ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಮಯೋಪದಿಷ್ಟಂ ಸರ್ವಂ ತದ್ಯುವಯೋರದ್ಯ ವಿಸ್ಮೃತಮ್ ದದಾಮಿ ಚ ಪುನಃ ಸರ್ವಂ ಯಥಾಪೂರ್ವಂ ಮಮಾಜ್ಞಯಾ

ನಾನು ಕಲಿಸಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀವು ಇಂದು ಮರೆತಿದ್ದೀರಿ. ಈಗ ಮತ್ತೆ, ಹಳೆಯಂತೆ, ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಮಗೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ.

ಯತೋ ವಿನಾ ಯುವಾಂ ತೇನ ನ ಕ್ಷಮೌ ಸೃಷ್ಟಿರಕ್ಷಣೇ ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಮಹಾದೇವೋ ನಾರಾಯಣಪಿತಾಮಹೌ

ಅದರಿಲ್ಲದೆ ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಸೃಷ್ಟಿ ಅಥವಾ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಮಹಾದೇವನು ನಾರಾಯಣ ಮತ್ತು ಪಿತಾಮಹನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದರು.

ಮಂತ್ರರಾಜಂ ದದೌ ತಾಭ್ಯಾಂ ಜ್ಞಾನಸಂಹಿತಯಾ ಸಹ ತೌ ಲಬ್ಧ್ವಾ ಮಹತೀಂ ದಿವ್ಯಾಮಾಜ್ಞಾಂ ಮಾಹೇಶ್ವರೀಂ ಪರಾಮ್

ಅವರು ಇಬ್ಬರಿಗೆ ಜ್ಞಾನಸಂಪತ್ತಿಯೊಡನೆ ಮಂತ್ರರಾಜನನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಮಹಾದೇವರ ದಿವ್ಯವಾದ ಮಹಾ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಡೆದು,

ಮಹಾರ್ಥಂ ಮಂತ್ರರತ್ನಂ ಚ ತಥೈವ ಸಕಲಾಃ ಕಲಾಃ ದಂಡವತ್ಪ್ರಣತಿಂ ಕೃತ್ವಾ ದೇವದೇವಸ್ಯ ಪಾದಯೋಃ

ಅವರು ಮಹಾಮೌಲ್ಯ ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಕಲೆಗಳನ್ನೂ ಹಳೆಯಂತೆ ಪಡೆದರು. ದೇವದೇವನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ದಂಡವತ್ತಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು.

ಅತಿಷ್ಠತಾಂ ವೀತಭಯಾವಾನಂದಾಸ್ತಿಮಿತೌ ತದಾ ಏತಸ್ಮಿನ್ನಂತರೇ ಚಿತ್ರಮಿಂದ್ರಜಾಲವದೈಶ್ವರಮ್

ಅವರು ಭಯವಿಲ್ಲದೆ, ಆನಂದದಿಂದ, ಶಾಂತವಾಗಿ ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅದ್ಭುತವಾದ, ಮಾಯಾಜಾಲದಂತೆ ದೈವಿಕ ಲಿಂಗವು ಎಲ್ಲಿಂದೋ ಅಡಗಿಹೋಯಿತು.

ಲಿಂಗಂ ಕ್ವಾಪಿ ತಿರೋಭೂತಂ ನ ತಾಭ್ಯಾಮುಪಲಭ್ಯತೇ ತತೋ ವಿಲಪ್ಯ ಹಾಹೇತಿ ಸದ್ಯಃಪ್ರಣಯಭಂಗತಃ

ಅವರು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಹುಡುಕಿದರೂ ಲಿಂಗವು ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗ, 'ಅಯ್ಯೋ!' ಎಂದು ಅಳುತ್ತಾ, ಅವರ ಪ್ರೀತಿ ಕೂಡ ತಕ್ಷಣವೇ ಮುರಿದುಹೋಯಿತು.

ಕಿಮಸತ್ಯಮಿದಂ ವೃತ್ತಮಿತಿ ಚೋಕ್ತ್ವಾ ಪರಸ್ಪರಮ್ ಅಚಿಂತ್ಯವೈಭವಂ ಶಂಭೋರ್ವಿಚಿಂತ್ಯ ಚ ಗತವ್ಯಥೌ

'ಇದು ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಿತು?' ಎಂದು ಪರಸ್ಪರ ಕೇಳಿಕೊಂಡು, ಶಂಭುವಿನ ಅಚಿಂತ್ಯ ಮಹಿಮೆ ಯೋಚಿಸಿ, ಅವರ ದುಃಖವು ದೂರವಾಯಿತು.

ಅಭ್ಯುಪೇತ್ಯ ಪರಾಂ ಮೈತ್ರೀಮಾಲಿಂಗ್ಯ ಚ ಪರಸ್ಪರಮ್ ಜಗದ್ವ್ಯಾಪಾರಮುದ್ದಿಶ್ಯ ಜಗ್ಮತುರ್ದೇವಪುಂಗವೌ

ಅವರು ಪರಮ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಪರಸ್ಪರ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೊರಟರು.

ತತಃ ಪ್ರಭೃತಿ ಶಕ್ರಾದ್ಯಾಃ ಸರ್ವ ಏವ ಸುರಾಸುರಾಃ ಋಷಯಶ್ಚ ನರಾ ನಾಗಾ ನಾರ್ಯಶ್ಚಾಪಿ ವಿಧಾನತಃ ಲಿಂಗಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಕುರ್ವಂತಿ ಲಿಂಗೇ ತಂ ಪೂಜಯಂತಿ ಚ

ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಇಂದ್ರನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳು, ಅಸುರರು, ಋಷಿಗಳು, ಮಾನವರು, ನಾಗರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಭಗವಞ್ಛ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾವಿಧಿಮುತ್ತಮಮ್ ಲಿಂಗಸ್ಯಾಪಿ ಚ ಬೇರಸ್ಯ ಶಿವೇನ ವಿಹಿತಂ ಯಥಾ

ಪ್ರಭುವೇ, ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಶಿವನು ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕೇಳಲು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಅನಾತ್ಮಪ್ರತಿಕೂಲೇ ತು ದಿವಸೇ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷಕೇ ಶಿವಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತಮಾರ್ಗೇಣ ಕುರ್ಯಾಲ್ಲಿಂಗಂ ಪ್ರಮಾಣವತ್

ಶುಭದಿನದಲ್ಲಿ, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ಶಿವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಮಾರ್ಗದಂತೆ, ಲಿಂಗವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು.

ಸ್ವೀಕೃತ್ಯಾಥ ಶುಭಸ್ಥಾನಂ ಭೂಪರೀಕ್ಷಾಂ ವಿಧಾಯ ಚ ದಶೋಪಚಾರಾನ್ಕುರ್ವೀತ ಲಕ್ಷಣೋದ್ಧಾರಪೂರ್ವಕಾನ್

ಒಂದು ಶುಭಸ್ಥಳವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಶುಭಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ, ಹತ್ತು ವಿಧದ ಪೂಜಾ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

ಸ್ಥಾನಶುದ್ಧ್ಯಾದಿಕಂ ಕೃತ್ವಾಲಿಂಗಂ ಸ್ನಾನಾಲಯಂ ನಯೇತ್

ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಅಗತ್ಯವಾದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ನಾನಮಾಡಿಸುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಬೇಕು.

ಲಕ್ಷಿತಂ ಲಕ್ಷಣಂ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರೇಣ ವಿಲಿಖೇತ್ತತಃ

ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ, ಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು.

ಅಷ್ಟಮೃತ್ಸಲಿಲೈರ್ವಾಥ ಪಞ್ಚಮೃತ್ಸಲಿಲೈಸ್ತಥಾ ಲಿಙ್ಗಂ ಪಿಂಡಿಕಯಾ ಸಾರ್ಧಂ ಪಞ್ಚಗವ್ಯೈಶ್ಚ ಶೋಧಯೇತ್

ಲಿಂಗವನ್ನು ಅದರ ಪೀಠದೊಡನೆ, ಎಂಟು ಅಥವಾ ಐದು ವಿಧದ ಮಣ್ಣಿನ ನೀರಿನಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ಹಾಲು, ತುಪ್ಪ, ಮೊಸರು, ಮಜ್ಜಿಗೆ, ಗೋಮೂತ್ರದಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು.

ಸವೇದಿಕಂ ಸಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ದಿವ್ಯಾದ್ಯಂ ತು ಜಲಾಶಯಮ್ ನೀತ್ವಾಧಿವಾಸಯೇತ್ತತ್ರ ಲಿಂಗಂ ಪಿಂಡಿಕಯಾ ಸಹ

ಪೀಠದೊಡನೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಅದನ್ನು ದೈವಿಕವಾದ ನೀರಿನ ಪಾತ್ರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದು, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಧಿವಾಸ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

ಅಧಿವಾಸಾಲಯೇ ಶುದ್ಧೇ ಸರ್ವಶೋಭಾಸಮನ್ವಿತೇ ಸತೋರಣೇ ಸಾವರಣೇ ದರ್ಭಮಾಲಾಸಮಾವೃತೇ

ಅಧಿವಾಸ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ, ತೋರಣ, ಬೇಲಿ ಮತ್ತು ದರ್ಭೆಯ ಹಾರಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜಿತವಾಗಿರಬೇಕು.

ದಿಗ್ಗಜಾಷ್ಟಕಸಂಪನ್ನೇ ದಿಕ್ಪಾಲಾಷ್ಟಘಟಾನ್ವಿತೇ ಅಷ್ಟಮಂಗಲಕೈರ್ಯುಕ್ತೇ ಕೃತದಿಕ್ಪಾಲಕಾರ್ಚಿತೇ

ಅಲ್ಲಿ ಎಂಟು ದಿಕ್ಕುಗಳ ಗಜಗಳು, ಎಂಟು ದಿಕ್ಕುಪಾಲಕರಿಗೆ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಎಂಟು ಶುಭಪದಾರ್ಥಗಳು ಇರಬೇಕು; ದಿಕ್ಕುಪಾಲಕರು ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದಿರಬೇಕು.

ತೇಜಸಂ ದಾರವಂ ವಾಪಿ ಕೃತ್ವಾ ಪದ್ಮಾಸನಾಂಕಿತಮ್ ವಿನ್ಯಸೇನ್ಮಧ್ಯತಸ್ತತ್ರ ವಿಪುಲಂ ಪೀಠಕಾಲಯಮ್

ಅಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಪದ್ಮದ ಗುರುತು ಹಾಕಿದ ಬಂಗಾರದ ಅಥವಾ ಮರದ ಆಸನವನ್ನು, ದೊಡ್ಡ ಪೀಠದೊಡನೆ ಇರಿಸಬೇಕು.

ದ್ವಾರಪಾಲಾನ್ಸಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಭದ್ರಾದೀಂಶ್ಚತುರಃಕ್ರಮಾತ್ ಸಮುದ್ರಶ್ಚ ವಿಭದ್ರಶ್ಚ ಸುನಂದಶ್ಚ ವಿನಂದಕಃ

ಕಪಾಟದ ಪಾಳಕರಾದ ಸಮುದ್ರ, ವಿಭದ್ರ, ಸುನಂದ, ವಿನಂದಕ ಇವರನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಸ್ನಾಪಯಿತ್ವಾ ಸಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಲಿಂಗಂ ವೇದಿಕಯಾ ಸಹ ಸಕೂರ್ಚಾಭ್ಯಾಂ ತು ವಸ್ತ್ರಾಭ್ಯಾಂ ಸಮಾವೇಷ್ಟ್ಯಂ ಸಮಂತತಃ

ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೀಠದೊಡನೆ ಸ್ನಾನಮಾಡಿಸಿ, ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಎರಡು ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಎರಡು ಕುಶದ ಉಂಗುರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿ ಹಾಕಬೇಕು.

ಪ್ರಾಪಯ್ಯ ಶನಕೈಸ್ತೋಯಂ ಪೀಠಿಕೋಪರಿ ಶಾಯಯೇತ್ ಪ್ರಾಕ್ಶಿರಸ್ಕಮಧಃಸೂತ್ರಂ ಪಿಂಡಿಕಾಂ ಚಾಸ್ಯ ಪಶ್ಚಿಮೇ

ನೀರನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸುರಿದು, ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಇಡಬೇಕು; ತಲೆಯನ್ನು ಪೂರ್ವದ ಕಡೆ, ಕೆಳಗೆ ದಾರವನ್ನು, ಪೀಠವನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಇರಿಸಬೇಕು.

ಸರ್ವಮಂಗಲಸಂಯುಕ್ತಂ ಲಿಂಗಂ ತತ್ರಾಧಿವಾಸಯೇತ್ ಪಞ್ಚರಾತ್ರಂ ತ್ರಿರಾತ್ರಂ ವಾಪ್ಯೇಕರಾತ್ರಮಥಾಪಿ ವಾ

ಎಲ್ಲಾ ಶುಭಚಿಹ್ನೆಗಳಿರುವ ಲಿಂಗವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಐದು ರಾತ್ರಿ, ಅಥವಾ ಮೂರು ರಾತ್ರಿ, ಅಥವಾ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಅಧಿವಾಸ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

ವಿಸೃಜ್ಯ ಪೂಜಿತಂ ತತ್ರ ಶೋಧಯಿತ್ವಾ ಚ ಪೂರ್ವವತ್ ಸಂಪೂಜ್ಯೋತ್ಸವಮಾರ್ಗೇಣ ಶಯನಾಲಯಮಾನಯೇತ್

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಹಬ್ಬದ ಕ್ರಮದಂತೆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಮಲಗುವ ಕೋಣೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಬೇಕು.

ತತ್ರಾಪಿ ಶಯನಸ್ಥಾನಂ ಕುರ್ಯಾನ್ಮಂಡಲಮಧ್ಯತಃ ಶುದ್ಧೈರ್ಜಲೈಃ ಸ್ನಾಪಯಿತ್ವಾ ಲಿಂಗಮಭ್ಯರ್ಚಯೇತ್ಕ್ರಮಾತ್

ಅಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ, ಕೋಣೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಲಗುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಿಂದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ನಾನಮಾಡಿಸಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಐಶಾನ್ಯಾಂ ಪದ್ಮಮಾಲಿಖ್ಯ ಶುದ್ಧಲಿಪ್ತೇ ಮಹೀತಲೇ ಶಿವಕುಂಭಂ ಶೋಧಯಿತ್ವಾ ತತ್ರಾವಾಹ್ಯ ಶಿವಂ ಯಜೇತ್

ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧವಾದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಪದ್ಮವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ, ಶಿವಕುಂಭವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಶಿವನನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ವೇದೀಮಧ್ಯೇ ಸಿತಂ ಪದ್ಮಂ ಪರಿಕಲ್ಪ್ಯ ವಿಧಾನತಃ ತಸ್ಯ ಪಶ್ಚಿಮತಶ್ಚಾಪಿ ಚಂಡಿಕಾಪದ್ಮಮಾಲಿಖೇತ್

ವೇದಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಪದ್ಮವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿ, ಅದರ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಂಡಿಕಾಪದ್ಮವನ್ನೂ ಬಿಡಿಸಬೇಕು.

ಕ್ಷೌಮಾದ್ಯೈರ್ವಾಹತೈರ್ವಸ್ತ್ರೈಃ ಪುಷ್ಪೈರ್ದರ್ಭೈರಥಾಪಿ ವಾ ಪ್ರಕಲ್ಪ್ಯ ಶಯನಂ ತಸ್ಮಿನ್ಹೇಮಪುಷ್ಪಂ ವಿನಿಕ್ಷಿಪೇತ್

ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕ್ಷೌಮಾದಿ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ, ಹೂವಿನಿಂದ ಅಥವಾ ದರ್ಭೆಯಿಂದ ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದ ಹೂವನ್ನು ಇಡಬೇಕು.

ತತ್ರ ಲಿಂಗಂ ಸಮಾನೀಯ ಸರ್ವಮಂಗಲನಿಃಸ್ವನೈಃ ರಕ್ತೇನ ವಸ್ತ್ರಯುಗ್ಮೇನ ಸಕೂರ್ಚೇನ ಸಮಂತತಃ

ಅಲ್ಲಿಗೆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಶುಭಧ್ವನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತಂದು, ಕೆಂಪು ಬಟ್ಟೆಯ ಜೋಡಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಕುಶದ ಉಂಗುರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿ ಹಾಕಬೇಕು.