ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಪಿತೃಮಾತೃಸ್ವರೂಪೇಣಶಿವಲಿಂಗಂಪ್ರಪೂಜಯೇತ್ ಭರ್ಗಃ ಪುರುಷರೂಪೋ ಹಿ ಭರ್ಗಾಪ್ರಕೃತಿರುಚ್ಯತೇ

ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ರೂಪವಾಗಿ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಭರ್ಗ ಎಂಬುದು ಪುರುಷ ಸ್ವರೂಪ, ಭರ್ಗಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಅವ್ಯಕ್ತಾಂತರಧಿಷ್ಠಾನಂ ಗರ್ಭಃ ಪುರುಷ ಉಚ್ಯತೇ ಸುವ್ಯಕ್ತಾಂತರಧಿಷ್ಠಾನಂಗರ್ಭಃ ಪ್ರಕೃತಿರುಚ್ಯತೇ

ಅಪ್ರಕಟವಾದ ಒಳಗಿನ ಆಸನವಿರುವ ಗರ್ಭವನ್ನು ಪುರುಷ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಒಳಗಿನ ಆಸನವಿರುವ ಗರ್ಭವನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಪುರುಷತ್ವಾದಿಗರ್ಭೋಹಿಗರ್ಭವಾಞ್ಜನಕೋಯತಃ ಪುರುಷಾತ್ಪ್ರಕೃತೋಯುಕ್ತಂಪ್ರಥಮಂಜನ್ಮಕಥ್ಯತೇ

ಗರ್ಭವೇ ಪುರುಷ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಜನಕನು. ಪುರುಷನು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಾಗ ಮೊದಲ ಜನ್ಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಕೃತೇರ್ವ್ಯಕ್ತತಾಂಯಾತಂದ್ವಿತೀಯಂ ಜನ್ಮ ಕಥ್ಯತೇ ಜನ್ಮಜಂತುರ್ಮೃತ್ಯುಜನ್ಮ ಪುರುಷಾತ್ಪ್ರತಿಪದ್ಯತೇ

ಪ್ರಕೃತಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದಾಗ ಎರಡನೇ ಜನ್ಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಜನ್ಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಜೀವಿಗೆ ಮರಣ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಪುರುಷನಿಂದಲೇ ಆಗುತ್ತದೆ.

ಅನ್ಯತೋಭಾವ್ಯತೇ ಽವಶ್ಯಂಮಾಯಯಾಜನ್ಮಕಥ್ಯತೇ ಜೀರ್ಯತೇಜನ್ಮಕಾಲಾದ್ಯತ್ತಸ್ಮಾಜ್ಜೀವ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಃ

ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮಾಯೆಯಿಂದ ಜನ್ಮ ತಪ್ಪದೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಹುಟ್ಟಿದದ್ದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಜೀವ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಜನ್ಮತೇತನ್ಯತೇ ಪಾಶೈರ್ಜೀವಶಬ್ದಾರ್ಥ ಏವ ಹಿ ಜನ್ಮಪಾಶನಿವೃತ್ತ್ಯರ್ಥಂಜನ್ಮಲಿಂಗಂಪ್ರಪೂಜಯೇತ್

ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಜೀವಿಗೆ ಬಂಧನವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು 'ಜೀವ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹುಟ್ಟಿನ ಬಂಧನವನ್ನು ತೊಲಗಿಸಲು ಹುಟ್ಟಿನ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಭಂ ವೃದ್ಧಿಂ ಗಚ್ಛತೀತ್ಯರ್ಥಾದ್ಭಗಃಪ್ರಕೃತಿರುಚ್ಯತೇ ಪ್ರಾಕೃತೈಃ ಶಬ್ದಮಾತ್ರಾದ್ಯೈಃ ಪ್ರಾಕೃತೇಂದ್ರಿಯಭೋಜನಾತ್

'ಭಂ' ಎಂದರೆ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥ. ಆದ್ದರಿಂದ 'ಭಗ' ಎಂಬುದು ಮೂಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಸಹಜವಾದ ಇಂದ್ರಿಯಸೌಖ್ಯದಿಂದ ಇದನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು.

ಭಗಸ್ಯೇದಂ ಭೋಗಮಿತಿ ಶಬ್ದಾರ್ಥೋ ಮುಖ್ಯತಃ ಶ್ರುತಃ ಮುಖ್ಯೋ ಭಗಸ್ತು ಪ್ರಕೃತಿರ್ಭಗವಾಞ್ಛಿವ ಉಚ್ಯತೇ

'ಭಗ' ಎಂಬ ಪದದ ಮುಖ್ಯ ಅರ್ಥ ಭೋಗ. ಇದೇ ಮುಖ್ಯ ಅರ್ಥ ಎಂದು ಕೇಳಲಾಗಿದೆ. ಭಗವೆಂದರೆ ಪ್ರಕೃತಿ, ಭಗವಂತನು ಶಿವನು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಗವಾನ್ಭೋಗದಾತಾಹಿನಾ ಽನ್ಯೋಭೋಗಪ್ರದಾಯಕಃ ಭಗಸ್ವಾಮೀಚಭಗವಾನ್ಭರ್ಗ ಇತ್ಯುಚ್ಯತೇಬುಧೈಃ

ಭಗವಂತನು ಭೋಗವನ್ನು ನೀಡುವವನು; ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಭೋಗವನ್ನು ಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಭಗದ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನೂ 'ಭರ್ಗ' ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಭಗೇನಸಹಿತಂಲಿಂಗಂ ಭಗಂಲಿಂಗೇನಸಂಯುತಮ್ ಇಹಾಮುತ್ರಚಭೋಗಾರ್ಥಂನಿತ್ಯಭೋಗಾರ್ಥಮೇವ ಚ

ಭಗದ ಜೊತೆಗೆ ಲಿಂಗ ಅಥವಾ ಲಿಂಗದ ಜೊತೆಗೆ ಭಗ ಇರುವದು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಭೋಗಕ್ಕಾಗಿ, ಸದಾ ಭೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಇದೆ.

ಭಗವಂತಂಮಹಾದೇವಂ ಶಿವಲಿಂಗಂಪ್ರಪೂಜಯೇತ್ ಲೋಕಪ್ರಸವಿತಾಸೂರ್ಯಸ್ತಚ್ಚಿಹ್ನಂ ಪ್ರಸವಾದ್ಭವೇತ್

ಭಗವಂತ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಶಿವಲಿಂಗ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಸೂರ್ಯನು ಲೋಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವನು; ಆ ಗುರುತು ಸೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಲಿಂಗಾರ್ಥಗಮಕಂಚಿಹ್ನಂಲಿಂಗಮಿತ್ಯಭಿಧೀಯತೇ

ಅರ್ಥವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಗುರುತನ್ನು ಲಿಂಗ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಲಿಂಗಮರ್ಥಂಹಿಪುರುಷಂ ಶಿವಂಗಮಯತೀತ್ಯದಃ ಶಿವಶಕ್ತ್ಯೋಶ್ಚಚಿಹ್ನಸ್ಯಮೇಲನಂಲಿಂಗಮುಚ್ಯತೇ

ಲಿಂಗವು ಪುರುಷನ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಏಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿವ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಗುರುತುಗಳ ಸಂಯೋಗವನ್ನೇ ಲಿಂಗ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ವಚಿಹ್ನಪೂಜನಾತ್ಪ್ರೀತಶ್ಚಿಹ್ನಕಾರ್ಯಂ ನ ವೀಯತೇ ಚಿಹ್ನಕಾರ್ಯಂತುಜನ್ಮಾದಿಜನ್ಮಾದ್ಯಂವಿನಿವರ್ತತೇ

ತಾನು ಧರಿಸಿದ ಗುರುತನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಸಂತೋಷ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಆ ಗುರುತಿನ ಕಾರ್ಯವು ನಾಶವಾಗದು. ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಗುರುತಿನ ಕಾರ್ಯವೂ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾಕೃತೈಃ ಪುರುಷೈಶ್ಚಾಪಿಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯಂತರಸಂಭವೈಃ ಷೋಡಶೈರುಪಚಾರೈಶ್ಚ ಶಿವಲಿಂಗಂಪ್ರಪೂಜಯೇತ್

ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಸಹಜವಾದ ಬಾಹ್ಯ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಹದಿನಾರು ವಿಧದ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಏವಮಾದಿತ್ಯವಾರೇಹಿಪೂಜಾಜನ್ಮನಿವರ್ತಿಕಾ ಆದಿವಾರೇಮಹಾಲಿಂಗಂಪ್ರಣವೇನೈವಪೂಜಯೇತ್

ಸೂರ್ಯನ ದಿನದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಹುಟ್ಟನ್ನು ತೊಡಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ದಿನ ಮಹಾಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರಣವದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಆದಿವಾರೇ ಪಞ್ಚಗವ್ಯೈರಭಿಷೇಕೋ ವಿಶಿಷ್ಯತೇ ಗೋಮಯಂಗೋಜಲಂಕ್ಷೀರಂದಧ್ಯಾಜ್ಯಂ ಪಞ್ಚಗವ್ಯಕಮ್

ಮೊದಲ ದಿನ ಗೋಮಯ, ಗೋಮೂತ್ರ, ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ ಎಂಬ ಐದು ಗೋಸಾಮಗ್ರಿಗಳಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ.

ಕ್ಷೀರಾದ್ಯಂಚಪೃಥಕ್ಚ್ಚೈವಮಧುನಾಚೇಕ್ಷುಸಾರಕೈಃ ಗವ್ಯಕ್ಷೀರಾನ್ನನೈವೇದ್ಯಂಪ್ರಣವೇನೈವಕಾರಯೇತ್

ಹಾಲು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ, ಜೊತೆಗೆ ಜೇನು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿನ ರಸವನ್ನು ಕೂಡ, ಗೋಹಾಲಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ಪ್ರಣವದಿಂದ ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಣವಂಧ್ವನಿಲಿಂಗಂತುನಾದಲಿಂಗಂಸ್ವಯಂಭುವಃ ಬಿಂದುಲಿಂಗಂ ತು ಯಂತ್ರಂಸ್ಯಾನ್ಮಕಾರಂತುಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್

ಧ್ವನಿಯ ಲಿಂಗವು ಪ್ರಣವ, ನಾದದ ಲಿಂಗವು ಸ್ವಯಂಭೂ, ಬಿಂದು ಲಿಂಗವು ಯಂತ್ರ, ಮಕಾರವು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.

ಉಕಾರಂಚರಲಿಂಗಂಸ್ಯಾದಕಾರಂಗುರುವಿಗ್ರಹಮ್ ಷಡ್ಲಿಂಗಪೂಜಯಾನಿತ್ಯಂಜೀವನ್ಮುಕ್ತೋನಸಂಶಯಃ

ಉಕಾರವು ಚಲಿಸುವ ಲಿಂಗ, ಅಕಾರವು ಗುರುನ ರೂಪ. ಆರು ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಸದಾ ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಜೀವಂತವಾಗಿಯೇ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಶಿವಸ್ಯಭಕ್ತ್ಯಾಪೂಜಾ ಹಿ ಜನ್ಮಮುಕ್ತಿಕರೀನೃಣಾಮ್ ರುದ್ರಾಕ್ಷಧಾರಣಾತ್ಪಾದಮರ್ಧಂ ವೈಭೂತಿಧಾರಣಾತ್

ಶಿವನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಜನ್ಮದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ರುದ್ರಾಕ್ಷ ಧರಿಸಿದರೆ ಅರ್ಧ ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಕ್ತಿಗೆ, ಭಸ್ಮ ಧರಿಸಿದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಕ್ತಿಗೆ.

ತ್ರಿಪಾದಂ ಮಂತ್ರಜಾಪ್ಯಾಚ್ಚ ಪೂಜಯಾ ಪೂರ್ಣಭಕ್ತಿಮಾನ್ ಶಿವಲಿಂಗಂ ಚ ಭಕ್ತಂ ಚ ಪೂಜ್ಯ ಮೋಕ್ಷಂ ಲಭೇನ್ನರಃ

ಮಂತ್ರ ಜಪದಿಂದ ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನೂ ಭಕ್ತನನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಮನುಷ್ಯನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಯ ಇಮಂ ಪಠತೇ ಽಧ್ಯಾಯಂ ಶೃಣುಯಾದ್ವಾ ಸಮಾಹಿತಃ ತಸ್ಯೈವ ಶಿವಭಕ್ತಿಶ್ಚ ವರ್ಧತೇಸುದೃಢಾ ದ್ವಿಜಾಃ

ಯಾರು ಈ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಓದುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಶಿವಭಕ್ತಿ ದೃಢವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ, ದ್ವಿಜರೆ.

ಪ್ರಣವಸ್ಯಚಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂಷಡ್ಲಿಂಗಸ್ಯಮಹಾಮುನೇ ಶಿವಭಕ್ತಸ್ಯಪೂಜಾಂಚಕ್ರಮಶೋಬ್ರೂಹಿನಃಪ್ರಭೋ

ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಪ್ರಣವದ ಮಹಿಮೆ, ಆರು ರೂಪಗಳ ಲಿಂಗದ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಶಿವಭಕ್ತನ ಪೂಜೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ವಿವರಿಸಿ.

ತಪೋಧನೈರ್ಭವದ್ಭಿಶ್ಚ ಸಮ್ಯಕ್ಪ್ರಶ್ನಸ್ತ್ವಯಂ ಕೃತಃ ಅಸ್ಯೋತ್ತರಂಮಹಾದೇವೋಜಾನಾತಿಸ್ಮನಚಾಪರಃ

ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದವರೇ, ನೀವು ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದ್ದೀರಿ; ಇದರ ಉತ್ತರವನ್ನು ಮಹಾದೇವನೇ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ, ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.

ಅಥಾಪಿವಕ್ಷ್ಯೇತಮಹಂಶಿವಸ್ಯಕೃಪಯೈವಹಿ ಶಿವೋ ಽಸ್ಮಾಕಂಚಯುಷ್ಮಾಕಂರಕ್ಷಾಂಗೃಹ್ಣಾತುಭೂರಿಶಃ

ಈಗ ಶಿವನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಭೂರೀಶ್ವರನಾದ ಶಿವನು ನಮ್ಮನ್ನೂ ನಿಮ್ಮನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಲಿ.

ಪ್ರೋಹಿಪ್ರಕೃತಿಜಾತಸ್ಯಸಂಸಾರಸ್ಯಮಹೋದಧೇಃ ನವಂ ನಾವಾಂತರಮಿತಿ ಪ್ರಣವಂ ವೈ ವಿದುರ್ಬುಧಾಃ

ಈ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಸಂಸಾರದ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನಿಗೆ ಪ್ರಣವವನ್ನು ಹೊಸ ದೋಣಿಯಂತೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಃಪ್ರಪಞ್ಚೋನನಾಸ್ತಿವೋ ಯುಷ್ಮಾಕಂಪ್ರಣವಂವಿದುಃ ಪ್ರಕರ್ಷೇಣನಯೇದ್ಯಸ್ಮಾನ್ಮೋಕ್ಷಂವಃ ಪ್ರಣವಂ ವಿದುಃ

ಪ್ರ ಎಂಬ ಅಕ್ಷರವು ಐದು ವಿಧದ ಪ್ರಪಂಚದ ರೂಪವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಮಗೆ ಪ್ರಣವವೇ ಮುಖ್ಯ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ನಿಮಗೆ ಉನ್ನತವಾದ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ.

ಸ್ವಜಾಪಕಾನಾಂಯೋಗಿನಾಂಸ್ವಮಂತ್ರಪೂಜಕಸ್ಯಚ ಸರ್ವಕರ್ಮಕ್ಷಯಂಕೃತ್ವಾದಿವ್ಯಜ್ಞಾನಂತುನೂತನಮ್

ತಾವು ಜಪಿಸುವ ಮಂತ್ರವನ್ನು ನಂಬುವವರು, ಯೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವರಿಗೆ, ಪ್ರಣವವು ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಹೊಸ ದೈವಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.