ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ತತ್ರ ವಃ ಕಾಲ ಏವೈಷ ದೈವಾದುಪನತಃ ಸ್ವಯಮ್ ಪ್ರಯಾತ ದಕ್ಷಿಣಂ ಮೇರೋಃ ಶಿಖರಂ ದೇವಸೇವಿತಮ್

ನಿಮಗಾಗಿ ಈಗ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ; ದೇವತೆಗಳು ಪೂಜಿಸುವ ಮೆರುಗಿರಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಶಿಖರಕ್ಕೆ ತಕ್ಷಣ ಹೋಗಿರಿ.

ಸನತ್ಕುಮಾರೋ ಯತ್ರಾಸ್ತೇ ಮಮ ಪುತ್ರಃ ಪರೋ ಮುನಿಃ ಪ್ರತೀಕ್ಷ್ಯಾಗಮನಂ ಸಾಕ್ಷಾದ್ಭೂತನಾಥಸ್ಯ ನಂದಿನಃ

ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮಗನಾದ ಮಹಾನ್ ಋಷಿ ಸನತ್ಕುಮಾರನು, ಭೂತಗಳಾಧಿಪತಿ ನಂದಿಯ ಬರುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ಪುರಾ ಸನತ್ಕುಮಾರೋಪಿ ದೃಷ್ಟ್ವಾಪಿ ಪರಮೇಶ್ವರಮ್ ಅಜ್ಞಾನಾತ್ಸರ್ವಯೋಗೀನ್ದ್ರಮಾನೀ ವಿನಯದೂಷಿತಃ

ಹಿಂದೆ ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಕೂಡ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲ ಯೋಗಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿರುವುದರ ಹೆಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಗೌರವವನ್ನು ತೋರಲಿಲ್ಲ.

ಅಭ್ಯುತ್ಥಾನಾದಿಕಂ ಯುಕ್ತಮಕುರ್ವನ್ನತಿನಿರ್ಭಯಃ ತತೋ ಽಪರಾಧಾತ್ಕ್ರುದ್ಧೇನ ಮಹೋಷ್ಟ್ರೋ ನಂದಿನಾ ಕೃತಃ

ಅವನು ಎದ್ದು ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವರೆಯಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡದೆ, ನಿರ್ಭಯನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ವಿನಯವಿಲ್ಲದೆ ವರ್ತಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಆ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಕೋಪಗೊಂಡ ನಂದಿ ಅವನನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಒಂಟೆಯಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.

ಅಥ ಕಾಲೇನ ಮಹತಾ ತದರ್ಥೇ ಶೋಚತಾ ಮಯಾ ಉಪಾಸ್ಯ ದೇವಂ ದೇವೀಞ್ಚ ನಂದಿನಂ ಚಾನುನೀಯ ವೈ

ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಬಹುಕಾಲ ದುಃಖಪಟ್ಟು, ದೇವರನ್ನೂ ದೇವಿಯನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಿ, ನಂದಿಯನ್ನು ಮನವೊಲಿಸಿದ್ದೆನು.

ಕಥಂಚಿದುಷ್ಟ್ರತಾ ತಸ್ಯ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ನಿವಾರಿತಾ ಪ್ರಾಪಿತೋ ಹಿ ಯಥಾಪೂರ್ವಂ ಸನತ್ಪೂರ್ವಾಂ ಕುಮಾರತಾಮ್

ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅವನ ಒಂಟೆಯ ರೂಪವನ್ನು ಯಾವತ್ತೋ ದೂರಮಾಡಿ, ಸನತ್ಕುಮಾರನನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಬಾಲ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲಾಯಿತು.

ತದಾಹ ಚ ಮಹಾದೇವಃ ಸ್ಮಯನ್ನಿವ ಗಣಾಧಿಪಮ್ ಅವಜ್ಞಾಯ ಹಿ ಮಾಮೇವ ತಥಾಹಂಕೃತವಾನ್ಮುನಿಃ

ಆಗ ಮಹಾದೇವನು ನಗುತ್ತಾ ಗಣಾಧಿಪತಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದ ಕಾರಣ, ಆ ಋಷಿಯು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ವರ್ತಿಸಿದ್ದಾನೆ.'

ಅತಸ್ತ್ವಮೇವ ಯಾಥಾತ್ಮ್ಯಂ ಮಮಾಸ್ಮೈ ಕಥಯಾನಘ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪೂರ್ವಜಃ ಪುತ್ರೋ ಮಾಂ ಮೂಢ ಇವ ಸಂಸ್ಮರನ್

ಆದುದರಿಂದ, ಪಾಪರಹಿತನೇ, ಅವನಿಗೆ ನನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನೀನೇ ತಿಳಿಸಬೇಕು; ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾದರೂ, ನನನ್ನು ಅಜ್ಞಾನಿಯಿಂದ ನೆನಪಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಮಯೈವ ಶಿಷ್ಯತೇ ದತ್ತೋ ಮಮ ಜ್ಞಾನಪ್ರವರ್ತಕಃ ಧರ್ಮಾಧ್ಯಕ್ಷಾಭಿಷೇಕಂ ಚ ತವ ನಿರ್ವರ್ತಯಿಷ್ಯತಿ

ನಾನು ಅವನನ್ನು ನಿನ್ನ ಶಿಷ್ಯನಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದೇನೆ; ನೀನು ಅವನಿಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಲಿಸಬೇಕು. ಅವನು ಧರ್ಮದ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ನಿನ್ನ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ಕೂಡ ನೆರವೇರಿಸುವನು.

ಸ ಏವಂ ವ್ಯಾಹೃತೋ ಭೂಯಸ್ಸರ್ವಭೂತಗಣಾಗ್ರಣೀಃ ಯತ್ಪರಾಜ್ಞಾಪನಂ ಮೂರ್ಧ್ನಾ ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರತಿಗೃಹೀತವಾನ್

ಹೀಗೆ ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ಎಲ್ಲಾ ಭೂತಗಳ ನಾಯಕನು ಮುಂಜಾನೆ ತಲೆಯು ಬಾಗಿಸಿ ಆ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.

ತಥಾ ಸನತ್ಕುಮಾರೋ ಽಪಿ ಮೇರೌ ಮದನುಶಾಸನಾತ್ ಪ್ರಸಾದಾರ್ಥಂ ಗಣಸ್ಯಾಸ್ಯ ತಪಶ್ಚರತಿ ದುಶ್ಚರಮ್

ಅದೆಯೇ, ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಕೂಡ ಈ ಗಣನ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಮೆರುಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ದ್ರಷ್ಟವ್ಯಶ್ಚೇತಿ ಯುಷ್ಮಾಭಿಃ ಪ್ರಾಗ್ಗಣೇಶಸಮಾಗಮಾತ್ ತತ್ಪ್ರಸಾದಾರ್ಥಮಚಿರಾನ್ನಂದೀ ತತ್ರಾಗಮಿಷ್ಯತಿ

ನೀವು ಗಣೇಶನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುವ ಮೊದಲು ಅವನನ್ನು ನೋಡಬೇಕು; ಅವನ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ನಂದಿ ಕೂಡ ಬೇಗ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವನು.

ಇತಿ ಸತ್ವರಮಾದಿಶ್ಯ ಪ್ರೇಷಿತಾ ವಿಶ್ವಯೋಗಿನಾ ಕುಮಾರಶಿಖರಂ ಮೇರೋರ್ದಕ್ಷಿಣಂ ಮುನಯೋ ಯಯುಃ

ಯೋಗಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದವರು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಆದೇಶಿಸಿದಂತೆ, ಆ ಋಷಿಗಳು ಮೆರುಗಿರಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕುಮಾರ ಶಿಖರಕ್ಕೆ ಹೋದರು.

ತತ್ರ ಸ್ಕಂದಸರೋ ನಾಮ ಸರಸ್ಸಾಗರಸನ್ನಿಭಮ್ ಅಮೃತಸ್ವಾದುಶಿಶಿರಸ್ವಚ್ಛಾ ಗಾಧಲಘೂದಕಮ್

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಕಂದ ಸರಸ್ಸು ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆ ಇದೆ; ಅದು ಸಾಗರದಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದು, ಅಮೃತದಂತೆ ಸಿಹಿ, ತಂಪಾದ, ಸ್ವಚ್ಛವಾದ, ಆಳವೂ, ಕಡಲೂ ಇರುವ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.

ಸಮಂತತಃ ಸಂಘಟಿತಂ ಸ್ಫಟಿಕೋ ಪಲಸಂಚಯೈಃ ಸರ್ವರ್ತುಕುಸುಮೈಃ ಫುಲ್ಲೈಶ್ಛಾದಿತಾಖಿಲದಿಙ್ಮುಖಮ್

ಆ ಕೆರೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಸ್ಪಟಿಕದ ಬಂಡೆಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳು ಇವೆ; ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳ ತೀರಗಳು ಎಲ್ಲ ಋತುಗಳ ಹೂಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಶೈವಲೈರುತ್ಪಲೈಃ ಪದ್ಮೈಃ ಕುಮುದೈಸ್ತಾರಕೋಪಮೈಃ ತರಂಗೈರಭ್ರಸಂಕಾಶೈರಾಕಾಶಮಿವ ಭೂಮಿಗಮ್

ಅಲ್ಲಿ ಕಳೆ, ನೀಲಕಮಲ, ಕೆಂಪುಪದ್ಮ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಶುಭ್ರಕುಮುದಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮೋಡದಂತೆ ಮೆರೆದ ಅಲೆಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಸರೋವರವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಆಕಾಶವೇ ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದು ಬಂದಂತಿತ್ತು.

ಸುಖಾವತರಣಾರೋಹೈಃ ಸ್ಥಲೈರ್ನೀಲಶಿಲಾಮಯೈಃ ಸೋಪಾನಮಾರ್ಗೌ ರುಚಿರೈಶ್ಶೋಭಮಾನಾಷ್ಟದಿಙ್ಮುಖಮ್

ಅಲ್ಲಿ ಸುಖಕರವಾಗಿ ಹೋದರೂ ಬರುವುದಕ್ಕೂ ಅನುಕೂಲವಾಗಿದ್ದ ಸ್ಥಳಗಳು, ನೀಲಿ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಾಳಿಗಳು, ಸುಂದರವಾದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಮತ್ತು ದಾರಿಗಳು ಎಂಟು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

ತತ್ರಾವತೀರ್ಣೈಶ್ಚ ಯಥಾ ತತ್ರೋತ್ತೀರ್ಣಶ್ಚ ಭೂಯಸಾ ಸ್ನಾತೈಃ ಸಿತೋಪವೀತೈಶ್ಚ ಶುಕ್ಲಾಕೌಪೀನವಲ್ಕಲೈಃ

ಅಲ್ಲಿ ಇಳಿದವರು ಮತ್ತು ಮೇಲೇರಿದವರು ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಬಿಳಿ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಮತ್ತು ಶುಭ್ರವಾದ ಕೌಪೀನ, ವಾಲ್ಕಲ ಧರಿಸಿದ್ದರು.

ಜಟಾಶಿಖಾಯನೈರ್ಮುಂಡೈಸ್ತ್ರಿಪುಂಡ್ರಕೃತಮಂಡನೈಃ ವಿರಾಗವಿವಶಸ್ಮೇರಮುಖೈರ್ಮುನಿಕುಮಾರಕೈಃ

ಕೆಲವರು ಜಟೆಯನ್ನೆತ್ತಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಕೆಲವರು ತಲೆಮುಂಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಮೂವರು ಲೆಪ್ಪನ ಗುರುತು ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ನಗುವ ಮುಖವಿಟ್ಟು, ಅಲ್ಲಿ ಯುವ ಮುನಿಗಳು ಇದ್ದರು.

ಘಟೈಃ ಕಮಲಿನೀಪತ್ರಪುಟೈಶ್ಚ ಕಲಶೈಃ ಶಿವೈಃ ಕಮಣ್ಡಲುಭಿರನ್ಯೈಶ್ಚ ತಾದೃಶೈಃ ಕರಕಾದಿಭಿಃ

ಅವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕುಂಭಗಳು, ಕಮಲದ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಶುಭಕರವಾದ ಕಲಶಗಳು, ಇನ್ನಿತರ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಮಚುಗಳಿದ್ದವು.

ಆತ್ಮಾರ್ಥಂ ಚ ಪರಾರ್ಥಂ ಚ ದೇವತಾರ್ಥಂ ವಿಶೇಷತಃ ಆನೀಯಮಾನಸಲಿಲಮಾತ್ತಪುಷ್ಪಂ ಚ ನಿತ್ಯಶಃ

ಸ್ವಂತದಕ್ಕೂ, ಇತರರಿಗೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ, ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ನೀರು ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಅಂತರ್ಜಲಶಿಲಾರೂಢೈರ್ನೀಚಾನಾಂ ಸ್ಪರ್ಶಶಂಕಯಾ ಆಚಾರವದ್ಭಿರ್ಮುನಿಭಿಃ ಕೃತಭಸ್ಮಾಂಗಧೂಸರೈಃ

ಕೆಲವರು ನೀರಿನೊಳಗಿನ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತು, ಕೆಳಮಟ್ಟದವರ ಸ್ಪರ್ಶವಾಗದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ, ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಪಾಲಿಸಿ, ಬೂದಿ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಇದ್ದರು.

ಇತಸ್ತತೋ ಽಪ್ಸು ಮಜ್ಜದ್ಭಿರಿಷ್ಟಶಿಷ್ಟೈಃ ಶಿಲಾಗತೈಃ ತಿಲೈಶ್ಚ ಸಾಕ್ಷತೈಃ ಪುಷ್ಪೈಸ್ತ್ಯಕ್ತದರ್ಭಪವಿತ್ರಕೈಃ

ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಅಥವಾ ಮೇಲೇರುತ್ತಾ, ಕೆಲವರು ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ಹುರಳಿನಕಾಳು, ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ತ್ಯಜಿಸಿದ ದರ್ಭವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ದೇವಾದ್ಯಮೃಷಿಮಧ್ಯಂ ಚ ನಿರ್ವರ್ತ್ಯ ಪಿತೃತರ್ಪಣಮ್ ನಿವೇದಯೇದಭಿಜ್ಞೇಭ್ಯೋ ನಿತ್ಯಸ್ನಾನಗತಾನ್ ದ್ವಿಜಾನ್

ಅವರು ದೇವತೆ, ಋಷಿ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿ, ಪ್ರತಿದಿನ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಬರುವ ಪಂಡಿತರಾದ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಆ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಸ್ಥಾನೇಸ್ಥಾನೇ ಕೃತಾನೇಕಬಲಿಪುಷ್ಪಸಮೀರಣೈಃ ಸೌರಾರ್ಘ್ಯಪೂರ್ವಂ ಕುರ್ವದ್ಭಿಃಸ್ಥಂಡಲೇಭ್ಯರ್ಚನಾದಿಕಮ್

ಪ್ರತಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಿಧ ಬಲಿಗಳು, ಹೂವುಗಳ ಅರ್ಪಣೆ, ವಾಯುವೀಸುವುದು, ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಪೂಜಾಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಆ ವೇದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಕ್ವಚಿನ್ನಿಮಜ್ಜದುನ್ಮಜ್ಜತ್ಪ್ರಸ್ರಸ್ತಗಜಯೂಥಪಮ್ ಕ್ವಚಿಚ್ಚ ತೃಷಯಾಯಾತಮೃಗೀಮೃಗತುರಂಗಮಮ್

ಕೆಲವಡೆ ಹಿಂಡಿನಿಂದ ಬಿದ್ದ ಗಜಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಮೇಲೇರುತ್ತಿದ್ದವು; ಮತ್ತೆಡೆ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಹರಿಣ, ಕಾಡುಮೇಕೆ, ಕುದುರೆಗಳು ನೀರಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದವು.

ಕ್ವಚಿತ್ಪೀತಜನೋತ್ತೀರ್ಣಮಯೂರವರವಾರಣಮ್ ಕ್ವಚಿತ್ಕೃತತಟಾಘಾತವೃಷಪ್ರತಿವೃಷೋಜ್ಜ್ವಲಮ್

ಮತ್ತೆಲ್ಲೋ ಪಾವನ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾಗಜಗಳು ನೀರು ಕುಡಿಯುವದಾಗಿ ಮೇಲೇರುತ್ತಿದ್ದವು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವಡೆ ಎಡವಿದ ಎತ್ತುಗಳು ತೀರವನ್ನು ಹೊಡೆದು ಪರಸ್ಪರ ಎದುರು ನಿಂತು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.

ಕ್ವಚಿತ್ಕಾರಂಡವರವೈಃ ಕ್ವಚಿತ್ಸಾರಸಕೂಜಿತೈಃ ಕ್ವಚಿಚ್ಚ ಕೋಕನಿನದೈಃ ಕ್ವಚಿದ್ಭ್ರಮರಗೀತಿಭಿಃ

ಕೆಲವಡೆ ಕಾರಂಡವ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವಡೆ ಸಾರಸ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗು, ಮತ್ತೆಡೆ ಕೋಗಿಲೆಯ ನಾದ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವಡೆ ಭೃಂಗದ ಹಾಡು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿತ್ತು.

ಸ್ನಾನಪಾನಾದಿಕರಣೈಃ ಸ್ವಸಂಪದ್ದ್ರುಮಜೀವಿಭಿಃ ಪ್ರಣಯಾತ್ಪ್ರಾಣಿಭಿಸ್ತೈಸ್ತೈರ್ಭಾಷಮಾಣಮಿವಾಸಕೃತ್

ಅಲ್ಲಿ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಸ್ನಾನ, ಕುಡಿಯುವುದು ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದು, ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ ಮಾತಾಡುವಂತೆ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.