ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಛೇದನಂ ತಾಡನಂ ಚೈವ ಬಂಧನಂ ಮೋಚನಂ ತಥಾ ಗ್ರಹಣಂ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಸಂಸಾರವಶವರ್ತಿನಾಮ್

ಕತ್ತರಿಸುವುದು, ಹೊಡೆಯುವುದು, ಬಂಧಿಸುವುದು, ಬಿಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದು.

ಪ್ರಸಾದಶ್ಚಾಪಿ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಮೃತ್ಯುಕಾಲಜಯಸ್ತಥಾ ಆಭಿಮಾನಿಕಮೈಶ್ವರ್ಯಂ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಂ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ

ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನುಗ್ರಹ ನೀಡುವುದು, ಮರಣಕಾಲವನ್ನೂ ಜಯಿಸುವುದು—ಇದು ಅಹಂಭಾವದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಏತಚ್ಚಾನ್ದ್ರಮಸೈರ್ಭೋಗೈಃ ಷಟ್ಪಞ್ಚಾಶದ್ಗುಣಂ ಮಹತ್ ಸರ್ಗಃ ಸಂಕಲ್ಪಮಾತ್ರೇಣ ತ್ರಾಣಂ ಸಂಹರಣಂ ತಥಾ

ಚಂದ್ರನ ಅನುಭವಗಳೊಂದಿಗೆ, ಈ ಮಹಾ ಶಕ್ತಿ ಐವತ್ತಾರು ವಿಧವಾಗಿದೆ: ಕೇವಲ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿ, ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಲಯ ಕೂಡ ಸಾಧ್ಯ.

ಸ್ವಾಧಿಕಾರಶ್ಚ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಭೂತಚಿತ್ತಪ್ರವರ್ತನಮ್ ಅಸಾದೃಶ್ಯಂ ಚ ಸರ್ವಸ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣಂ ಜಗತಃ ಪೃಥಕ್

ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಅಧಿಕಾರ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಡೆಸುವುದು, ಎಲ್ಲದರಲ್ಲಿಯೂ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆ, ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು.

ಶುಭಾಶುಭಸ್ಯ ಕರಣಂ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೈಶ್ಚ ಸಂಯುತಮ್ ಚತುಷ್ಷಷ್ಠಿಗುಣಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಮೈಶ್ವರ್ಯಂ ಚ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ

ಶುಭ ಅಥವಾ ಅಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು, ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿರುವುದು; ಈ ರೀತಿ ಅರವತ್ತನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬೌದ್ಧಾದಸ್ಮಾತ್ಪರಂ ಗೌಣಮೈಶ್ವರ್ಯಂ ಪ್ರಾಕೃತಂ ವಿದುಃ ವೈಷ್ಣವಂ ತತ್ಸಮಾಖ್ಯಾತಂ ತಸ್ಯೈವ ಭುವನಸ್ಥಿತಿಃ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ತತ್ಪದಂ ಸರ್ವಂ ವಕ್ತುಮನ್ಯೈರ್ನ ಶಕ್ಯತೇ

ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲೆ, ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಕ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ; ಅದನ್ನು ವೈಷ್ಣವವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅದರ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಲೋಕಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಆ ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮಪದವನ್ನು ಇತರರು ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ತತ್ಪೌರುಷಂ ಚ ಗೌಣಂ ಚ ಗಣೇಶಂ ಪದಮೈಶ್ವರಮ್ ವಿಷ್ಣುನಾ ತತ್ಪದಂ ಕಿಂಚಿಜ್ಜ್ಞಾತುಮನ್ಯೈರ್ನ ಶಕ್ಯತೇ

ಆ ಪೌರುಷ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗಣೇಶನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ—ಅದನ್ನು ಇತರರು, ವಿಷ್ಣುವೂ ಕೂಡ, ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ವಿಜ್ಞಾನಸಿದ್ಧಯಶ್ಚೈವ ಸರ್ವಾ ಏವೌಪಸರ್ಗಿಕಾಃ ನಿರೋದ್ಧವ್ಯಾ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ವರ್ರಾಗ್ಯೇಣ ಪರೇಣ ತು

ಎಲ್ಲ ಜ್ಞಾನಸಿದ್ಧಿಗಳು ಸಹಜವಾಗಿ ಅಡ್ಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ಉನ್ನತ ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರತಿಭಾಸೇಷ್ವಶುದ್ಧೇಷು ಗುಣೇಷ್ವಾಸಕ್ತಚೇತಸಃ ನ ಸಿಧ್ಯೇತ್ಪರಮೈಶ್ವರ್ಯಮಭಯಂ ಸಾರ್ವಕಾಮಿಕಮ್

ಅಶುದ್ಧ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಮತ್ತು ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಅಂಟಿಕೊಂಡವರಿಗೆ, ಪರಮ, ಭಯವಿಲ್ಲದ, ಎಲ್ಲವನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸಿಗದು.

ತಸ್ಮಾದ್ಗುಣಾಂಶ್ಚ ಭೋಗಾಂಶ್ಚ ದೇವಾಸುರಮಹೀಭೃತಾಮ್ ತೃಣವದ್ಯಸ್ತ್ಯಜೇತ್ತಸ್ಯ ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಃ ಪರಾ ಭವೇತ್

ಆದುದರಿಂದ, ದೇವತೆ, ದಾನವ ಮತ್ತು ರಾಜರ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಅನುಭವಗಳನ್ನೂ ಹುಲ್ಲಿನಂತೆ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು; ಅವನಿಗೆ ಪರಮ ಯೋಗಸಿದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಅಥವಾನುಗ್ರಹೇಚ್ಛಾಯಾಂ ಜಗತೋ ವಿಚರೇನ್ಮುನಿಃ ಯಥಾಕಾಮಂಗುಣಾನ್ಭೋಗಾನ್ಭುಕ್ತ್ವಾ ಮುಕ್ತಿಂ ಪ್ರಯಾಸ್ಯತಿ

ಅಥವಾ, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಮುನಿ ಸಂಚರಿಸಿದರೂ, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಭೋಗಗಳನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಅಥ ಪ್ರಯೋಗಂ ಯೋಗಸ್ಯ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಶೃಣು ಸಮಾಹಿತಃ ಶುಭೇ ಕಾಲೇ ಶುಭೇ ದೇಶೇ ಶಿವಕ್ಷೇತ್ರಾದಿಕೇ ಪುನಃ ವಿಜನೇ ಜಂತುರಹಿತೇ ನಿಃಶಬ್ದೇ ಬಾಧವರ್ಜಿತೇ

ಈಗ ನಾನು ಯೋಗದ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳು. ಶುಭ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಶುಭ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಿವನ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಜನರು ಇಲ್ಲದ, ಮೌನವಾಗಿರುವ, ಯಾವುದೇ ಅಡಚಣೆ ಇಲ್ಲದ ಏಕಾಂತವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ—

ಸುಪ್ರಲಿಪ್ತೇ ಸ್ಥಲೇ ಸೌಮ್ಯೇ ಗನ್ಧಧೂಪಾದಿವಾಸಿತೇ ಮುಕ್ತಪುಷ್ಪಸಮಾಕೀರ್ಣೇ ವಿತಾನಾದಿ ವಿಚಿತ್ರಿತೇ

ಅಲ್ಲಿ ನೆನಪಾಗಲಿ, ನೆನಪಾಗಲಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಲೇಪಿಸಿದ, ಸುಂದರವಾದ ನೆಲದಲ್ಲಿ, ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಧೂಪದಿಂದ ಪರಿಮಳಗೊಂಡು, ಹಸಿರು ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ತೋಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ—

ಕುಶಪುಷ್ಪಸಮಿತ್ತೋಯಫಲಮೂಲಸಮನ್ವಿತೇ ನಾಗ್ನ್ಯಭ್ಯಾಶೇ ಜಲಾಭ್ಯಾಶೇ ಶುಷ್ಕಪರ್ಣಚಯೇ ಽಪಿ ವಾ

ಅಲ್ಲಿ ಕುಶ ಹುಲ್ಲು, ಹೂಗಳು, ಹೋಮದ ಕಡ್ಡಿಗಳು, ನೀರು, ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳಿದ್ದರೂ, ಬೆಂಕಿಯ ಹತ್ತಿರವಾದರೂ, ನೀರಿನ ಹತ್ತಿರವಾದರೂ ಅಥವಾ ಒಣ ಎಲೆಗಳ ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲಾದರೂ—

ನ ದಂಶಮಶಕಾಕೀರ್ಣೇ ಸರ್ಪಶ್ವಾಪದಸಂಕುಲೇ ನ ಚ ದುಷ್ಟಮೃಗಾಕೀರ್ಣೇ ನ ಭಯೇ ದುರ್ಜನಾವೃತೇ

ಕಚ್ಚುವ ಹುಳುಗಳು ಅಥವಾ ಸೊರೆಕೊಳ್ಳುವ ಹುಳುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರಬಾರದು, ಹಾವುಗಳು ಅಥವಾ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರಬಾರದು, ದುಷ್ಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿರಬಾರದು, ಭಯ ಇರುವ ಅಥವಾ ಕೆಟ್ಟ ಜನರಿಂದ ಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರಬಾರದು—

ಶ್ಮಶಾನೇ ಚೈತ್ಯವಲ್ಮೀಕೇ ಜೀರ್ಣಾಗಾರೇ ಚತುಷ್ಪಥೇ ನದೀನದಸಮುದ್ರಾಣಾಂ ತೀರೇ ರಥ್ಯಾಂತರೇ ಽಪಿ ವಾ

ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ, ಹಳೆಯ ಗುಡ್ಡದಲ್ಲಿ, ಜೀರ್ಣವಾದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ಕು ದಾರಿಗಳ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ, ನದಿಯ, ಹೊಳೆಯ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರದ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಬೀದಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಇರಬಾರದು—

ನ ಜೀರ್ಣೋದ್ಯಾನಗೋಷ್ಠಾದೌ ನಾನಿಷ್ಟೇ ನ ಚ ನಿಂದಿತೇ ನಾಜೀರ್ಣಾಮ್ಲರಸೋದ್ಗಾರೇ ನ ಚ ವಿಣ್ಮೂತ್ರದೂಷಿತೇ

ಹಳೆಯ ತೋಟದಲ್ಲಿ, ಗೋಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅಶುಭವಾದ ಅಥವಾ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರು ಪಡೆದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರಬಾರದು; ಜೀರ್ಣವಾಗದ ಅಥವಾ ಹುಳಿಯ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿದ ನಂತರ, ಅಥವಾ ಮಲಮೂತ್ರದಿಂದ ಅಶುದ್ಧವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೂ ಇರಬಾರದು—

ನಚ್ಛರ್ದ್ಯಾಮಾತಿಸಾರೇ ವಾ ನಾತಿಭುಕ್ತೌ ಶ್ರಮಾನ್ವಿತೇ ನ ಚಾತಿಚಿಂತಾಕುಲಿತೋ ನ ಚಾತಿಕ್ಷುತ್ಪಿಪಾಸಿತಃ

ಓಕಾಡು, ಜ್ವರ ಅಥವಾ ಜೀರ್ಣ ತೊಂದರೆ ಇದ್ದಾಗ, ಹೆಚ್ಚು ತಿಂದ ಮೇಲೆ, ಅಥವಾ ತುಂಬಾ ದಣಿದಾಗ, ತುಂಬಾ ಚಿಂತೆಗೊಂಡಾಗ, ಅಥವಾ ತುಂಬಾ ಹಸಿವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ಬಾಯಾರಿದ್ದಾಗ ಯೋಗವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಿಸಬಾರದು—

ನಾಪಿ ಸ್ವಗುರುಕರ್ಮಾದೌ ಪ್ರಸಕ್ತೋ ಯೋಗಮಾಚರೇತ್ ಯುಕ್ತಾಹಾರವಿಹಾರಶ್ಚ ಯುಕ್ತಚೇಷ್ಟಶ್ಚ ಕರ್ಮಸು

ತಾನೇ ಅಥವಾ ಗುರುಗಳ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಾಗ ಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು; ಆಹಾರ ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲನ ಇರಲಿ, ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಸಮತೋಲನ ಇರಲಿ—

ಯುಕ್ತನಿದ್ರಾಪ್ರಬೋಧಶ್ಚ ಸರ್ವಾಯಾಸವಿವರ್ಜಿತಃ ಆಸನಂ ಮೃದುಲಂ ರಮ್ಯಂ ವಿಪುಲಂ ಸುಸಮಂ ಶುಚಿ

ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರದಲ್ಲಿಯೂ ಸಮತೋಲನ ಇರಲಿ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರದ ಅತಿಯಾದ ಶ್ರಮವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು; ಮೃದು, ಸುಂದರ, ವಿಶಾಲ, ಸಮತಟ್ಟಾದ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕೂತು—

ಪದ್ಮಕಸ್ವಸ್ತಿಕಾದೀನಾಮಭ್ಯಸೇದಾಸನೇಷು ಚ ಅಭಿವಂದ್ಯ ಸ್ವಗುರ್ವಂತಾನಭಿವಾದ್ಯಾನನುಕ್ರಮಾತ್

ಪದ್ಮಾಸನ, ಸ್ವಸ್ತಿಕಾಸನ ಮುಂತಾದ ಆಸನಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು; ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗೌರವದಿಂದ ವಂದಿಸಿ—

ಋಜುಗ್ರೀವಶಿರೋವಕ್ಷಾ ನಾತಿಷ್ಠೇಚ್ಛಿಷ್ಟಲೋಚನಃ ಕಿಂಚಿದುನ್ನಾಮಿತಶಿರಾ ದಂತೈರ್ದಂತಾನ್ನ ಸಂಸ್ಪೃಶೇತ್

ಕುತ್ತು, ತಲೆ ಮತ್ತು ಎದೆ ನೇರವಾಗಿರಲಿ, ಕಣ್ಣುಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ತಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಹಲ್ಲುಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ತಗಲದೆ ಇರಲಿ—

ದಂತಾಗ್ರಸಂಸ್ಥಿತಾ ಜಿಹ್ವಾಮಚಲಾಂ ಸನ್ನಿವೇಶ್ಯ ಚ ಪಾರ್ಷ್ಣಿಭ್ಯಾಂ ವೃಷಣೌ ರಕ್ಷಂಸ್ತಥಾ ಪ್ರಜನನಂ ಪುನಃ

ಜಿಹ್ವೆ ಹಲ್ಲಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಇರಲಿ; ಕಾಲುಗಳ ಹಿಮ್ಮಡಿಯಿಂದ ವೃಷಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಜನನಾಂಗವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು—

ಊರ್ವೋರುಪರಿ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ಬಾಹೂ ತಿರ್ಯಗಯತ್ನತಃ ದಕ್ಷಿಣಂ ಕರಪೃಷ್ಠಂ ತು ನ್ಯಸ್ಯ ವಾಮತಲೋಪರಿ

ಕೈಗಳನ್ನು ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿ, ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ತೊಡೆಯ ಮೇಲಿಡಬೇಕು; ಬಲ ಕೈ ಹಿಮ್ಮುಖವನ್ನು ಎಡ ಕೈ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಬೇಕು—

ಉನ್ನಾಮ್ಯ ಶನಕೈಃ ಪೃಷ್ಠಮುರೋ ವಿಷ್ಟಭ್ಯ ಚಾಗ್ರತಃ ಸಂಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ನಾಸಿಕಾಗ್ರಂ ಸ್ವಂ ದಿಶಶ್ಚಾನವಲೋಕಯನ್

ಹಿಂಭಾಗವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಎತ್ತಿ, ಎದೆಯನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಇಟ್ಟು, ತನ್ನ ಮೂಗಿನ ತುದಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಬೇರೆ ದಿಕ್ಕುಗಳೆಡೆಗೆ ನೋಡದೆ—

ಸಂಭೃತಪ್ರಾಣಸಂಚಾರಃ ಪಾಷಾಣ ಇವ ನಿಶ್ಚಲಃ ಸ್ವದೇಹಾಯತನಸ್ಯಾಂತರ್ವಿಚಿಂತ್ಯ ಶಿವಮಂಬಯಾ

ಉಸಿರಿನ ಹರಿವನ್ನು ಒಳಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಶಿಲೆಯಂತೆ ಅಚಲವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ತನ್ನದೇ ದೇಹದ ಒಳಗಿನ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—

ಹೃತ್ಪದ್ಮಪೀಠಿಕಾಮಧ್ಯೇ ಧ್ಯಾನಯಜ್ಞೇನ ಪೂಜಯೇತ್ ಮೂಲೇ ನಾಸಾಗ್ರತೋ ನಾಭೌ ಕಂಠೇ ವಾ ತಾಲುರಂಧ್ರಯೋಃ

ಹೃದಯದ ಕಮಲಾಸನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಯಜ್ಞದ ಮೂಲಕ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಮೂಲದಲ್ಲಿ, ಮೂಗಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ, ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ, ಗಂಟಲಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬಾಯಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ—

ಭ್ರೂಮಧ್ಯೇ ದ್ವಾರದೇಶೇ ವಾ ಲಲಾಟೇ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ವಾ ಸ್ಮರೇತ್ ಪರಿಕಲ್ಪ್ಯ ಯಥಾನ್ಯಾಯಂ ಶಿವಯೋಃ ಪರಮಾಸನಮ್

ಭ್ರೂಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬಾಗಿಲಿನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ನಾಳಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ತಲೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಶಿವ ಮತ್ತು ಅಂಬೆಯ ಪರಮ ಆಸನವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿ ನೆನಪಿಸಬೇಕು—

ತತ್ರ ಸಾವರಣಂ ವಾಪಿ ನಿರಾವರಣಮೇವ ವಾ ದ್ವಿದಲೇಷೋಡಶಾರೇ ವಾ ದ್ವಾದಶಾರೇ ಯಥಾವಿಧಿ

ಅಲ್ಲಿ, ಆವರಣದೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಆವರಣವಿಲ್ಲದೆ, ಎರಡು ಹೂವಿನ ದಳಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ, ಹದಿನಾರು ದಳಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ, ಹನ್ನೆರಡು ದಳಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು—