ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ತಥಾ ಸನತ್ಕುಮಾರೋ ಽಪಿ ಮೇರೌ ಮದನುಶಾಸನಾತ್ ಪ್ರಸಾದಾರ್ಥಂ ಗಣಸ್ಯಾಸ್ಯ ತಪಶ್ಚರತಿ ದುಶ್ಚರಮ್

ಅದೆಯೇ, ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಕೂಡ ಈ ಗಣನ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಮೆರುಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ದ್ರಷ್ಟವ್ಯಶ್ಚೇತಿ ಯುಷ್ಮಾಭಿಃ ಪ್ರಾಗ್ಗಣೇಶಸಮಾಗಮಾತ್ ತತ್ಪ್ರಸಾದಾರ್ಥಮಚಿರಾನ್ನಂದೀ ತತ್ರಾಗಮಿಷ್ಯತಿ

ನೀವು ಗಣೇಶನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುವ ಮೊದಲು ಅವನನ್ನು ನೋಡಬೇಕು; ಅವನ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ನಂದಿ ಕೂಡ ಬೇಗ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವನು.

ಇತಿ ಸತ್ವರಮಾದಿಶ್ಯ ಪ್ರೇಷಿತಾ ವಿಶ್ವಯೋಗಿನಾ ಕುಮಾರಶಿಖರಂ ಮೇರೋರ್ದಕ್ಷಿಣಂ ಮುನಯೋ ಯಯುಃ

ಯೋಗಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದವರು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಆದೇಶಿಸಿದಂತೆ, ಆ ಋಷಿಗಳು ಮೆರುಗಿರಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕುಮಾರ ಶಿಖರಕ್ಕೆ ಹೋದರು.

ತತ್ರ ಸ್ಕಂದಸರೋ ನಾಮ ಸರಸ್ಸಾಗರಸನ್ನಿಭಮ್ ಅಮೃತಸ್ವಾದುಶಿಶಿರಸ್ವಚ್ಛಾ ಗಾಧಲಘೂದಕಮ್

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಕಂದ ಸರಸ್ಸು ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆ ಇದೆ; ಅದು ಸಾಗರದಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದು, ಅಮೃತದಂತೆ ಸಿಹಿ, ತಂಪಾದ, ಸ್ವಚ್ಛವಾದ, ಆಳವೂ, ಕಡಲೂ ಇರುವ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.

ಸಮಂತತಃ ಸಂಘಟಿತಂ ಸ್ಫಟಿಕೋ ಪಲಸಂಚಯೈಃ ಸರ್ವರ್ತುಕುಸುಮೈಃ ಫುಲ್ಲೈಶ್ಛಾದಿತಾಖಿಲದಿಙ್ಮುಖಮ್

ಆ ಕೆರೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಸ್ಪಟಿಕದ ಬಂಡೆಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳು ಇವೆ; ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳ ತೀರಗಳು ಎಲ್ಲ ಋತುಗಳ ಹೂಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಶೈವಲೈರುತ್ಪಲೈಃ ಪದ್ಮೈಃ ಕುಮುದೈಸ್ತಾರಕೋಪಮೈಃ ತರಂಗೈರಭ್ರಸಂಕಾಶೈರಾಕಾಶಮಿವ ಭೂಮಿಗಮ್

ಅಲ್ಲಿ ಕಳೆ, ನೀಲಕಮಲ, ಕೆಂಪುಪದ್ಮ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಶುಭ್ರಕುಮುದಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮೋಡದಂತೆ ಮೆರೆದ ಅಲೆಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಸರೋವರವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಆಕಾಶವೇ ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದು ಬಂದಂತಿತ್ತು.

ಸುಖಾವತರಣಾರೋಹೈಃ ಸ್ಥಲೈರ್ನೀಲಶಿಲಾಮಯೈಃ ಸೋಪಾನಮಾರ್ಗೌ ರುಚಿರೈಶ್ಶೋಭಮಾನಾಷ್ಟದಿಙ್ಮುಖಮ್

ಅಲ್ಲಿ ಸುಖಕರವಾಗಿ ಹೋದರೂ ಬರುವುದಕ್ಕೂ ಅನುಕೂಲವಾಗಿದ್ದ ಸ್ಥಳಗಳು, ನೀಲಿ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಾಳಿಗಳು, ಸುಂದರವಾದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಮತ್ತು ದಾರಿಗಳು ಎಂಟು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

ತತ್ರಾವತೀರ್ಣೈಶ್ಚ ಯಥಾ ತತ್ರೋತ್ತೀರ್ಣಶ್ಚ ಭೂಯಸಾ ಸ್ನಾತೈಃ ಸಿತೋಪವೀತೈಶ್ಚ ಶುಕ್ಲಾಕೌಪೀನವಲ್ಕಲೈಃ

ಅಲ್ಲಿ ಇಳಿದವರು ಮತ್ತು ಮೇಲೇರಿದವರು ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಬಿಳಿ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಮತ್ತು ಶುಭ್ರವಾದ ಕೌಪೀನ, ವಾಲ್ಕಲ ಧರಿಸಿದ್ದರು.

ಜಟಾಶಿಖಾಯನೈರ್ಮುಂಡೈಸ್ತ್ರಿಪುಂಡ್ರಕೃತಮಂಡನೈಃ ವಿರಾಗವಿವಶಸ್ಮೇರಮುಖೈರ್ಮುನಿಕುಮಾರಕೈಃ

ಕೆಲವರು ಜಟೆಯನ್ನೆತ್ತಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಕೆಲವರು ತಲೆಮುಂಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಮೂವರು ಲೆಪ್ಪನ ಗುರುತು ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ನಗುವ ಮುಖವಿಟ್ಟು, ಅಲ್ಲಿ ಯುವ ಮುನಿಗಳು ಇದ್ದರು.

ಘಟೈಃ ಕಮಲಿನೀಪತ್ರಪುಟೈಶ್ಚ ಕಲಶೈಃ ಶಿವೈಃ ಕಮಣ್ಡಲುಭಿರನ್ಯೈಶ್ಚ ತಾದೃಶೈಃ ಕರಕಾದಿಭಿಃ

ಅವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕುಂಭಗಳು, ಕಮಲದ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಶುಭಕರವಾದ ಕಲಶಗಳು, ಇನ್ನಿತರ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಮಚುಗಳಿದ್ದವು.

ಆತ್ಮಾರ್ಥಂ ಚ ಪರಾರ್ಥಂ ಚ ದೇವತಾರ್ಥಂ ವಿಶೇಷತಃ ಆನೀಯಮಾನಸಲಿಲಮಾತ್ತಪುಷ್ಪಂ ಚ ನಿತ್ಯಶಃ

ಸ್ವಂತದಕ್ಕೂ, ಇತರರಿಗೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ, ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ನೀರು ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಅಂತರ್ಜಲಶಿಲಾರೂಢೈರ್ನೀಚಾನಾಂ ಸ್ಪರ್ಶಶಂಕಯಾ ಆಚಾರವದ್ಭಿರ್ಮುನಿಭಿಃ ಕೃತಭಸ್ಮಾಂಗಧೂಸರೈಃ

ಕೆಲವರು ನೀರಿನೊಳಗಿನ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತು, ಕೆಳಮಟ್ಟದವರ ಸ್ಪರ್ಶವಾಗದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ, ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಪಾಲಿಸಿ, ಬೂದಿ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಇದ್ದರು.

ಇತಸ್ತತೋ ಽಪ್ಸು ಮಜ್ಜದ್ಭಿರಿಷ್ಟಶಿಷ್ಟೈಃ ಶಿಲಾಗತೈಃ ತಿಲೈಶ್ಚ ಸಾಕ್ಷತೈಃ ಪುಷ್ಪೈಸ್ತ್ಯಕ್ತದರ್ಭಪವಿತ್ರಕೈಃ

ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಅಥವಾ ಮೇಲೇರುತ್ತಾ, ಕೆಲವರು ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ಹುರಳಿನಕಾಳು, ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ತ್ಯಜಿಸಿದ ದರ್ಭವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ದೇವಾದ್ಯಮೃಷಿಮಧ್ಯಂ ಚ ನಿರ್ವರ್ತ್ಯ ಪಿತೃತರ್ಪಣಮ್ ನಿವೇದಯೇದಭಿಜ್ಞೇಭ್ಯೋ ನಿತ್ಯಸ್ನಾನಗತಾನ್ ದ್ವಿಜಾನ್

ಅವರು ದೇವತೆ, ಋಷಿ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿ, ಪ್ರತಿದಿನ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಬರುವ ಪಂಡಿತರಾದ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಆ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಸ್ಥಾನೇಸ್ಥಾನೇ ಕೃತಾನೇಕಬಲಿಪುಷ್ಪಸಮೀರಣೈಃ ಸೌರಾರ್ಘ್ಯಪೂರ್ವಂ ಕುರ್ವದ್ಭಿಃಸ್ಥಂಡಲೇಭ್ಯರ್ಚನಾದಿಕಮ್

ಪ್ರತಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಿಧ ಬಲಿಗಳು, ಹೂವುಗಳ ಅರ್ಪಣೆ, ವಾಯುವೀಸುವುದು, ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಪೂಜಾಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಆ ವೇದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಕ್ವಚಿನ್ನಿಮಜ್ಜದುನ್ಮಜ್ಜತ್ಪ್ರಸ್ರಸ್ತಗಜಯೂಥಪಮ್ ಕ್ವಚಿಚ್ಚ ತೃಷಯಾಯಾತಮೃಗೀಮೃಗತುರಂಗಮಮ್

ಕೆಲವಡೆ ಹಿಂಡಿನಿಂದ ಬಿದ್ದ ಗಜಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಮೇಲೇರುತ್ತಿದ್ದವು; ಮತ್ತೆಡೆ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಹರಿಣ, ಕಾಡುಮೇಕೆ, ಕುದುರೆಗಳು ನೀರಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದವು.

ಕ್ವಚಿತ್ಪೀತಜನೋತ್ತೀರ್ಣಮಯೂರವರವಾರಣಮ್ ಕ್ವಚಿತ್ಕೃತತಟಾಘಾತವೃಷಪ್ರತಿವೃಷೋಜ್ಜ್ವಲಮ್

ಮತ್ತೆಲ್ಲೋ ಪಾವನ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾಗಜಗಳು ನೀರು ಕುಡಿಯುವದಾಗಿ ಮೇಲೇರುತ್ತಿದ್ದವು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವಡೆ ಎಡವಿದ ಎತ್ತುಗಳು ತೀರವನ್ನು ಹೊಡೆದು ಪರಸ್ಪರ ಎದುರು ನಿಂತು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.

ಕ್ವಚಿತ್ಕಾರಂಡವರವೈಃ ಕ್ವಚಿತ್ಸಾರಸಕೂಜಿತೈಃ ಕ್ವಚಿಚ್ಚ ಕೋಕನಿನದೈಃ ಕ್ವಚಿದ್ಭ್ರಮರಗೀತಿಭಿಃ

ಕೆಲವಡೆ ಕಾರಂಡವ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವಡೆ ಸಾರಸ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗು, ಮತ್ತೆಡೆ ಕೋಗಿಲೆಯ ನಾದ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವಡೆ ಭೃಂಗದ ಹಾಡು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿತ್ತು.

ಸ್ನಾನಪಾನಾದಿಕರಣೈಃ ಸ್ವಸಂಪದ್ದ್ರುಮಜೀವಿಭಿಃ ಪ್ರಣಯಾತ್ಪ್ರಾಣಿಭಿಸ್ತೈಸ್ತೈರ್ಭಾಷಮಾಣಮಿವಾಸಕೃತ್

ಅಲ್ಲಿ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಸ್ನಾನ, ಕುಡಿಯುವುದು ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದು, ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ ಮಾತಾಡುವಂತೆ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಕೂಲಶಾಖಿಶಿಖಾಲೀನಕೋಕಿಲಾಕುಲಕೂಜಿತೈಃ ಆತಪೋಪಹತಾನ್ಸರ್ವಾನ್ನಾಮಂತ್ರಯದಿವಾನಿಶಮ್

ತೀರದ ಕೊಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಗಿಲೆಗಳ ಕೂಗು ತುಂಬಿ, ದಿನ-ರಾತ್ರಿ ಉರಿದ ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ, ಅವುಗಳು ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೇಳುವಂತೆ ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದವು.

ಉತ್ತರೇ ತಸ್ಯ ಸರಸಸ್ತೀರೇ ಕಲ್ಪತರೋರಧಃ ವೇದ್ಯಾಂ ವಜ್ರಶಿಲಾಮಯ್ಯಾಂ ಮೃದುಲೇ ಮೃಗಚರ್ಮಣಿ

ಆ ಸರೋವರದ ಉತ್ತರದ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ, ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷದ ಕೆಳಗೆ, ವಜ್ರದಂತಹ ಕಲ್ಲಿನ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಮೃದು ಮೃಗಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ—

ಸನತ್ಕುಮಾರಮಾಸೀನಂ ಶಶ್ವದ್ಬಾಲವಪುರ್ಧರಮ್ ತತ್ಕಾಲಮಾತ್ರೋಪರತಂ ಸಮಾಧೇರಚಲಾತ್ಮನಃ

ಅಲ್ಲಿ ಸದಾ ಬಾಲರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಸನತ್ಕುಮಾರನು, ಅಚಲ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಮಾಧಿಯಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಹೊರಬಂದು ಕುಳಿತಿದ್ದನು.

ಉಪಾಸ್ಯಮಾನಂ ಮುನಿಭಿರ್ಯೋಗೀಂದ್ರೈರಪಿ ಪೂಜಿತಮ್ ದದೃಶುರ್ನೈಮಿಷೇಯಾಸ್ತೇ ಪ್ರಣತಾಶ್ಚೋಪತಸ್ಥಿರೇ

ಅವನನ್ನು ಮುನಿಗಳು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಮಹಾಯೋಗಿಗಳೂ ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದ ಮುನಿಗಳು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಬಂದರು.

ಯಾವತ್ಪೃಷ್ಟವತೇ ತಸ್ಮೈ ಪ್ರೋಚುಃ ಸ್ವಾಗತಕಾರಣಮ್ ತುಮುಲಃ ಶುಶ್ರುವೇ ತಾವದ್ದಿವಿ ದುಂದುಭಿನಿಸ್ವನಃ

ಅವರು ಅವನಿಗೆ ಬರುವ ಕಾರಣವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ದುಂಡುಭಿ ಮೃದಂಗಗಳ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಬಂತು.

ದದೃಶೇ ತತ್ಕ್ಷಣೇ ತಸ್ಮಿನ್ವಿಮಾನಂ ಭಾನುಸನ್ನಿಭಮ್ ಗಣೇಶ್ವರೈರಸಂಖ್ಯೇಯೈಃ ಸಂವೃತಂ ಚ ಸಮಂತತಃ

ಅದೆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಒಂದು ವಿಮಾನವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು; ಅದನ್ನು ಅನೇಕ ಗಣಪತಿಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ಅಪ್ಸರೋಗಣಸಂಕೀರ್ಣಂ ರುದ್ರಕನ್ಯಾಭಿರಾವೃತಮ್ ಮೃದಂಗಮುರಜೋದ್ಘುಷ್ಟಂ ವೇಣುವೀಣಾರವಾನ್ವಿತಮ್

ಅದು ಅಪ್ಸರೆಯರಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ರುದ್ರನ ಪುತ್ರಿಯರು ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದರು; ಮೃದಂಗ ಮತ್ತು ಮುರಜಗಳ ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ, ವೇಣು ಮತ್ತು ವೀಣೆಗಳ ಮಧುರ ನಾದವೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿತ್ತು.

ಚಿತ್ರರತ್ನವಿತಾನಾಢ್ಯಂ ಮುಕ್ತಾದಾಮವಿರಾಜಿತಮ್ ಮುನಿಭಿಸ್ಸಿದ್ಧಗಂಧರ್ವೈರ್ಯಕ್ಷಚಾರಣಕಿನ್ನರೈಃ

ಅದು ವಿಭಿನ್ನ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚಿತ್ತಾರಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಹೊಳಪುಗೊಂಡಿತ್ತು; ಮುನಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಯಕ್ಷರು, ಚಾರಣರು, ಕಿನ್ನರರು ಹಾಜರಿದ್ದರು.

ನೃತ್ಯದ್ಭಿಶ್ಚೈವ ಗಾಯದ್ಭಿರ್ವಾದಯದ್ಭಿಶ್ಚ ಸಂವೃತಮ್ ವೀರಗೋವೃಷಚಿಹ್ನೇನ ವಿದ್ರಮದ್ರುಮಯಷ್ಟಿನಾ

ಅಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವವರು, ಹಾಡುವವರು, ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸುವವರು ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದರು; ವೀರ ಗೋವೃಷದ ಗುರುತು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಮರದ ದಂಡವೂ ಇದ್ದವು.

ಕೃತಗೋಪುರಸತ್ಕಾರಂ ಕೇತುನಾ ಮಾನ್ಯಹೇತುನಾ ತಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇ ವಿಮಾನಸ್ಯ ಚಾಮರದ್ವಿತಯಾಂತರೇ

ಅದು ಭವ್ಯವಾದ ಗೋಪುರ ಮತ್ತು ಧ್ವಜದಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಆ ವಿಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಚಾಮರಗಳ ನಡುವೆ,