವಿನಿವೃತ್ತೌತುಶಿವಜ್ಞಾನಂಪ್ರವರ್ತತೇ

ದಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿರುವ ಶಂಭು, ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಅಜ್ಞಾನ ಹೋಗಿದ ಮೇಲೆ ಶಿವಜ್ಞಾನ ಉದಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಶಿವಜ್ಞಾನಾತ್ಸ್ವಸ್ವರೂಪಮಾತ್ಮಾರಾಮತ್ವಮೇಷ್ಯತಿ ಆತ್ಮಾರಾಮತ್ವಸಂಸಿದ್ಧೌಕೃತಕೃತ್ಯೋಭವೇನ್ನರಃ

ಶಿವಜ್ಞಾನದಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಆನಂದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಆತ್ಮಾನಂದದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾದವನು ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಪುನಶ್ಚಶತಲಕ್ಷೇಣಬ್ರಹ್ಮಣಃಪದಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ಪುನಶ್ಚಶತಲಕ್ಷೇಣವಿಷ್ಣೋಃಪದಮವಾಪ್ನುಯಾತ್

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಲಕ್ಷ ಲಕ್ಷ ಜನ್ಮಗಳ ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತೆ, ಲಕ್ಷ ಲಕ್ಷ ಜನ್ಮಗಳ ನಂತರ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಪುನಶ್ಚಶತಲಕ್ಷೇಣರುದ್ರಸ್ಯಪದಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ಪುನಶ್ಚ ಶತಲಕ್ಷೇಣ ಐಶ್ವರ್ಯಂ ಪದಮಾಪ್ನುಯಾತ್

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಲಕ್ಷ ಲಕ್ಷ ಜನ್ಮಗಳ ನಂತರ ರುದ್ರನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತೆ, ಲಕ್ಷ ಲಕ್ಷ ಜನ್ಮಗಳ ನಂತರ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಪುನಶ್ಚೈವಂವಿಧೇನೈವ ಜಪೇನ ಸುಸಮಾಹಿತಃ ಶಿವಲೋಕಾದಿಭೂತಂ ಹಿ ಕಾಲಚಕ್ರಮವಾಪ್ನುಯಾತ್

ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ಣ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಜಪ ಮಾಡಿದರೆ, ಶಿವಲೋಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೋಕಗಳ ಮೂಲವಾದ ಕಾಲಚಕ್ರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಕಾಲಚಕ್ರಂಪಞ್ಚಚಕ್ರಮೇಕೈಕೇನಕ್ರಮೋತ್ತರೇ ಸೃಷ್ಟಿಮೋಹೌಬ್ರಹ್ಮಚಕ್ರಂಭೋಗಮೋಹೌತುವೈಷ್ಣವಮ್

ಕಾಲಚಕ್ರವು ಐದು ಭಾಗಗಳಾಗಿದೆ, ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ: ಸೃಷ್ಟಿಯ ಚಕ್ರವು ಬ್ರಹ್ಮನದು, ಭೋಗದ ಚಕ್ರವು ವಿಷ್ಣುವಿನದು.